BÀI GIẢNG HỆ THỐNG QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA

Mạng lưới quan trắc môi trường địa phương 41 tỉnh/thành phố thành lập Trung tâm QTMT với tên gọi khác nhau  Nguồn lực con người, tài chính cho hoạt động QTMT ở một số địa phương bổ su

I HIỆN TRẠNG QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG

a Mạng lưới QTMT Quốc gia:

• Thời gian thành lập: từ năm 1994

• Cơ quan quản lý: Bộ KHCN&MT trước đây, nay là Bộ Tài nguyên và Môi trường

• Cơ quan điều hành, chỉ huy: Cục Môi trường trước đây, nay là Tổng cục Môi trường

trường quốc gia

mạng lưới: SNMT

a Mạng lưới QTMT Quốc gia:

 Kinh phí: từ ngân sách địa

Quan trắc BTX ở 6 trạm với tần suất 1 lần/tháng

2 Đồng Nai:

I HIỆN TRẠNG QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG

b Mạng lưới quan trắc môi trường địa phương

Phòng, Bắc Giang, Bà Vũng Tàu, Phú Thọ

Rịa-• Một số tỉnh: hàng năm gửi

báo cáo số liệu về Tổng cục

b Mạng lưới quan trắc môi trường địa phương

 41 tỉnh/thành phố thành lập Trung tâm QTMT với tên gọi khác nhau

 Nguồn lực (con người, tài chính) cho hoạt động QTMT

ở một số địa phương ( bổ sung bảng tổng hợp )

I HIỆN TRẠNG QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG

c Mạng lưới quan trắc môi trường của các Bộ/Ngành

- Quyết định số 1636/2010/QĐ-TTg của TTg về việc "Quy hoạch mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia đến năm 2020".

- Quyết định số 3244 của Bộ NN&PTNT về việc “Phê duyệt

đề án tăng cường năng lực quan trắc môi trường nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2011 - 2020".

số liệu, quy trình kỹ thuật…)

Trong Bộ chỉ có 3 đơn vị thực hiện quan trắc, đo đạc các thành phần môi trường: Cục BVMT và Trung tâm KTTVQG, các liên đoàn địa chất (nước ngầm, phóng xạ) Luật Bảo vệ Môi trường 1993 và 2005 đều có các điều luật quan trắc các thành phần môi trường

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN NAY VỀ QTMT

2.1 Sửa đổi, bổ sung Quyết định số 16/2007/QĐ-TTg ngày 29/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ

Hạn chế của QĐ 16 năm 2007

Với Trạm quan trắc quốc gia ngoài Bộ:

- Nhận kinh phí từ Bộ tài chính thông qua bộ/ngành chủ quản từ nguồn sự nghiệp môi trường do Bộ TNMT phân bổ hàng năm.

- Kinh phí cho các trạm hàng năm phụ thuộc vào các bộ/ngành và đều bị cắt giảm

- Kinh phí cho các trạm hàng năm phụ thuộc vào các bộ/ngành và đều bị cắt giảm

do các bộ/ngành ưu tiên cho các công việc khác Các kết quả quan trắc không được bộ/ngành quan tâm.

Các trạm làm thủ tục thanh quyết toán với bộ/ngành.

Phối hợp các cơ quan trong Bộ:

Chương trình quan trắc môi trường của 2 đơn vị (Trung tâm KTTV QG và Trung tâm qui hoạch điều tra TNN): không có sự thống nhất với Tổng cục môi trường Kinh phí quan trắc môi trường được Vụ Kế hoạch của Bộ phân bổ cho 3 cơ quan (TCMT, Trung tâm KTTVQG, Trung tâm QHĐT TNN).

