SKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea Tung

SKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea TungSKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea TungSKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea TungSKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea TungSKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea TungSKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea TungSKKN Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea Tung

MỤC LỤC

Trang

I Phần mở đầu 2

1 Lí do chọn đề tài 2

2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài 2

3 Đối tượng nghiên cứu 3

4 giới hạn của đề tài 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

II Phần nội dung 3

1 Cơ sở lý luận của vấn đề 3

2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 4

3 Nội dung và hình thức của các giải pháp……… 6

4 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu 16

III Phần kết luận, kiến nghị 17

1 Kết luận: 17

2 Kiến nghị: 18

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây ngành giáo dục nói chung và bậc học mầm nonnói riêng tiếp tục đẩy mạnh và không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng giảngdạy Để tiến dần đến việc hoàn thiện một giáo trình cơ bản mang tính giáo dụccao, có hiệu quả nhất Nhằm giúp trẻ hình thành và phát triển toàn diện nhâncách con người Kích thích trẻ hoạt động một cách chủ động, tích cực, sáng tạotrong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động

Trẻ mầm non ngoài các hoạt động ăn, ngủ, vui chơi thì hoạt động họccũng rất nhiều như: khám phá khoa học, tạo hình, làm quen với toán…Tất cảnhững hoạt động này đều giúp trẻ phát triển một cách toàn diện đối với trẻ 5-6tuổi còn một hoạt động không kém phần quan trọng đó là hoạt động làm quenchữ cái Vì hoạt động làm quen chữ cái giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và là hànhtrang để trẻ tự tin bước vào lớp một

Ngôn ngữ có vai trò giúp con người giao tiếp với nhau một cách hiệu quảthì đối với trẻ, ngôn ngữ nói trong 5 năm đầu đời là một trong những lĩnh vựcquan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện

Ngôn ngữ được sử dụng trong tất cả các loại hình giáo dục, ở mọi lúc,mọi nơi.Vậy hoạt động làm quen với chữ cái là một phần, một bộ phận của việcphát triển ngôn ngữ trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-6 tuổi, do đólàm quen với chữ cái có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ chotrẻ

Thông qua việc làm quen với chữ cái cung cấp thêm vốn từ về thế giớixung quanh Đồng thời việc cho trẻ làm quen với chữ cái còn giúp trẻ hiểuđược mối quan hệ giữa ngôn ngữ nói và viết

Hiểu được ý nghĩa khi cho trẻ làm quen với chữ cái , tôi mạnh dạn lựachọn đề tài: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổilàm quen với chữ cái tại trường mầm non Ea Tung” Nhằm tìm ra những biệnpháp thích hợp để nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen chữcái trong trường mầm non

2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài

Tìm hiểu và phân tích thực trạng tổ chức hoạt động làm quen chữ cái,những khó khăn và những thuận lợi cũng như tìm hiểu những cơ sở cơ bản,những phương pháp phù hợp với tình hình thực tế tại trường mầm non Ea Tung.

Đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động làmquen chữ cái cho trẻ mầm non 5-6 tuổi tại lớp lá 3 trường mầm non Ea Tung

Rút ra được những kinh nghiệm từ thực tiễn, vận dụng những phươngpháp đề ra từ đó đạt được những kết quả như mong đợi

3 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làmquen với chữ cái

4 Giới hạn của đề tài

Trẻ 5- 6 tuổi lớp Lá 2 phân hiệu Buôn Drai, trường Mầm non Ea Tung –

Xã Ea Na – Huyện Krông Ana – Tỉnh Dak Lak

5 Phương pháp nghiên cứu

a) Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận

Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu

Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

b) Phương pháp thực tiễn

Phương pháp điều tra

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động

Phương pháp khảo nghiệm

II Phần nội dung

1 Cơ sở lý luận

Hiện nay, bậc học mầm non đang thực hiện theo chương trình giáo dụcmầm non mới Một số giáo viên còn lúng túng trong việc tổ chức hoạt động làmquen với chữ cái theo hướng đổi mới và vẫn ảnh hưởng theo lối dạy cũ, chưathực sự linh hoạt, sáng tạo trong tiết dạy nên chưa phát huy được tính tích cựccủa trẻ, chưa thu hút được trẻ khi tham gia hoạt động này Khả năng ghi nhớ mặtchữ cái của trẻ chưa cao nên trẻ sẽ nhanh quên

Quá trình trưởng thành của đứa trẻ bên cạnh thể chất và phần quan trongkhông thể thiếu chính là ngôn ngữ Ngôn ngữ là công cụ để trẻ học tập và vuichơi những hoạt động chủ yếu của trường mầm non Ngôn ngữ được trong tất cảcác loại hình giáo dục, ở mọi nơi, mọi lúc, như vậy, ngôn ngữ cần cho tất cả cáchoạt động và ngược lại mọi hoạt động tạo cơ hội cho ngôn ngữ trẻ phát triển

Vậy bộ môn làm quen với chữ cái là một phần, một bộ phận của việc pháttriển ngôn ngữ trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-6 tuổi, do đó làmquen với chữ cái nó có ý nghĩa quan trọng việc phát triển ngôn ngữ chotrẻ.Trước hết làm quen với chữ cái là rèn luyện khả năng nghe , khả năng phát

