SKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình MinhSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình MinhSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình MinhSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình MinhSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình MinhSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình Minh
Trang 1I. Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài.
Trẻ em, thế hệ mầm non tương lai của đất nước, là những chủ nhân sẽ kếthừa và phát huy những gì tốt đẹp nhất của loài người Việc giáo dục trẻ ngay từkhi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành vàphát triển toàn diện nhân cách cho trẻ sau này Sản phẩm của giáo dục là conngười mà con người là mục tiêu, động lực của sự phát triển đất nước trong tươnglai đó chính là thế hệ trẻ
Xã hội hiện nay đã và đang làm thay đổi cuộc sống của con người, nhiềuvấn đề phức tạp liên tục nảy sinh Bên cạnh những tác động tích cực, còn cónhững tác động tiêu cực, gây nguy hại cho con người, đặc biệt là trẻ em Nếumỗi người trong đó có trẻ em không có những kiến thức cần thiết để biết lựachọn những giá trị sống tích cực, không có những năng lực để ứng phó, để vượtqua những thách thức mà hành động theo cảm tính thì rất dễ gặp trở ngại, rủi rotrong cuộc sống Do đó, việc hình thành kỹ năng sống cho mọi người nói chung
và trẻ em nói riêng đang trở thành nhiệm vụ quan trọng Giáo dục kỹ năng sốngphải được đo bằng sự vận dụng những kỹ năng đó trong cuộc sống mỗi cá nhân
để sống tích cực, sống hạnh phúc, sống có ý nghĩa Giáo dục kỹ năng sống chotrẻ mầm non nhằm giúp trẻ phát triển hài hòa, toàn diện về nhân cách Cung cấpcho mỗi trẻ những kiến thức cần thiết về kỹ năng sống để các em sống sao cholành mạnh và có ý nghĩa Giúp các em hiểu, biến những kiến thức về kỹ năngsống được cung cấp thành hành động cụ thể trong quá trình hoạt động thực tiễnvới bản thân, với người khác, với xã hội, ứng phó trước nhiều tình huống, họccách giao tiếp, ứng xử với mọi người, giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ
và thể hiện bản thân một cách tích cực
Vì vậy, trong mục tiêu Giáo dục Đào tạo ghi rõ hình thành cho trẻ những
cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa: khỏe mạnh, nhanhnhẹn, phát triển hài hòa, cân đối, giàu lòng yêu thương biết quan tâm, nhườngnhịn giúp mọi người, biết yêu thích và giữ gìn cái đẹp, thông minh, ham hiểubiết, thích khám phá và tìm tòi một số kỹ năng cơ bản như: nhẹ nhàng, khéo léo,biết xin lỗi và nhận lỗi khi mình có lỗi
Trang 2Chính vì thế, nhiệm vụ của các cô giáo mầm non là việc giáo dục kỹ năngsống cho trẻ mầm non hiện nay đang là vấn đề bức thiết, là việc làm cần thiết cóvai trò to lớn trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non, đặc biệt là trẻvùng đồng bào DTTS nơi tôi đang công tác Do đó việc bồi dưỡng, chỉ đạo chođội ngũ giáo viên trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là rất cần thiết.
Chính vì những lí do trên, tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình Minh”.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Nghiên cứu đề tài nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ ở trường mầm non và chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào học trường phổthông và sự phát triển sau này của trẻ
Đề xuất một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kĩnăng sống cho trẻ để đạt được hiệu quả cao hơn
Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng tư vấn tuyên truyềnkiến thức nuôi dạy con theo khoa học với các bậc cha mẹ cho toàn thể đội ngũgiáo viên và cán bộ quản lý của trường
3. Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹnăng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở trường mầm non BìnhMinh- xã Đray Sáp- huyện Krông Ana- tỉnh Đăk Lăk
4. Giới hạn của đề tài.
* Về nội dung: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáodục kĩ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở trường mầm nonBình Minh- xã Đray Sáp- huyện Krông Ana- tỉnh Đăk Lăk
* Đối tượng khảo sát: Giáo viên, học sinh trường mầm non Bình Minh- xãĐray Sáp- huyện Krông Ana- tỉnh Đăk Lăk
* Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/2017 đến tháng 3/2018
5. Phương pháp nghiên cứu.
Trang 3Để thực hiện đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tácgiáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở trường mầmnon Bình Minh” Tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp thống kê giáo dục
- Phương pháp trực quan hình ảnh
- Phương pháp điều tra, thu thập thông tin cá nhân
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lý luận
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Kỹ năng sống là khả năng để có hành
vi thích ứng (adaptive) và tích cực (positive) giúp các cá nhân có thể ứng xửhiệu quả trước những nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày
Theo Quỹ nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) Kỹ năng sống là cách tiếpcận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới, cách tiếp cận này lưu ý đến sựcân bằng về tiếp thu kiến thức hình thành thái độ và kỹ năng
Những năm gần đây, kết quả của nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, nhữngcan thiệp dựa trên giáo dục kỹ năng sống giúp cho việc thay đổi hành vi đạt hiệuquả cao hơn so với các phương pháp tiếp cận chỉ cung cấp thông tin, nâng caonhận thức Ở Việt Nam, những năm gần đây, việc giáo dục kỹ năng sống ngàycàng được nhân rộng về nội dung chương trình và bước đầu đã có những kết quảđáng ghi nhận
Vì vậy, trường mầm non có nhiệm vụ giáo dục trẻ có được những thói quenhọc tập, sinh hoạt hàng ngày
Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ MN nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong
cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm
Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã
hội hiện đại Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằmgiúp trẻ có thể chuyển kiến thức, thái độ, cảm nhận thành những khả năng thực
Trang 4thụ, giúp trẻ biết xử lý hành vi của mình trong các tình huống khác nhau trongcuộc sống
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non, đó là những hoạt động tích cực,hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ với mục đích giúp trẻ cóthể ứng phó hiệu quả với các tình huống, thách thức trong cuộc sống hàng ngày.Định hướng của giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là giúp trẻ làm chủ bản thân, ứng
xử phù hợp với cộng đồng và xã hội, thích nghi, học tập hiệu quả, nâng cao sứckhỏe tinh thần và thể chất, ứng phó tích cực trong các tình huống của cuộc sống.Theo một số nghiên cứu cho thấy, các kỹ năng sống khác nhau theo địa lý, thờigian… Ví dụ như trẻ em vùng biển thì có một số kỹ năng sống khác với trẻ emvùng núi, kỹ năng sống của trẻ em thành phố khác với kỹ năng sống trẻ em nôngthôn, kỹ năng sống của trẻ em ngày xưa khác với kỹ năng sống trẻ em bây giờ…Tuy nhiên có thể thấy rất rõ ràng là kỹ năng sống luôn gắn bó với các giá trị.Các giá trị sống đúng đắn là kết tinh được truyền lại như sự tôn trọng, sống tráchnhiệm, yêu thương, sự tự tin, sự sáng tạo, lòng ham hiểu biết…các giá trị nàyđược truyền lại nhằm giáo dục giúp cho con người sống có chuẩn mực và gópphần vào sự tiến bộ của xã hội
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1 Ưu điểm: Trường được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của UBND huyện,
Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, chính quyền địa phương, quý Sơ dòng nữvương Hòa Bình cùng các bậc cha mẹ học sinh
Trường có 100% học sinh ăn ở bán trú, CSVC khang trang sạch đẹp
Tập thể giáo viên đoàn kết nhất trí, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau trongcông tác cũng như trong đời sống
Giáo viên nắm vững phương pháp, có trình độ trên chuẩn, có sự nhiệt tìnhchia sẻ, phối hợp với nhau và luôn quan tâm tới trẻ, thường xuyên dành thờigian trao đổi với phụ huynh để cùng chăm sóc giáo dục trẻ
2.2 Hạn chế: Bên cạnh những mặt ưu điểm vẫn còn một số hạn chế tồn tại
sau: 92.4% học sinh là con em đồng bào DTTS, con bệnh nhân phong nên việcthực hiện giáo dục kỹ năng sống còn nhiều lúng túng đối với giáo viên và họcsinh
Trang 5Chưa có nhiều tài liệu sách báo về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ để giáoviên nghiên cứu, tham khảo.
