Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS CAO XUÂN LIỄU

HÀ NỘI - 2016

i

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tác giả đã nhận được sự động viên, khuyến khích và sự giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, của các thầy cô giáo, các bạn, đồng nghiệp và gia đình Với tình cảm chân thành, tác giả xin trân trọng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới:

- Ban giám hiệu Học viện Quản lý giáo dục; lãnh đạo và các thầy cô giáo phòng Sau đại học, Học viện Quản lý giáo dục; các thầy cô giảng viên đã nhiệt tình giảng dạy, tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tác giả hoàn thành chương trình học tập

và có những kiến thức, kỹ năng cần thiết để nghiên cứu, thực hiện luận văn

- Ban giám hiệu THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang; tập thể CNV, học sinh và phụ huynh học sinh Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang đã nhiệt tình cộng tác, cung cấp thông tin, số liệu, góp ý và tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình nghiên cứu thực tế để làm luận văn

CB-GV Đặc biệt tác giả xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới thầy giáo TS.Cao Xuân Liễu, người đã tận tâm, nhiệt tình hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian thực hiện các nhiệm vụ để hoàn thiện luận văn này

- Cuối cùng tác giả gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân và các bạn đã động viên, khích lệ và tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành chương trình học tập, nghiên cứu của mình

Mặc dù rất cố gắng, nhưng luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến chân thành của các thầy cô giáo, nhà khoa học và đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn !

Hà Nội, tháng 11 năm 2016

Tác giả luận văn

Đoàn Văn Hùng

ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác

Hà Nội, ngày … tháng 11 năm 2016

Tác giả luận văn

Đoàn Văn Hùng

iii

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

ỜI C M ĐO N ii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

MỤC LỤC iii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc của luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 5

1.1.1 Trên thế giới 5

1.1.2 Ở Việt Nam 6

1.2 Một số khái niệm công cụ 8

1.2.1 Quản lý 8

1.2.2 Quản lý giáo dục 9

1.2.3 Quản lý nhà trường 10

1.2.4 Kỹ năng và kỹ năng sống 11

1.2.5 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống 16

1.3 Đặc điểm tâm lý học sinh trung học phổ thông 17

1.4 Các vấn đề cơ bản của hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 19

1.4.1 Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 19

1.4.2 Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 20

1.5 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 25

1.5.1 Quản lý nội dung chương trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 25

iv

1.5.2 Quản lý hoạt động giảng dạy chính khóa và ngoại khóa của giáo

viên đối với giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 26

1.5.3 Quản lý hoạt động học tập giáo dục kỹ năng sống của học sinh trường trung học phổ thông 26

1.5.4 Quản lý hoạt động xây dựng, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên giảng dạy giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 26

1.5.5 Quản lý hoạt động phối kết hợp các lực lượng trong quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 26

1.5.6 Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 27

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 27

1.6.1 Các yếu tố chủ quan 27

1.6.2 Các yếu tố khách quan 28

Tiểu kết chương 1 30

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CỦA TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẮC GIANG 31

2.1 Đặc điểm thực tiễn giáo dục Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 31

2.1.1 Đặc điểm tình hình 31

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ 32

2.1.3 Những thành tích nổi bật của nhà trường 32

2.2 Tổ chức quá trình nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trường THPT Chuyên Bắc Giang 34

2.2.1 Tiến trình nghiên cứu 34

2.2.2 Phương thức thống kê, đo lường và xử lý kết quả khảo sát 34

2.3 Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh của Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 37

2.3.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục kỹ năng sống 37

2.3.2 Thực trạng về hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống 37

2.3.3 Thực trạng những nguyên nhân ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục kỹ năng sống 39

v

2.3.4 Thực trạng thực hiện nội dung, nhiệm vụ giáo dục kỹ năng sống 41

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống của Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 42

2.4.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 43

2.4.2 Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng sống 43

2.4.3 Thực trạng quản lý việc thực hiện nội dung chương trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 45

2.4.4 Thực trạng quản lí giáo dục kỹ năng sống chính khóa và ngoại khóa của giáo viên và học sinh cho học sinh trường THPT Chuyên Bắc Giang 47

2.4.5 Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên giảng dạy giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông 49

2.4.6 Thực trạng quản lý hoạt động phối kết hợp các lực lượng trong quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại trường Chuyên Bắc Giang 51

