Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại thành phố Lào Cai (Luận văn thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

PHẠM THỊ MINH HIẾU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG

MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI VIỆT NAM

TẠI THÀNH PHỐ LÀO CAI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS LÊ PHƯỚC MINH

HÀ NỘI – 2016

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình nghiên cứu đề tài luận văn “Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định hướng mô hình trường học mới Việt Nam tại

TP Lào Cai” tác giả luôn nhận được sự chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ của quý

thầy giáo, cô giáo, đồng nghiệp và bạn bè

Tác giả xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Học viện Quản lý giáo dục và quý thầy cô trong Học viện đã tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ cho tác giả hoàn thành luận văn

Đặc biệt tác giả xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Lê Phước Minh người thầy đã trực tiếp và tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn

Tác giả cũng xin trân thành cảm ơn tập thể lớp Cao học quản lý giáo dục khóa K12 đã giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tác giả xin chân thành cảm ơn các cơ quan chức năng TP Lào Cai, UBND TP Lào Cai; Lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT; Cán bộ quản lý các trường tiểu học TP Lào Cai và toàn thể anh, chị em, bạn bè, đồng nghiệp

đã tham gia, góp ý kiến, cung cấp các thông tin, tư liệu, tạo mọi điều kiện cho việc khảo sát, học tập và nghiên cứu thực hiện đề tài

Tuy đã có nhiều cố gắng, nỗ lực nhưng chắc chắn luận văn không tránh khỏi hạn chế, thiếu sót tác giả rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và tất cả những ai quan tâm đến đề tài này

Tác giả trân trọng cảm ơn

Hà Nội, tháng 11 năm 2016

Tác giả

Phạm Thị Minh Hiếu

ii

BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Phương pháp học tập Tiểu học

Trung học cơ sở Quản lý

Quản lý giáo dục Quản lý nhà trường

iii

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài 4

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

6 Giả thuyết khoa học 4

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Ý nghĩa khoa học của đề tài 6

9 Cấu trúc luận văn: 6

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI VIỆT NAM 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề: 7

1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước 7

1.1.2 Nghiên cứu trong nước 9

1.2 Một số khái niệm cơ bản 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2 Quản lý giáo dục 15

1.2.3 Quản lý trường học 16

1.2.4 Hoạt động dạy học 17

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học 18

1.3 Hoạt động dạy học theo mô hình trường học mới 19

1.3.1 Tổng quan về mô hình trường học mới (VNEN) 19

1.3.2 Mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN) với xu thế phát triển của giáo dục thế giới 20

1.3.3 Các đặc trưng cơ bản của mô hình VNEN 21

1.3.4 Nội dung dạy học theo mô hình VNEN 28

1.3.5 So sánh mô hình VNEN với mô hình dạy học truyền thống đang thực hiện 29

1.4 Quản lý hoạt động dạy học theo mô hình trường học mới (VNEN) 31

1.4.1 Quản lý công tác lập kế hoạch dạy học theo mô hình VNEN 31

1.4.2 Quản lý công tác tổ chức dạy học theo mô hình VNEN 32

1.4.3 Quản lý công tác chỉ đạo thực hiện hoạt động dạy học theo mô hình VNEN 33

1.4.4 Quản lý công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá dạy học theo mô hình VNEN 34

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học theo mô hình

trường học mới (VNEN) 35

1.5.1 Các yếu tổ khách quan 35

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 36

Tiểu kết chương 1 38

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI Ở THÀNH PHỐ LÀO CAI 39

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Lào Cai 39

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 39

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 40

2.2 Sơ lược về tình hình giáo dục của TP Lào Cai 41

2.2.1 Quy mô trường lớp 41

2.2.2 Chất lượng giáo dục 42

2.3 Tổ chức khảo sát thực trạng 44

2.3.1 Mục tiêu khảo sát 44

2.3.2 Đối tượng khảo sát 44

2.3.3 Nội dung khảo sát 45

2.3.4 Phương pháp khảo sát 45

2.3.5 Phương pháp đánh giá 45

2.4 Thực trạng tổ chức hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo mô hình trường học mới (VNEN) ở TP Lào Cai 47

2.4.1 Quy mô số trường tiểu học đang triển khai mô hình VNEN 47

2.4.2 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, PHHS về mô hình trường học mới ở TP Lào Cai 48