Giáo viên còn nhiều hạn chế về phương pháp tổ chức giáo dục kỹ năngsống cho trẻ
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kĩ năng tuyên truyền của giáo viên chưađồng đều làm ảnh hưởng đến chất lượng truyền thông Nội dung, công tác phốihợp còn sơ sài, đôi khi thiếu tín thực tế, không phù hợp và chưa được cập nhậtthông tin kịp thời dẫn đến hiệu quả chưa cao, chưa thu hút được sự quan tâm vàđáp ứng thông tin của các bậc cha mẹ và cộng đồng
Đa số phụ huynh học sinh là người dân tộc thiểu số nên chưa hiểu và quantâm đến việc giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ Đặc biệt là với tập tụcxưng hô của người đồng bào thì bố mẹ, ông bà hay anh em đều xưng là mày,tao, nó…nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục trẻ Bên cạnh đó, tạinơi tôi công tác đa số phụ huynh đi làm ăn xa, họ thường dẫn theo con em mình
đi theo nên việc tuyên truyền vận động gặp nhiều khó khăn Nhiều phụ huynhcòn chưa gương mẫu trong các hành vi tại gia đình Điều đó dẫn đến việc giáodục kỹ năng sống cho trẻ của giáo viên đối với trẻ tại trường gặp nhiều hạn chế.Phòng học, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị ở một số lớp còn thiếu thốnchưa đáp ứng được yêu cầu dạy và học vì vậy nên giáo viên gặp không ít khókhăn trong dạy học là điều không thể tránh khỏi
*Khảo sát đầu năm giáo viên:
+ Có những hiểu biết và nhận thức đúng đắn
trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 02/08 25%
+ Có kế hoạch thực hiện nội dung giáo dục kỹ
+ Có nhiều đồ dùng, đồ chơi, thơ ca, truyện kể
có nội dung giáo dục kỹ năng sống 03/08 37.5%+ Có nhiều hình thức, các hoạt động để lồng
ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Phát
Trang 6huy được tính tích cực của trẻ.
*Kết quả khảo nghiệm học sinh toàn trường đầu năm 2017 – 2018
Qua bảng tổng hợp trên ta thấy giáo viên đã nắm được nội dung giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ song chưa đầy đủ Giáo viên đang còn tập trung vào việcdạy trẻ theo chương trình giáo dục mầm non mới, chưa coi trọng việc dạy trẻ kĩnăng sống cho học sinh nên việc tổ chức của giáo viên còn chung chung về nộidung cũng như các hình thức và phương pháp dạy trẻ Nhiều giáo viên còn mơ
hồ trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, chủ yếu dạy trẻ theo chương
Trang 7trình với các chủ đề trong năm, việc lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh còn lúng túng hoặc nội dung giáo dục chưa cụ thể Mới chỉ có 25 % giáoviên có những hiểu biết và nhận thức đúng đắn trong việc giáo dục kỹ năng sốngcho trẻ 37,5 % giáo viên có kế hoạch thực hiện nội dung giáo dục kỹ năng sốngcho trẻ Việc lập kế hoạch giáo dục kĩ năng sống tích hợp theo chủ đề trong nămhọc chưa linh hoạt.
Kĩ năng sống của học sinh còn nghèo nàn, đa số trẻ còn chưa biết cách ứng
xử với các tình huống bất thường xảy ra cũng như chưa biết cách giao tiếp ứng
xử có văn hóa với người thân và mọi người trong xã hội Tỉ lệ trẻ mạnh dạn tựtin trong giao tiếp chỉ 35% trẻ làm tốt, các kỹ năng khác tỉ lệ còn rất thấp
Đa phần phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy kĩnăng sống cho con, 12.% phụ huynh cho rằng việc dạy kĩ năng sống cho con làrất quan trọng, 25% là quan trọng, tỉ lệ chưa quan trọng là 48.4% và không quantrọng là 14,1% Phụ huynh chưa thường xuyên phối hợp với giáo viên chủnhiệm để cùng thống nhất giáo dục kĩ năng sống cho con về nội dung cũng nhưphương pháp Một số phụ huynh chưa biết nội dung sẽ dạy gì và dạy như thếnào Do vậy trong quá trình giáo dục đã thấy được nguyên nhân chủ quan vànguyên nhân khách quan như sau:
2.3 Nguyên nhân chủ quan:
Đội ngũ giáo viên mới ra trường, kinh nghiệm trong giảng dạy còn ít nêncòn nhiều bỡ ngỡ trong việc lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Chưa biết cách lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng sống để vận dụng vàothực tế sao cho hiệu quả
Cách tổ chức còn áp đặt, nặng nề, mang tính hình thức
Việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào giảng dạy chưa linhhoạt, sáng tạo vừa làm vừa rút kinh nghiệm
2.4 Nguyên nhân khách quan
Do năng lực, trình độ nhận thức, tuổi đời, của giáo viên trong nhà trườngchưa đồng đều, giáo viên còn rập khuân, cứng nhắc trong việc thực hiện giảngdạy
Trang 8Đa số giáo viên là người dân tộc thiểu số nên phần nào ảnh hưởng đến chấtlượng giảng dạy
Thiếu các điều kiện tối thiểu để tiến hành giáo duc kỹ năng sống trong nhàtrường, trước hết là tài liệu cho giáo viên và cho học sinh
Thực tế trên đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cho cán bộ quản lý nhà trường: Phảitích cực tổ chức bồi dưỡng chuyên môn ngay và lâu dài để có đội ngũ giáo viênvững vàng về việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
3. Nội dung và hình thức của giải pháp:
a. Mục tiêu của giải pháp
Giúp trẻ phát triển toàn diện các lĩnh vực như: phát triển vềthể chất, tình cảm, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ Hình thànhnhững yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp
1, hình thành ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực vàphẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiếtphù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khảnăng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở cấp học tiếp theo vàcho việc học suốt đời
Giúp giáo viên làm tốt công tác giáo dục kĩ năng sống cho trẻ để đạt đượchiệu quả cao hơn Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng tư vấntuyên truyền kiến thức nuôi dạy con theo khoa học với các bậc cha mẹ cho toànthể đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý của trường
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
* Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Bản thân tôi nhận thấy việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trong nhà trường
là việc làm thường xuyên, liên tục theo kế hoạch hàng tháng, hàng tuần của Bangiám hiệu nhà trường Đặc biệt là vấn đề dạy kỹ năng sống cho trẻ trong trườngmầm non còn mới mẻ và rất nhiều giáo viên còn chưa hiểu rõ được tầm quantrọng của vấn đề hoặc thiếu kỹ năng giảng dạy để có thể truyền đạt cho trẻ hiểu
và hình thành cho trẻ những kỹ năng sống cần thiết cho trẻ Vì vậy ngay từ đầunăm học tôi đã tiến hành họp chuyên môn và nêu nhiệm vụ trọng tâm của trong
Trang 9năm học, trong đó nhấn mạnh đến việc đưa các kỹ năng dạy trẻ tập làm một sốcông việc tự phục vụ, chú ý yếu tố cá nhân của trẻ.