2.4.7 Thực trạng quản lý đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hoạt động giáo dục kỹ năng sống 52

2.4.8 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 54

2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục kỹ năng sống và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống của Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 56

2.5.1 Các yếu tố chủ quan 56

2.5.2 Các yếu tố khách quan 57

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 59

2.6.1 Ưu điểm 59

2.6.2 Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế 59

2.6.3 Nguyên nhân của hạn chế 60

Tiểu kết chương 2 63

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẮC GIANG, TỈNH BẮC GIANG 64

vi

3.1 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 64

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục 64

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 64

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 64

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 65

3.2.1 Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông đối với cán bộ, giáo viên và học sinh 65

3.2.2 Lập kế hoạch tổng thể và chi tiết, chỉ đạo sát sao công tác xây dựng chương trình, nội dung giảng dạy giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 68

3.2.3 Quản lý chặt chẽ tiến độ triển khai nội dung giảng dạy giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 70

3.2.4 Nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý và chất lượng đội ngũ giáo viên giảng dạy giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 71

3.2.5 Tăng cường công tác giám sát, quản lý các hoạt động học tập chính khóa và ngoại khóa trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 75

3.2.6 Giám sát chặt chẽ và nâng cao hiệu quả hoạt động thi, kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng sống 77

3.2.7 Xây dựng kế hoạch phối kết hợp và tích cực phối hợp và các lực lượng tham gia giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 79

3.2.8 Đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất giáo dục kỹ năng sống, đặc biệt là trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp 82

3.3 Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh 84

3.3.1 Tổ chức, phương pháp, phương thức đánh giá kết quả khảo nghiệm 84

3.3.2 Tính cấp thiết của các biện pháp 84

3.3.3 Tính khả thi của các biện pháp 87

Tiểu kết chương 3 91

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 92

1 Kết luận 92

2 Kiến nghị 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 95 PHỤ LỤC

viii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh trong năm học

vừa qua 33

Bảng 2.2: Kết quả xếp loại học lực của học sinh trong năm năm học vừa qua 34

Bảng 2.3 Kết quả khảo sát về tầm quan trọng của HĐGDKNS đối với học sinh 37

Bảng 2.4 Kết quả đánh giá về các hình thức tổ chức các hoạt động KNS 38

Bảng 2.5 Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của một số yếu tố cơ bảntới hoạt động GDKNS 40

Bảng 2.6 Kết quả khảo sát về mức độ thực hiện các nhiệm vụ GDKNS 41

Bảng 2.7 Kết quả khảo sát về tầm quan trọng của quản lý HĐGDKNS cho HS 43

Bảng 2.8 Kết quả đánh giá hoạt động quản lý xây dựng chương trình, kế hoạch, HĐGDKNS 44

Bảng 2.9 Kết quả đánh giá việc thực hiện nội dung hoạt động GDKNS 46

Bảng 2.10 Kết quả quản lí hoạt động dạy học KNS chính khóa và ngoại khóa của giáo viên và học sinh tại trường 47

Bảng 2.11 Kết quả quản lí hoạt động xây dựng, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giảng dạy giáo dục kỹ năng sống tại trường Chuyên Bắc Giang 49

Bảng 2.12 Kết quả quản lí hoạt động phối kết hợp các lực lượng trong quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại trường Chuyên Bắc Giang 51

Bảng 2.13 Kết quả đánh giá hiệu quả đầu tư và quản lý CSVC cho ĐGDKNS 53

Bảng 2.14 Kết quả đánh giá việc quản lý các hình thức kiểm tra, đánh giá 54

Bảng 2.15 Kết quả đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý HĐGDKNS 58

Bảng 2.16 Kết quả khảo sát tính cấp thiết của các biện pháp 85

Bảng 2.17 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 87

là một trong những động lực quan trọng thức đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển

xã hội tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững Muốn đào tạo nguồn lực con người đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội cần phải quan tâm đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Nếu đơn thuần chỉ thiên về đào tạo tri thức (dạy chữ), sẽ tạo nên thế hệ học sinh không toàn diện, khó ứng phó với thực tế của cuộc sống Nền kinh tế xã hội nước ta đang phát triển với một tốc độ nhanh, kéo theo đó là sự xuất hiện nhiều vấn đề mà đòi hỏi mỗi con người cần có những kỹ năng sống nhất định để có thể giải quyết hiệu quả các vấn đề đặt ra

