ĐỀ XUẤT TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC THỐNG KÊ CHO BỘ LAO ĐỘNG- THƯƠNG BÌNH VÀ XÃ HỘI

Các tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước bao gồm : Vụ lao động - Việc làm ; Vụ Tiền lương - Tiền công, Vụ Bảo hiểm xã hội, Vụ Bảo trợ xã hội, Vụ pháp chế, Vụ Hợp t

ĐỀ XUẤT TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC THỐNG KÊ CHO BỘ LAO ĐỘNG- THƯƠNG BÌNH

Báo cáo của Dự án 00040722

"Hỗ trợ Giám sát phát triển kinh tế-xã hội "

Tổng cục Thống kê- Hà Nội

Trang i

3.1 Điều tra lao động-việc làm ……… ……… 3 3.2 Xử lý số liệu ……….……… 4 3.3 Đề xuất giải pháp ……… 4

IV Đánh giá các chỉ tiêu của Bộ LĐ,TB&XH trong mối quan hệ với Hệ thống chỉ tiêu thống

kê quốc gia/Chương trình điều tra quốc gia ……… 6 4.1 Đề xuất các bước thực hiện ……… 7

VI Đánh giá về đội ngũ cán bộ thống kê và trình độ của cán bộ trong hoạt động thống kê

lao động, thương binh và xã hội ……… 8 6.1 Thực trạng Cán bộ thống kê ngành lao động, thương binh và xã hội……… 8 6.2 Quan điểm và nhận định ……… 9

VI Tóm tắt về phần nhận định, kết luận và kiến nghị ……… 9

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

GSO Tổng cục Thống kê

MOET Bộ Giáo dục và Đào tạo

SEDP Chương trình phát triển kinh tế- xã hội

UNICEF Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc

Trang iii

I Phần giới thiệu

Bộ Lao động – Thương binh và xã hội là cơ quan Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực lao động, người có công và xã hội Các tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước bao gồm : Vụ lao động - Việc làm ; Vụ Tiền lương - Tiền công, Vụ Bảo hiểm xã hội, Vụ Bảo trợ xã hội, Vụ pháp chế, Vụ Hợp tác quốc tế,

Vụ Kế hoạch – Tài chính, Vụ tổ chức cán bộ, Cục quản lý lao động ngoài nước, Cục An toàn lao động, Cục Thương binh liệt sỹ và người có công, Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội, Tổng cục Dạy nghề, Thanh tra, Văn phòng Các tổ chức sự nghiệp thuộc Bộ bao gồm : Viện Khoa học Lao động và Xã hội, Viện Khoa học Chỉnh hình - Phục hồi chức năng, Trung tâm tin học, Báo Lao động và Xã hội, Tạp chí Lao động và Xã hội

Theo Quyết định số 1001/QD/TTg ngày 08/08/2007 của Thủ tướng chính phủ về chức năng quản lý nhà nước về trẻ em, 5 tổ chức trước kia thuộc Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em được chuyển sang Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội (Vụ Trẻ em, Quỹ bảo trợ trẻ

em, Tạp chí gia đình và trẻ em, Ban quản lý các dự án/ tiểu dự án hợp tác Việt Nam – UNICEF và Trung tâm tư vấn và dịch vụ truyền thông để phục vụ quản lý nhà nước về trẻ em)

II Đánh giá thực trạng cơ cấu tổ chức thống kê

2 1 Thực trạng

Phòng thống kê trực thuộc Vụ Kế hoạch – Tài chính theo quyết định do Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ký ngày 01/11/2004 Tuy nhiên Quyết định này không quy định chức năng, nhiệm vụ cụ thể cho Phòng mà giao Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính Các nhiệm vụ chủ yếu đó là :

• Giúp Vụ trưởng nghiên cứu, trình Bộ ban hành các văn bản pháp luật thuộc lĩnh vực Thống kê thuộc thẩm quyền của Bộ theo quy định của Luật thống kê và các văn bản hướng dẫn Luật Thống kê của Chính phủ

• Phối hợp nghiên cứu và chịu trách nhiệm thẩm định các văn bản có liên quan đến chế

độ báo cáo Thống kê thuộc các lĩnh vực quản lý của Bộ do các cơ quan quản lý đối với từng lĩnh vực xây dựng, trình Bộ ban hành theo thẩm quyền

• Xây dựng kế hoạch 5 năm, hàng năm về các cuộc điều tra thống kê

• Thẩm định các báo cáo thống kê, phương án, công cụ, dự toán, kết quả các cuộc điều tra thống kê của Bộ ( không trực tiếp tổ chức triển khai các cuộc điều tra)

• Thực hiện báo cáo thống kê của Bộ đối với cơ quan Thống kê theo quy định

• Tham gia góp ý các văn bản pháp luật, các cuộc điều tra thống kê do Tổng cục Thống

kê thực hiện

Xem Sơ đồ 1 về cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội

Trang 1

Sơ đồ 1: Cơ cấu tổ chức Bộ LĐTB & XH

Cỏc đơn vị quản lớ nhà nước

Vụ Lao động-Tiền lương

Viện KH Chỉnh hình - Phục hồi

chức năng

Vụ Bảo hiểm xã hội

Trung tâm Tin học

Vụ Bảo trợ xã hội(*)

Báo Lao động và Xã hội

Cục Thương binh - Liệt sỹ

(*) Bao gồm cả Cục Bảo vệ trẻ em

2.1 Đề xuất các thay đổi

Ở một số nước, tổ chức/cơ quan thống kê của các bộ ngành thường đóng vai trò chính trong việc thực hiện các hoạt động thống kê Tổ chức thống kê hầu hết thường được đặt ở cấp vụ/cục để có cùng một cấp (hoặc hầu như cùng một cấp) với các đối tác trong cơ quan thống kê quốc gia Trong Vụ/cục này có một bộ phận CNTT và các đơn vị khác để hỗ trợ cho hoạt động thống kê chẳng hạn như bộ phận xuất bản, hành chính… Các cán bộ thống kê tham gia vào tất cả các lĩnh vực của công tác thống kê từ lập kế hoạch và chuẩn vị các công cụ thu thập số liệu (biểu mẫu hay là bảng hỏi), các qui trình thu thập số liệu và hiệu đính, lập biểu, tổng hợp, tính toán và ước tính; phối hợp giữa công tác xử lý số liệu với xây dựng các chỉ tiêu ởcác bộ phận CNTT; phân tích các chỉ tiêu tổng hợp; phổ biến và xuất bản thông tin đến các nhà dùng tin chính và các nhà sử dụng hoạt động thống kê về LĐTB&XH khác Vì vậy, cần tăng cường vai trò của Phòng Thống Kê thuộc Bộ LĐTB&XH, nâng tầm lên thành cấp vụ/ cục và giao trách nhiệm quản lý các hoạt động thống kê của bộ