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, trước tiêngiáo viên phải có nhận thức về những nội dung dạy trẻ Để giúp giáo viên có vốnkinh nghiệm nhận thức sâu sắc về việc dạy kỹ năng sống cho trẻ thì cần xâydựng kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên bao gồm những nội dung cụ thể sau:
- Cung cấp tài liệu cho giáo viên tham khảo về những hoạt động dạy trẻ kỹ
năng sống Cho giáo viên tham khảo một số giáo án hay, những kinh nghiệmdạy trẻ có nội dung về giáo dục kỹ năng sống của các giáo viên giỏi và trên cáctạp chí
- Tập trung bồi dưỡng cho giáo viên về lý thuyết những nội dung mà trẻ
còn yếu để giáo viên có kiến thức dạy trẻ Bồi dưỡng cho giáo viên hiểu rõ thếnào là dạy kỹ năng sống Dạy kỹ năng sống là dạy cho trẻ những kỹ năng gì.Dạy kỹ năng sống cho trẻ vào thời điểm nào là hiệu quả nhất Đặc biệt nhấnmạnh đến những kỹ năng: lao động tự phục vụ; hợp tác, chia sẻ; giao tiếp, lễgiáo; khám phá, học hỏi; mạnh dạn tự tin
+ Kỹ năng sống tự tin: Ngay từ khi đến lớp giáo viên nên khuyến khích
động viên trẻ giới thiệu tên của mình với các bạn trong lớp Nghĩa là giúp trẻcảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với nhữngngười khác Kỹ năng này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ởmọi nơi, mọi lúc Thể hiện khả năng, năng khiếu của bản thân trước tập thể như:Biết tự giới thiệu về bản thân, tham gia các chương trình văn nghệ, biểu diễnthời trang… Ví dụ: Trẻ tự tin đứng trước mọi người giới thiệu tên của mình vàhát 1 bài hát yêu thích
+ Kỹ năng lao động tự phục vụ: Trẻ ở lứa tuổi MN còn rất vụng về, khi để
trẻ tự xúc ăn có thể bố, mẹ hoặc cô giáo thấy trẻ lúng túng thì lại đút cho trẻ ăn
để tránh rơi vãi, hoặc là khi đến lớp bố mẹ không để cho con cất giầy dép, cởibớt áo khoác, cất ba lô mà lại làm giúp cho con Nhưng giáo viên phải xác địnhrằng đó là cách trẻ học làm người lớn, để cho trẻ tự cần thìa xúc cơm ăn, lúc đầu
có thể chưa quen nhưng sau đó dần dần trẻ sẽ thành thục trong việc tự phục vụcho mình trong ăn uống VD: Tự đi giày dép, uống nước, tự lấy nệm, lấy gối cho
Trang 10mình (trẻ lớp mầm)…tự mặc quần áo, cùng với cô và các bạn kê dọn bàn ăn, tựđánh răng sau khi ăn, tự rửa mặt …(trẻ 4-5 tuổi)
+ Kỹ năng vệ sinh cá nhân: Giúp cho giáo viên dạy trẻ có thể tự súc miệng,
đánh răng và rửa mặt Dạy trẻ cách rửa tay trước mỗi bữa ăn và nhận biết khinào thì quần áo của mình bị bẩn cần phải giặt Đối với các bé gái, giáo viên phảibiết dạy trẻ thói quen tóc tai luôn gọn gàng, biết giúp người lớn dọn dẹp, khônglàm ảnh hưởng đến người xung quanh
+ Kỹ năng sống hợp tác: Khi dạy trẻ kỹ năng hợp tác cần giúp trẻ hiểu có
những công việc một mình sẽ không thể làm được VD Trong giờ hoạt động góctrẻ hợp tác cùng bạn xây dựng ngôi nhà, khu vui chơi… Chính vì vậy phải có sựhợp tác của các thành viên trong nhóm
+ Kỹ năng ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trong những kỹ
năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này Giáo viên cần sử dụngnhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ.Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệumang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể
đoán trước được VD: trong giờ Khám phá khoa học “ Một số con vật nuôi
trong gia đình” trẻ được quan sát các con vật, từ đó tìm hiểu xem con vật đó
lông của nó như thế nào hay vì sao con gà lại dùng chân bới xuống đất để làmgì…
+ Kỹ năng giao tiếp: Trẻ cần biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của
mình cho người khác hiểu Trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mìnhtrong thế giới xung quanh Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọng đối vớitrẻ, nó có vị trí khá chính yếu so với tất cả các kỹ năng khác như: Đọc,viết Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng hay một chính kiến nào
đó, trẻ sẽ dễ dàng học và sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính làyếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng học mọi thứ
+ Dạy trẻ biết nói lời cảm ơn, xin lỗi: Ngay từ khi còn bé, nếu trẻ hiểu
được nên dùng những lời cảm ơn và xin lỗi trong hoàn cảnh phù hợp thì sẽ rất cólợi cho việc hình thành nhân cách của trẻ sau này Cho nên giáo viên cần phảibiết dạy trẻ sử dụng các lời nói đó vào những hoàn cảnh cụ thể Ví dụ khi có
Trang 11người lớn cho quà trẻ phải biết nhận bằng hai tay và nói lời “cảm ơn”, hoặc khikhông may lỡ làm bạn ngã thì phải biết dùng lời “xin lỗi” đối với bạn.
