Ten khac: Nguu tat nam; Thfn hong mia, Chau nau mia Dao; Nha khoanh ngu Tay; Co nha 11n ngu Thai; Vat tao Giay; Prickly Chaff-flower English; N ha khoi ngoo nhay, Nha phan ngoo nhay Lao
Trang 3Catn nang nh~n biet cay thuoc gom 100 loai cay thuoc dUQ'C xay dvng v6·i ml.,1C dich giup sinh vien
nh~n thuc cay thuoc de dang, chinh xac va thu~n ti~n han Cac cay thuoc dUQ'C lva ch9n trong cuon cam nang dva tren danh m1.1c cay thu6c cdn nh~n thuc trong chuang trinh thvc t~p 1non Thvc v~t duqc, c6
thu6c trong cu6n cfim nang bao g6m: (1) Ten thuang dung; (2) Ten khoa hoe; (3) HQ, kem theo ten ho
ti€ng Lao, ten ti€ng Catnpuchia va ten ti€ng Trung Qu6c n€u c6 ); ( 5) Bi;ic di€1n nh~n d~ng; ( 6) Ghi chu: cac thong tin ve cay doc, Danh ml.,1C thu6c thi€t y€u ldn VT, Sach do Vi~t Nmn (2007); (7) Anh tnau: ph§.n anh mau cay thu6c bao g6m nhi€u anh, kem theo anh hoa, qua (n€u c6) va anh chvp cac di:ic diem
de d~ nh~n bi@t, phan bi~t cac loai v6i nhau
Khong phai luc nao sinh vien cung c6 the vao Vucrn thi.rc v~t de th~rc t~p nh~n thfrc cay thu6c, cung nhu khong phai luc nao cung c6 nguo·i hu&ng d~n di kem Mot cu6n cfim nang nh~n thfrc cay thu6c v&i
ti~n lqi, chu d()ng duqc thai gian trong h9c t~p
Trong qua trinh bien so~n, mi:ic du rat co gang nhung khong the tranh khoi nhCi'ng khiem khuyet
chCi'a cho hoan thi~n ho·n
Ha N(Ji, thang 3 nan1 2016
Cac tac gia
Trang 5Clinacanthus nutans (Burm.f.) Lindau
Trang 6Justicia gendarussa Burm f
Trang 7Phlogacanthus turgidus Lindau
Ho O r6 - Acanthaceae
Ten khac: Th Uong son tfa, Hoa r6 phu
f>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i, dot phong len La m9c d6i C~m hoa tren ng9n Hoa mau tfm, chia hai moi, h9ng trang (phan moi duoi) mau vang
Trang 8Pseuderanthemum palatiferum (Wall.) Radlk
Ho O ro - Acanthaceae
Ten khac: Hoan ng9c; w JG ~ Shan ke gu - Son xac cot (Chinese)
f>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i, c16t hoi phong len La m9c c16i, c6 long, xanh bong C~m hoa tren ng9n Hoa mau trang, c6 c16m tfm o moi
Trang 9Achyranthes aspera L
Ho Rau den - Amaranthaceae
Ten khac: Nguu tat nam; Thfn hong mia, Chau nau mia (Dao); Nha khoanh
ngu (Tay); Co nha 11n ngu (Thai); Vat tao (Giay); Prickly Chaff-flower (English);
N ha khoi ngoo nhay, Nha phan ngoo nhay (Laos); Adat k6 sar (Khmer);± tf= nJTu niu xi -Th6 nguu tat (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Co dung La m9c doi C~m hoa bong o tren ng9n La dai kh6 xac
Ghi chu: Danh m~c thuoc thiet yeu Ian VI
Trang 10Celosia argentea L
Ho Rau den - Amaranthaceae
Ten khac: Mao ga duoi luan; Mao cay khao (Tay); Chay gun p~ (Dao); Cock's comb, Lagos spinach (English); -t ffl Qing xiang -Thanh tuang (Chi-nese)
f>~c diem nh~n d~ng: Co dung La m9c so le, choi nach c6 la nho trong nhu la kem C~m hoa bong Hoa mau trang ho~c hai tfm, la dai kh6 xac
Trang 11Cyathula prostrata (L.) Blume
Ten khac: CU'dc dai; Tham blau" (Mong), Vat tao (Giay), ~p cho no mia (Dao); Love charm herb (English); if _ Yi Bei xian - Boi hi~n (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Co bo, than thlJ'ong hai c16 La m9c c16i C~m hoa bong a ng9n, c6 m6c do la dai cua hoa bat th~ t~o than h