Để đội ngũ cán bộ của các vụ khác thực hiện vai trò quản lý nhà nước được giao còn đội ngũ cán bộ của Phòng Thống kê chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp và cung cấp số liệu

thống kê cho các vụ khác trong bộ

Một trong những chức năng của Phòng Thống kê của Bộ Lao động – Thương binh và

Xã hội là phối hợp nghiên cứu và thẩm định các văn bản có liên quan đến chế độ báo cáo Thống kê ở Bộ Lưu ý rằng chức năng này không đề cập đến cơ chế phối hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện thành công công tác thống kê Bộ nên nêu rõ chức năng của Phòng Thống kê, bao gồm các nhiệm vụ được giao khác nhau, đó là phối hợp với các đơn vị khác trong Bộ để chia sẻ thông tin, lấy ý kiến phản hồi v…v và quản lý các hoạt động thống

kê Phòng Thống Kê là đơn vị chủ chốt thực hiện công tác thống kê ở Bộ Lao động – Thương Binh và Xã hội Nếu Phòng Thống kê được nâng tầm lên thành cấp vụ/ cục thì nên bổ sung chức năng lưu trữ, phục hồi tất cả thông tin của bộ Bộ phận CNTT thuộc vụ này và các đơn

vị hỗ trợ khác nên quản lý việc in ấn và xuất bản số liệu Phòng Thống kê phải được giao chức năng chuẩn bị và thực hiện các kế hoạch/chương trình đào tạo hàng năm cho tất cả các cán bộ làm công tác thống kê ở các cấp (xã, huyện, tỉnh và trung ương)

III Đánh giá công tác thống kê và các cuộc điều tra chính do Bộ thực hiện

3.1 Điều tra lao động việc làm

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã thực hiện điều tra Lao động việc làm được

12 năm Đây là cuộc điều tra mẫu với cỡ mẫu khoảng trên 100 ngàn hộ phân bổ trên phạm vi

64 tỉnh/thành cả nước, đơn vị điều tra là hộ gia đình (nguồn cung lao động) Ngân sách chi cho điều tra khoảng 3-4 tỷ đồng/năm từ chương trình mục tiêu Quốc gia hàng năm về Việc làm

Các chỉ tiêu được công bố chủ yếu của cuộc điều tra là : số lượng và cơ cấu lực lượng lao động, số lượng và cơ cấu việc làm, số lượng và cơ cấu thất nghiệp Từ năm 1996 –

2005 Tổng cục Thống kê là cơ quan đồng chủ trì thực hiện cuộc điều tra này (theo quyết định

Trang 3

của Thủ tướng Chính phủ) chịu trách nhiệm xử lý số liệu điều tra Sau quyết định được ký năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ, chỉ tiêu lực lượng lao động thuộc trách nhiệm của Tổng cục Thống kê còn chỉ tiêu thất nghiệp thuộc trách nhiệm của Bộ Lao động – Thương binh và

Xã hội Do đó cuộc Điều tra được điều chỉnh thành Điều tra việc làm và Thất nghiệp Tổng cục Thống kê chỉ thẩm định phương án, thẩm định kết quả và công bố kết quả điều tra theo quy định của Luật Thống kê và Quyết định) Có thể nói rằng những năm vừa qua cuộc điều tra là nguồn số liệu chính thống cho việc đánh giá tình hình lao động, việc làm và thất nghiệp ở Việt Nam, góp phần đáng kể cho công tác quản lý, điều hành của Bộ và Quốc gia

Tuy nhiên, cuộc điều tra này đến nay bộc lộ một số nhược điểm sau :

• Nội dung của cuộc điều tra chưa phản ánh được Cung lao động Thị trường lao động đòi hỏi phải phản ánh cầu lao động và giá cả sức lao động Đây cũng là yếu tố hết sức quan trọng trong quản lý điều hành vĩ mô của Bộ, Chính phủ

• Dàn mẫu cuộc điều tra năm 2007 được xây dựng dựa trên năm 2000 (trên cơ sở kết quả Tổng điều tra dân số năm 1999) Vì vậy không còn phù hợp so với những biến đổi của quy mô dân số, lao động, vấn đề đô thị hoá, thay đổi đơn vị hành chính, v.v dẫn đến những sai số lớn trong suy rộng kết quả đến từng tỉnh, thành phố Nếu tiếp tục điều tra cần xây dựng một phương án mới, dàn mẫu mới

• Các tham số thống kê chưa được công bố trong quá trình xử lý và công bố kết quả

• Kết quả công bố vẫn còn hạn chế ở cấp quốc gia và tỉnh

• Bộ số liệu gốc chưa được khai thác và xâu chuỗi giữa các năm một cách hệ thống

• Năm 2006, Tổng cục Thống kê cũng tiến hành một cuộc điều tra trong đó có các nộii dung tương tự với cuộc điều tra do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thực hiện Chính vì vậy đã tạo nên những số liệu thiếu thống nhất giữa 2 cơ quan khác nhau của Chính phủ Năm 2006 Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đưa chỉ số thất nghiệp là 5.3% trong khi đó chỉ số của Tổng cục Thống kê đưa ra là 4,2% (Từ cuộc điều tra biến động dân số tháng 4 năm 2004)

Hàng năm, để phục vụ công tác quản lý, điều hành, Bộ Lao động – Thương binh và

Xã hội cũng tiến hành khoảng 3-4 cuộc điều tra mang tính chuyên đề (hầu hết là điều tra chọn mẫu) với quy mô nhỏ Kinh phí mỗi cuộc điều tra khoảng 300-500 triệu đồng Kết quả điều tra phục vụ xử lý những vấn đề mang tính cấp bách, nảy sinh trong năm theo chương trình công tác của Chính phủ và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ

3.2 Xử lý số liệu

Các biểu bảng sử dụng hàng năm để tổng hợp số liệu được thu thập từ báo cáo thống

kê của các địa phương như số hộ nghèo, tỷ lệ hộ nghèo, số lao động được tạo việc làm trong năm, số lao động xuất khẩu, số người bị tai nạn lao động, số đối tượng nghiện ma tuý, số gái mại dâm, số đối tượng bảo trợ xã hội, v.v

Đối với các cuộc điều tra hầu hết được nhập tin, xử lý tin trên máy tính với các phần mềm chuyên dùng như MS Excel, FOXPro hoặc các phần mềm thống kê như SPSS, STATA, CSPro V5 Việc sử dụng từng loại phần mềm là do sự lựa chọn và khả năng sử dụng của từng chủ dự án Cho đến nay, cơ quan Thống kê của Bộ cũng chưa có một khuyến cáo nào trong việc sử dụng các phần mềm thống kê tương ứng Điều đáng chú ý là trong quá trình xử

lý số liệu thống kê cho dù có sử dụng các kiểm định thống kê hay không song hầu hết các cuộc điều tra các tham số thống kê thường không được công bố