Nhà trường phổ thông có mục đích quan trọng nhất là dạy chữ cho các em, truyền đạt những tri thức khoa học để các em chuẩn bị đầy đủ hành trang tri thức bước vào đời Các em học sinh khi đến trường ngoài tiếp xúc với môi trường giáo dục các em còn tiếp cận với xã hội mà ở đó nhiều vấn đề của cuộc sống đòi hỏi các

em phải có kĩ năng giải quyết hợp lí mới đem lại hiệu quả tích cực C Mác đã chỉ ra rằng: "Con người là tổng hòa của các quan hệ xã hội Mỗi một con người đều bị chi phối bởi các quan hệ đa phương, đa chiều" Cuộc sống là một bức tranh đa dạng, sinh động nhưng cũng đầy thách thức, phức tạp Để tồn tại và phát triển trong thế giới ngày nay và đương đầu một cách có hiệu quả với hàng loạt những vấn đề gặp phải, mỗi người cần có bản lĩnh, có những kĩ năng riêng để xử trí với những đòi hỏi

và thử thách hàng ngày Bởi vậy, chúng ta chỉ quan tâm đến việc dạy tri thức sẽ rất khó tạo ra thế hệ học sinh có đầy đủ phẩm chất trong công cuộc đổi mới hiện nay

Thực tế cho thấy hiện nay học sinh rất thiếu các kĩ năng cơ bản cần trong cuộc sống hiện đại: như kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sinh hoạt tập thể, kĩ năng hoá giải

căng thẳng Trong khi để cùng học tập sinh sống và làm việc trong xã hội hiện đại những kĩ năng này không thể thiếu, nhiều ý kiến của các chuyên gia giáo dục và xã hội học cho rằng việc nhiều bộ phận học sinh ở nước ta hiện nay thiếu các kĩ năng

để có thể đương đầu và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, có một nguyên nhân quan trọng là những bất cập trong chương trình giáo dục ở nhà trường “trong suốt thời gian dài chúng ta chỉ quan tâm đến giáo dục trí dục, nhiều trường nhiều địa phương lấy tỉ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp, học sinh đạt điểm cao là thước đo chất lượng giáo dục mà ít quan tâm đến sự chăm ngoan, chuyên cần, phát triển nhân cách cho học sinh” [4] Điều này sẽ dẫn đến sự khập khiễng trong đào tạo, một tiền

lệ xấu cho đầu ra của giáo dục

Vì vậy, giáo dục kỹ năng sống cho mọi người nói chung và cho học sinh nói riêng trở thành vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết và đặt ra cho ngành giáo dục nhiều thách thức mới Việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là rất quan trọng, nhất là đối với các học sinh bậc THPT - lứa tuổi có nhiều thay đổi về tâm sinh lý và dễ gặp phải những khó khăn, thử thách trước khi bước vào cuộc sống Đây cũng là một nội dung thiết thực trong chiến lược giáo dục toàn diện Ngay từ đầu năm học 2010 -

2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Quyết định đưa kỹ năng sống vào giảng dạy đại trà cho tất cả các cấp học Trong năm học mới 2011 - 2012, Bộ cũng đã có Chỉ thị tăng cường nội dung giảng dạy kỹ năng sống cho học sinh, bên cạnh các nội dung như giáo dục đạo đức, pháp luật, an toàn giao thông đã đề ra từ các năm học trước [3]

Song song với việc triển khai những chương trình cụ thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã phát động phong trào rộng khắp liên quan trực tiếp đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Đó là cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” giai đoạn 2008 - 2013 trong toàn ngành giáo dục Để nâng cao chất lượng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, phải thực hiện đổi mới toàn diện mà trong đó tất yếu phải có những giải pháp quản lí hoạt động này một cách có hiệu quả

Trường THPT Chuyên Bắc Giang là một ngôi trường trọng điểm, chất lượng cao của tỉnh Bắc Giang Giáo dục và phát triển toàn diện học sinh là một trong

những nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường nhằm góp phần tạo ra lực lượng lao động

có chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp xây dựng quê hương Trong đó giáo dục

kỹ năng sống rất cần thiết cho học sinh nơi đây nhằm giúp các em thích nghi với xã hội hiện đại

Từ những lý do trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài của mình là “Quản lý

hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang”

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang

5 Giả thuyết khoa học

Nếu áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THPT Chuyên Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang một cách đồng bộ, linh hoạt, phù hợp với thực tiễn thì hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh sẽ được nâng cao

Luận văn đủ ở file: Luận văn full