TÀI LIỆU đào tạo nổ mìn khai thác đá vôi sản xuất xi măng

TÀI LIỆU Đào tạo nổ mìn khai thác đá vôi sản xuất xi măng (Trần Hồng Anh) QUY ĐỊNH CHUNG Chỉ được sử dụng vật liệu nổ do Công ty cung cấp vào mục đích sản xuất, tuyệt đối không được sử dụng cho bất kỳ mục đích nào khác. Không sử dụng vật liệu nổ đã bị biến chất hoặc quá thời hạn bảo đảm an toàn sử dụng theo tiêu chuẩn quy định. Cấm hút thuốc và mang theo người các dụng cụ phát ra tia lửa. Chỉ những người được phân công đốt dây cháy chậm được phép dùng lửa khi làm nhiệm vụ. Cấm sử dụng bộ đàm, điện thoại di động, dụng cụ có thể phát ra sóng điện từ khi tiếp xúc với VLNCN. Cấm làm va đập vật liệu nổ, kéo căng dây của kíp ngắt dây điện của kíp và cấm chọc vào kíp hoặc để kíp gần các nguồn có nhiệt độ cao. Vật liệu nổ phải được bảo quản nơi khô ráo không có người và phương tiện qua lại đồng thời phải bố trí người canh gác có trách nhiệm canh giữ nghiêm ngặt. Dụng cụ để mở thùng chứa vật liệu nổ, gắn kíp vào dây, cắt dây cháy chậm và dây nổ phải là các dụng cụ chuyên dùng. Các dụng cụ này phải làm bằng vật liệu khi sử dụng không phát ra tia lửa Vật liệu nổ, máy bắn mìn, các dụng cụ đo điện trở của kíp, đo trị số điện của mạng mìn. Phải được kiểm tra thường xuyên. Phải đảm bảo các thông số kỹ thuật an toàn tuyệt đối trước khi đưa vào sử dụng.

BLASTING TRAINING COURSE

KHOÁ ĐÀO TẠO NỔ MÌN

Design blasting plan and how to

execute complete a blast effectively and safety

Kế hoạch thiết kế bãi nổ và thực hiện để hoàn

thành một bãi nổ hiểu quả và an toàn

Author : Trần Hồng Anh

Kế hoạch thiết kế bãi nổ

• Lập kế hoạch khai thác

• Setout toạ độ bãi nổ

• Lập hộ chiếu khoan và chiều sâu lổ khoan

Lập kế hoạch khai thác

• Kế hoạch hiện trang núi

Kế hoạch thiết kế bãi nổ

• Lập kế hoạch khai thác

• Setout toạ độ bãi nổ

• Lập hộ chiếu khoan và chiều sâu lổ khoan

Setout toạ độ bãi nổ

• Lập kế hoạch khai thác

• Setout toạ độ bãi nổ

• Lập hộ chiếu khoan và chiều sâu lổ khoan

Kế hoạch thiết kế bãi nổ

Lập hộ chiếu khoan và chiều sâu lổ khoan

• Đo theo đường thẳng đã được setout

• Đo mạng khoan tam giác điều với khoảng cách lổ

là 4.5m và khoảng cách hàng là 3.9m

4.5m 3.9m

Phương pháp lập hộ chiếu nổ mìn

• Dựa trên hộ chiếu khoan để thiết kế hộ chiếu nổ

• Tính toán chi tiết thuốc nổ cho từng lổ khoan

• Sử dụng phụ kiện nổ cho phù hợp với tính cơ lý của từng loại đất đá và mặt thoáng của bãi nổ

Phương pháp lập hộ chiếu nổ mìn

• Phương pháp nổ qua hàng

Phương pháp lập hộ chiếu nổ mìn

• Phương pháp nổ qua lổ

Phương pháp lập hộ chiếu nổ mìn

• Sơ đồ mặt cắt ngang bãi mìn

Phương pháp lập hộ chiếu nổ mìn

• Phần tính toán

Loại Thuốc Nổ Được Sử Dụng Tại Mỏ CX & BV

• Thường tại mỏ đá CX & BV dùng 2 loại thuốc nổ

- Kíp phi điện xuống lổ 10m & 12m  màu hồng

- Kíp phi điện rải mặt 17 %  màu vàng

- Kíp phi điện rải mặt 42%  màu trắng

- Hộp nối 42%(dùng nổ chung với dây nổ)