âm, khả năng hiểu ngôn ngữ tiếng việt

Thông qua việc làm quen với chữ cái cung cấp thêm vốn từ về thế giớixung quanh Cho trẻ làm quen với chữ cái còn giúp trẻ hiểu được mối quan hệgiữa ngôn ngữ nói với ngôn ngữ viết, trẻ hiểu thế nào là đọc và viết sau này ởtrường phổ thông, thông qua viêc tìm kiếm các chữ cái khác nhau ở các vị tríkhác nhau của từ giúp trẻ phát triển óc quan sát, ghi nhớ có chủ định

Làm quen với chữ cái còn giáo dục tình cảm, mở rộng hiểu biết cho trẻ,chuẩn bị tích cực cho trẻ vào trường tiểu học

Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, nên là một giáo viên mầm nontôi luôn tìm tòi đưa ra những phương pháp giảng dạy sao cho lượng kiến thứctrẻ tiếp thu được đạt kết quả cao, trẻ hứng thú, sôi nổi tích hợp được nhiều nộidung vào giảng dạy để giờ học phong phú hơn, tạo sự lôi cuốn đối với trẻ và phùhợp với điều kiện trường mình đang công tác Đối với trẻ mầm non hoạt độnglàm quen với chữ cái là một trong những hoạt động quan trọng trong việc pháttriển toàn diện của trẻ, nó có tầm quan trọng rất lớn trong việc phát triển vốn từ,phát triển ngôn ngữ, khả năng phát âm-đọc chuẩn chữ, tiếng Việt, để phát triểncác giác quan và hoàn thiện các nhân cách cho trẻ

Vì vậy việc nâng cao chất lượng trong giờ học làm quen với chữ cái chotrẻ 5-6 tuổi là rất cần thiết nhằm giúp trẻ hứng thú, ham thích và tích cực thamgia vào giờ học chữ Để làm được điều này, các giáo viên phải thường xuyênthay đổi các hình thức tổ chức hoạt động Vì hình thức tổ chức hoạt động càngphong phú, hấp dẫn thì càng thu hút sự chú ý của trẻ Trẻ sẽ tiếp thu nhanh, dễnhớ, nhẹ nhàng lĩnh hội kiến thức

2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Giáo viên: 02; trên chuẩn: 02; DT: 01; Nữ DT: 01;

Khảo sát chất lượng đầu nămnhư sau:

Ban Giám hiệu luôn tạo điều kiện giúp đỡ giáo viên về chuyên môn,thường xuyên dự giờ thăm lớp để nâng cao chất lượng giảng dạy

Lớp lá 3 được nhà trường trang bị tương đối đầy đủ cơ sở vật chất, đồdùng trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ hoạt động làm quen chữ cái Giáoviên nắm vững phương pháp, sớm được tiếp cận với các hoạt động giáo dụcmầm non mới.Thường xuyên tham dự những buổi thao giảng, tiết dạy mẫu dotrường, Phòng giáo dục và đào tạo tổ chức Sáng tạo trong cách dạy và làm đồdùng, đồ chơi

Bản thân tôi trong năm học 2017- 2018 được nhà trường phân công chủnhiệm lớp lá 3 tại điểm tại phân hiệu Buôn Drai, 100% các cháu đều được họcbán trú

Trong lớp đa phần là trẻ dân tộc thiểu số tiếp thu còn chậm, một số trẻ nóicòn ngọng và rụt rè trong khi nói Cha mẹ là đồng bào dân tộc và làm nông nênchưa có sự hiểu biết sâu rộng về việc cho trẻ làm quen chữ cái

Ở lứa tuổi này trẻ ghi nhớ chưa có chủ định, mau nhớ và mau quên, bêncạnh đó cô giáo cũng muốn trẻ thuộc lòng chữ cái nên thường gắn dãy cho trẻđọc chữ cái, như vậy trẻ học thuộc vẹt nhưng khi hỏi chữ thì trẻ lại không nhớ

Trình độ nhận thức của các trẻ không giống nhau bên cạnh đó là ý thứccủa cha mẹ về bậc học mầm non còn hạn chế, họ cho rằng con trẻ đến trườngmầm non chỉ để được chăm sóc, múa hát chứ không cần học hành gì vì vậy một

số cha mẹ chưa chú ý đến việc đưa trẻ đến trường thường xuyên và thường chocon nghỉ học, cũng vì vậy mà việc tiếp thu những kiến thức về chữ cái của trẻcũng bị gián đoạn

Trẻ là con em đồng bào dân tộc nên phát âm còn chưa rõ

Trẻ còn nói ngọng nên khó khăn trong việc rèn phát âm

Trẻ lại quá hiếu động nên cũng ảnh hưởng tới việc học tập

Trẻ thường phát âm mất dấu (ví dụ: chữ N ‘nờ’ trẻ phát âm ‘nơ’ )

3 Nội dung và hình thức của các giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng tổ chức làm quen chữ cái cho trẻ mầmnon Đáp ứng được yêu cầu giáo dục mầm non mới với mục đích chung là pháttriển một cách toàn diện cho trẻ

b Nội dung và cách thức thực hiện các giải pháp

Giải pháp 1 Cho trẻ làm quen chữ cái thông qua việc tạo ra môi trườngchữ cái:

Để giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái, ngoài việc cho trẻ lĩnh hộikiến thức trên tiết học ra thì môi trường xung quanh trẻ cũng ảnh hưởng và gópphần rất lớn giúp trẻ nhận biết nhanh Vì vậy tôi đã xây dựng môi trường chữtrong và ngoài lớp Việc xây dựng môi trường cho trẻ làm quen với chữ cái phùhợp sẽ gây hứng thú cho trẻ, đồng thời giúp trẻ nhớ nhanh chữ cái đã học Để trẻđược làm quen với chữ ở mọi lức mọi nơi Với quan điểm giúp trẻ làm quen vớichữ cái ở mọi lúc, mọi nơi và để tạo ấn tượng cho trẻ ngay từ khi bước chân vàolớp, ở mảng tường ngoài cửa lớp trẻ có thể nhận ra ngay những hình ảnh quenthuộc của mình và của các bạn trong lớp kèm theo những từ tương ứng với hìnhảnh, một sự gần gũi, thân quen sẽ đến với trẻ Và trẻ cũng bắt gặp những hìnhảnh của chủ đề, những hình ảnh này do chính trẻ vẽ, nặn, xé, cắt dán từ tạp chí,báo Hoạ Mi…Đây cũng là mảng tường để bố mẹ trẻ thấy được hiện bé đanghoạt động ở chủ đề nào để mỗi ngày khi đưa trẻ đến lớp hay đón trẻ ra về, cha

mẹ có thể phối kết hợp với giáo viên trò chuyện với trẻ về hình ảnh, về từ giúptrẻ làm quen thêm hay củng cố, rèn phát âm, chính xác hóa lại các chữ cái có

trong từ đó mà cô đã cung cấp cho trẻ Những hình ảnh, câu, từ này được côthường xuyên thay đổi để kích thích sự hứng thú của trẻ.

Tạo môi trường ngoài lớp học

Trang trí dán lên các mặt tủ đựng đồ dùng cá nhân của trẻ, đây là mảngtường cũng được cô chú trọng và liên tục sử dụng Mặt tủ đựng đồ cá nhân củatrẻ là nơi quen thuộc, gần gũi với trẻ, trẻ thường xuyên tiếp xúc trong một ngày.Mỗi mặt tủ của trẻ có trang trí một hình ảnh hay một bức tranh thuộc về chủ đề,hay một trong những chữ cái mà trong tuần cô sẽ giúp trẻ làm quen Điều quantrọng là trên mặt những tủ đựng đồ cá nhân này của trẻ , trên dưới những hìnhảnh này bao giờ cũng có những từ ngữ tương ứng với hình ảnh hay bức tranh và

có tên của trẻ Những hình ảnh này do chính trẻ vẽ, nặn, xé, cắt dán từ tạp chí,báo Hoạ Mi… nên trẻ sẽ rất tự hào để khoe cùng bố, mẹ

Ở góc thiên nhiên: Các loại cây đều được gắn tên nhằm giúp trẻ được tiếpxúc nhiều hơn với chữ cái

Tạo môi trường trong lớp học

Những mảng tường mở trong lớp học chính là nơi trẻ được tham gia khámphá, trải nghiệm hoạt động làm quen với chữ cái do cô tổ chức, gợi mở giúp trẻ

tự lĩnh hội tri thức một cách sâu sắc Nên tôi thay đổi trang trí môi trường tronglớp học theo từng chủ đề, từng góc để tạo sự mới lạ và gây sự chú ý đến trẻ

Chuẩn bị: Bút màu, giấy màu, hồ dán, kéo, các hình ảnh trên hoạ báo, tạpchí, xốp màu, giấy màu

Cách trang trí: Ở chủ đề Thực vật :Tôi cho trẻ vẽ, xé dán, tô màu hay cắthình ảnh về hoa lá, cây cối …hoặc hình ảnh có trong báo, tạp chí Cô dán chữcái theo nội dung hình, tranh ảnh trẻ sẽ dễ dàng gây sự chú ý hứng thú trẻ khắcsâu hơn chữ cái đó

Cách sử dụng: Trẻ sẽ tìm và gạch chân các chữ cái đã học, hay những chữcái cô cho trẻ làm quen

Các chủ đề khác tôi tiến hành tương tự: Cho trẻ tô màu, vẽ, cắt dán cáchình ảnh phù hợp với chủ đề và mục đích của giáo viên, tôi có thể đánh bằngchữ tương ứng với hình ảnh, sau đó cho trẻ tìm chữ hay bổ sung những chữ cáicòn thiếu trong từ

Tôi luôn cố gắng tạo môi trường chữ cái để cuốn hút trẻ Ngoài việc trangtrí ở trong lớp, tôi còn dùng chữ cái làm ký hiệu riêng trên đồ dùng cá nhân củamỗi trẻ như: Ở tập vở, ly uống nước, bàn chải đánh răng, khăn mặt.

Với giải pháp trên tôi luôn tạo cho trẻ tích cực hoạt động, tham gia vàotrải nghiệm vào hoạt động trò chơi, luôn lấy trẻ làm trung tâm trong mọi hoạtđộng chơi và học của trẻ

Giải pháp 2: Cho trẻ làm quen với hoạt động làm quen chữ cái

Hình thức cho trẻ làm quen với chữ cái thông qua hoạt động học tập làhình thức cơ bản và chủ yếu, vì nó thực hiện được mục đích yêu cầu của lĩnhvực phát triển ngôn ngữ cho trẻ Kiến thức mà trẻ thu nhận được có hệ thốnglogic