Trang 12Crinum asiaticum L
H9 Thuy tien-Nang - Amaryllidaceae
Ten khac: Chu6i nu6'c, Toi voi; Cap g~n (Tay); Co l~c qu~n (Thai); Cape lily, Crinum lily, Poison bulb (English); Varn xon (Laos); Prateal sbon (Khmer); x
l* '/ Wen zhu Ian - Van chau Ian (Chinese)
E>~c diem nh~n d,ng: La h1nh dai dai C~m hoa tan tren can dai Hoa mau trang, thorn
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI
Trang 13Hymenocallis littoralis (Jacq.) Salisb
H9 Thuy tien-Nang - Amaryllidaceae
Ten khac: B~ch trinh bien; Euchar lily, Spider lily (English); 7J<~~ Shui gui jiao -Thuy quy tieu (Chinese)
E>~c diem nh~n d,ng: Tr6ng gi6ng Nang (Crinum asiaticum L.), tuy nhien phan day cac nhi han lien thanh 6ng d~ng trang, mau trang.kheua, Khua sa em,
Trang 14Mangifera indica L
Ho Dao Ion hot - Anacardiaceae
Ten khac: Mac moang (Tay); Indian mango, Mango (English); Lloong diub' (Nya Hon), Mwangx (Laos); Svaay (Khmer); ~ *- Mang guo - Mang qua (Chinese)
£.l~c diem nh~n dcllng: Cay go, la mQC so le, mui thorn d~c trlfng
Trang 15Pegia sarmentosa (Lecomte) Hand.-Mazz
Ho 8ao Ion hot - Anacardiaceae
Ten khac: Mac moang (Tay); Indian mango, Mango (English); Lloong diub' (Nya Hon), Mwangx (Laos); Svaay (Khmer); ~ * Mang guo - Mang qua (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Cay go, la mQC so le, mui thorn d~c trl.fng
Trang 16Desmos chinensis Lour
Ho Na - Annonaceae
Ten khac: 1P Y.J.I )1\ Jia ying zhua - Gia ung trao
E>~c diem nh~n d,ng: B~i leo La mQC so le 2 hang tren m9t m~t phang (trong gan gi6ng la nhan, nhung nhan la la kep long chim) Hoa mau
3, tham
Trang 17Alstonia scholaris (L.) R Br
Ten khac: Mo cua; M~y phan (Tay); Co tin pat (Thai); Dung cha do' (Mong), Cang l116'ng (Giay); Blackboard tree, Devil's tree, Oita bark, Milkwood (Engli-sh); Tin pet (Laos); Ambeng th ngay, Pope a le (Khmer); it A3t tit Tang jiao shu -Duong giao th~ (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Cay go, la mQC vong, c6 nhva mu trang
Trang 18Cerbera manghas L
HQ True Oao - Apocynaceae
Ten khac: Muop xac huong, Hai qua tll', M~t sat, Toe sat; Dog-bane, Pink-eyed cerbera (English); ] lj :tE * Hai mang guo - Hai mang qua (Chine-se)
E>~c diem nh~n d~ng: Cay go, la to nhu la xoai, m9c so le Hoa mau trang, tarn huong, c6 nhva mu Chu y cay c6 d9c
Trang 19Rauvolfia tetraphylla L
HQ True Oao - Apocynaceae
Ten khac: Ba g~c cu ba; Bellyache, Bitter bush, Four-leaf devil pepper
E>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i nho, than c6 lo VO La mQC vong, thuong 4 la, 2 to 2 nho
Trang 20Rauvolfia vomitoria Afzel
H9 True Oao - Apocynaceae
Ten khac: Ba g~c phu th9, Ba g~c phi chau, Bau giac; Emetic devil pepper (English); 11 °± 1 1t ;t Cui tu luo fu mu -Thai tho la phu m9c (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Cay go nho La m9c vong 4 la, to gan nhu la xoai C6 nhua mu
Trang 21Strophanthus divaricatus Hook & Arn
H9 True Oao - Apocynaceae
Ten khac: Thu6c ban; Co6c be (Tay); Divaricate strophanthus (English);
~ fiJ J ~ Yang jiao niu - Duong giac nuu (Chinese)