Chưa có thống nhất về qui trình kỹ thuật, tiêu chuẩn qui chuẩn QTMT

Dữ liệu, số liệu chưa được chia sẻ thường xuyên, đầy đủ, kịp thời

 Một số lý do đề xuất sửa đổi, bổ sung:

 Các biến động của điều kiện tự nhiên, KT-XH liên quan đến môitrường

 Thay đổi cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của Bộ TN&MT

2.1 Sửa đổi, bổ sung Quyết định số 16/2007/QĐ-TTg ngày 29/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ

Các chương trình đề án lớn cần thông tin QTMT

 Thực trạng đầu tư xây dựng hệ thống QTMT chưa đáp ứng nhu cầu,xây dựng và hoạt động của hệ thống

 Khả năng của hệ thống QTMT hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu về sốliệu trong công tác quản lý nhà nước

 Những khó khăn, tồn tại và hạn chế như: Về kinh phí đầu tư triểnkhai, Về cơ chế triển khai, Về chương trình quan trắc và trang thiết bị

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN NAY VỀ QTMT

2.1 Sửa đổi, bổ sung Quyết định số 16/2007/QĐ-TTg ngày 29/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ

Định hướng sửa đổi, bổ sung:

 Thủy tướng phê duyệt Quy hoạch khung, sau đó Bộ TNMT phê duyệt quyhoạch chi tiết

 Tập trung vào thành phần môi trường chính, điểm nóng

 Quy hoạch mạng lưới trạm QT Không khí và nước tự động

 Tăng cường đầu tư cho xây dựng các trạm QTMT vùng

 Bổ sung các trạm QTMT xuyên biên giới

 + Bậc đại học: Chưa có chuyên ngành đào tạo về QTMT

 + Cơ quan QMT: chưa có các lớp tập huấn thường xuyên

 Số lượng, giới tính, sức khoẻ

 Trình độ, chất lượng cán bộ (Trung cấp, cao đẳng, đại học, trên đại học),

 Nhân lực sử dụng một số thiết bị phức tạp (GC/MS, ICP, …), phân tích

số liệu…

 Đào tạo ngắn hạn, dài hạn

 Chế độ chính sách đối với cán bộ ngoài hiện trường, trong phòng TN

 Tính ổn định trong công việc của cán bộ chuyên môn: yên tâm công tác

 Mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia

 Địa phương: các trạm quan trắc môi trường và tổ chức, cá nhân

 Kinh phí hoạt động QA/QC: 5 – 10%

 Thành phần MT: nước mặt lục địa, không khí

 Mẫu QC: mẫu trắng thiết bị; mẫu trắng, mẫu lặp; mẫu CRM.

Văn bản, tài liệu hướng dẫn; Đào tạo, tập huấn; Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện…

Trung tâm QTMT/Chi cục MT, Sở TN&MT

Cán bộ tham gia hoạt động QTMT

Thực hiện QA/QC trong mỗi bước của hoạt động QTMT; Phát hiện nguyên nhân và đề

xuất biện pháp khắc phục…

Nâng cao chất lượng quan trắc môi trường

cần thiết, các thông số cần kiểm soát chất lượng và kinh phí

Khó khăn, vướng mắc

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN NAY VỀ QTMT

2.3 Về đảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng (QA/QC)

chưa đồng bộ, gây khó khăn trong việc tiến hành các hoạt động QA/QC

thống nhất trong toàn mạng lưới quan trắc;

huấn chuyên sâu về hướng dẫn công tác QA/QC

chưa thống nhất, chưa có những hướng dẫn cụ thể

2.3 Về đảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng (QA/QC)

với từng loại mẫu QC;

phương pháp;