- Bồi dưỡng về thực hành cho giáo viên:
Muốn giáo viên dạy được trẻ các kỹ năng sống thì đòi hỏi thao tác của giáoviên phải chuẩn mực và có sự thống nhất, những kỹ năng này phải được các côgiáo hướng dẫn giống nhau không có sự lệch lạc mỗi lớp hướng dẫn một kiểu thì
sẽ rất khó cho việc kế thừa từ lớp nhỏ đến lớp lớn Hướng dẫn cho giáo viêncách xây dựng các tiết học theo chủ đề, cách lồng ghép nội dung giáo dục kỹnăng sống trong các hoạt động chung, nhất là cách tạo ra các tình huống để trẻgiải quyết
Chỉ đạo 100% các lớp có kế hoạch giáo dục kỹ năng sống Ghi rõ nhữngyêu cầu cần giáo dục trẻ trong năm và những biện pháp sẽ thực hiện như thếnào
Hàng tháng tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn nhằm trao đổi vềchuyên môn, về cách lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Từ đótìm ra những mặt tích cực và khắc phục những mặt còn tồn tại
Ban giám hiệu thường xuyên dự giờ dạy và các hoạt động của giáo viên cólồng ghép nội dung này, từ đó đánh giá được đúng mức trình độ của từng giáoviên để có kế hoạch bồi dưỡng, góp ý Với những giáo viên khá, giỏi cần hướngcho giáo viên cách tổ chức các tiết dạy và các hoạt động có lồng ghép nội dunggiáo dục kỹ năng sống với nhiều hình thức sáng tạo, hấp dẫn Cách làm đồ dùng,
đồ chơi, sáng tác thơ ca, truyện kể có nội dung về giáo dục kỹ năng sống Vớinhững giáo viên mới và có chuyên môn trung bình, Ban giám hiệu đã tập trungbồi dưỡng về chuyên môn, tác phong sư phạm khi lên lớp, cách tổ chức các giờdạy theo chủ đề, cách lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ sao chophù hợp và có hiệu quả Với việc tổ chức các hoạt động mẫu và dự giờ giáo viênthường xuyên, bổ sung góp ý cho giáo viên theo đúng khả năng, chất lượng củagiáo viên trong trường đã được nâng lên một cách rõ rệt Việc lồng ghép nộidung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ cũng được thực hiện thường xuyên hơn ởtrong tất cả các hoạt động
* Biện pháp 2: Hướng dẫn giáo viên cách xây dựng môi trường có nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Trang 12Việc xây dựng môi trường giáo dục rất quan trọng, góp phần thực hiện đạtcác chỉ tiêu kế hoạch đề ra Ngay từ đầu năm học nhà trường đã xây dựng kếhoạch chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm các lớp trang trí phòng học đẹp mắt, màu sắcnổi bật, tạo môi trường ấm áp thân thiện để trẻ hứng thú khi được đến trường, để
Mỗi ngày đến trường của trẻ thật sự là một ngày vui Trang trí sân trường các
khẩu hiệu nhắc nhở giáo viên, người lớn phải gương mẫu như: “Yêu thương, tôntrọng trẻ, giữ lời hứa với trẻ”; “Mỗi cô giáo là tấm gương sáng về đạo đức, tựhọc, sáng tạo” bằng chính hình ảnh giáo viên và học sinh của trường, đặc biệtchú ý đưa hình ảnh đẹp của các trẻ hiếu động, hung hăng, cá biệt để từ đó giúptrẻ tự điều chỉnh hành vi, giúp trẻ thể hiện bản thân và luôn biết giữ gìn, là điềukiện để khen ngợi sự cố gắng của trẻ
Trước mỗi lớp học có bảng tuyên truyền các bậc cha mẹ với tiêu đề
“Những điều phụ huynh cần biết” trong đó gồm có các nội dung như: Danh sách
trẻ, Kết quả theo dõi cân đo hàng tháng, định kỳ, kết quả khám sức khỏe, các nộidung tuyên truyền về dịch bệnh, về giáo dục kỷ năng sống theo chủ đề Các nộidung được trang trí đẹp mắt và nổi bật gây được sự chú ý của các bậc phụ huynhkhi đưa đón trẻ
Trong lớp, chỉ đạo giáo viên trang trí các góc mở cho trẻ được trải nghiệm
và tham gia hoạt động Ví dụ: Mảng tường trên lớp trang trí các hình ảnh làmnổi bật chủ đề, bên cạnh đó có mảng tường được cắt bằng các ô bóng kính chotrẻ tự ghép các hình ảnh vào Góc địa phương, tôi cho giáo viên trang trí cácdụng cụ đồ dùng của người đồng bào Ê đê như nhà sàn, dao, gùi, quần áo thổcẩm
Để đánh giá thực sự về khả năng hiểu biết và thói quen kỹ năng sống củatrẻ tôi đã phối hợp cùng với các giáo viên thường xuyên sưu tầm, phô tô các bứctranh có nội dung về giáo dục kỹ năng sống và thay đổi theo tháng Các hình ảnhnày bao gồm những hành vi đúng, hành vi sai, những hành vi nên làm và nhữnghành vi không nên làm Giáo viên phải yêu cầu trẻ suy nghĩ và tìm được nhữnghình ảnh đúng, sai Vào những giờ chơi giáo viên cùng trẻ xem tranh, đàm thoại
về các hành vi trong tranh Những hình ảnh đúng thì tô màu, những hình ảnh saithì gạch bỏ Để trẻ thực sự có cơ hội phát triển tư duy thì giáo viên phải thườngxuyên thay đổi các hình ảnh và đặc biệt các hình ảnh đó phải phong phú, phảnánh được các hoạt động diễn ra trong cuộc sống hàng ngày
Trang 13VD: Chỉ đạo tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ vào cuối chủ đề của lớp,
tổ chức giao lưu các lớp với nhau, tổ chức mừng sinh nhật một nhóm trẻ Qua
đó trẻ rất hứng thú và thông qua các hoạt động đó nhằm giáo dục kỹ năng sốngcho trẻ một cách rất nhẹ nhàng và có hiệu quả
Đối với các góc khác trong lớp, tôi đã cho giáo viên xây dựng dưới dạng
mở để cho trẻ cùng khám phá, trải nghiệm và giúp cô trang trí
Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên giáo dục kỹ năng sống thông qua tiết học.
