Với suy nghĩ cân nặng, chiều cao của trẻ có phát triển bình thường thì trẻ mới có được thể lực tốt, muốn nâng cao thể lực cho trẻ thì phải giảm được tý lệ trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi vì
Trang 1SÁNG KIẾN: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO THỂ LỰC CHO TRẺ 25
- 36 THÁNG Ở TRƯỜNG MẦM NON HOA SEN, HUYỆN KIẾN XƯƠNG, TỈNH THÁI BÌNH"
II LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN: Lĩnh vực phát triển thể chất
II MÔ TẢ BẢN CHẤT SÁNG KIẾN
1 Tình trạng giải pháp đã biết
Trẻ em là tương lai của đất nước là hạnh phúc của mọi gia đình, việc bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ không là trách nhiệm của riêng ai mà mọi người trong gia đình
và xã hội cùng có trách nhiệm, chăm sóc giáo dục trẻ em ngay từ những năm tháng đầu của cuộc đời là một việc làm hết sức cần thiết và vô cùng quan trọng
Một đứa trẻ có một trí tuệ tốt, thông minh, nhanh nhẹn thì yếu tố đầu tiên là phải
có một thể lực tốt, trẻ khỏe mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi, thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng, đúng tư thế, có khả năng phối hợp các giác quan, vận động nhịp nhàng, có kỹ năng trong một số hoạt động cần sự khéo léo Một cơ thể khỏe mạnh luôn là tiền đề cho mọi tài năng, trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn sẽhứng thú tham gia vào các hoạt động học tập
và vui chơi Do vậy giúp trẻ phát triển thể lực là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ
Trang 2Những năm gần đây việc phát triển thể lực cho trẻ đặc biệt được coi trọng Bậc học mầm non Huyện Kiến Xương đã chỉ đạo các trường thường xuyên tổ chức các chuyên đề phát triển vận động, ngày hội thể thao của bé, lồng ghép các hoạt động phát triển thể chất cho trẻ trong các hoạt động hàng ngày Ở trường mầm non Hoa Sen việc nâng cao thể lực cho trẻ là một trong những nhiệm vụ hàng đầu, đặc biệt
là việc nâng cao thể lực cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ, vì trẻ ở độ tuổi này còn non nớt, nhiều trẻ mới đi học Việc trẻ bắt đầu làm quen với một môi trường mới cũng làm chuyển biến tâm sinh lý của trẻ, nhiều trẻ khi mới đi học còn dễ bị ốm, sức khoẻ chưa được tốt dẫn đến trẻ chưa nhanh nhẹn ảnh hưởng đến các hoạt động học tập
và vui chơi Khi cơ thể khoẻ mạnh trẻ sẽ hứng thú tham gia các hoạt động do cô tổ chức, trẻ nhanh nhẹn hoạt bát và đáng yêu hơn Nhận thức được tầm quan trọng
của việc nâng cao thể lực cho trẻ tôi đã chọn đề tài:"Một số biện pháp nâng cao thể lực cho trẻ 25 - 36 tháng ở trường mầm non Hoa Sen - Kiến Xương - Thái
Bình" làm đề tài sáng kiến của mình.
2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
2.1 Mục đích của giải pháp
Đối với trẻ lứa tuổi mầm non đặc biệt là trẻ nhóm 25 - 36 tháng, việc nâng cao thể lực cho trẻ là vô cùng quan trọng Đây sẽ là tiền đề giúp trẻ có những những bước
đi vững chắc cho cuộc sống sau này có sức khỏe tốt, tự tin, mạnh dạn để học tập và
Trang 3sống tích cực, phát huy tốt khả năng và sở trường của mình Và không ai khác các
cô giáo sẽ là những người gần gũi nhất có thể giúp trẻ có được thể lực tốt
2.2 Nội dung giải pháp
Để nâng cao thể lực cho trẻ nhất là trẻ 25 - 36 tháng tôi thực hiện một số biện pháp sau:
2.2.1 Biện pháp 1: Khảo sát tình hình sức khoẻ của trẻ ngay từ đầu năm học.
Việc nắm bắt tình hình sức khoẻ của trẻ là một việc làm hết sức cần thiết, cô giáo
có nắm rõ tình trạng sức khoẻ của trẻ thì mới đưa ra được các biện pháp nâng cao thể lực cho trẻ một cách phù hợp vì vậy ngay từ đầu năm học khi đuợc phân công dạy nhóm 25-36 tháng tôi đã trao đổi cùng các bậc phụ huynh về tình hình sức khoẻ của từng trẻ thông qua các giờ đón trả trẻ nhờ vậy tôi biết rõ được đặc điểm của từng trẻ, trẻ nào nhanh nhẹn, tích cực hoạt động, trẻ nào có hệ miễn dịch yếu hay bị ốm vặt Sau khi nắm được tình hình sức khỏe của từng trẻ tôi tiến hành xây dựng kế hoạch, đưa ra các biện pháp nâng cao thể lực phù hợp cho trẻ
Ví dụ: Đầu năm trẻ còn non nớt, nhiều trẻ mới đi học tôi nâng cao thể lực cho trẻ bằng cách sử dụng các bài tập nhẹ nhàng như nhưng đến khi trẻ đã quen với các hoạt động ở trường tôi nâng dần độ khó của các bài tập như vậy trẻ sẽ dễ dàng thực hiện hơn
Trang 4- Ngoài việc trao đổi với phụ huynh để nắm bắt tình hình sức khỏe của trẻ ngay từ đầu năm học tôi còn tiến hành khảo sát chiều cao, cân nặng, việc thực hiện các bài tập phát triển vận động của trẻ ở lớp để từ đó cô giáo có cái nhìn đa chiều hơn về tình trạng sức khỏe chung của cả lớp Qua khảo sát tôi nhận thấy tỷ lệ trẻ phát triển bình thường về chiều cao, cân nặng ở lớp tôi so với năm học trước còn thấp
Tỷ lệ trẻ phát triển bình thường về cân nặng là 19/23 = 82%
Tỷ lệ trẻ phát triển bình thường về chiều cao là 20/23 = 87%
So với chỉ tiêu phấn đấu về tỷ lệ trẻ phát triển bình thường ở trường là 97.5% thì còn một khoảng cách khá xa Với suy nghĩ cân nặng, chiều cao của trẻ có phát triển bình thường thì trẻ mới có được thể lực tốt, muốn nâng cao thể lực cho trẻ thì phải giảm được tý lệ trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi vì vậy tôi đề nghị với đồng chí phụ trách chuyên môn về nuôi dưỡng, kết hợp cùng với các cô giáo ở tổ nuôi tổ chức cho các cháu suy dinh dưỡng được ăn phục hồi suy dinh dưỡng một tuần hai bữa vào thứ 3 và thứ 5, thường xuyên thay đổi thực đơn với nhiều món ăn hấp dẫn, trong các bữa ăn tôi luôn động viên khuyến khích trẻ, với những cháu ăn chậm tôi
ân cần động viên xúc cho các cháu ăn Vì vậy thể lực của trẻ ở lớp tôi nâng cao rõ rệt, trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát, hứng thú tham gia vào các hoạt động cô tổ chức, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng bước đầu giảm dần, đầu năm có 4 cháu SDD, đến cuối tháng 11 giảm được 2 cháu, chỉ còn 2 trẻ suy dinh dưỡng
Trang 52.2.2 Biện pháp 2: Nâng cao thể lực cho trẻ trong các hoạt động hàng ngày ở trường mầm non.