l)~c diem nh~n d~ng: Cay b~i, than c6 lo VO La m9c d6i tren m9t m~t phang Hoa c6 thuy trang keo dai Qua 2 d~i trong nhu sung con trau Chu y
cay c6 d9c
Trang 22Alocasia macrorrhizos (L.) G.Don
H9 Ray - Araceae
Ten khac: Da vu, Ray d~i, Khoai sap, V~t v~o; Wild taro, Elephant's ear (English); Hua ka pook (Laos); Kadat hora (Khmer); ~ 1E 1 $ =f Re ya hai yu
- Nhi~t a hai vu (Chinese)
l>~c diem nh~n d,ng: Cay co to La to m9c tren cu6ng dai C~m hoa bong mo n~c Qua mau do
Trang 23Eleutherococcus trifoliatus (L.) S.Y.Hu
Ho Nhan sam -Araliaceae
Ten khac: Tam gia b1, Tam di~p ngO gia; po6c sinh (Tay); Co nam s'lu (Thai); jJp ;t San jia pi - Tam gia b1 (Chinese)
l>~c diem nh~n d,ng: Cay b~i leo Than va la c6 gai m9c nguqc La kep chan vjt, 3 - 5 la chet, m9c so le
Ghi chu: Sach do Vi~t Nam 2007 (EN)
Trang 24Polyscias fruticosa (L.) Harms
Ten khac: Dinh lang b~i, Goi ea, Nam duang sam; India polyscias, Ming aralia (English); i¥i5$~ Nan yang shen - Nam duang sam (Chinese)
i>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i La mQC so le, kep long chim 3 Ian, b1a
la chet c6 rang C~m hoa chum tan
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI
Trang 25Schefflera heptaphylla (L.) Fredin
Ho Nhan sam -Araliaceae
Ten khac: Dang chan chim; Ivy tree (English); ft%~~ E zhang chai Nga chuong sai (Chinese)
-f>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i La m9c so le, c6 b~ la, kep chan vjt
5-7 la chet
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI
Trang 26Caryota mitis Lour
Ho Cau - Arecaceae
Ten khac: Dung d1nh; Burmese fishtail palm, Clustered fishtail palm (English); !f& 1! 1h ~ ~ Duan sui yu wei kui-Ooan tu~ nguvi quy (Chine-se)
E>~c diem nh~n d~ng: D~ng than CQt (nhU' cau) mQC thanh b~i La kep 2 Ian long chim, la chet h1nh thoi hay tarn giac C~m hoa buong to Chu y
? ,., 1 ,
qua rat ngua
Trang 27Asparagus cochinchinensis (Lour.) Merr
H9 Thien m6n clang - Asparagaceae
Ten khac: Day t6c tien; Co sin sucmg (Thai); Sua su tung (Mong); Me man, Man sam (Tay); Du mac siam (Dao); Cochinchinese asparagus (English); Phark
xee xang, Ya nang
l>~c diem nh~n d~ng: Day leo, CU m9c thanh chum La thoai h6a thanh vay Canh d~ng la, m9c 3 - 5 m9t ch~m, d~ng liem
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI
Trang 28Cordyline fruticosa (L.) A.Chev
H9 Huyet dl:J - Asteliaceae
Ten khac: Long huyet; Chong deng (Tay); Co truong l~u (Thai); Quyen dieu
ai (Dao); Tzong cai lia (Mong; Man IUQt (Giay); Bong bush, Cabbage palm, Dracaena palm (English); *-~ Zhu jiao - Chu tieu (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i La h1nh dai, mQC so le, mau do - tfm
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI
Trang 29Cordyline ti Schott
HQ Huyet dt;J - Asteliaceae
Ten khac: Bong bush, Cabbage palm, Dracaena palm (English)
E>~c diem nh~n d~ng: Gi6ng huyet d~, la to hem, mau xanh
Trang 30Bidens pilosa L
Ho Cuc - Asteraceae
Ten khac: Don bu6t, Don kim, Song nha long, Rau bQ binh; V~t ngam1
(Giay); N9 a dam (Dao) Beggar's ticks, Bur marigold, Spanish needle (English);