3.3 Đề xuất các giải pháp

Nói chung, cuộc điều tra Lao động việc làm chỉ phản ánh cung lao động vì mục tiêu chính của cuộc điều tra nhằm xác định tỉ lệ lực lượng lao động tham gia, tỉ lệ việc làm, tỉ lệ thất nghiệp Còn cầu lao động và giá cả sức lao động cần phải được thực hiện trong cuộc điều tra

khác mà Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội sẽ tiến hành và nên phối hợp với Tổng cục Thống kê nếu cuộc điều tra này vẫn chưa thực hiện

Dàn mẫu cho cuộc điều tra năm 2007 hay bất cứ cuộc điều tra nào thường lấy từ Tổng điều tra dân số nhưng do chỉ tiến hành theo chu kỳ 5 năm hoặc 10 năm một lần phụ thuộc nguồn ngân sách và nhu cầu của nhà nước nên không còn thích hợp sau 1 hoặc 2 năm Ở các nước khác như Phi-lip-pin, các thủ tục thông thường khi điều tra là phải cập nhật mới danh sách hộ gia đình ở đơn vị mẫu đầu tiên của mô hình mẫu gồm hai giai đoạn để khi các hộ gia đình mẫu (nếu đây là đơn vị mẫu cuối cùng) được đưa ra thì cuộc điều tra mới có thể ước tính đúng kết quả điều tra Dựa vào báo cáo của Vụ tiến hành Điều tra về tình trạng việc làm và thất nghiệp hoặc cuộc điều tra Lao động Việc làm thuộc Bộ LĐTB&XH và dựa vào kiểm chứng từ Vụ dân số và lao động thuộcTổng Cục Thống kê, cuộc điều tra này có quy trình chọn mẫu gồm hai giai đoạn Mỗi tỉnh sẽ được chia thành 2 khu vực : nông thôn và thành thị Ở cấp tỉnh, các khu vực điều tra mẫu được chọn vào đơn vị mẫu đầu tiên Từ những địa bàn điều tra mẫu, các đơn vị mẫu thứ 2 hay đơn vị mẫu cuối cùng hoặc các hộ gia đình sẽ được chọn Danh sách của các hộ (từ cuộc điều tra cuối cùng) trong các địa bàn điều tra mẫu được cập nhật mỗi năm Tám mươi phần trăm (80%) hộ gia đình mẫu trong vòng đầu của cuộc điều tra được giữ lại cho vòng tiếp theo trong lúc 20% còn lại được thay thế bằng các hộ gia đình mới được lấy từ danh sách mới cập nhật Nếu đây là quy trình chọn hộ gia đình mẫu

từ địa bàn điều tra mẫu được cập nhật hàng năm thì không có lí do nào để nói rằng dàn mẫu không phù hợp cho biến đổi của quy mô dân số, vấn đề đô thị hoá, thay đổi đơn vị hành chính, v.v vì mục đích chính của cuộc điều tra là nhằm xác định số lượng tăng/ giảm trong dân số lao động/ cung lao động và tỉ lệ thất nghiệp Cuộc điều tra trước đây thường không xác định biến đổi của quy mô dân số, vấn đề đô thị hoá, thay đổi đơn vị hành chính, v.v Điều này chỉ được xác định trong cuộc tổng điều tra dân số được tiến hành 10 năm 1 lần

Để xác định hiệu quả của việc cập nhật các địa bàn điều tra mẫu hàng năm và quy trình sử dụng 20% hộ gia đình mới và giữ lại 80% hộ gia đình cũ về độ chính xác và độ tin cậy của kết quả cuộc Điều tra lao động việc làm, đánh giá phương pháp ước tính đã được sử dụng để xem liệu đã có những thay đổi đáng kể trong việc đưa ra các nhân tố cho cả 2 giai đoạn và cũng như xác định xem kết quả của cuộc điều tra liệu có vượt quá hay thấp hơn số liệu ước tính Điều này có thể được làm bằng cách so sánh tất cả các cuộc điều tra đã tiến hành trong 12 năm

Mức độ phân tích kết quả điều tra phụ thuộc vào mẫu thiết kế, tỉ lệ hoặc số mẫu và ngân sách Sẽ rất tốt nếu Cuộc điều tra lao động việc làm có thể cung cấp số liệu ở cấp tỉnh Tuy nhiên cũng cần cảnh báo cho người dùng số liệu về độ tin cậy của số liệu cấp tỉnh bằng cách công bố sai số chuẩn, hệ số phương sai, và 95% độ tin cậy của mỗi số liệu được đưa ra

Có một số phần mềm có sẵn để tính toán các tham số này Xem Phụ lục C

Có thể sử dụng phân tích theo chuỗi thời gian để xác định xu hướng của số liệu từ Cuộc điều tra lao động việc làm Cả 2 chương trình SPSS và STATA đều có phần mềm phân tích theo chuỗi thời gian có thể dùng để phân tích số liệu lao động Tuy nhiên nếu mục đích xâu chuỗi dữ liệu của các cuộc điều tra trước là nhằm để nghiên cứu số liệu theo dạng panel (theo chiều dọc) thì đây là một công việc nhàm chán không chỉ trong việc tính toán mà còn cả trong việc xác định hộ gia đình mẫu được dùng trong các cuộc điều tra trước và hiện nay Vì vậy cần xem lại tất cả số liệu gốc đầu tiên của các cuộc điều tra trước đây và những thay đổi trong các hộ gia đình mẫu Tùy vào mục tiêu nghiên cứu theo chiều dọc mà chọn các năm điều tra thích hợp để sử dụng lại hộ gia đình mẫu

Tổng Cục Thống kê bắt đầu tiến hành cuộc điều tra lao động việc làm vào tháng 4/2006 theo Quyết định số 305/2005/QD-TTg, do Thủ Tướng chính phủ ban hành và ký Theo quyết định này Tổng Cục Thống kê sẽ công bố số liệu về lực lượng lao động trong khi Bộ LĐTB&XH chịu trách nhiệm về số liệu thất nghiệp Bộ LĐTB&XH đã tiến hành Điều tra về tình trạng việc làm và thất nghiệp vào tháng 07/2006 Cả 2 cuộc điều tra đều sử dụng thời kỳ tham