Để tiết học đi vào tâm hồn trẻ một cách sống động, không khô khan, cứngnhắc thì điều điều đầu tiên là cô giáo thực sự phải có một tài nghệ dẫn dắt Hoạtđộng học làm quen với chữ cái đưa thế giới chữ viết đến với trẻ bằng nhiềuphương pháp, hình thức khác nhau Các phương pháp, hình thức đó gắn liền vớinhau một cách chặt chẽ Mỗi phương pháp, hình thức đều có ưu thế và hạn chếnhất định Vì vậy khi dạy trẻ làm quen với chữ cái cô giáo cần lựa chọn cácphương pháp, hình thức phù hợp với yêu cầu của tứng tiết dạy, để thu hút sự tậptrung chú ý tạo hứng thú của trẻ trong tiết học, giúp cho giờ học đạt hiệu quảcao

Muốn vậy cô giáo phải: - Lấy trẻ làm trung tâm

- Phát huy tính tích cực của trẻ

- Dạy trẻ theo hướng lồng ghép tích hợp

Một yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi cho trẻ "Làm quen chữ cái" làcác kiến thức khi truyền thụ đến trẻ phải hết sức ngắn gọn, tuyệt đối tránh hìnhthức, dập khuôn, luôn sáng tạo đổi mới vì thế trước khi lên lớp một tiết dạy

"Làm quen chữ cái" tôi phải chuẩn bị đồ dùng, soạn bài và nghiên cứu kỹ bàisoạn Nắm rõ yêu cầu của bài dạy chọn trò chơi phù hợp với nguyên tắc động -tĩnh phù hợp với chủ đề

Ngoài ra, để tạo hứng thú thì cô phải có nghệ thuật lên lớp ngôn ngữ diễnđạt ngắn gọn để hấp dẫn trẻ vào tiết học Trước khi vào bài tôi thường kể chuyện(dựa trên chủ đề) hoặc sáng tác thơ, vè hay những trò chơi luôn cuốn hút trẻ vàothực tế để trẻ dễ nhớ, dễ hiểu tránh gò bó

Ví dụ: Cho trẻ làm quen với chữ B, D, Đ chủ điểm "Mùa xuân" tôi giới

thiệu: Hôm nay chúng mình tổ chức hội hoa xuân, các loài hoa về dự hội rất làđông đủ Nào chúng mình cùng xem có những loài hoa gì ? (Trẻ đi và hát bài

"Màu hoa" sau đó kể tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung, hoa cánh bướm lần lượt đưa từng tranh ra cho trẻ xem tranh hoa bướm và trẻ làm quen với chữD)

Vận dụng một số trò chơi vào tiết học

Vào giờ học làm quen với chữ cái nhằm hướng cho trẻ hung thú hoạt độngđạt kết quả cao tôi vận dụng một số trò chơi vào các tiết học cụ thể như sau:

Chủ đề: Nghề nghiệp

Trò chơi : “ Những bàn chân hành quân”

Các chú bộ đội đi hành quân rất là khổ cực, cho dù mưa, nắng các chú vẫn

đi, bây giờ chúng ta cùng làm chú bộ đội hành quân nhé!

Cô sắp xếp các vòng thể dục,trong chiếc vòng thể dục có những đôi chân

Cô cho trẻ về thành 2 đội sau đó mỗi đội sẽ câu cá, đội nào câu được

nhiều con cá mang các chữ cái Yêu cầu mỗi đội sẽ phải câu đúng con cá mang

chữ cái c Đội nào câu đúng, nhiều sẽ dành chiến thắng.

Chủ đề: Thế giới thực vật

Trò chơi “ Hái lá vàng” - Tiết làm quen chữ cái y

Luật chơi: Trẻ hái đúng trong vòng 3 phút, đội nào hái được nhiều chiếc

lá có chữ cái y là đội thắng cuộc

Cách chơi: Trẻ lên chơi chạy đến cây, hái những chiếc lá vàng có chữ cái

y mang về đổ vào rổ của đội mình.

Trò chơi: “ Hái quả” - Tiết làm quen chữ cái m

Cô chuẩn bị 2 cây, cô dán chữ cái lên những trái cây nhựa và gắn lên cây.

Cho trẻ thi nhau chạy lên hái những quả chín mang chữ cái m mang về rổ của đội mình Đội nào mang được đúng nhiều trái có chữ m là thắng.

Trò chơi tĩnh: cô cho trẻ dùng đất nặn tạo dáng chữ cái vừa học xong.Giải pháp 3: Cho trẻ làm quen qua các hoạt động khác

Với chương trình giáo dục mầm non mới, việc cho trẻ làm quen với chữcái không chỉ được tiến hành qua các giờ học làm quen chữ cái mà còn được dạy

ở mọi lúc mọi nơi, thông qua các giờ hoạt động khác như: Âm nhạc, hoạt độngchiều, hoạt động đón trả trẻ …

Ví dụ : Ở hoạt động giáo dục âm nhạc với phần trò chơi âm nhạc, trẻ sẽphải đọc chữ cái thông minh trên ô cửa sổ thì mới mở ra được ô cửa và hát bàihát theo nội dung

Giờ hoạt động ngoài trời, hoạt động góc:

Trò chơi: Xếp sỏi

Cô cho trẻ xếp sỏi, hột, hạt thành các chữ Chuẩn bị: Sỏi chia cho trẻ.

Địa điểm chơi sạch sẽ, rộng

Cách chơi: Cô cho trẻ xếp sỏi tạo thành chữ cái theo yêu cầu của cô hayxếp theo ý thích của trẻ

Trong phần ôn luyện vào buổi chiều có thể cho trẻ chơi một số trò chơinhư:

Trò chơi: “Chữ cái bí ẩn” Cô mời 2 cháu lên chơi,1 cháu chọn chữ cái và

mô tả, hình dạng, cấu tạo của chữ cái đó, cháu còn lại đội mũ chóp và đoán xemchữ cái bạn vừa mô tả là chữ cái gì?