* Giờ đón trẻ và trả trẻ:
Cô giáo đến sớm mở cửa lớp quyét dọn sạch sẽ để lớp thông thoáng Với những ngày mưa rét tôi đóng cửa kính không để trẻ bị gió lùa Lựa chọn và tổ chức cho trẻ chơi với các trò chơi vận động nhẹ nhàng cùng với những đồ chơi trong nhóm lớp
Trong khi đón hoặc trả trẻ tôi kết hợp hướng dẫn trẻ chơi với những trò chơi vận động nhẹ nhàng vừa giúp trẻ phát triển thể lực, tạo bầu không khí thoải mái cho trẻ mỗi khi tới lớp và khi ra về Đôi khi tôi lại mở các bản nhạc vui vẻ để trẻ nhún nhảy, đung đưa theo giai điệu của bài hát vì thế trẻ rất thích được đi học và khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ cũng tăng lên đồng thời cũng giúp trẻ phát triển các
hệ hô hấp, cơ tay, chân… tăng cường sự dẻo dai cho trẻ
* Thể dục sáng:
Thể dục buổi sáng cũng là một hoạt động hết sức quan trọng để nâng cao thể lực cho trẻ Đây là một hoạt động diễn ra hằng ngày vì thế nếu không chú ý sẽ gây ra nhàm chán cho trẻ, trẻ sẽ tập uể oải cho có hình thức sẽ không giúp cho thể lực của trẻ phát triển vì vậy ngay từ đầu năm học tôi kết hợp cùng đồng chí khối trưởng chọn các động tác, các bài tập phù hợp với từng chủ đề Bài thể dục buổi sáng
Trang 6được tổ chức khoa học, sử dụng những bài hát vui tươi, rộn rã Các động tác liên hoàn, phối hợp các bộ phận trên cơ thể giúp trẻ dẻo dai hơn Để hoạt động diễn ra thêm hấp dẫn tôi còn cho trẻ tập kết hợp với các dụng cụ như gậy, vòng, nơ, chai
lọ, sao cho các dụng cụ phù hợp với bài tập để bài tập thêm phong phú sinh động Trẻ hứng thú với các bài tập thể dục buổi sáng cũng là một sự tác động tốt đến thể lực của trẻ
VD: Ở bài "Ô sao bé không lắc" trẻ tập tay không nhưng ở bài " Đu quay" trẻ sẽ tập
với vòng, còn bài "Chú bộ đội" trẻ lại được tập với gậy
* Hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời là khoảng thời gian vô cùng quý giá đối với sự phát triển của trẻ mà ít thời điểm sinh hoạt nào khác có thể so sánh được Hoạt động ngoài trời giúp trẻ được thỏa mãn thực hiện các vận động giải phóng năng lượng Không gian chơi ngoài trời có rất nhiều lợi thế cho việc tổ chức các hoạt động đa dạng, tích cực của trẻ mà điều kiện trong phòng không thể đáp ứng được
- Tận dụng không gian rộng và thoáng mát, tôi đã lựa chọn các trò chơi vận động, trò chơi dân gian nhằm rèn luyện sự nhanh nhẹn và phát triển thể lực cho trẻ như trò chơi: “Rồng rắn lên mây”; “Cáo và thỏ”; “ Trốn tìm”; “Thả đỉa ba ba”; “Mèo đuổi chuột”… Ngoài ra các trò chơi này thường tổ chức cho cả lớp được chơi, tôi luôn động viên tất cả trẻ tham gia vào trò chơi càng đông càng vui khi tất cả cùng
Trang 7nhau tham gia chơi trò chơi cùng bạn chơi sẽ tạo sự gắn bó đoàn kết tạo sự thân thiện giữa các bé với nhau
2.2.3 Nâng cao thể lực cho trẻ thông qua các trò chơi vận động.
Trò chơi vận động có vai trò quan trọng trong sự phát triển toàn diện của trẻ, các trò chơi vận động mang đến cho trẻ những lợi ích lâu dài như các kĩ năng sống tuyệt vời, các cảm xúc tích cực và khả năng kiểm soát bản thân, đồng thời nâng cao thể lực cho trẻ Tham gia trò chơi vận động giúp trẻ có thêm niềm vui, giúp cơ thể trẻ đẩy mạnh sự trao đổi chất, tăng cường hô hấp và tuần hoàn máu nhờ vậy trẻ thêm khỏe mạnh tự tin Ngoài ra trò chơi vận động còn giúp trẻ rèn luyện kỹ năng
kỹ xảo, phát triển hoàn thiện kỹ năng vận động thông qua đó phát triển cho trẻ khả năng sáng tạo và các tố chất thể lực