chiếu tuần trước đó Về việc Tổng cục Thống kê và Bộ LĐTB&XH cùng tiến hành một cuộc điều tra giống nhau vào năm 2006 là không hề có Điều tra lực lượng lao động (LFS) điều tra tình trạng lực lượng lao động vào tháng 4 trong khi Điều tra về tình trạng việc làm và thất nghiệp lại điều tra điều kiện lực lượng lao động vào tháng 7 Thông thường tình trạng lực lượng lao động ở các nước đang phát triển thay đổi theo từng quý hoặc hàng tháng phụ thuộc vào điều kiện kinh tế của mỗi nước Vì vậy sự khác nhau giữa tỉ lệ thất nghiệp (5.3%) do Bộ LĐTB&XH công bố và Tổng Cục Thống kê (4.2%) không phải là do cùng tiến hành một cuộc điều tra giống nhau mà lại công bố kết quả không thống nhất, mà là do những thay đổi về tình hình lực lượng lao động trong tháng đầu của 2 quý (tháng 4 và tháng 7) Điều đó có nghĩa rằng tỉ lệ thất nghiệp cao hơn 1.1% vào tháng 7 so với tình hình tháng 4 Thực ra khi so sánh tình hình lực lượng lao động đặc biệt là tỉ lệ thất nghiệp thì cần phải so sánh tình hình ở thời điểm đó với cùng thời điểm của năm trước hoặc năm sau đó; cho nên tỉ lệ thất nghiệp 7/2006 nên đem so với tỉ lệ thất nghiệp của tháng 7/2005 hoặc với kết quả của tháng 7/2007

Vì 2 cuộc điều tra có định nghĩa khác nhau và được thực hiện bởi 2 cơ quan dùng giai đoạn tham chiếu khác nhau, vì vậy không nên so sánh kết quả của cuộc điều tra này mà chỉ cần giải thích ý nghĩa của mỗi cuộc điều tra để người sử dụng số liệu không bị nhầm lẫn Trong tương lai, nếu cuộc Điều tra lực lượng lao động (LFS) do Tổng cục Thống kê hay bất

cứ cơ quan nào thực hiện thì tốt nhất nên tiến hành vào tháng đầu tiên của mỗi quý để có thể xây dựng được chuỗi số liệu thời gian thể hiện những thay đổi hay tính chất theo mùa của tình hình lao động trong nước Nếu chuỗi số liệu về lực lượng lao động được tổng hợp thống nhất, thì sẽ rất hữu ích để lập dự án về cung lao động trong tương lai

Vấn đề là việc công bố số liệu Cuộc Điều tra về tình trạng việc làm và thất nghiệp tháng 7/2006 đã được công bố vào 10/2006, trong khi đó tháng 4/2006 cuộc Điều tra lực lượng lao động (LFS) cũng được công bố Việc công bố muộn về số liệu Điều tra lực lượng lao động (LFS) đã tạo ra sự nhầm lẫn cho người sử dụng số liệu Tuy nhiên điều này lẽ ra đã được giải quyết nếu có những ghi chú giải thích rõ ràng và kết quả của cuộc Điều tra lực lượng lao động (LFS) là tình hình lực lượng lao động đến tháng 4/2006 trong khi kết quả của Điều tra về tình trạng việc làm và thất nghiệp là tình hình lực lượng lao động đến tháng 7/2006

Vì 2 cơ quan đã đồng ý giải quyết bằng cách kết hợp Điều tra về tình trạng việc làm

và thất nghiệp với cuộc Điều tra lực lượng lao động (LFS) và sẽ do Tổng cục Thống kê tiến hành điều tra, nên Bộ LĐTB&XH cần tích cực tham gia vào : quá trình lập kế hoạch cho cuộc điều tra lao động trong đó cần xác định và quyết định các mục số liệu khái niệm và định nghĩa; thiết kế và hoàn tất công cụ cho cuộc điều tra (Bảng câu hỏi và bản hướng dẫn), và biểu bảng; và công bố kết quả Tổng cục Thống kê nên hiểu rằng Bộ LĐTB&XH rất cần số liệu kịp thời; vì vậy kết quả của cuộc điều tra cần phải được công bố 2 tháng sau khi thu thập số liệu Tổng cục Thống kê có thể chọn cung cấp trước những số liệu sơ bộ mà Bộ LĐTB&XH cần Sau đó Tổng cục Thống kê nên cung cấp số liệu dưới dạng biểu bảng cho Bộ LĐTB&XH cùng ngày hoặc một ngày sau khi công bố số liệu rộng rãi cũng như bộ số liệu gốc cùng với từ điển số liệu và hướng dẫn về cách sử dụng Tuy nhiên, bộ số liệu gốc có thể công bố sau khi kết quả điều tra cuối cùng được công bố Nếu có thể thì nên giao bộ số liệu gốc cho Phòng Thống kê của Bộ LĐTB&XH để Phòng có thể tổng hợp những nhu cầu Nếu có thể, số liệu thô nên được gởi trực tiếp cho Phòng Thống kê của Bộ LĐTB&XH để Bộ có thể tổng hợp số liệu theo yêu cầu của Bộ về các biểu bảng thống kê bổ sung

Nếu Điều tra về tình trạng việc làm và thất nghiệp được chuyển sang Tổng cục Thống

kê thì Phòng Thống kê của Bộ LĐTB&XH có thể thu thập số liệu từ các cuộc điều tra hàng quý để nâng cấp số liệu về thị trường lao động phục vụ việc quản lý hoạt động mà không gây

ra sự mâu thuẫn với các cuộc điều tra của Tổng cục Thống kê Nếu những số liệu này chưa được thu thập trong các cuộc điều tra của Tổng cục Thống kê thì đề xuất thu thập các mục số liệu sau đây: số người làm việc có trong danh sách thanh toán tiền lương theo nhóm nghề nghiệp chính trong mỗi loại cơ sở/doanh nghiệp, những nghề chính trong mỗi cơ sở/doanh nghiệp, những nghề khó tìm được nhân lực, lương và phụ cấp theo nhóm nghề nghiệp, phương thức thực hành, phương thức thanh toán và các mục số liệu khác liên quan đến mục tiêu của các cuộc điều tra Nên giảm bớt các cuộc điều tra tự phát do Bộ LĐTB&XH thực hiện Nên xác định nhu cầu số liệu thống nhất của chính phủ và của lãnh đạo các bộ Từ những nhu cầu này, nên thành lập các cuộc điều tra định kỳ hàng quý hoặc hàng năm

Bộ, thông qua Phòng Thống kê của Vụ Kế hoạch Tài Chính, nên thành lập Ban Kỹ thuật có nhiệm vụ bàn bạc và giải quyết những vấn đề liên quan đến Điều tra lao động-việc làm/ Điều tra về tình trạng việc làm và thất nghiệp cũng như các cuộc điều tra, các báo cáo

và các nhiệm vụ thống kê khác Phòng Thống kê là cánh tay hỗ trợ công tác thống kê của