Lồng nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các môn học nhằm hình thànhcho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá là rất cần thiết Trên tiết học trẻ vừađược cung cấp kiến thức vừa được giáo dục kỹ năng cần thiết
Ví dụ:
* Giờ học khám phá xã hội:
Trẻ được lĩnh hội những kiến thức về thế giới xung quanh, từ đó hình thànhcho trẻ những kỹ năng như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bảo vệ an toàn cho bảnthân…
Với chủ đề Nghề nghiệp giáo dục trẻ biết trong xã hội có nhiều nghề , nghềnào cũng cao quý giúp ích cho xã hội thông qua giáo dục trẻ kĩ năng giao tiếp và
kĩ năng chia sẻ Liên hệ một số nghề gần gũi xung quanh trẻ có thể làm gì để vàgiúp đỡ các bác công nhân đỡ vất vả Ví dụ: Trẻ và mọi người không vứt rác,không phóng uế bừa bãi để người công nhân quét dọn đường phố đường phố đỡvất vả hơn
Trẻ biết chia sẻ thông tin về gia đình, kể về các thành viên trong gia đình,những việc mà trẻ thường làm ở nhà
Với chủ đề “ Bản thân” giáo viên cho trẻ trải nghiệm với các giác quan củamình, những trải nghiệm trong cuộc sống hằng ngày của trẻ, tự giới thiệu về bảnthân,sở thích… Kỹ năng sống trẻ học được là: Giao tiếp cởi mở với bạn, lắngnghe bạn nói và chờ đến lượt bạn nói Biết nói rõ ràng để bạn hiểu và chơi cùngbạn
* Giờ học phát triển thể chất:
Trang 14Giáo viên tổ chức cho trẻ các vận động như : Bò qua chướng ngại vật, đitrên ghế thể dục , chuyền bóng, bật qua vật cản, Nhảy từ độ cao 45cm, némtrúng đích thẳng đứng, Bò díc dắc qua 7 điểm, đi nối gót, …qua đó rèn cho trẻcác kỹ năng nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin, khéo léo khi tham gia vận động, biếtbảo vệ sức khỏe, biết siêng năng rèn luyện để cơ thể khoẻ mạnh, trẻ biết trongkhi tập phải xếp hàng theo thứ tự không chen lấn xô đẩu nhau Trẻ biết tự lấy đồdùng, dụng cụ thể dục của mình Biết hợp tác với bạn để chơi trò chơi
* Giờ học tạo hình:
Đề tài “ Vẽ một số phương tiện giao thông” Giáo dục trẻ không vứt rácxuống lòng đường, xuống sông khi đi trên các phương tiện giao thông, khôngchơi dưới lòng đường và đường sắt, kĩ năng tự bảo vệ bản thân khi đi trên cácphương tiện giao thông và cách ứng xử có văn hóa khi đi trên các phương tiệngiao thông, kĩ năng thực hiện các luật giao thông bắt buộc, kĩ năng tự phục vụnhư biết giúp cô phát màu, giấy vẽ, cất dọn đò dùng…
* Giờ làm quen văn học:
Hướng dẫn giáo viện lựa chon những bài thơ câu chuyện có mang tínhgiáo dục kỹ năng sống như : Tích Chu, Ba cô gái , Bác Gấu đen và 2 chú Thỏ,Nhổ củ cải…
VD: Giáo dục trẻ kỹ năng hợp tác thông qua câu chuyện “ Nhổ củ cải”Một mình ông lão thì không thể nhổ được củ cải khổng lồ mà phải cần sự hợptác của các thành viên trong gia đình thì mới nhổ được
Với tiết kể chuyện “ Hai anh em”, tiết đóng kịch “Cây tre trăm đốt”, giáoviên kể cho trẻ nghe, đặt câu hỏi đàm thoại để trẻ trả lời, cho trẻ nhập vào vaicác nhân vật trong câu truyện giáo dục trẻ làm việc theo nhóm, không tham lamích kỷ, biết lắng nghe ý kiến của người khác, tôn trọng hợp tác với bạn bè, vớinhững người xung quanh
* Giờ giáo dục âm nhạc:
Trong tiết vận động múa minh họa cho bài hát “Cô giáo miền xuôi ”
+ Trẻ nói: Cô ơi con không biết múa
+ Cô: Thế con có yêu quý các cô giáo của mình không nào? À con yêu quý
cô giáo của mình, vậy cô con mình cùng nhau múa nhé Từ những lời động viên
Trang 15khích lệ đó trẻ sẽ có hứng thú và tự tin hơn, mạnh dạn hơn trong hoạt động để từ
đó trẻ sẽ mạnh dạn, chủ động, tự tin trong những giờ hoạt động khác…
Thông qua bài hát : “ Rửa mặt như mèo” giáo dục trẻ thói quen tự vệ sinhthân thể sạch sẽ
Ngoài ra các lớp còn tổ chức giờ học biểu diễn văn nghệ tại lớp để giúp trẻ
tự tin hơn khi đứng trước đám đông
* Thông qua hoạt động “ Làm quen với toán” đề tài “ Sắp xếp theo quy
tắc” giáo viên sử dụng trò chơi gắn các dụng cụ của nghề sắp xếp theo quy tắc,đội nào gắn đúng nhanh đội đó sẽ chiến thắng Như vậy buộc trẻ phải thảo luậnvới nhau, hợp tác mới hoàn thành bài tập và trong giờ học nào giáo viên cũngsưu tầm những đồ dùng sáng tạo
Thông qua giáo dục trực quan trên thiết bị hiện đại, những bài học về tinhthần đồng đội, giao tiếp, thuyết trình, tư duy được khái quát bằng hình ảnh, từ cóvần điệu, những bài đồng dao, ca dao phù hợp với chủ đề được đưa vào để trẻ dễdàng tiếp thu trong quá trình học tập Bên cạnh đó giáo viên đóng vai trò làngười hỗ trợ giúp trẻ phát huy khả năng, thế mạnh của mình từ đó phát triểnnhững ứng xử tích cực và tự tin trong cuộc sống
Biện pháp 4: Chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày
* Thông qua giờ đón và trả trẻ : Giúp cho giáo viên nhận thấy rằng việc
dậy kỹ năng chủ yếu ở hoạt động này là kỹ năng tự phục vụ: Cất giầy dép, balô…., ngoài ra còn dạy trẻ kỹ năng giáo dục lễ giáo như: biết chào hỏi, biết nóilời xin lỗi, biết nói cảm ơi, không nói leo khi người khác nói, không tự tiện lấy
đồ và sử dụng đồ của người khác…
* Thông qua hoạt động ngoài trời : Một trong những kỹ năng đầu tiên mà
giáo viên cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Nghĩa là giúptrẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ vớinhững người khác Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọitình huống ở mọi nơi
Trang 16Ví dụ: Cô tổ chức cho 2 đội chơi trò chơi “Kéo co” ở trò chơi này cháu
thực hiện đúng luật chơi Mỗi đội luôn tự tin mình sẽ chiến thắng và tìm mọicách động viên khích lệ trong nhóm cố gắng có ý chí vươn lên
Khi cho trẻ chơi tự do trong hoạt động ngoài trời, giáo viên vừa quan sát trẻchơi vừa hướng dẫn trẻ cách chơi an toàn như: Cách leo lên xuống thang, cáchnắm thành cầu trượt để trượt cho an toàn, cách cầm dây thừng khi đi cà kheo,khi có bạn đang đi cà kheo thì không được đứng phía trước bạn vì sẽ gây nguyhiểm cho bạn, hướng dẫn trẻ cách kiên trì chờ đến lượt mình chơi, tuyệt đốikhông xô đẩy, tranh giành đồ chơi, chỗ chơi với bạn
Chỉ đạo giáo viên sưu tầm các trò chơi vận động, dân gian sau đó phân loạicác trò chơi theo tác dụng của chúng đối với việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Rèn kĩ năng hợp tác: Đây là một đức tính cần thiết đối với trẻ ở lứa tuổi
này Có những việc chúng ta không thể tự làm được, nếu được người khác giúp
đỡ thì ta sẽ hoàn thành được việc ta muốn làm Khi chúng ta kết hợp năng lựclàm việc của mình với người khác theo cùng một mục đích chung, đó chính là sựhợp tác Sự hợp tác giúp ta hoàn thành nhiệm vụ của mình nhanh chóng và dễdàng hơn là tự mình làm lấy Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cùng làm, cùngchơi với bạn bè, biết cảm thông và chia sẻ với bạn
Trò chơi: “Bắt cá trong chum” Cách chơi: Mỗi đội có 2 trẻ Trẻ trong đội
một tay quàng qua vai bạn của đội mình, tay kia khoắng trong chum phối hợpvới nhau để cùng bắt được cá Trong một khoảng thời gian nhất định, đội nàobắt được nhiều cá nhất đội đó giành chiến thắng
Kỹ năng sống tự tin: Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần
chú tâm là phát triển sự tự tin trong trẻ Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là
ai, cả về trong cá nhân và trong mối quan hệ với người khác Không ai sinh ra đã
có ngay sự tự tin Đó là một đức tính chỉ có thể có được nhờ vào việc rèn luyện
và học hỏi Sự tự tin lớn dần lên nhờ vào cảm giác được yêu thương, tôn trọng
và thấy mình có giá trị Một trẻ tự tin sẽ “duy trì được khả năng học hỏi, khámphá trong học tập và luôn sẵn sàng đón nhận những thách thức mới, mong muốnđược yêu quý và đón nhận chính là khởi đầu tuyệt vời để trẻ gần gũi hơn vớimọi người
– Trò chơi: “Gánh hoa qua cầu”
Trang 17+ Cách chơi: Cho trẻ đứng thành hai hàng ngang Lần lượt từng trẻ gánhquang gánh có đựng hoa đi qua ghế thể dục Ai ngã khỏi cầu, làm rơi hoa phải rangoài một lần chơi.