~ -tt 1/[ Gui zhen cao - Quy cham thao (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Cay co La m9c doi, kep 3 la chet C~m hoa dau mang 5 hoa luai nho mau trang o ngoai, hoa h1nh 6ng mau vang o trong
Trang 318/umea balsamifera (L.) DC
Ho Cuc - Asteraceae
Ten khac: Tu bi xanh, O~i ngai, Bang phien; Co nat (Thai), Ph~c pha (Tay);
M1a im bQt (Dao); Ngai camphor plant (English); Nat luang, Nat liem (Laos), Bay mat (Khmer); jz i~ · W: Aina xiang - Ngai n~p huong (Chinese)
l>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i La don, mQC so le, long day trang m~t du6'i, g6c la c6 tai, mui thorn bang phien
Trang 33Sphagneticola calendulacea (L.) Pruski
Ho Cuc - Asteraceae
Ten khac: Cuc nhap, Ngo nui, Ngo clat, Lo clja cue, Tan sa; i! J ~jt~ Peng
qi ju - Banh k1 cue (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Cobo, la m9c c16i C~m hoa clau clan cl9c, mau van g
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI
Trang 34Dysosma difformis (Hems I & E.H.Wilson) T.H.Wang
H9 Hoang lien gai - Berberidaceae
Ten khac: f)9c ClJOC lien, Quy CUU, La vung noi; Pha mo (Tay); 1J, )\ m 11
Xiao ba jiao lian -Tieu bat giac lien (Chinese)
f>~c diem nh~n d~ng: Cay co, than re thuong mang 1 - 2 la La hlnh
da giac, cu6ng la gan vao giua phien la (kieu la sen), mep la c6 rang
Ghi chu: Sach do Viet Nam 2007
Trang 35Ehretia asperula Zoll & Moritzi
H9 Voi voi - Boraginaceae
Ten khac: Dot; ,nf ~ }f 3t,f;f Su bao hou ke shu -Tue bao h~u xac th~ (Chinese)
a dau can h
Trang 36Lonicera dasystyla Rehder
HQ Kim ngan - Caprifoliaceae
Ten khac: Kim ngan d~i, Kim ngan ta; 1]< ~ ~ Shui ren dong - Thuy nhan dong (Chinese)
f>~c diem nh~n dfng: Day leo La m9c d6i, mep la nguyen, doi khi xe thuy C~m hoa m9c tung doi a nach la, 2 moi Hoa moi no mau trang, sau mau van g
Trang 37Quisqualis indica L
HQ Bang - Combretaceae
Ten khac: Hoa giun, Qua nac; M~y lang cuong, M~y giao giun (Tay); Burma creeper, Chinese Honeysuckle (English); Dok ung, Khua hung, 'Sa mang' (Laos); Andaung pras, Dong preah phnom, Vor romiet nhi (Khmer); 1t%-f-
Shi jun zi - Sfr quan tfr (Chinese)
l>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i leo, c6 canh d~ng gai La m9c doi C~m hoa bong trong n hu tan a dau ea nh, mau trang, hong, do Qua 5 c~nh
Trang 38Disporopsis longifolia Craib
H9 Hoang tinh - Convallariaceae
Ten khac: Cu chfn nang (Giay); Chan ton sinh (Dao); iE: otttt~ - t Chang ye zhu gen qi -Truong di~p true can that (Chinese)
f>~c diem nh,n d,ng: Cay co, than re thanh hang Than khf sinh mang cac la m9c so le tren m9t m~t phang La khong cu6ng, gan song song C~m hoa a nach la, mau trang
Ghi chu: N032/2006/NO-CP (IIA)
Sach do VN 2007 (VU)
Trang 39Ophiopogon longifolius Decne
H9 Hoang tinh - Convallariaceae
Ten khac: M~ch man la dai; Sa' dju di au (Mong);* Ptifr ~ f Chang
ye yan jie cao -Truong di~p duyen giai thao (Chinese)
f)~c diem nh~n d~ng: B~i lau nam, re ph1nh thanh cu La c6 phien h1nh dai dai
Trang 40Cheilocostus speciosus (J.Koenig) C.D.Specht
Ten khac: Cat 16i, 09t dang, S~ vong; Oi ph~ (Tay), Co t1<1ng b6n (Thai); Rang hau (Giay); Bua d9i dan (Dao); Insulin plant, Spiral ginger (English); Dok uong, Uong bon (Laos); I~-~~ Bi qiao jiang - Be sao kht.rong (Chinese)