Nhận thức được tầm quan trọng của trò chơi vận động đối với việc nâng cao thể lực cho trẻ vì vậy tôi thường sưu tầm và tổ chức các trò chơi vận động, các trò chơi dân gian cho trẻ Để tổ chức các trò chơi vận động thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ tôi lựa chọn các trò chơi phù hợp với từng chủ đề cụ thể
Ví dụ: Với chủ đề “Bé và các bạn’’ tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi như: Bóng tròn
to, tìm bạn Nhưng với chủ đề “ những con vật đáng yêu’’ tôi chọn chơi trò chơi như: Mèo và chim sẻ, trời nắng trời mưa để tổ chức cho trẻ chơi
Trang 8Địa điểm tổ chức các trò chơi vận động cho trẻ là yếu tố rất quan trọng và cần thiết Nếu lựa chọn được địa điểm chơi phù hợp giúp cho trẻ hứng thú khi tham gia vào trò chơi sẽ đem lại hiệu quả cao từ đó giúp cho trẻ phát triển tốt về thể lực Mỗi trò chơi vận động đều có một cách chơi khác nhau Chính vì vậy trước khi
tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động tôi tìm hiểu rõ cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp Với trò chơi có đông trẻ tham gia tôi lựa chọn các địa điểm rộng như ở sân trường, bãi cỏ khu phát triển vận động Với các trò chơi theo nhóm nhỏ tôi cho trẻ chơi ở trong lớp hoặc chơi ở dưới bóng cây như vậy sẽ an toàn cho trẻ và tạo cho trẻ được sự tự do thoải mái
VD: Với trò chơi “Bịt mắt bắt dê ’’, Bắt bướm, bóng tròn to, trời nắng trời mưa tôi tổ chức cho trẻ chơi ở sân trường bãi cỏ khu phát triển vận động Còn với những trò chơi như: Chi chi chành chành, nu na nu nống, kéo cưa lừa lừa xẻ thì tôi lại tổ chức cho trẻ chơi trong lớp hoặc dưới bóng cây
Để trò chơi vận động đạt kết quả cao, chơi đúng luật, tích cực tham gia vào trò chơi vận động và chủ động trong khi chơi, thì trước khi cho trẻ chơi tôi phải giới thiệu rõ tên trò chơi, luật chơi, cách chơi để trẻ nắm được Ngoài ra tôi còn thường xuyên thay đổi hình thức, cách tổ chức và nâng cao yêu cầu của trò chơi, đưa thêm trò chơi mới hay tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dưới hình thức thi đua để tăng thêm hứng thú và kích thích trẻ hoạt động tích cực mạnh dạn, tự tin
Trang 9Ví dụ: Chủ đề ở “Những con vật đáng yêu" Tôi cho trẻ chơi trò chơi “về đúng nhà" Trước khi chơi tôi sẽ nói cho trẻ biết tên trò chơi, luật chơi, cách chơi Trẻ cầm con vật gì thì khi có hiệu lệnh của cô hoặc sau một câu hát Thì trẻ phải chạy
về đúng nhà có con vật đó Nếu trẻ nào về nhầm thì trẻ đó sẽ phải nhảy lò cò
Nhưng sang đến chủ đề “Cây và những bông hoa đẹp’’ Tôi cho trẻ chơi trò chơi
“Cắm hoa” Ở trò chơi này tôi lại tổ chức cho trẻ chơi trò chơi vận động dưới hình thức hai tổ thi đua nhau tổ nào cắm được nhiều hoa thì tổ đó chiến thắng
Trò chơi vận động có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển thể lực của trẻ Trò chơi vận động là hình thức vui chơi, nghỉ ngơi tích cực vừa là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện Trò chơi vận động giúp trẻ rèn luyện tố chất và phát triển thể lực, nâng cao nhận thức và giúp trẻ phát triển ngôn ngữ Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn, tôi đã làm thêm được một số đồ dùng tự tạo khác
để phục vụ cho các trò chơi của trẻ và phù hợp với nội dung chơi:
Ví dụ: Để chuẩn bị tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “con bọ dừa” tôi đã làm những chiếc mũ bọ dừa để đội cho trẻ bằng cách tận dụng những quả bóng bị xịt hơi cắt ra làm mũ, giấy màu, bìa cứng cắt dán thêm một số chi tiết dính vào mũ để chiếc mũ thêm ngộ nghĩnh
Trò chơi “bơm xe”: Tôi tận dụng những ống nhựa để làm thành chiếc bơm để làm dụng cụ cho trẻ chơi
Trang 10Trò chơi vận động được tôi tổ chức ở mọi nơi mọi lúc hạn chế sự gò bó.