Trẻ đứng ở 2 hàng cổ vũ cho bạn và đọc đồng dao
* Thông qua hoạt động góc :Trẻ mầm non bằng chơi – bằng trải nghiệm.
Các góc chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục trẻ, đáp ứng nhu cầu của trẻ,đồng thời tích hợp nội dung giáo dục, trong đó có nội dung giáo dục kĩ năngsống nên giáo viên lồng ghép giáo dục các kĩ năng sống thông qua nội dungtừng trò chơi đặc biệt là các trò chơi phân vai Ví dụ : Trò chơi bác sĩ : qua tròchơi này cô giáo dạy trẻ biết cảm thông chia sẻ với người ốm, với người thiệtthòi …
* Thông qua hoạt động lao động - vệ sinh : Giáo dục trẻ đi đại tiện, tiểu
tiện đúng chỗ và khi đi xong biết dội nước, các đồ dùng vệ sinh được dùng đểngăn nắp … Điều này giúp trẻ tự khẳng định mình, nhận thức được khả năngcủa mình, góp phần tham gia vào lao động thực sự của người lớn và các bạncùng tuổi nhằm bảo vệ môi trường và trường mầm non sạch, đẹp Trẻ biết phânloại rác, sống tiết kiệm: Giữ gìn đồ chơi, đồ dùng, tiết kiệm điện, nước trongsinh hoạt ở lớp và ở nhà dùng chậu, cốc lấy nước không để vòi nước chảy liêntục khi đánh răng, rửa mặt Biết cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi từ các nguyênvật liệu phế thải, biết giữ gìn quần áo, tay chân sạch sẽ, trẻ tham gia quyết dọnsân trường
*Phát triển các kỹ năng sống qua việc tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh trong nhà trường.
Trong năm học nhà trường phối hợp với các đoàn thể xây dựng kế hoạch
và chỉ đạo thực hiện nhiều hoạt động một cách thiết thực, khuyến khích sự thamgia chủ động, tự giác của trẻ như: tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao nhândịp kỷ niệm các ngày lễ lớn
Ví dụ: Bé vui chơi ngày hội trăng rằm, múa hát nhân ngày NGVN 20/11,ngày QTPN 8/3 hay tổ chức hội thi trẻ mầm non hát dân ca vv
Ngoài ra còn tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trítích cực như: trò chơi ô ăn quan, chồng nụ chồng hoa, chơi bật qua vòng Tổ
Trang 18chức các buổi lao động phù hợp với lứa tuổi của trẻ như: Lao động dọn vệ sinhcùng cô, nhổ cỏ trong vườn hoa
- Phát động phong trào “Bé cùng cô làm đồ dùng dạy học, đồ chơi dân
gian bằng nguyên vật liệu phế thải” Tổ chức hội thi sáng tác bài hát, điệu múa,
thơ ca, hò vè lứa tuổi mầm non Tổ chức hội thi “Bé tài năng” nhằm tìm ra các
“tài năng nhí” để có kế hoạch bồi dưỡng kịp thời
*Biện pháp 5: Làm tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh trong việc giáo dục về kỹ năng sống cho trẻ.
Việc làm tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh góp phần đáng kể trongviệc chăm sóc và giáo dục trẻ Nhận thức được tầm quan trọng của biện phápnày, ngoài các giờ học, giờ chơi trên lớp ra tôi chỉ đạo giáo viên phải thườngxuyên liên hệ với phụ huynh học sinh để kịp thời nắm bắt tình hình của trẻ ởnhà, trao đổi với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáo dụctrẻ tại nhà, bàn bạc cách giải quyết những khó khăn gặp phải Tuyên truyền phụhuynh hiểu những việc nên và không nên đối với trẻ để giúp trẻ có kỹ năng sốngtốt, trẻ có kỹ năng tự bảo vệ bản thân, tự tin trong cuộc sống Trẻ luôn bắt chướcngười lớn và cha mẹ trẻ là những người lớn gần gũi trẻ nhất vì vậy các bậc làmcha làm mẹ đừng vô tình bỏ qua những cơ hội đơn giản và thuận lợi hàng ngày đểhướng dẫn con những thói quen tốt để rồi sau đó lại bắt trẻ mất thời gian học lạinhững điều này ở một nơi khác với những người xa lạ Cha mẹ trẻ hãy chú ý giúptrẻ hình thành những kỹ năng sống tốt như kỹ năng giao tiếp xã hội để tự khámphá, đánh giá bản thân mình và người khác
VD: Cha hãy mẹ cho phép trẻ vui chơi bày biện đồ chơi theo theo ý thích
của trẻ, đừng bao giờ cấm đoán hay la mắng Điều quan trọng là hãy để trẻ tựthu dọn đồ chơi sau khi chơi xong Cha mẹ có thể cùng con thu dọn nhưng tuyệtđối không bao giờ được làm thay trẻ
Đầu năm học chỉ đạo các lớp họp phụ huynh học sinh Nêu rõ yêu cầu vàmục đích của nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong năm học Phân tích
để cha mẹ hiểu rõ việc nên tham gia vào các buổi trao đổi với giáo viên, thamgia các buổi họp của nhà trường và đã giúp phụ huynh hiểu rằng trẻ học là phảihọc cả đời Mọi thành viên trong gia đình cần chú ý đến việc dạy trẻ những nghithức văn hóa trong ăn uống rất cần thiết Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen
Trang 19sử dụng đồ dùng một cách chính xác và thuần thục và khéo léo, không chỉ đòihỏi trẻ phải thường xuyên luyện tập, mà còn phải đáp ứng được những nhu cầucủa trẻ, đó là cung cấp cho trẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành vi đúng,đẹp, văn minh của chính cha mẹ và những người xung quanh trẻ Cha mẹ trẻ cầnphối hợp vớp giáo viên một cách chặt chẽ và hợp lý bằng việc tham gia tìnhnguyện vào quá trình giáo dục trong nhà trường Cha mẹ nên tham gia vào cácbuổi trao đổi với giáo viên, tham gia các buổi họp trong nhà trường và dự một sốgiờ học, dự các hoạt động ngoại khóa; chỉ bằng cách đó thôi cha mẹ sẽ giúp trẻhiểu rằng học là phải học cả đời.