Bộ, có thể khởi xướng thành lập Ban Kỹ thuật Thống kê Lao động và Thương binh (TC-LIS),

và Ban Kỹ thuật thống kê xã hội (TC-SAS) Để các ban này chính thức được chấp nhận đối với các vụ khác trong bộ, Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH nên ký và ban hành Quyết định Ban Kỹ thuật thống kê Lao động và Thương binh và Ban kỹ thuật thống kê Xã hội sẽ bao gồm Vụ trưởng của các vụ có các chỉ tiêu/ dữ liệu thống kê Có thể mời các Bộ, ngành có hoạt động thống kê về Lao động- thương binh và xã hội như Tổng Cục Thống kê, Bộ Y tế, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo v.v tham gia Một trong những Thứ trưởng của Bộ LĐTB&XH, hoặc nếu những thứ trưởng này vắng mặt, thì Phòng Thống kê (một khi được nâng tầm lên thành cấp vụ/ cục) sẽlàm chủ toạ Đồng chủ toạ sẽ được chọn

từ các vụ khác Ban kỹ thuật thống kê Lao động và Thương binh và Ban kỹ thuật thống kê Xã hội nên tổ chức các cuộc họp đều đặn, hàng tháng, hai tháng một lần, hoặc hàng quý Mục đích của các cuộc họp là bàn bạc giải quyết những vấn đề kỹ thuật nảy sinh từ công tác thống kê lao động, thương binh và xã hội, chẳng hạn như nội dung của cuộc điều tra Lao động Việc làm hiện nay hay cuộc điều tra lực lượng lao động (LFS) của Tổng cục Thống kê sau này, chia sẻ thông tin, độ chính xác của việc phân tích và các chỉ tiêu ước tính v.v Tài liệu của cuộc thảo luận và hướng giải quyết trong mỗi cuộc họp phải đựơc ghi chép lại

Ban kỹ thuật về thống kê lao động và thương binh và Ban kỹ thuật thống kê Xã hội phải có nhóm kỹ thuật chung Nhóm kỹ thuật được phân chia phụ trách các hoạt động như sau:

• Chuẩn thống kê – chuẩn hoá các định nghĩa, phân loại, mã hoá, chia sẻ dữ liệu, viết báo cáo, các qui trình thu thập số liệu, phương tiện thu thập số liệu (Bảng/ mẫu điều tra và sách hướng dẫn hàng năm) và các thủ tục, hướng dẫn chuẩn bị

• Chất lượng Dữ liệu/Chỉ tiêu/Phân tích – độ chính xác và tin cậy của hệ thống chỉ tiêu lao động- thương binh và xã hội, các phương pháp, phần mềm sử dụng để phân tích, tổng hợp số liệu, viết báo cáo, phân tích và dự báo

• Xử lý dữ liệu và Hệ thống CSDL – biên tập các qui trình, lưu trữ dữ liệu, phần mềm sử dụng cho quá trình xử lý và hệ thống CSDL, cung cấp đầy đủ dữ liệu trong hệ thống CSDL, nâng cấp hệ thống CSDL, lưu trữ dữ liệu, duy trì website thống kê của Bộ

• Phổ biến dữ liệu - xuất bản các loại ấn phẩm, họp mặt/ cố vấn cho các nhà sử dụng dữ liệu, tiến hành đánh giá dữ liệu, hiện đại hoá các hoạt động thống kê

• Phát triển nguồn nhân lực – đào tạo (chuyên môn và ngay tại chỗ), đào tạo chuyên sâu, tham gia hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm, thực hiện các chuyến tham quan học tập

Một trong những nhiệm vụ được đề xuất ở trên cho Ban kỹ thuật về thống kê lao động và thương binh là nhằm xác định loại điều tra cần được tiến hành để cung cấp số liệu về cầu lao động và giá lao động

.Cần lưu ý rằng Ban kỹ thuật về thống kê lao động và thương binh và Ban kỹ thuật thống kê Xã hội cũng phải phụ trách việc phổ biến số liệu vì Phòng Thống kê không chỉ cố vấn cho nhà sử dụng số liệu hay xuất bản niên giám hoặc các ấn phẩm khác mà còn tổ chức các hội nghị chuyên đề cho các nhà sử dụng số liệu thống kê về lao động – thương binh và xã hội Trong việc đánh giá số liệu, các nhà sử dụng số liệu nên học cách sử dụng số liệu và nhận thấy tầm quan trọng của số liệu, những hạn chế của số liệu, số liệu đang có và cách tiếp cận với nguồn số liệu của bộ

IV Đánh giá các Chỉ tiêu của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội trong mối liên hệ với Hệ thống Chỉ tiêu Thống kê Quốc gia/Chương trình Điều tra Quốc gia

4.1 Tình hình thực tế

Liên quan đến Hệ thống chỉ tiêu Thống kê Quốc gia, Bộ Lao động – Thương binh và

Xã hội chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp 11 chỉ tiêu/ nhóm chỉ tiêu trong đó 7 chỉ tiêu do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội trực tiếp thu thập và 4 chỉ tiêu còn lại do Bộ phối hợp với Tổng cục Thống kê, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Công An, thu thập, tổng hợp Việc thực hiện hệ thống chỉ tiêu này đã gặp phải một số khó khăn sau:

• Không có quy định cụ thể về chuẩn hoá, nội dung, phương pháp tính và nguồn dữ liệu cho mỗi chỉ tiêu

• Không có quy định về chế độ báo cáo tổng hợp và chế độ báo cáo thống kê cơ sở để thu thập những chỉ tiêu này

• Không ban hành danh mục các cuộc điều quốc gia để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu thập chỉ tiêu từ các cuộc điều tra này và,

• Chưa có sự sắp xếp lại bộ máy các Bộ ngành thuộc Chính phủ (theo Quyết định của Chính phủ ban hành ngày 8/8/2007) chịu trách nhiệm thu thập và tổng hợp chỉ tiêu) Trong những khó khăn cuối cùng nêu trên, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội là một trong những cơ quan của Chính phủ được giao thêm trách nhiệm quản lý nhà nước về trẻ

em Trước khi Quyết định này được ban hành, Uỷ ban Dân số và Trẻ em chịu trách nhiệm thu thập và tổng hợp chỉ tiêu “số vụ ngược đãi người già, phụ nữ và trẻ em trong gia đình và số

vụ đã được xử lý” Chỉ tiêu về chăm sóc và bảo vệ trẻ em được bổ sung vào hệ thống chỉ tiêu của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội để đáp ứng chức năng và nhiệm vụ mới giao cho

Bộ

Theo quy định trong Hệ thống chỉ tiêu Quốc gia, Tổng cục Thống kê chịu trách nhiệm chính chuẩn bị các quy đinh về chuẩn hoá, nội dung, phương pháp tính, nguồn dữ liệu, tổng hợp và chế độ báo cáo cơ sở cho việc thu thập chỉ tiêu và danh mục các cuộc điều tra Quốc gia Nếu như thực hiện được những công việc này thì những khó khăn nêu trên sẽ được khắc phục