 Số liệu đã được cập nhật vào CSDL

 Số liệu QTMT được thu thập chưa đồng bộ; và ít được chia sẻ

 Chưa có các công cụ hỗ trợ cho xử lý số liệu

-Xây dựng và ban hành quy trình kiểm tra dữ liệu đầu vào

-Xác định yêu cầu về dữ liệu và các thông số

-Kiểm tra dữ liệu

-Sản phẩm đầu ra của dữ liệu

-Xây dưng và ban hành quy trình kiểm duyệt dữ liệu

-Xác định yêu cầu về kiểm duyệt dữ liệu

-Kiểm duyệt dữ liệu

-Sản phẩm đầu ra của quá trình kiểm duyệt

- Kiểm tra tính phù hợp của dữ liệu

- Đánh giá tính hợp lý của dữ liệu

- Đánh giá tính hoàn thiện của số liệu

- Đánh giá tính đại diện

- Đánh giá tính so sánh cả dữ liệu

- (giới thiệu bài trình bày của p.DL)

- - Quyết định số 10/2007/QĐ-BTNMT về việc ban hành định mức kinh

tế kỹ thuật hoạt động quan trắc môi trường không khí xung quanh và

2.5 Về định mức kinh tế kỹ thuật, đơn giá hoạt động QTMT

Thực trạng xây dựng bộ đơn giá hoạt động QTMT:

Sau khi Bộ TN&MT ban hành định mức – kinh tế kỹ thuật hoạt động quan trắc cho các thành phần môi trường thì một số đơn vị đã chủ động xây dựng bộ đơn giá như:

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN NAY VỀ QTMT

- Kinh phí cho QTMT lấy từ đâu?

2.6 Về nguồn kinh phí hoạt động QTMT

HỆ THỐNG QUAN TRẮC CHẤT LƯỢNG NƯỚC TỰ ĐỘNG, LIÊN TỤC

 Đo liên tục, đồng thời nhiều thông số

 Báo động khi có thông số vượt ngưỡng

 Lấy mẫu bảo quản mẫu tự động khi có thông số vượt ngưỡng

 Kết nối và điều khiển từ xa

 Dễ dàng tích hợp với thiết bị của các hãng khác

 (giới thiệu bài trình bày của chị Nguyễn Nguyệt Ánh- trưởng phòng QT)

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN NAY VỀ QTMT

TRẠM QUAN TRẮC NƯỚC SÔNG HỒNG TẠI LÀO CAI

THIẾT BỊ ĐO KIM LOẠI NẶNG ONLINE

Đo các thông số kim loại sau: AsIII, tổng As, Cd, Pb, Cu, Zn, Ni, Cr,

Hg, Ti

Giới hạn phát hiện: 5microgram/L (5ppb)

Phương pháp phân tích: cực phổ anốt

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ HIỆN NAY VỀ QTMT

TRẠM QUAN TRẮC NƯỚC THẢI TẠI

CÔNG TY VEDAN (đo các thông số pH, TSS, COD, Lưu lượng)

- Công nghệ hiện đại

- Ngay từ ban đầu: không cần đầu tư những PTN

- Xin vốn theo dự án được phê duyệt, đầu tư;

- Tuyển dụng nhân sự, đào tạo nguồn nhân lực,

…

III XÂY DỰNG TRUNG TÂM QTMT CẤP TỈNH

3 Xây dựng dự án đầu tư

- Khung dự án: theo mẫu dự án đầu tư của Bộ TNMT

- CEM: tư vấn xây dựng và trình dự án đầu tư

4 Định hướng, kế hoạch phát triển

- Công nghệ hiện đại, tự động, ứng dụng Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)

- Phải chia sẻ với các tỉnh bạn, các đơn vị TW,…

- Khai thác tự động, thông qua internet

- Nghiên cứu kinh nghiệm trong tính toán, xử lý số liệu quan trắc.

 Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý, vận hành hệ thống QTMT: từ trung ương đến các tỉnh

 Tăng cường, mở rộng hoạt động quan trắc môi trường (tăng điểm, tần suất và thông số quan trắc): các lưu vực sông trên cả nước, các khu kinh tế trọng điểm, các vùng nhạy cảm, xuyên biên giới ….

 Sớm phê duyệt Quyết định số 16/2007/QĐ-TTg

 Phê duyệt, áp dụng đơn giá trong hoạt động quan trắc môi trường đối với các thành phần môi trường