2.4.3 Thực trạng hoạt động dạy học theo mô hình VNEN tại các trường tiểu học trên địa bàn TP Lào Cai 50

2.5 Thực trạng quản lí hoạt động dạy học trong một số trường tiểu học theo mô hình VNEN TP Lào Cai 59

2.5.1 Quản lý công tác lập kế hoạch dạy học theo mô hình VNEN 59

2.5.2 Quản lý công tác tổ chức dạy học theo mô hình VNEN 63

2.5.3 Quản lý công tác chỉ đạo thực hiện hoạt động dạy học theo mô hình VNEN 65

2.5.4 Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện hoạt động dạy học theo mô hình VNEN 67

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lí hoạt động dạy học ở một số trường tiểu học theo mô hình trường học mới VNEN ở TP.Lào Cai 70

2.6.1 Những ưu điểm 70

2.6.2 Những hạn chế 73

Tiểu kết chương 2 76

v

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI Ở THÀNH PHỐ LÀO

CAI 77

3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 77

3.1.1.Đảm bảo tính hệ thống 77

3.1.2.Đảm bảo tính kế thừa 77

3.1.3.Đảm bảo tính phù hợp 77

3.1.4 Đảm bảo tính toàn diện 78

3.1.5 Đảm bảo tính hiệu quả 78

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo định hướng mô hình trường học mới ở TP.Lào Cai 78

3.2.1 Biện pháp 1: Tuyên truyên, nâng cao nhận thức của CBQL, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh về Mô hình trường học mới 78

3.2.2 Biện pháp 2: Tăng cường công tác tổ chức quản lý hoạt động dạy học theo Mô hình VNEN 83

3.2.3 Biện pháp 3:Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV về kiến thức, kỹ năng, phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới 90

3.2.4 Biện pháp 4: Quản lý, bảo đảm các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học theo mô hình trường học mới 95

3.2.5 Biện pháp 5: Xây dựng cơ chế phối hợp giữa gia đình – nhà trường và cộng đồng trong hoạt động dạy học theo Mô hình VNEN 98

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 101

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 102

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 102

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 102

Tiểu kết chương 3 105

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 106

1 Kết luận 106

2 Khuyến nghị 107

TÀI LIỆU THAM KHẢO 109 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Quan hệ Chủ thể quản lý, Khách thể quản lý và Mục tiêu quản lý 14

Sơ đồ 1.2 Mối quan hệ giữa thông tin với các chức năng trong chu trình quản lý 15

Sơ đồ 1.3: Lớp học theo Mô hình VNEN 24

Sơ đồ 1.4: Hội đồng tự quản học sinh theo Mô hình VNEN 25

Bảng 2.1: Thành phố Lào Cai có 26 dân tộc anh em cùng sinh sống 40

Bảng 2.2: Quy mô trường lớp, học sinh năm học 2015-2016 41

Bảng 2.3 : Chất lượng giáo dục Tiểu học 42

Bảng 2.4: Đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên của TP Lào Cai năm học (2015 -2016) 44

Bảng 2.5: Quy mô trường, lớp, học sinh thực hiện Mô hình trường học mới cấp tiểu học tại TP Lào Cai qua các năm học 47

Bảng 2.6: Nhận thức của CBQL và GV về ý nghĩa của mô hình VNEN 49

Bảng 2.7 Nhận thức của PHHS về Mô hình trường học mới 49

Bảng 2.8: Kết quả khảo sát thực trạng dạy học của giáo viên trên lớp 51

Bảng 2.11: Kết quả khảo sát thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học 58

Bảng 2.12: Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường tiểu học 60

Bảng 2.13: Kết quả khảo sát thực trạng quản lý công tác lập kế hoạch dạy học theo Mô hình VNEN 61

Bảng 2.14 Kết quả khảo sát công tác tổ chức hoạt động dạy học theo VNEN 63

Bảng 2.15 Thực trạng công tác chỉ đạo hoạt động dạy học theo mô hình VNEN 65

Bảng 2.16: Kết quả khảo công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học theo mô hình VNEN 68

Bảng 3.1: Kết quả đánh giá mức độ cấp thiết và khả năng thực hiện của 5 biện pháp 103

Giáo dục Việt Nam, vào đầu thế kỷ XXI cũng không nằm ngoài xu thế phát triển trên thế giới đó là toàn cầu hóa, khu vực hóa Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã khẳng