Trò chơi: “Nét chữ yêu thương”

Cô gọi một cháu lên quay lưng xuống phía các bạn, sau đó cô giáo sẽ viếtchữ lên sau lưng cháu Nhiệm vụ của cháu là quay lại và đoán tên chữ cái cô vừaviết nếu cháu chưa nói đúng chữ cái cô viết, cô có thể viết chậm lại từng nét vàhỏi cháu cô đang viết nét gì? Hoặc cô cho trẻ nhắm mắt, hoặc không nhắm mắttùy vào từng trẻ nhanh hay chậm và cô lấy tay viết chữ lên tay trẻ Cho trẻ đoánchữ cô vừa viết Hoặc có thể cô cho trẻ viết trong lòng bàn tay cho trẻ đoán bằngcách truyền tin cho nhau

Trò chơi: Chữ chìm, chữ nổi

Cô chuẩn bị một chậu nước to thả vào đó các chữ cái được làm từ nhữngnguyên liệu khác nhau, cho trẻ khá phá sự chìm, nổi của chữ Cô cho trẻ đọc tocác chữ cái chìm, đọc to các chữ cái nổi.

Dựa vào đặc điểm của trẻ mẫu giáo là hay bắt chước và dạy nói cho trẻdựa trên hình thức nói theo cô, trẻ chưa biết phân tích cách cấu tạo về âm Do đó

có nhiều lỗi phát âm trong tiếng việt Chính vì vậy cô giáo cần xây dựng các tròchơi luyện phát âm đúng các âm phù hợp

Ví dụ: Các trò chơi "Bắt chước tiếng kêu của các con vật" để rèn luyệnphát âm cho trẻ như: Gà con kêu "chiếp chiếp", ếch kêu "ộp ộp", vịt con kêu

"Vít vít" để trẻ phát âm theo cô một cách tự nhiên và cô không cần phảigiải thích cho trẻ cách khép môi, bật hơi

Trò chơi cũng không thể thiếu trong tiết học này tôi lựa chọn trò chơi chophù hợp với bài hát "Màu hoa" sau đó kể tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung,hoa cánh bướm" Lần lượt tôi đưa từng trang cho trẻ xem tranh hoa bướm vàtrẻ làm quen với chữ B Hoa phù dung để trẻ được làm quen với chữ D và hoađào được làm quen với chữ Đ

Tôi lựa chọn trò chơi cho phù hợp với chủ đề có những trò chơi như Tìm chữ cái trong câu đố

Đến trò chơi tìm tên các loại hoa có chữa chữ cái B, D, Đ "Mùa xuân đếncho chúng mình được đi chơi ở những đâu ?" (Được đi xem pháo hoa, đi côngviên) trong công viên có rất nhiều loại hoa bây giờ cô cho các con đọc bài "Rềnhrềnh ràng ràng" đến các loại hoa nào các con đoán hoa đó và giơ tranh lô tô đọc

to chữ cái chúng mình vừa học

Tìm các loài hoaHoa gì ngoài BắcCánh nhỏ màu hồngCùng vui đón tết

Trẻ giơ lô tô hoa đào và nói hoa đào có chữ Đ Cứ như thế cô đọc cho trẻđoán chữ B, D sau đó cho trẻ đọc và từng nhóm bạn đối nhau

Hay với chủ điểm "Trường Mầm non" với nhóm chữ cái O, Ô, Ơ vào bàitôi kể cho trẻ nghe câu chuyện "Vịt con trong ngày khai trường" sau đó hỏi trẻ,ngày đầu tiên đến lớp Vịt con chuẩn bị trong cặp được những gì ? Trẻ nói bảngcon, vở, hộp màu tôi cho trẻ làm quen chữ O qua từ "bảng con" khi Vịt conviết trên bảng đã thành thạo cô giáo Ngan bảo Vịt con lấy gì ? (Hộp màu) và côcho trẻ làm quen chữ Ô trong từ "hộp màu" cô giáo Ngan ra bài tập về nhà vàođâu "Quyển vở" Cũng như ở phần trên tôi cho trẻ chơi trò chơi tạo dáng thànhchữ cái Bạn nào có thể tạo dáng chữ O trên cơ thể nào ? Cô cho trẻ được tạonhư cong ngón tay lại, cháu thì há miệng, cháu thì dùng hai cánh tay

Trên cơ thể bộ phận nào giống chữ O, trẻ nói: Mắt, đầu

Hai bạn có thể tạo thành chữ O không? (trẻ cầm tay nhau giang rộng)

Ai có thể tạo thành chữ Ô

Cô muốn cả lớp mình cùng tạo một chữ Ô thật lớn nào? Trẻ cầm tay nhauđứng thành vòng trong rộng và trẻ trẻ là đấu Ô

Với chữ cái Ơ cô cũng cho thực hiện như thế

Hoặc với trò chơi "Tìm đồ dùng học tập" trên các đồ dùng học tập cóchứa các chữ cái con vừa học bây giờ cô sẽ phát cho mỗi bạn chữ cái khi có hiệulệnh các con phải lấy ngay đồ dùng có chứa chữ cái đó Ví dụ: Trẻ có chữ Ơ thìphải lấy thước kẻ, cô cho trẻ vừa đi vừa hát bài "Vịt con học chữ" sau đó côkiểm tra số trẻ lấy đúng đồ dùng và cho trẻ nói tác dụng của từng đồ dùng đó