- Kíp điện VN

Đặc Tính Kỹ Thuật Cơ bản Của Thuốc Nổ

% tháng

1.05 – 1.25

3800 – 4500

320 – 330

3 -6 24 0

4 - 6

1.0 – 1.1

3500 – 4000

320 – 330 Kém 0 3

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn

1- Có 2 phương pháp thi công nổ mìn :

- Phương pháp thi công nổ mìn bãi lớn ( theo thiết

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn Bãi Lớn

• Đối với bãi nổ bình thường cần :

• Đặt biển cảnh báo khu vực nổ mìn cách bãi nổ

khoảng 70m

• Treo cờ báo hiệu khu vực nổ mìn ( cờ vàng đỏ )

• Phải bố trí đủ TN & đúng chủng loại TN cho từng

lỗ khoan

• Vệ sinh miệng lỗ khoan trước khi nạp mìn

• Kiểm tra giấy mô tả lỗ khoan để biết chi tiết của lỗ

• Tra kíp phi điện xuống lỗ vào kíp kiểm tra chiều sâu trước khi nạp thuốc

• Kéo mồi nổ cách đáy lỗ khoan khoảng 0.6m – 1m

& tiến hành nạp thuốc cho đến chiều cao cột

thuốc đã quy đinh phần còn lại của lỗ khoan ta

lắp lai bằng bua phôi khoan

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn Bãi Lớn

• 2 Cách đấu ghép mạng cho bãi nổ lớn :

- Cách đấu ghép nổ phi điện qua lỗ  chúng ta

dùng 2 loại kíp phi điện để rải mặt làm phương

Sơ Đồ Đấu Ghép Mạng nổ Phi Điện

• Đấu ghép phi điện qua lỗ

Sơ Đồ Đấu Ghép Mạng nổ Phi Điện

• Đấu ghép phi điện qua hàng

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn Bãi Lớn

• Đối với bãi nổ có nhiều hang khe cần :

- Phải bố trí đủ TN & đúng chủng loại TN cho từng

lỗ khoan

- Vệ sinh miệng lỗ khoan trước khi nạp mìn

- Kiểm tra giấy mô tả lỗ khoan để biết chi tiết của

hang khe lớn hay nhỏ

- Cắt một đoạn bọc dài hơn chiều sâu khoan

khoảng 0.7m  cho cục đá vào trong bọc  thả xuống đáy lổ khoan

- Tra kíp phi điện xuống lỗ vào kíp kiểm tra chiều sâu trước khi nạp thuốc

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn Bãi Lớn

- Tính toán lượng thuốc nổ cần phải nạp  tính từ đáy lỗ lên phần hang đã được mô tả trên giấy mô

tả chi tiết lỗ khoan Nhưng phải để lai cột từ 0.7m đến 1m

- Cắt thêm một đoạn bọc nửa chiều dài bằng từ

miệng hang và cộng thêm 0.5m  dùng bua phôi khoan + đá nhỏ để trám phần bị hang lại khoảng 1m – 1.5m  đưa mồi xuống kiểm tra xem đúng chiều sâu trám hay chưa

- Nạp thuốc vào lỗ và để lại cột bua đúng theo quy định phần còn lại của lỗ khoan ta lắp lai bằng bua phôi khoan

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn

1- Có 2 phương pháp thi công nổ mìn :

- Phương pháp thi công nổ mìn bãi lớn ( theo thiết

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn Nhỏ (Xử Lý)

• Nghiệm Thu bãi khoan  xem chiều sâu của từng

lổ để tính toán lượng thuốc nổ

• Nếu chiều sâu lỗ khoan dưới 1.5m  nạp mìn

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn

• Có 2 phương pháp thi công nổ mìn :

thiết kế )

- Phương pháp thi công nổ mìn nhỏ ( nổ xử lý

)