định “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”

Muốn nâng cao chất lượng giáo dục phải đổi mới đồng bộ, trong đó đổi mới phương pháp dạy học là then chốt Mô hình trường học mới là sự chuyển đổi từ mô hình nhà trường truyền thống sang mô hình nhà trường được xây dựng và phát triển dự trên quan điểm giáo dục định hướng năng lực người học, trong đó coi trọng giáo dục lấy học sinh làm trung tâm Vì thế có thể nói,

mô hình trường học mới thực chất là một cách tiếp cận, một sự thể nghiệm

mô hình trường học của đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam

Việc áp dụng mô hình “Trường học mới” là một trong những giải pháp đổi mới toàn diện, có tính hệ thống, bao gồm đổi mới cách dạy, cách học,

2

cách đánh giá, cách thức tổ chức quản lý lớp học, quản lý nhà trường và đổi mới cách tham gia của cha mẹ học sinh, cộng đồng trong việc tổ chức hoạt động dạy học Mục tiêu tổng thể của mô hình trường học mới (gọi tắt là mô hình VNEN) là phát triển con người: Dạy chữ – Dạy người và đổi mới đồng

bộ các hoạt động sư phạm trong nhà trường Mô hình nhà trường hướng tới việc đáp ứng các yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học, thể hiện qua một

số đặc điểm cơ bản: học sinh được học theo tốc độ phù hợp với trình độ nhận thức của cá nhân; nội dung học thiết thực, gắn kết với đời sống thực tiễn hàng ngày của học sinh; kế hoạch dạy học được bố trí linh hoạt; môi trường học tập thân thiện, phát huy tinh thần dân chủ, ý thức tập thể; tài liệu có tính tương tác cao và là tài liệu hướng dẫn học sinh tự học; chú trọng kĩ năng làm việc theo nhóm hợp tác; phối hợp chặt chẽ giữa phụ huynh, cộng đồng và nhà trường; Tăng quyền chủ động cho giáo viên và nhà trường, phát huy vai trò tích cực, sáng tạo của các cấp quản lý giáo dục địa phương

Xuất phát từ thực tiễn có sự tương đồng và khả năng áp dụng từ mô hình giáo dục của Côlômbia với giáo dục Việt Nam, từ năm học 2011-2012,Bộ Giáo dục và Đào tạo thí điểm thực hiện dạy học theo mô hình VNEN tại 1.447 trường tiểu học trên cả nước Qua 4 năm thực hiện, học sinh ở các lớp học theo mô hình VNEN có nhiều tiến bộ, các em chủ động, tích cực trong giờ học, năng động, sáng tạo, tự tin trong cuộc sống Từ hiệu quả ban đầu này, ngành giáo dục và đào tạo đã nhân rộng ra các trường tiểu học khác trên toàn quốc Tính đến năm học 2015-2016 đã có hơn 2.856 trường nhân rộng theo mô hình VNEN và bắt đầu mở rộng lên cấp Trung học cơ sở

Lào Cai là một tỉnh vùng cao biên giới thuộc vùng trung du và miền núi phía Bắc của Việt Nam và là một trong những tỉnh thuộc nhóm ưu tiên 1 của

Dự án Mô hình trường học mới Việt Nam, toàn tỉnh có 81 trường tiểu học tham gia Dự án Tại TP Lào Cai có 8 trường tiểu học tham gia Dự án và hiện nay có thêm rất nhiều trường nhân rộng theo mô hình VNEN

3

Mô hình VNEN được UNESCO và Ngân hàng thế giới đánh giá là một trong ít mô hình phù hợp nhất với điều kiện giáo dục của các nước đang phát triển Vì vậy WB đã giới thiệu và đề xuất Tổ chức Quỹ Hỗ trợ giáo dục toàn cầu tài trợ cho Việt Nam nghiên cứu, vận dụng Tuy nhiên, sau 4 năm triển khai áp dụng mô hình VNEN vẫn còn có nhiều ý kiến trái chiều, không đồng thuận Mô hình VNEN có là mô hình có phù hợp không? Chất lượng không? Phù hợp với điều kiện Việt Nam không? Theo tác giả đây là mô hình đã được các chuyên gia quốc tế nghiên cứu kỹ và đã được WB lựa chọn giới thiệu cho Việt Nam, về nội hàm, phương pháp tiếp cận là khá hiện đại do vậy trong công luận vẫn còn ý kiến trái chiều là do vấn đề về quản lý Một mô hình hay nhưng không có biện pháp quản lý tốt thì cũng khó đi vào cuộc sống