Ngoài 11 chỉ tiêu quốc gia, còn có 32 chỉ tiêu/nhóm chỉ tiêu do Bộ ban hành Những chỉ tiêu này được đề cập trong bảng Phụ lục A

Hiện nay, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã dự thảo chuẩn hoá hệ thống khái niệm, nội dung, phương pháp tính và nguồn số liệu của từng chỉ tiêu và dự thảo chế độ báo cáo thống kê cơ sở và chế độ báo cáo thống kê tổng hợp theo quy định Dự kiến ban hành sau khi Tổng cục Thống kê ban hành chuẩn hoá hướng dẫn đối với Hệ thống chỉ tiêu thống kê

Quốc gia cũng như trình Chính phủ ban hành chế độ báo cáo thống kê cơ sở và báo cáo thống kê tổng hợp quốc gia

Hệ thống Cơ sở dữ liệu phục vụ cho thực hiện chế độ báo cáo thống kê còn thiếu nhiều Năm 2007 - 2008, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đang tập trung từng bước xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về hộ nghèo, các đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hưởng trợ cấp xã hội thường xuyên và các hộ gia đình thuộc diện hưởng chính sách trợ cấp

ưu đãi người có công Tiến tới phải xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về lao động, tai nạn lao động, trẻ em.v.v

4.2 Đề xuất các bước thực hiện

Việc chưa có quy định về chuẩn hoá, nội dung, phương pháp tính, nguồn số liệu của từng chỉ tiêu, chế độ báo cáo thống kê tổng hợp và chế độ báo cáo thống kê cơ sở để thu thập các chỉ tiêu này cần phải được nêu ra trong các hội thảo do Chương trình Điều tra Quốc gia tổ chức Trong hội thảo này Tổng Cục Thống kê và các Bộ khác cần đề cập lại trách nhiệm của mỗi Bộ về quy định hay hướng dẫn nhằm tạo điều kiện công bố các chỉ tiêu của

Hệ thống Chỉ tiêu Thống kê Quốc gia Chương trình Điều tra Quốc gia bao gồm danh sách

38 cuộc điều tra được thực hiện trong nước để đưa ra Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia

và các chỉ tiêu Phát triển Kinh tế Xã hội (SED) Phòng Thống kê của Bộ LĐTB&XH nên tích cực tham gia hội thảo và có thể nêu ra nhu cầu số liệu về cầu lao động và giá lao động

Vụ/ đơn vị CNTT của Bộ LĐTB&XH đã xây dựng một hệ thống CSDL chính cho bộ nhưng hệ thống này không lưu trữ toàn bộ thông tin thống kê bộ thu thập được Hệ thống CSDL nên được xây dựng, bảo trì và nâng cấp bởi Trung tâm/ Cục CNTT, nhưng nên đặt trong cục thống kê Tất cả dữ liệu do các vụ, đơn vị khác trong bộ thu thập phải được đặt ở CSDL chính Trung tâm CNTT nên kết nối CSDL chính với CSDL khác của cục/ đơn vị (nếu có) để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận (truyền tải và lấy) dữ liệu Máy chủ có chứa CSDL chính nên cung cấp tất cả các file

Khoảng một nửa trong tổng số các chỉ tiêu của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (bao gồm cả chỉ tiêu trong Hệ thống Chỉ tiêu Thống kê Quốc gia và các chỉ tiêu khác của Bộ) được phân tổ theo giới tính Chỉ có 3 chỉ tiêu được phân tổ theo dân tộc Các chỉ tiêu khác cũng được phân tổ theo tuổi và dân tộc Việc phân tổ số liệu theo tuổi, giới tính và dân tộc rất cần thiết để xác định lực lượng lao động nam và nữ, v.v cũng như nhóm tuổi và các nhóm dân tộc khác nhau Ngày nay phụ nữ đã tham gia lao động nhưng đóng góp của họ cho nền kinh tế vẫn còn hạn chế Cuộc điều tra lao động việc làm giúp thấy rõ đóng góp của phụ nữ và các nhóm dân tộc trong lực lượng lao động

Trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của đất nước, Bộ Lao động – Thương binh

và Xã hội đã đóng góp 7 chỉ tiêu để giám sát, tính toán và báo cáo Đó là các chỉ tiêu: (1) Tỷ lệ phần trăm việc làm trong ngành công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ trong tổng lực lượng lao động, (2) tỉ lệ lao động được đào tạo, (3) tỉ lệ thất nghiệp ở vùng thành thị, tỉ lệ sử dụng thời gian lao động ở nông thôn, (4) số lao động được tuyển dụng ,(5) tỉ lệ lao động nữ giới trong tổng số công việc mới, và (6) số lao động làm việc có thời hạn ở nước ngoài Còn chỉ tiêu thứ

7 về số lao động được đào tạo nghề,được tuyển dụng mới mà theo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội là rất khó để tính đặc biệt là số lao động được đào tạo ngắn hạn Những chỉ tiêu này do nhiều tổ chức cung cấp Chưa có quy định ai chịu trách nhiệm báo cáo, thu thập

dữ liệu từ các tổ chức này Nếu gặp khó khăn khi lấy số lao động được đào tạo nghề ngắn hạn thì chỉ cần lấy số lao động được đào tạo dài hạn Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội nên nêu vấn đề này với Ban chịu trách nhiệm SEDP để xem xét khả năng giúp Bộ thu thập số liệu từ các tổ chức đào tạo nghề ngắn hạn trong tương lai bằng việc ban hành Quyết định

Trang 7

V Đánh giá về đội ngũ cán bộ thống kê và trình độ của cán bộ trong hoạt động thống

kê lao động, thương binh và xã hội

5.1 Thực trạng Cán bộ thống kê ngành lao động, thương binh và xã hội

Vụ Kế hoạch –Tài chính có 1 lãnh đạo Vụ - Tiến sĩ kinh tế chuyên ngành Thống kê được phân công phụ trách công tác thống kê ở Bộ Có 4 cán bộ ở bộ phận thống kê của Vụ

kế hoạch – Tài chính có bằng Đại học và bằng Thạc sỹ (xem ở Biểu 1)

Biểu 1 – Số cán bộ thống kê ở Vụ Kế hoạch – Tài chính phân theo bằng cấp cao

sở đối với Bộ và Ngành

5.2 Quan điểm và nhận định

Cán bộ thống kê ở Vụ Kế hoạch – Tài chính cần được giao công tác thống kê vì tất cả đều tốt nghiệp bằng Cử nhân hoặc cao hơn Nên để 10 cán bộ có bằng cử nhân thống kê tích cực tham gia vào Ban kỹ thuật thống kê lao động và thương binh và Ban kỹ thuật thống kê Xã hội để giải quyết các vấn đề liên quan đến hoạt động thống kê lao động-thương binh và xã hội

và cố vấn cho các thành viên của TWG-SS và TWG-QDA về thiết kế biểu mẫu, thiết kế các