Trong khi dạy muốn trẻ ghi nhớ các chữ cái được lâu hơn cô cần phải liên

hệ thực tế hỏi trẻ chữ cái đó có giống cái gì hay con gì hay đồ vật gì ? Để pháthuy tính tích cực và tư duy của trẻ Ví dụ: Chữ O giống quả trứng, quả cam, chữ

Y giống cái nạng, chữ D giống cái giáo, chữ H giống cái ghế

Giải pháp 4: Thông qua các bài thơ, đồng dao giúp trẻ học tốt và rèn luyệnphát âm đúng l-n:

Trong khi dạy trẻ phát âm đúng, tôi đã gặp một số khó khăn Như là ở độtuổi này bộ máy phát âm trẻ chưa hoàn thiện như là trẻ còn nói ngọng, nói lắp,nói chưa rõ câu, từ, bên cạnh đó những người gần gũi với trẻ còn phát âmchưa chính xác, dẫn đến việc trẻ bắt chước nói theo Mà đặc biệt khi dạy trẻ phát

âm hai phụ âm l-n, trẻ rất khó phân biệt, do đó tôi tìm một số bài hát, ca dao,đồng dao, thơ giúp trẻ phát âm được chuẩn hơn

Ở trong hoạt động âm nhạc: không những phải chú ý sửa sai cách pháp

âm, hát rõ lời, hát đúng nhạc mà còn phải chú ý cách sửa lỗi chính tả cho trẻ

Để rèn phát âm cho trẻ, có thể chọn các bài thơ, đồng dao, có nhiều phụ

âm l-n:

Cho trẻ chơi trò chơi dân gian: "Nu na nu nống

Cho trẻ đọc các bài Ca dao - tục ngữ:

“Lúa nếp là lúa nếp làng

Lúa lên lớp lớp

Lòng nàng lâng lâng"

Cho trẻ đọc những bài thơ có chữ n- l theo chủ đề trẻ đang học…

Giải pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy giúp trẻhứng thú

Bên cạnh hình thức sử dụng đồ dùng, đồ chơi, trò chơi, bài hát, câuchuyện lồng ghép trong hoạt động làm quen chữ cái Một trong các biện pháp

mà tôi vô cùng tâm đắc đó là ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy trẻ

làm quen với chữ cái Và quả đúng như tôi suy nghĩ, công nghệ thông tin là mộtphương tiện hữu hiệu để giúp trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái bởi trẻ nhỏđều rất thích xem ti vi với hệ thống hình ảnh đẹp, lạ mắt, âm thanh sống động

Tất nhiên, không quá lạm dụng tôi đã áp dụng những chức năng tạo và sử

lý hình ảnh, âm thanh của các phần mềm như : Photoshop, Power Point, Plash…

để phục vụ cho hoạt động thiết kế bài giảng giúp trẻ làm quen với chữ cái vớinhững nội dung phù hợp nhất, mang lại hiệu quả cao, giảm tải được thời gian

làm và sử dụng đồ dùng, đồ chơi Trẻ vô cùng hứng thú, tích cực tham gia hoạtđộng

Ví dụ: Với bài dạy Làm quen chữ cái chữ p - q chủ đề “Giao thông” tôiđưa hình ảnh Thuyền buồm lên máy vi tính, dưới hình ảnh có từ kèm theo Trẻchọn những chữ cái đã học, thì những chữ cái đó sẽ chuyển màu Khi cô giới

thiệu p thì hiệu ứng sẽ chuyển màu và xuất hiện ở dạng font chữ to, hoặc khi

phân tích chữ p và so sánh những nét nào giống nhau thì sẽ xuất hiện và có màugiống nhau

Không những thế khi trình chiếu trên Power Point ta có thể tạo nhiều nétchữ cái cho trẻ trải nghiệm và học tập

Tôi cũng đã mạng dạn thiết kế ra được 10 trò chơi với chữ cái được thiết

kế trên phần mềm thông dụng mà mọi người đều có thể dễ dàng sử dụng được

đó là phần mềm Microsoft Power Point cài đặt trên phiên bản Windown XP đólà:

Trò chơi: Tìm lá cho hoa

Trò chơi: Thi ai tài

Qua mỗi trò chơi tôi đều tạo hiệu ứng nhằm kích thích khả năng hứng thú củatrẻ thông qua tiết học làm quen chữ cái

Ví dụ: Như tiếng vỗ tay (khi trẻ đúng)

Bạn làm lại đi (khi trẻ chưa đúng)

Bạn giỏi quá!

Ví dụ : Hay ở chủ đề “Gia đình” khi dạy trẻ Làm quen chữ cái b

Cho trẻ xem đoạn video clip có nội dung “Bà cháu”, trong đoạn video clip

có kèm âm thanh và tiếng động, như vậy trẻ sẽ rất hứng thú Sau khi xem xongđoạn phim, gọi 1 số trẻ đứng lên có thể tự đặt tên cho đoạn phim vừa xem như:

“Bà cháu Bà ru bé…” Trẻ được xem phim và tự đặt tên cho đoạn phim (cô gợi

ý trẻ cách đặt câu) và được học những chữ cái do chính mình vừa đặt ra trẻ sẽnhớ rất lâu và rất tích cực học

Đến với chủ đề “ Quê hương – Đất Nước– Bác Hồ” cũng vậy khi dạy trẻ

làm quen chữ cái r, tôi sưu tầm các hình ảnh về Tháp rùa để trẻ làm quen Trẻ

không những được làm quen với chữ cái mà còn hiểu biết thêm về danh lamthắng cảnh, đất nước Việt Nam nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng

Những giải pháp tôi đề ra luôn cho trẻ tích cực tham gia vào hoạt độnghọc và luôn lấy trẻ làm trung tâm trong các hoạt động

Giải pháp 6: Cho trẻ làm quen với chữ cái thông qua việc tuyên truyền kết

hợp với cha mẹ.