Để có thể áp dụng thành công mô hình VNEN tại TP Lào Cai nói riêng

và tỉnh Lào Cai nói chung thì việc quản lý hoạt động dạy học theo mô hình mới cần phải được đặc biệt quan tâm Việc nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lý phù hợp với yêu cầu của nhà trường nói chung và quản lý dạy học theo mô hình VNEN là một đòi hỏi cấp bách hiện nay Vì vậy, tác giả

chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học theo định

hướng Mô hình trường học mới Việt Nam tại TP Lào Cai

" làm đề tài nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài đặt mục đích nâng cao hiệu quả các hoạt động quản lý dạy học trong việc áp dụng mô hình trường học mới (VNEN) trong một số trường Tiểu học trên địa bàn TP Lào Cai, thông qua việc nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lý phù hợp

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

và về Mô hình VNEN, công tác Quản lý hoạt động dạy học trong một số trườngtiểu học theo mô hình VNEN

4

3.2 Khảo sát thực trạng hoạt động dạy học theo mô hình VNEN và

thực trạng công tác Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học tại TP.Lào Cai theo mô hình trường học mới và phân tích nguyên nhân của thực trạng;

3.3 Trên cơ sở phân tích thực trạng và nguyên nhân, đề xuất một số

biện pháp quản lý khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác Quản lý hoạt độngdạy học trong trường tiểu học theo mô hình VNEN tại TP.Lào Cai

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài

Do điều kiện và khả năng có hạn, tác giả luận văn tập trung nghiên cứu công tác Quản lý hoạt động dạy học trong một số trường tiểu học tại TP Lào Cai theo mô hình trường học mới Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2016

Tuy nhiên để có được các giải pháp quản lí hiệu quả, đề tài sẽ dành một phần quan trọng nghiên cứu thực trạng hoạt động dạy học theo mô hình VNEN ở một số trường Tiểu học trên địa bàn TP Lào Cai từ năm học 2013-

5.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học tại TP.Lào Cai theo mô hình VNEN

6 Giả thuyết khoa học

- Hoạt động dạy học theo mô hình VNEN sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường tiểu học nói chung và ở TP Lào Cai nói riêng Hoạt động dạy học theo mô hình VNEN đã và đang được thực hiện

5

trong các trường tiểu học tại TP Lào Cai nhưng hiệu quả chưa cao, chưa nhận được nhiều sự quan tâm của xã hội

- Việc nâng cao nhận thức và đáp ứng đủ các điều kiện về dạy học theo

mô hình VNENtrong các trường TH ở TP Lào Cai và áp dụng một số biện pháp quản lý phù hợp từ lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo và kiểm tra đánh giá sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học theo mô hình VNEN ở các trường TH

TP Lào Cai nói riêng và Tỉnh Lào Cai nói chung

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về quản lí các hoạt động chuyên môn nhà trường; phân tích, phân loại, xác định các khái niệm cơ bản; đọc sách, tham khảo các công trình nghiên cứu có liên quan để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Điều tra bằng bảng hỏi: Phiếu trưng cầu gồm các câu hỏi đóng/mở

về vấn đề hoạt động dạy học theo mô hình VNEN, Quản lý hoạt động dạy học trong các trường tiểu học theo mô hình VNEN tại TP Lào Cai Đối tượng khảo sát sẽ là giáo viên, cán bộ quản lí nhà trường và Phụ huynh học sinh

- Phỏng vấn: Kỹ thuật nghiên cứu này nhằm thu thập những thông tin

sâu về một số vấn đề cốt lõi của đề tài Nhóm đối tượng phỏng vấn sẽ hạn chế hơn và tập trung vào giáo viên và cán bộ quản lý

7.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm để đánh giá chất lượng

Dựa trên các số liệu thống kê được về chất lượng của học sinh qua từng năm học gần đây; về thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của cán bộ quản

lý qua các nguồn số liệu, nhằm đưa ra những nhận định, phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp quản lí hoạt động dạy học trong các trường tiểu học theo mô hình VNEN

Luận văn đủ ở file: Luận văn full