Hoạt động cùng nhau, hoạt động hợp tác giữa cô và trẻ, hoạt động cá nhân kết hợp với hoạt động nhóm có tác dụng to lớn để giúp trẻ phát triển thể lực, trí thông minh
và phát triển nhân cách cho trẻ
2.2.4 Biện pháp 4: Tuyên truyền, phối kết hợp với các bậc phụ huynh
Công tác nâng cao thể lực cho trẻ muốn đạt kết quả tốt thì nhất thiết phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa giáo viênvà phụ huynh học sinh Hiểu được mối quan tâm của phụ huynh trong việc chăm sóc và phát triển toàn diện cơ thể trẻ, nhận thức rõ việc cần thiết phải nâng cao thể lực cho trẻ ngay từ đầu năm học trong buổi họp phụ huynh đầu năm học tôi trao đổi cùng phụ huynh về tầm quan trọng của việc phát triển thể lực đối với trẻ, nêu ra một số biện pháp để nâng cao thể lực cho trẻ cho phụ huynh cùng thảo luận và tham khảo Trong các giờ đón trả trẻ tôi trò chuyện trao đổi với cha mẹ trẻ về tình hình sức khỏe trong ngày từ đó nhiều bậc phụ huynh có thêm kiến thức về cách chăm sóc con khỏe mạnh
Bên cạnh đó, ở góc tuyên truyền của lớp tôi cũng thường xuyên đưa các nội dung chăm sóc sức khỏe, nâng cao thể lực cho trẻ vào nội dung tuyên truyền, mỗi chủ đề tôi lại lựa chọn một nội dung phù hợp Các nội dung tuyên truyền tôi thường sử dụng các hình ảnh đẹp sáng, bắt mắt, góc tuyên truyền được tôi bố trí nơi phụ huynh dễ quan sát, dễ thu hút sự chú ý của phụ huynh
Trang 11- Chủ đề " Bé và các bạn" Tuyên truyền với các bậc phụ huynh về cách "Phòng chống suy dinh dưỡng và thừa cân béo phì cho trẻ mầm non"
- Chủ đề " Các cô các bác trong trường mầm non " Tuyên truyền với các bậc
phụ huynh về một số cách phòng, chống các bệnh thường gặp theo mùa như bệnh : Các bệnh về đường hô hấp, đau mắt đỏ, thuỷ đậu
Tôi cũng thường lên mạng internet để tìm kiếm các bài tuyên truyền hoặc nhờ sự giúp
đỡ của các bậc phụ huynh để tìm kiếm các loại sách báo, các bài viết về việc rèn luyện
kỹ năng vận động cho trẻ nhằm phát triển tốt về thể lực cho trẻ Nhờ vậy góc tuyên truyền của lớp tôi rất phong phú và phụ huynh cũng biết được một số nội dung và biện pháp rèn luyện cho trẻ đồng thời kết hợp chặt chẽ với giáo viên để thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ Nhờ có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên với cha mẹ trẻ mà tôi thấy trẻ lớp tôi rất mạnh dạn, tự tin, nhanh nhẹn có thể lực tốt để tích cực tham gia vào mọi hoạt động
2.3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Với sáng kiến này có thể áp dụng cho toàn trường mầm non Hoa Sen hoặc các trường mầm non khác
2.4 Hiệu quả, lợi ích khi áp dụng giải pháp
Trang 12Sau một thời gian thực hiện đề tài "Nâng cao thể lực của trẻ 25 - 36 tháng qua các hoạt động hàng ngày trong trường mầm non Hoa Sen, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình" với 23 học sinh tôi đã đạt được một số kết quả sau:
3
Thực hiện động tác phát triển các nhóm cơ
và hô hấp
18/23 = 78%
4
Thực hiện vận động cơ bản và phát triển tố
chất vận động ban đầu
19/23 = 83%
5
Thực hiện vận động cử động của bàn tay,
ngón tay
18/23 = 78%
- Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin Tỷ lệ trẻ phát triển bình thường về
chiều cao và cân nặng tăng lên rõ rệt Trẻ ngủ đủ giấc, ăn uống ngon miệng, ít mắc các bệnh thường gặp khi dao mùa
- Trẻ thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng, đúng tư thế, có khả năng phối hợp các giác quan, vận động nhịp nhàng, có kỹ năng trong một số hoạt động rất khéo léo
2.5 Các điều kiện cần thiết khi áp dụng sáng kiến