2- Phương pháp xác định mìn câm

3- Phương pháp an toàn,vận chuyển,bảo

quản và thi công đối với thuốc nổ công

nghiệp và phương tiện nổ

Phương Pháp Thi Công Nổ Mìn

• Có 2 phương pháp thi công nổ mìn :

thiết kế )

- Phương pháp thi công nổ mìn nhỏ ( nổ xử lý

)

2- Phương pháp xác định mìn câm

3- Phương pháp an toàn,vận chuyển,bảo

quản và thi công đối với thuốc nổ công

nghiệp và phương tiện nổ

An Toàn Vật Liệu nổ

• QUY ĐỊNH CHUNG

 Chỉ được sử dụng vật liệu nổ do Công ty cung

cấp vào mục đích sản xuất, tuyệt đối không được sử dụng cho bất kỳ mục đích nào khác.

 Không sử dụng vật liệu nổ đã bị biến chất hoặc

quá thời hạn bảo đảm an toàn sử dụng theo tiêu chuẩn quy định.

 Cấm hút thuốc và mang theo người các dụng

cụ phát ra tia lửa Chỉ những người được phân công đốt dây cháy chậm được phép dùng lửa khi làm nhiệm vụ Cấm sử dụng bộ đàm, điện thoại di động, dụng cụ có thể phát ra sóng điện

từ khi tiếp xúc với VLNCN.

An Toàn Vật Liệu nổ

 Cấm làm va đập vật liệu nổ, kéo căng dây của

kíp ngắt dây điện của kíp và cấm chọc vào kíp

hoặc để kíp gần các nguồn có nhiệt độ cao.

 Vật liệu nổ phải được bảo quản nơi khô ráo

không có người và phương tiện qua lại đồng thời phải bố trí người canh gác có trách nhiệm canh giữ nghiêm ngặt.

 Dụng cụ để mở thùng chứa vật liệu nổ, gắn kíp vào dây, cắt dây cháy chậm và dây nổ phải là các dụng cụ chuyên dùng Các dụng cụ này phải làm bằng vật liệu khi sử dụng không phát ra tia lửa

 Vật liệu nổ, máy bắn mìn, các dụng cụ đo điện

trở của kíp, đo trị số điện của mạng mìn Phải

được kiểm tra thường xuyên Phải đảm bảo các thông số kỹ thuật an toàn tuyệt đối trước khi đưa vào sử dụng.

An Toàn Vật Liệu nổ

 Chỉ được bố trí những người đã được huấn

luyện đầy đủ chương trình đào tạo thợ nổ mìn

theo tiêu chuẩn QCVN 02:2008/BCT, kết quả

kiểm tra đạt yêu cầu và được cấp giấy chứng

nhận thợ mìn mới được làm công tác nổ mìn

hành vi của mình.

An Toàn Vật Liệu nổ

• An toàn vận chuyển Vật liệu nổ

- Khi vận chuyển vật liệu nổ từ kho đến nơi sử

dụng phải được bao gói chắc chắn, phải vận

chuyển riêng từng loại theo qui định của nhà

nước (QCVN 02:2008/BCT), thợ nổ mìn phải bảo quản vật liệu nổ, để vào nơi an toàn không có

người và phương tiện qua lại.

- Khi mang, xách đồng thời thuốc nổ và phương

tiện nổ, một thợ mìn có thể mang tổng cộng

không quá 12 kg Thuốc nổ, phương tiện nổ

không được để chung trong một hòm Nếu chỉ mang thuốc nổ, một thợ mìn không mang quá 20

kg Nếu thuốc nổ để nguyên bao, kiện của nhà máy sản xuất thì cho phép mỗi người mang

không quá 40 kg nhưng chỉ với đoạn đường dài không quá 300 mét và độ dốc không quá 2%.

An Toàn Vật Liệu nổ

- Cấm mang chung thuốc nổ, kíp nổ và dây nổ với

nhau, phải mang riêng từng loại Kíp nổ phải để trong hộp của nhà sản xuất được chèn lót chặt Khi mang kíp với số lượng nhỏ cho phép sử

dụng túi da chuyên dùng.

- Cấm vận chuyển vật liệu nổ trên các thiết bị như

máy xúc, máy ủi, máy khoan, máy nén khí, phải vận chuyển vật liệu nổ bằng phương tiện chuyên dùng.