Trang 8

công cụ phục vụ điều tra cho các cuộc điều tra sau này và áp dụng các công cụ thống kê vào phân tích Đội ngũ này nên tham gia đào tạo các cán bộ không có chuyên ngành về thống kê

Khi chuẩn bị các chương trình đào tạo hàng năm, Phòng thống kê của Vụ kế hoạch– Tài chính cần xem lại nguồn số liệu ở cấp tỉnh và huyện để hướng dẫn họ cách đánh giá số liệu đã thu thập từ xã và tạo điều kiện tổng hợp các số liệu này

Để xây dựng năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác thống kê, Phòng Thống kê nên tổ chức các cuộc họp thường xuyên có thể sử dụng một trong những Nhóm Kỹ thuật làm nơi gặp mặt để trao đổi kinh nghiệm trong hoạt động thống kê và các vấn đề khác Phòng Thống kê cũng nên tổ chức và thực hiện các chương trình đào tạo hàng năm cho đội ngũ cán bộ thống kê cũng như đội ngũ cán bộ tin học

Để duy trì và nâng cấp hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ, Bộ cần cử một hoặc hai cán

bộ tham gia vào các khóa đào tạo về chỉnh sửa, lưu trữ phục hồi số liệu ở trong nước hoặc

ở các nước Châu Á láng giềng Cán bộ về CNTT cũng có thể tham dự một số khóa đào tạo

về hoàn thiện trang web của Bộ Mặt khác, để cải tiến công tác viết báo cáo, phân tích và kỹ năng thiết kế điều tra cho các cán bộ thống kê, cũng xin đề xuất một số khóa đào tạo sau:

• Viết báo cáo kỹ thuật/phân tích

• Thiết kế điều tra và phương pháp chọn mẫu

• Các phương pháp thống kê nâng cao như phân tích đa biến, nghiên cứu dữ liệu hàng dọc, phân tích theo chuỗi thời gian, v.v

• Sử dụng số liệu thống kê lao động, tàn tật và xã hội trong việc lập chính sách và

ra quyết định

• Đào tạo về sử dụng bảng phân ngành quốc tế về các loại bệnh (ICD10)

• Sử dụng các phần mềm phân tích như SPSS và STATA

Bộ có thể cử nhiều nhất là hai cán bộ thống kê đi đào tạo trong nước hoặc nếu có ngân sách thì đi đào tạo ở bất kỳ một nước châu Á nào có tổ chức các khóa đào tạo nói trên Nếu ngân sách quá eo hẹp thì bộ có thể thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với TCTK hoặc bất kỳ trường đại học trong nước nào có khả năng cung cấp các khóa đào tạo thuộc loại này Cũng có những phần mềm có thể tải từ internet hoặc có thể mua Những phần mềm này có thể dùng để xác định xu thế hoặc tính chất theo mùa của các số liệu chuỗi thời gian Xin xem phần phụ lục C để biết các thông tin về các phần mềm này

Sử dụng chương trình phần mềm SPSS (từ trang web của SPSS), ta có thể:

ƒ Truy cập và tổng hợp số liệu từ các nhiều nguồn

ƒ Thu thập một cách hiệu quả số liệu mới

ƒ Khám phá ra các mô hình ngay cả với một lượng số liệu rất lớn

ƒ Trình bày thông tin dưới dạng đồ họa nhằm giúp hiểu số liệu và thực hiện được

dễ dàng hơn

ƒ Chia sẻ thông tin một cách an toàn với các vụ/cơ quan khác

ƒ Quản lý các mô hình dự báo như tài sản thông tin

Ngoài ra STATA là một phần mềm thống kê tổng hợp hoàn thiện có thể cung cấp mọi điều mà bộ cần về phân tích số liệu, quản lý số liệu và đồ họa

Cả hai phần mềm này đều có công cụ để phân tích theo chuỗi thời gian Cũng có những phần mềm khác có thể sử dụng cho các cuộc điều tra/phân tích số liệu thu thập được

Bộ cũng có thể gửi cán bộ thống kê tham gia các khoá đào tạo chuyên sâu về thống

kê lao động và xã hội hoặc kinh tế học hoặc các khoá học có liên quan khác bằng cách cấp học bổng hoặc cho phép những cán bộ có khả năng chi trả học phí bằng tiền túi đi học nhưng vẫn được hưởng lương Bộ có thể thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với một trong các trường đại học trong nước để xây dựng các chương trình đào tạo bằng Thạc sĩ hoặc bằng Tiến sĩ về thống kê lao động và xã hội và tạo cơ hội cho cán bộ lấy bằng Thạc sĩ và Tiến sĩ

Cần tăng số lượng cán bộ làm công tác thống kê lao động- thương binh và xã hội ở cấp xã như đã đề cập trong báo cáo ban đầu Trong tương lai, Nếu Phòng Thống kê được tăng cường thêm đội ngũ cán bộ, thì nên tuyển thêm những cán bộ có chuyên môn về toán

và thống kê học để giúp hoàn thành tốt công tác thống kê

VI Tóm tắt kết quả nghiên cứu, kết luận và đề xuất

Không giống như 4 bộ kia, Bộ LĐTB&XH đã có kinh nghiệm thực hiện các cuộc điều tra thường xuyên của bộ, cuộc Điều tra Lao động Việc làm Mặc dù cuộc điều tra này sẽ được giao cho TCTK vào năm 2008 nhưng Bộ LĐTB&XH cũng phải xem xét tiến hành các cuộc điều tra mới để đáp ứng nhu cầu số liệu của bộ

Bức tranh toàn cảnh của Dự án tăng cường năng lực công tác thống kê cho Bộ LĐTB&XH như sau:

Bộ phải đẩy mạnh chức năng của đơn vị/phòng thống kê và nâng tầm lên thành cấp vụ/cục để thực hiện quản lí công tác thống kê của bộ Trung tâm CNTT và các đơn vị khác thuộc bộ cần phải hỗ trợ thêm cho vụ/cục thống kê Vụ/ cục thống kê nên đi đầu trong chức năng phối hợp để có thể hợp tác chặt chẽ với các vụ/ đơn vị khác thuộc bộ về lưu trữ phục hồi

số liệu và đẩy mạnh việc sử dụng và kết nối CSDL trong bộ và chuẩn bị thực hiện các chương trình đào tạo phù hợp với yêu cầu của đội ngũ cán bộ thống kê