Để đạt được kết quả tốt trong việc giúp trẻ làm quen chữ cái và phát âmchuẩn cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cha mẹ và giáo viên Vậy làm thế nào đểtuyên truyền với cha mẹ một cách thuyết phục, đạt kết quả đó là một công việckhông đơn giản Trong công tác tuyên truyền, phối hợp với cha mẹ, tôi đã thựchiện các biện pháp sau:

Trao đổi với cha mẹ qua buổi họp cha mẹ đầu năm, qua giờ đón – trả trẻ

về tình hình học tập của các cháu, để có sự thống nhất giữa gia đình và giáoviên

Dán kế hoạch nội dung dạy chữ cái lên bảng tuyên truyền cho cha mẹ tiệntheo dõi

Giới thiệu các loại sách vở có tính giáo dục tới cha mẹ

Giáo viên trao đổi một số hạn chế của trẻ về cách phát âm, nhận mặt chữ,cách tô, cầm bút, để vở…để cha mẹ nắm được Từ đó cha mẹ về nhà có thể giúp

cô ôn lại những chữ cái mà trẻ đã học tại trường qua các tranh ảnh hoặc sách cóchữ, cha mẹ có thể đố con mình…

Hình thức này giáo viên có thể thực hiện bằng cách trò chuyện, trao đổi vềtình hình học tập của trẻ với cha mẹ vào những lúc đón trả trẻ để cha mẹ phốihợp cùng giáo viên ôn luyện, rèn phát âm cho trẻ khi ở nhà

c Mối quan hệ giữa các giải pháp

Trong các biện pháp nêu trên tuy khác nhau về mặt nội dung và hình thứctuy nhiên để thực hiện được các giải pháp, biện pháp nhằm giúp trẻ phát triển và

học tốt môn làm quen chữ cái, để đem lại kết quả một cách tốt nhất và hoànthiện nhất ta cần hiểu được mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp tôi nghĩrằng đó là một mối quan hệ cộng hưởng, tồn tại cùng nhau và liên kết xuyênsuốt với nhau biện pháp này thực hiện thì biện pháp sau sẽ hỗ trợ cho biện phápđầu tiên chúng liên kết thành một thể thống nhất tồn tại trong hoạt động hằngngày và đều đem đến một ý nghĩa to lớn nhất đó là hình thành cho trẻ được đứctính tốt và học tốt hơn môn làm quen chữ cái.

Với giải pháp đầu tiên là tiền đề trong việc cho trẻ học tốt môn làm quenchữ cái đó là tạo ra môi trường cho trẻ hoạt động gồm có môi trường trong lớphọc và môi trường ngoài lớp học, giải pháp thứ hai là giải pháp trọng tâm trongviệc cho trẻ làm quen với chữ cái, với giải pháp này chúng ta thực hiện hàngtuần với môn làm quen chữ cái có trong chương trình khung của Bộ Giáo dục,còn các giải pháp sau là hỗ trợ và liên kết với hai giải pháp trên nhằm tạo ra mộtsản phẩm có chất lượng đó là trẻ tiếp thu được tri thức đặc biệt là chữ cái, nắmvững được 29 chữ cái và là bước đệm cho trẻ vào lớp một

4 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

Với việc áp dụng những hình thức dạy trẻ làm quen chữ cái như trên, trẻlớp tôi học tập rất sôi nổi, hứng thú, thuộc nhanh, nhớ lâu những chữ cái đãđược học ( xem bảng số liệu)

Trẻ lớp tôi rất hứng thú, trẻ rất tập trung chú ý, ghi nhớ lâu và phát âmchính xác các kiến thức về chữ cái Trẻ háo hức khi sắp đến giờ hoạt động làmquen chữ cái.

Trẻ tích cực tìm hiểu các sự vật hiện tượng xung quanh liên quan đến chữmình đã được học và vốn từ của trẻ mạch lạc hơn, trẻ có thể diễn đạt rõ ràngnhững gì mà trẻ quan sát thấy Trẻ cũng mạnh dạn hơn khi giao tiếp với bạn,với cô giáo từ đó trẻ rất tự tin khi phát biểu và nói lên ý kiến của mình

Như vậy kết quả thực nghiệm của tôi đã rất thành công và bản thân tôi lại

có thêm nhiều cảm hứng để thiết kế cho trẻ thêm nhiều hoạt động làm quen chữcái thật hay và hấp dẫn

III Phần kết luận, kiến nghị

1 Kết luận

Khoa học không chỉ là kiến thức mà còn là quá trình hay con đường tìmhiểu khám phá thế giới vật chất Môi trường sống tạo ra sự phát triển trí tuệ,ngôn ngữ và những yếu tố tạo nên nhân cách của con người vì thế chúng ta hãydành cho trẻ mầm non những gì tốt nhất đó chính là sự quan tâm chăm sóc củagia đình, nhà trường và xã hội cung cấp kiến thức, vốn sống cho trẻ chính làtrang bị hành trang cho trẻ vào đời Các kiến thức khi cung cấp cho trẻ cần đúng,phù hợp với từng độ tuổi, cần cho trẻ có những hiểu biết đúng đắn về cuộc sốngxung quanh ở mọi lĩnh vực cũng chính từ đó trẻ sẽ có những ước mơ hướng đếnđiều tốt đẹp Để đạt được những điều nói trên đòi hỏi giáo viên phải biết kết hợphài hòa giữa khoa học với các môn học khác, xây dựng môi trường an toàn, thânthiện giúp trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động