Ví dụ: Tham gia vào buổi chuyên đề Môi trường và vệ sinh cá nhân, chuyên đề Luật lệ an toàn giao thông Tham gia cùng trẻ vào trong các hoạt động như Ngày hội bé tri ân thầy cô giáo, Chương trình Chúng tôi là chiến sĩ do
nhà trường tổ chức
Xây dựng kế hoạch tuyên truyền với các nội dung cần tuyên truyền đượcthể hiện trong chương trình từng học kỳ, từng năm học, từng tháng Kế hoạchđược xây dựng một cách linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và tình hình thực tế củanhà trường
Tuyên truyền đến các bậc phụ huynh những văn bản chỉ đạo, những chínhsách, chế độ liên quan đến công tác giáo dục mầm non Trong đó đặc biệt quantâm đến nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Trao đổi thường xuyên, hằng ngày giữa nhà trường, giáo viên chủ nhiệmvới phụ huynh qua điện thoại hoặc trao đổi trực tiếp thông qua giờ đón trẻ, trảtrẻ Nhà trường tuyên truyền phổ biến kiến thức nuôi dạy trẻ cho các bậc cha
mẹ, tuyên truyền về phòng một số bệnh nguy hiệm, thường gặp ở trẻ cho các bậccha mẹ và cộng đồng
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Bồi dưỡng cho giáo viên trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là mộtviệc làm rất cần thiết của một cán bộ quản lý Bởi vì chất lượng hiệu quả củaviệc hình thành kỹ năng sống cho trẻ phụ thuộc vào quá trình tổ chức các hoạtđộng giáo dục của cô giáo mầm non Nếu trong quá trình tổ chức các hoạt độnghọc tập và hoạt động góc, hoạt động ở mọi lúc mọi nơi được thiết kế dựa vào nộidung của các tiết học và việc tổ chức trò chơi hấp dẫn phù hợp với đặc điểm tâm
Trang 20sinh lý của trẻ sẽ góp phần tích cực trong việc hình thành những kỹ năng sốngcho trẻ, giúp trẻ ghi nhớ và vận dụng hành vi đúng vào xử lý tình huống trongcuộc sống hàng ngày một cách tự ý thức, mà không cần người lớn nhắc.
Để rèn luyện tốt kỹ năng sống cơ bản cho trẻ mầm non vùng đồng bào dântộc thiểu số thì phải phối hợp nhiều giải pháp, biện pháp với nhau Tuy mỗi biệnpháp có những đặc điểm về tính chất, nội dung cụ thể khác nhau, nhưng luôn có
sự liên kết chặt chẽ với nhau, là một quá trình thống nhất không thể tách rời, cótác dụng hỗ trợ lẫn nhau và nội dung cùng hướng tới việc thực hiện mục tiêugiáo dục trong nhà trường Tùy điều kiện tình hình của từng lớp, học sinh màgiáo viên áp dụng cho phù hợp
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi và hiệu quả ứng dụng.
Qua thực tế ở trường Mầm non Bình Minh thuộc Buôn tuôr A, xã DraySap,tôi đã áp dụng một số biện pháp để rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ tại trường đãthu được kết quả như sau
-Kết quả khảo nghiệm học sinh cuối năm:
Nội dung
Trước khi thực hiện đề tài
Sau khi thực hiện đề
Trang 21Nội dung khảo sát
Trước khi thực hiện đề tài
Sau khi thực hiện đề tài Số
lượng Tỷ lệ
Số lượng Tỷ lệ
+ Có những hiểu biết và nhận
thức đúng đắn trong việc giáo dục kỹ
+ Có kế hoạch thực hiện nội
dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 03/08 37.5% 08/08 100%
động để lồng ghép nội dung giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ Phát huy được
Trang 22* Giá trị khoa học: Từ kết quả khát sát cho thấy vấn đề đang nghiên cứu
đã mang lại giá trị khoa học cho việc dạy kỹ năng sống cho trẻ như sau
Giáo viên ngày càng rút ra nhiều bài học kinh nghiệm cho chính bản thânkhi thực hiện các hoạt động dạy trẻ 100% giáo viên có kế hoạch thực hiện nộidung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, 87.5 % giáo viên có những hiểu biết vànhận thức đúng đắn trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, có nhiều hìnhthức, các hoạt động để lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Pháthuy được tính tích cực của trẻ Có nhiều đồ dùng, đồ chơi, thơ ca, truyện kể cónội dung giáo dục kỹ năng sống Qua tỉ lệ trên cho cúng ta thấy đối với việc dạy
kỹ năng sống cho trẻ mầm non, nếu giáo viên biết lựa chọn đúng phương pháp,
áp dụng vào trong hoạt động học, hoạt động chơi và tích hợp nhuần nhuyễn ởmọi lúc, mọi nơi sẽ mang lại hiệu quả cao cho công tác giảng dạy Đó cũng làtiền đề quan trọng ban đầu cho việc phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ 100% trẻ đều được cô giáo và cha mẹ tạo mọi điều kiện khuyến khích khơidậy tình tò mò, phát triển trí tưởng tượng, năng động, mạnh dạn, tự tin, 100% trẻđược rèn luyện khả năng sẳn sàng học tập hiệu quả ngày càng cao
Tỷ lệ trẻ mạnh dạn tự tin tăng 52% đạt loại tốt, kĩ năng trong giao tiếp tăng54%, kỹ năng thích khám phá học hỏi tăng 55%, kỹ năng vệ sinh cá nhân và tựlập tăng 50%, kỹ năng nhận thức tăng 52% Vốn từ tiếng Việt của trẻ ngày càngphong phú, cấu trúc ngữ pháp nói đúng rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm Trẻ nhanhnhẹn, tự tin tham gia vào các hoạt động, lễ phép, ngoan ngoãn và biết đoàn kếtgiúp đỡ nhau cùng tiến bộ Như vậy càng khẳng định rằng kiến thức không dễdàng có được mà nó phải trãi qua thời gian tập luyện, học tập nghiên cứu và điềuđặc biệt là sự động viên kịp thời, sự tán dương của đồng nghiệp và sự ghi nhậnkết quả đạt được của học sinh
Trẻ đã biết động viên bố mẹ cùng tham gia như: nhắc bố mẹ không đi xemáy, xe đạp vào sân trường làm bụi bẩn sân trường, nhắc bố mẹ thu gom phếliệu, đóng góp tranh ảnh để làm đồ dùng, đồ chơi trang trí góc tuyên truyền Trẻ