An Toàn Vật Liệu nổ

• Bảo quản Vật Liệu Nổ

- Chỉ bảo quản VLNCN trong các kho đã được các

cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép theo (QCVN 02:2008/BCT)

- Việc bảo quản VLNCN phải bảo đảm chống mất

cắp, giữ được chất lượng, nhập vào, xuất ra

thuận tiện, nhanh chóng.

- Chỉ được bảo quản kíp mìn điện trong các hòm

sắt tráng kẽm hoặc trong các thùng gỗ đúng quy định

- Cấm bảo quản VLNCN không có bao bì hoặc bao

bì bị hỏng Cấm dùng vôi cục để chống ẩm cho VLNCN.

An Toàn Vật Liệu nổ

- Từ khi đưa VLNCN đến nơi sẽ tiến hành nổ,

VLNCN phải được bảo quản, canh gác, bảo vệ

cho đến lúc nạp Người bảo vệ là thợ mìn hoặc công nhân đã được huấn luyện.

- Trước khi đưa dây nổ vào mìn mồi hoặc phát mìn,

dây nổ phải được cắt thành từng đoạn có chiều dài theo yêu cầu Chỉ được phép đấu 2 đoạn dây

nổ với nhau hoặc dây nhánh với dây chính bằng mối ghép phẳng hay bằng các phương pháp đã quy định trong bảng hướng dẫn sử dụng đặt

trong thùng dây nổ

Nổ mìn bằng dây nổ

- Khi đấu ghép phẳng thì chiều dài đoạn chồng khít

lên nhau không được nhỏ hơn 10 cm và mối

ghép được buộc chặt vào nhau bằng băng dính hay dây mềm bền chắc.

- Khi đấu kíp vào ngòi mìn hoặc kíp điện vào đường

dây nổ chính để khởi nổ vị trí đặt kíp, phải đảm bảo chính xác và hợp lý và cách đầu dây nổ một khoảng 10 – 15 cm Và hướng truyền nổ của kíp phải đúng theo hướng truyền nổ của mạng nổ.

- Khi đấu dây nhánh vào dây chính phải đấu sao

cho hướng truyền nổ của dây nhánh cùng với

hướng truyền nổ của dây chính Góc đấu phải

lớn hơn 90 độ xuôi theo hướng truyền nổ

Nổ mìn bằng dây nổ

- Khi lắp ráp mạng lưới dây nổ không để dây nổ bị

xoắn, gập gẫy Khi có các dây đặt giao nhau thì phải đặt một vật (cục đất hay miếng gỗ) dày 10

cm xen vào chỗ giao nhau Khi dây nổ bị dập,

gẫy, tróc vỏ, không bình thường thì tuyệt đối

không được sử dụng.

An Toàn Vật Liệu nổ

• An toàn Nổ mìn bằng kíp điện

- Các kíp điện trước khi sử dụng phải được đo

kiểm tra điện trở để phân loại kíp Việc đo kiểm tra điện trở của kíp phải được tiến hành trên bàn

gỗ có gờ xung quanh đặt trong phòng riêng của nhà chuẩn bị vật liệu nổ Khi kiểm tra mỗi thợ

mìn không được kiểm tra quá 100 kíp cho 1 đợt Trong khi đo kiểm tra các kíp phải được đặt

trong ống kim loại phòng nổ hoặc phía sau một tấm gỗ dày ít nhất 10 cm Thời gian tiếp xúc của kíp khi kiểm tra với dụng cụ kiểm tra không

được lớn hơn thời gian tiếp xúc theo qui định

của nhà sản xuất và QCVN 02:2008/BCT

An toàn Nổ mìn bằng kíp điện

- Sau khi kiểm tra điện trở xong hai đầu dây của kíp

được đấu chập mạch và giữ nguyên trạng thái

đó đến khi sử dụng.

- Các đồng hồ kiểm tra và dụng cụ đo điện trở của

kíp và mạng điện nổ mìn phải có dòng điện phát vào mạch đo không quá 50 mA Các đồng hồ này phải được kiểm định đúng thời hạn theo quy

định của lý lịch máy nhưng không ít hơn 6 tháng một lần và sau mỗi lần thay pin.