Nói tóm lại hoạt động làm quen chữ cái chính là bài học căn bản và làhành trang cần thiết cho trẻ mầm non

Là người giáo viên mầm non ngoài lòng yêu nghề mến trẻ cần phải cótrình độ chuyên môn, có năng lực sư phạm và nắm rõ tâm lý của trẻ Bản thântôi luôn trau dồi học hỏi, tu dưỡng bản thân luôn tìm tòi sáng tạo trong bàigiảng, áp dụng khoa học công nghệ thông tin, đồ dùng trực quan gây hứng thúđưa những chữ cái, vần thơ, câu chuyện có nhiều hình ảnh trừu tượng, sinhđộng, xây dựng thiết kế nội dung hoạt động làm quen chữ cái thiết thực nhất,cho trẻ trải nghiệm, tiết học tích hợp nhẹ nhàng, vui nhộn, không gò ép, đưanhững câu hỏi mở nhằm tạo cho trẻ phát huy tư duy và tính tích cực của trẻthông qua hoạt động làm quen chữ cái

Từ những biện pháp nêu trên và những kết quả đạt được bản thân tôi đãrút ra một số bài học kinh nghiệm:

Muốn thực hiện và đạt được mục tiêu về giáo dục hoạt động làm quenchữ cái cho trẻ 5- 6 tuổi Trước tiên ta phải khảo sát để nắm được thực trạng trẻtrong lớp mình phụ trách

Luôn học hỏi để nhằm nâng cao chuyên môn nghiệp vụ sư phạm, nắmvững các phương pháp và không ngừng đổi mới các phương pháp

Lập kế hoạch giáo dục hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 – 6tuổi theo từng chủ đề và tạo môi trường chữ viết phong phú cho trẻ

Luôn khuyến khích trẻ tự giác tích cực tham gia trong hoạt động

Tích hợp nội dung làm quen chữ cái vào các hoạt động khác, tìm tòi sửdụng nhiều trò chơi hấp hẫn, đồ dùng đẹp hấp dẫn trẻ

Tuyên truyền với cha mẹ về tầm quan trọng và cách cho trẻ làm quen vớichữ cái ở lứa tuổi mầm non

Trong giờ làm quen chữ cái phải tạo cho trẻ sự thoải mái, không gò bó,không ép trẻ vào các khuôn khổ mà phải hướng trẻ vào những gì trẻ cần đạt đếnmột cách nhẹ nhàng, hứng thú nhất

Trẻ đã được tiếp xúc và làm quen với các chữ cái, được phát âm, nhậnbiết, tô chữ cái điều này tạo một tiền đề rất thuận lợi cho trẻ khi bước vào lớpmột

Việc cho trẻ tiếp cận và sử dụng máy vi tính là việc rất cần thiết để giúptrẻ tiếp cận gần với sự phát triển của công nghệ thông tin ngày nay và làm tiền

đề cho việc học tập tin học của trẻ khi bước vào tiểu học

Sử dụng các phương tiện trong giảng dạy sẽ giúp giáo viên rất nhiều vềcác kỹ năng như sử dụng máy tính, ứng dụng phương tiện công nghệ trong giảngdạy là rất cần thiết và bổ ích nó sẽ hỗ trợ giáo viên rất nhiều trong việc giảngdạy, tiết kiệm thời gian đem lại hiệu quả cao

2 Kiến nghị

Bên cạnh việc mạnh dạn đưa ra các biện pháp nhằm cải thiện và nâng caochất lượng tổ chức hoạt động làm quen chữ cái tại cơ sở Tôi cũng xin phépđược đưa vào đây một vài ý kiến đề xuất với mục đích là để trẻ tham gia tíchcực vào giờ học, nhận biết và phát âm chính xác 29 chữ cái Giúp giờ học đạtkết quả cao

Với Phòng giáo dục và đào tạo:

Mở các lớp tập huấn chuyên đề làm quen chữ cái cho giáo viên cáctrường được tham gia rộng rãi

Xin Phòng giáo dục và đào tạo đầu tư thêm cơ sở vật chất phục vụ chohoạt động làm quen chữ cái

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Ea Na, ngày 05 tháng 3 năm 2018

Người viết

Nguyễn Thị Thủy

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Tâm lý lứa tuổi mầm non (PGS.TS Lê Thị Ánh Tuyết)

2 Tuyển tập các trò chơi trẻ mầm non( Chu Thị Thúy Anh)

3 Giáo dục mầm non mới

4 Chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo lớn (Lê Thị Ánh Tuyết)

5 Tài liệu bồi dưỡng hè cho giáo viên ( Hoàng Minh Đức, Trần Thị NgọcTrâm)

6 Hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo 5- 6tuổi (chủ biên TS Lê Thu Hương và PGS.TS Lê Thị Ánh Tuyết)

7 Cẩm nang công tác giáo dục mầm non (Lê Huy Hòa - Hồ Phương Lan)

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Xuyến

Hết