tự phát triển ngôn ngữ mạch lạc, rõ ràng lưu loát đủ câu trong khi giao tiếp, khiđàm thoại Tự có hành vi thái độ mong muốn được bảo vệ môi trường một cách
rõ rệt
Trang 23Tỷ lệ nhận thức của phụ huynh về tầm qua trọng của việc giáo dục kỹ năngsống sau khi thực hiện đề tài này cũng đã tăng lên rõ rệt Cụ thể phụ huynh chorằng việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là việc làm rất quan trọng tăng 36.2 %,mức độ quan trọng tăng 15.4 %, mức độ bình thường giảm từ 48.4% xuống còn10.9 %, mức độ không quan trọng giảm từ 14.1% xuống còn 0% Phụ huynh rấtphấn khởi yên tâm khi thấy con em mình có ý thức học tập, biết quan tâm đếnmọi người xung quanh trẻ, không những ở trường mà còn cả ở trong gia đìnhnên đã đóng góp tranh ảnh có nội dung về giáo dục, tranh ảnh, hình ảnh các hoạtđộng của con người về môi trường rồi đến các học liệu, vật liệu như: hạt rau, củgiống, rau, củ quả, bóng bay, nến, cát, sỏi để cho giáo viên và học sinh trảinghiệm trồng, chăm sóc cây Bản thân các bậc phụ huynh cũng ý thức cao vàtrách nhiệm cao hơn rất nhiều về việc giáo dục kỹ năng sống trong và ngoàitrường mầm non
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận:
Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đóng một vai trò vô cùng quan trọng,không chỉ giúp trẻ phát triển tư duy, óc quan sát, ghi nhớ, chú ý có chủ định màcòn giúp trẻ so sánh, phân tích, tổng hợp… Tạo cho trẻ những kinh nghiệm bổích đối với cuộc sống thực tiển hàng ngày diễn ra xung quanh trẻ Giúp trẻ cómột hành trang vững vàng, một tâm thế tự tin để bước vào cuộc sống
Giáo viên đóng vai trò rất quan trọng trong việc dạy kỹ năng sống cho trẻ
Vì vậy, cô giáo phải là tấm gương sáng để trẻ soi vào, để trẻ học làm người
Không phương pháp nào hiệu quả bằng phương pháp Dùng nhân cách để giáo
dục nhân cách Yêu thương, tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ, mẫu mực về
hành vi, lời ăn tiếng nói, cách ứng xử, giải quyết vấn đề
Nghiên cứu các hoạt động nhằm tích hợp và lồng ghép nội dung giáo dục
kỹ năng sống vào các hoạt động sao cho phù hợp với đặc điểm nhận thức củatrẻ
Tạo nhiều cơ hội cho trẻ được tiếp xúc, giao tiếp với bạn, với người xungquanh, hành vi ứng xử của giáo viên phải nhất quán để tạo thành những cảmnhận rõ ràng, chắc chắn nơi trẻ
Trang 24Tăng cường cho trẻ được rèn luyện kỹ năng sống ở lớp và ở nhà.
Giúp trẻ vận dụng các kiến thức và kỹ năng vào các tình huống trong cuộcsống và khả năng giải quyết các tình huống đó
Kịp thời khen ngợi và động viên trẻ khi trẻ có những biểu hiện kỹ năngsống phù hợp
Tạo điều kiện cho trẻ được quan sát, tiếp xúc thế giới xung quanh, môitrường xã hội gần gũi và được trải nghiệm những kỹ năng sống đã học
Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để có sự thống nhất trong việc giáo dụctrẻ
2 Kiến nghị.
Ban giám hiệu nhà trường cần phối hợp chặt chẽ các đoàn thể trong nhàtrường thực hiện tốt các phong trào thi đua và các cuộc vận đông, tăng cườngcông tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non nóichung và giáo dục trẻ kĩ năng sống nói riêng Tăng cường bồi dưỡng chuyênmôn nghiệp vụ cho giáo viên Tham mưu với các cấp các ngành tăng cường đầu
tư kinh phí mua sắm cơ sở vật chất trang thiết bị, đồ dung dạy học và đồ chơicho trẻ đảm bảo nhu cầu chăm sóc- nuôi dưỡng và giáo dục trẻ theo hướng hiệnđại đáp ứng yêu cầu giáo dục trong giai đoạn hiện nay
Đối với giáo viên: Yêu nghề có tinh thần đoàn kết và trách nhiệm caotrong công việc Yêu thương trẻ như chính con em ruột thịt của mình, luôn tựhọc, tự rèn,nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, làm tốt công tác tuyêntruyền kiến thức nuôi dạy con theo khoa học với các bậc phụ huynh và cộngđồng
Đối với phụ huynh học sinh: Quan tâm đến con, phối hợp chặt chẽ với giáoviên chủ nhiệm lớp với nhà trường cùng thống nhất chăm sóc- nuôi dưỡng vàgiáo dục trẻ theo khoa học nói chung và giáo dục trẻ kĩ năng sống nói riêng giúp trẻ phát triển toàn diện để chuẩn bị tốt cho trẻ vào học trường phổ thông
Dray Sáp, ngày 04 tháng 03 năm 2018
NGƯỜI THỰC HIỆN
Trang 25Nguyễn Thị Phương Nam
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
MỤC LỤC
I Phần mở đầu 1
1 Lý do chọn đề tài: 1
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài: 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Giới hạn của đề tài 2
5 Phương pháp nghiên cứu 2
II Phần nội dung 3
Trang 261 Cơ sở lí luận 3
2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 42.1 Ưu điểm, hạn chế 42.2 Hạn chế 42.3 Nguyên nhân chủ quan 42.4 Nguyên nhân khách quan 7
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Chăm sóc giáo dục kỹ năng sống mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện 5
-6 tuổi - nhà xuất bản giáo dục Việt Nam
2 Tâm lý học mầm non
3 Tài liệu giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non
4 Chương trình bồi dưỡng thường xuyên theo Thông Tư số BGDDT Ban hành Chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non
36/1011/TT-5 Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Vụ Giáo Dục Mầm non UNESCO tài liệuhướng dẫn các bậc cha mẹ chăm sóc giáo dục mầm non dùng cho trung tâm họctập cộng đồng Hà Nội 2006
Trang 276 Lê Bích Ngọc Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi NXBGiáo Dục 2008- 2009