An toàn Nổ mìn bằng kíp điện

- Khi tiến hành nổ mìn với bãi nổ lớn có nhiều lỗ

phải tính điện trở chung của mạng điện nổ mìn theo lý thuyết và đo kiểm tra trước khi nổ Khi đo điện trở của mạng điện nổ mìn phải ngồi trong hầm trú ẩn an toàn và chỉ tiến hành đo khi người

và thiết bị đã ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Chú ý: Khi đo điện trở của mạng nổ hoặc khi đo

điện trở kíp điện, khoảng thời gian tiếp xúc các đầu dây vào hai cọc của dụng cụ đo không được quá 4 giây.

An toàn Nổ mìn bằng kíp điện

- Chỉ khi nạp xong và đưa những người không có

liên quan tới việc lắp ráp mạng điện nổ ra nơi an toàn mới được phép đấu nối giữa các dây khu vực với mạch dây chính.

- Các máy nổ mìn hoặc cầu dao để đóng nguồn

điện nổ mìn phải được bảo quản ở vị trí an toàn Các máy và cầu dao này phải có cọc đấu dây

chuyên dùng để nối với đường dây chính của

mạng điện nổ mìn Cấm đấu dây chính của mạng điện nổ mìn trực tiếp bất cứ nguồn điện nào mà không có cầu dao chuyên dùng cho việc nổ mìn.

An toàn Nổ mìn bằng kíp điện

- Chỉ những thợ mìn được chỉ định, thành thạo

công việc nối ghép mạng nổ mới được phép

tham gia đấu nối mạng điện nổ mìn Với bãi mìn

có số lượng lỗ khoan lớn nằm rãi rác trên khu

vực rộng thì phải chia thành khu vực để đấu

ghép Đầu dây nối mạng phải được cạo sạch,

mối nối phải chặt và phải quấn băng keo cách

điện.

- Cấm đấu hai đầu dây chính của bãi mìn vào máy

bắn khi chưa có lệnh của người Chỉ huy nổ mìn.

- Chìa khóa máy bắn mìn và hộp cầu dao chuyên

dùng phải do người chỉ huy nổ mìn giữ trong

suốt thời gian làm công tác chuẩn bị cho đến lúc khởi nổ.

An toàn Nổ mìn bằng kíp điện

- Chỉ cho phép người khởi nổ mạng nổ ra khỏi hầm

trú ẩn sau khi đã tháo hai đầu dây dẫn chính ra khỏi nguồn điện và đấu chập mạch hai đầu dây này lại với nhau nhưng không được sớm hơn 5 phút kể từ lúc nổ mìn đất đá hết xô đổ.

- Khi đóng điện mà mìn không nổ, người khởi nổ

phải tháo hai đầu dây dẫn chính ra khỏi nguồn điện và đấu chập mạch hai đầu dây lại, gỡ chìa khóa máy nổ mìn hoặc cầu dao điện khỏi vị trí

nổ Khóa máy hay cầu dao lại, chờ 5 phút đối với kíp tức thì và 15 phút đối với kíp nổ chậm, sau

đó mới được ra khỏi hầm trú ẩn bắt đầu xem xét nguyên nhân để khắc phục.

An toàn Nổ mìn bằng kíp điện

- Cường độ dòng điện gây nổ phóng vào mỗi kíp

phải được tính toán theo thông số của mỗi loại kíp Đồng thời không được nhỏ hơn 1A và lớn hơn 5A (cụ thể không nhỏ hơn 1A khi số lượng kíp nổ đồng loạt tới 100 chiếc và không nhỏ hơn 1.3A khi số lượng kíp nổ đồng thời 300 chiếc và không nhỏ hơn 2,5A khi khởi nổ bằng dòng điện xoay chiều).

- Phải luôn luôn cách điện các mối nối trong mạng

nổ, giữa mạng và dây trục, các mối nối trong dây trục bằng vật liệu cách điện phù hợp Tuyệt đối không được để đầu dây hở của mạng, dây trục tiếp xúc với bất cứ vật gì Cấm sử dụng đất,

đường ống kim loại, dây điện trần, đường

ray.v.v làm dây dẫn.