Nếu có thể thực hiện được những điều này thì Cục Thống kê là đơn vị có thể khởi xướng thành lập Ban Kỹ thuật Thống kê Lao động và Thương binh (TC-LIS) Ban Kỹ thuật thống kê xã hội (TC-SAS) và Nhóm Kỹ Thuật là nơi để thảo luận những vấn đề liên quan đến công tác thống kê lao động – thương binh và xã hội và chuẩn bị các tài liệu hướng dẫn, thủ tục, đánh giá chất lượng số liệu và phân tích Để hỗ trợ Ban Kỹ thuật đưa ra những kết quả và quyết định thì Bộ cần phải trang bị thêm cho cục/vụ thống kê và các vụ khác thiết bị

và các tài liệu cũng như xây dựng nguồn nhân lực

Biểu 3 dưới đây sẽ trình bày kết luận và đề xuất về những vấn đề đã nêu trong báo cáo

Biểu 3 – Đề xuất tăng cường năng lực thống kê cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Đề xuất hoạt động Vấn đề Các đơn vị có

1 Chức năng phối hợp của bộ không đề

cập đến “ phối hợp để tạo điều kiện

thuận lợi thực hiện hiệu quả các hoạt

động thống kê”

Phòng Thống kê Vụ Kế hoạch – Tài chính

1 Tăng cường năng lực Phòng Thống kê và xem đây là đầu mối quan trọng làm công tác thống kê thuộc lĩnh vực lao động, người có công và xã hội của Bộ

1 Tăng cường năng lực Phòng Thống kê và nâng tầm lên thành cấp Vụ/cục để đảm nhiệm công tác thống kê của bộ.

2 Bộ nên chỉ rõ chức năng phối hợp của Phòng Thống kê bao gồm các nhiệm vụ khác, đó là phối hợp với các đơn vị khác trong Bộ để chia sẻ thông tin, góp ý v.v

3 Phòng Thống kê nên quản lý số liệu thống kê của Bộ, các hoạt động và bất cứ công việc gì liên quan đến thống kê Vì vậy cần cần đi đầu trong chức năng phối hợp lưu trữ, phục hồi số liệu cho Phòng thống

kê

4 Chức năng được khuyến nghị cuối cùng cho Phòng thống kê là chuẩn

bị và tiến hành chương trình/ kế hoạch đào tạo hàng năm cho đội ngũ cán bộ làm công tác thống kê ở các cấp hoặc cung cấp nguồn thông tin

2 Về Cuộc điều tra Dân số và Lao động

2.1 Nội dung cuộc điều tra lao động việc

làm không phản ánh Cung lao động Vụ Kế hoạch – Tài chính của Bộ Lao động -

Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổng Cục Thống kê và các vụ thống kê được đề cập trong đề xuất

1 Tìm thêm các phương án để thu thập số liệu về Cung lao động

1 Cần phải có một cuộc điều tra nữa

do Phòng Thống kê của Bộ LĐTB&XH thực hiện để thu thập

số liệu về cung lao động và giá lao động; nhưng cuộc điều tra này không được đối lập với cuộc điều tra của TCTK

Trang 10

Biểu 3 – Đề xuất tăng cường năng lực thống kê cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Đề xuất hoạt động Vấn đề Các đơn vị có

2.2 Dàn mẫu đã lạc hậu

Vụ Kế hoạch – Tài chính của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

và các Vụ thống kê được

đề cập trong đề xuất

1 Thu thập số liệu chính xác bằng cách cập nhật danh sách

hộ gia đình ở đơn vị mẫu đầu tiên

2 Cập nhật danh sách các hộ gia đình ở các đơn vị mẫu đầu tiên

1 Xác định hiệu quả của việc cập nhật

địa bàn điều tra mẫu hàng năm và quy trình sử dụng 20% hộ gia đình mới và giữ lại 80% hộ gia đình cũ

về độ chính xác và tin cậy của kết quả Cuộc điều tra Lao động việc làm bằng cách đánh giá phương pháp ước tính đã dùng để xem liệu

đã có thay đổi đáng kể nào khi đưa

ra yếu tố cho cả 2 giai đoạn và đánh giá xem liệu số liệu ước tính có vượt quá hay thấp hơn so với kết quả cuộc điều tra Điều này có thể thực hiện được bằng cách so sánh kết quả của tất cả các cuộc điều tra trong 12 năm

2.3 Kết quả phải được công bố ở phạm

vi toàn quốc và tỉnh Tham số thống

kê không được công bố trong suốt

quá trình xử lý và công bố kết quả kể

từ năm 2006

Vụ Kế hoạch – Tài chính của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

và các vụ thống kê đựơc

đề cập trong đề xuất

1 Tính toán và công bố tham số thống kê hướng dẫn người sử dụng số liệu cách ước tính ở cấp tỉnh

1 Cần cảnh báo cho người sử dụng

số liệu về độ tin cậy của một số số liệu ở cấp tỉnh bằng cách công bố sai số chuẩn t, hệ số phương sai và 95% độ tin cậy của các số liệu thu thập Có một số phần mềm có sẵn

để tính toán các tham số này.

Trang 11

Biểu 3 – Đề xuất tăng cường năng lực thống kê cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Đề xuất hoạt động Vấn đề Các đơn vị có

2.4 Bộ số liệu gốc chưa được khai thác

và xâu chuỗi giữa các năm một cách

hệ thống

Vụ Kế hoạch – Tài chính của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

và các vụ thống kê được

đề cập trong đề xuất

1 Nhằm xác định khả năng xâu chuỗi 12 chuỗi số liệu lao động

1 Có thể sử dụng việc phân tích theo chuỗi thời gian để xác định xu hướng

số liệu từ Cuộc điều tra Lao động Việc làm Tuy nhiên nếu mục đích của việc xâu chuỗi số liệu gốc trong các cuộc điều tra trước đây là để nghiên cứu số liệu hàng dọc thì đây là một việc làm nhàm chán, không chỉ về mặt tính toán mà còn về mặt xác định hộ gia đình mẫu được dùng trong các cuộc điều tra trước đây và bây giờ Trước hết cần phải xem lại bộ số liệu gốc của các cuộc điều trước đây và việc thay đổi hộ gia đình mẫu Phụ thuộc vào mục tiêu của nghiên cứu hàng dọc mà chọn năm thích hợp để tiến hành điều tra nhằm sử dụng lại hộ gia đình mẫu

2.5 Tổng cục Thống kê tiến hành các

cuộc điều tra với nội dung tương tự như

Điều tra Lao động và Việc làm

Vụ Kế hoạch – Tài chính của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

và các vụ thống kê được

đề cập trong đề xuất

1 Tránh điều tra chồng chéo và

số liệu thống kê về lao động thiếu thống nhất

1 Vấn đề là việc công bố muộn số liệu của TCTK Điều này tạo ra sự nhầm lẫn cho những người sử dụng tin Tuy nhiên điều này lẽ ra đã được giải quyết bằng cách đưa ra những lời giải thích phù hợp và kết quả của Cuộc điều tra Lao động Việc làm được à tình hình lực lượng lao động đến tháng 4/2006 trong khi kết quả SEU l là Tình hình Lực lượng Lao động đến tháng 07 năm 2006

Trang 12