E>~c diem nh~n d,ng: Cay co, than CU dt1<1i dat, than khf sinh hang nam La don, m9c xoan 6c theo than
Trang 41Platycladus oriental is (L.) Franco H9 Hoang clan - Cupressaceae
Ten khac: Ba tfr; Co tong pee (Thai); Chinese arbor-vitae, Oriental arbor-vitae (English); Hing e, Shon harng sing (Laos); f~ r J if-EI Ce bai -Trac bach (Chinese)
l>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i nh6, canh d~p trong m(>t m~t phong
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI
Trang 42Dracaena angustifolia (Medik.) Roxb
H9 Huyet giac - Dracaenaceae
Ten khac: Sam nam; Co ph~c ma (Thai); Nha hen (Tay); ttZ6ftl1n t~1
Chang hua long xue shu - Truong hoa long huyet th~ (Chinese)
f>~c diem nh~n dcllng: Cay go nho La m9c thanh ch~m tren ng9n cay, phien h~p, dai, mau xanh
Trang 43Sansevieria hyacinthoides (L.) Druce
HQ Huyet giac - Dracaenaceae
Ten khac: Hovi xam; African bowstring hemp (English); A.Dtm~ ~
Daye hu wei Ian - O~i di~p ho vi Ian (Chinese)
f>~c diem nh~n d~ng: Than ngam duoi dat La c6 phien h~p, dai 50-70 cm, phien la c6 van ngang mau xanh
Trang 44Sansevieria trifasciata var laurentii (De Wild.) N.E.Br
H9 Huyet giac - Dracaenaceae
Ten khac: Lln s'h.r (Tay); Mother-in-law's tongue, Snake plant, Yellow leaf mother-in-law's tongue (English); flt~ ' ' Hu wei Ian - Hovi Ian (Chinese)
l>~c diem nh~n d,ng: Gi6ng nhu IUO'i ho xanh (Sansevieria
hyacin-thoides (L.) Druce), nhung mep la c6 mau vang
Trang 46Acalypha siamensis Oliv ex Gage H9 Thau dau - Euphorbiaceae
Ten khac: Che tau, Tai tlJ'gng xiem, Che man hao; Cha rj (Tay); Wild tea (English); Tae prei (Khmer); ~Dtl~m* Ling ye tie xian cai - Lang di~p thiet hi~n thai (Chinese)
a~c diem nh~n d~ng: Cay b~i La mQC so le, h1nh thoi C~m hoa mQC
o nach la, nam trong la bac h1nh pheu, hoa cai 1 voi bau nhieu gai, hoa ave mQC thanh C~m hoa bong cung VOi hoa cai
Trang 47Bischofia javanica Blume H9 Thau dau - Euphorbiaceae
Ten khac: Bfch hqp, Tr9ng duang m9c, Qua cam nguQi, Xfch m9c; M~y phat (Tay); Bi pu6ng dieng; Dieng sui (Dao); Phung' (Giay); Autumn maple tree, Beefwood, Java cedar (English); Som fat, Somkop n hay (Laos); f;k: ~
Qiu feng -Thu phong (Chinese)
l>~c diem nh~n d~ng: Cay go La kep chan vjt, 3 la chet, m9c so le Goe cuong la c6 2 la kem d~ng sqi, r~ng s6'm
Trang 48Breynia fruticosa (L.) Mull.Arg
H9 Thau dau - Euphorbiaceae
Ten khac: Sauve, Cut cu, B~ch dla duong, De b~i; M~y ho vai (Tay); Co m~y chia, Co khf l~ch (Thai); Black-face God (English); ~ ffiJt$ Hei mian shen -Hae di~n than (Chinese)
E>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i Canh thuong xep tren m9t m~t phang La don, mQC so le, trong nhu la kep (la kep gia) Hoa mQC o nach la, hoa ave o phan duoi canh, hoa cai o phan tren
Trang 49Croton tonkinensis Gagnep
HQ Thau dau - Euphorbiaceae
Ten khac: Cu den bac b9; Co ch~y don (Thai);~~ ~R yue nan ba dou
- Vi~t nam ba cl~u (Chinese)
f>~c diem nh~n d~ng: Cay b~i La clan, nguyen, m9c so le Canh va la mang nhieu long h1nh khien mau nau s~m
Ghi chu: Danh m~c thu6c thiet yeu Ian VI