An Toàn Vật Liệu nổ

• An toàn nổ mìn bằng kíp phi điện.

- Chỉ sử dụng kíp phi điện còn trong niên hạn sử

dụng Phải sử dụng theo thứ tự ngày sản xuất (Sản xuất trước dùng trước) những kíp nổ từ

trên 4 năm thì không được dùng nữa.

- Các kíp phi điện phải được sử dụng trước 12

tháng khi đã mở túi nhôm Barrier.

- Khi nạp mìn bằng kíp phi điện thì chiều dài của

đoạn dây xuống lỗ thò ra trên miệng lỗ phải đảm bảo ≥ 0.5m

An toàn nổ mìn bằng kíp phi điện

- Khi đấu ghép các dây tín hiệu phải thẳng không

được cong, xoắn, gập gẫy

- Khi nạp mìn và đấu ghép phải tuỵêt đối tuân theo

hộ chiếu đã được duyệt.

- Không sử dụng kíp phi điện ở những nơi có nhiệt

độ lớn hơn 80 độ C

- Không được để kíp phi điện trần trong lỗ khoan

Kíp nổ phi điện khi nạp luôn luôn phải được giữ

an toàn bên trong một mồi nổ thích hợp mà mồi

nổ này bọc hoàn toàn kíp.

An toàn nổ mìn bằng kíp phi điện

- Hạt nổ kích nổ, dụng cụ gây nổ phải do người Chỉ

huy nổ mìn giữ.

- Chỉ sau khi việc thi công nạp thuốc xong, mọi

người không liên quan đến việc đấu ghép và các thiết bị đã di chuyển đến nơi an toàn thì mới

được đấu ghép mạng nổ và chỉ khởi nổ bãi mìn khi nhận được lệnh khởi nổ của người chỉ huy

nổ mìn.

An Toàn Cho Công Tác Nổ mìn

- Khi nổ mìn lỗ khoan lớn, lỗ khoan nhỏ, nổ ốp phải

tiến hành theo hộ chiếu nổ mìn đã được duyệt.

- Hộ chiếu nổ mìn ngoài các thông số, chỉ tiêu về

công nghệ còn phải bao gồm các nội dung sau: +Sơ đồ bố trí lỗ khoan, số lượng và chiều sâu lỗ

khoan Lượng chất nổ nạp vào mỗi lỗ khoan tên thuốc nổ và phương tiện nổ, số lượng đợt nổ và trình tự khởi nổ Vật liệu nút bua lỗ mìn và chiều dài bua.

+Bán kính vùng nguy hiểm của đợt nổ tính theo

tầm văng xa của các mảnh đá nguy hiểm đối với người.

An Toàn Cho Công Tác Nổ mìn

thời gian nổ Vị trí bảo đảm an toàn cho thiết bị.

+ Địa điểm đặt các trạm gác bảo vệ.

- Trước khi bắt đầu công tác nổ mìn phải quy định ngay giới hạn vùng nguy hiểm.

- Bố trí canh gác Đặt các trạm gác ở giới hạn vùng

nguy hiểm sao cho các ngả đường đi đến bãi mìn

đều phải được quan sát thường xuyên của người

An Toàn Cho Công Tác Nổ mìn

- Khi tiến hành công tác nổ mìn phải dùng tín hiệu

để báo lệnh nổ mìn, nếu nổ mìn ban ngày trên mặt đất dùng tín hiệu âm thanh Cấm dùng tín hiệu

bằng mồm Các tín hiệu không rõ ràng được coi

là tín hiệu dừng Các tín hiệu âm thanh phải bảo đảm nghe rõ tại giới hạn vùng nguy hiểm của đợt

nổ và theo trình tự sau đây.

+ Tín hiệu đề phòng bằng cờ mầu đỏ vàng trên bãi mìn, theo tín hiệu này mọi người và thiết bị không liên quan đến việc nạp, nổ mìn phải rút ra khỏi

giới hạn vùng nguy hiểm theo chỉ dẫn, giám sát của người chỉ huy đợt nổ