Ảnh hưởng cả nhiếp ảnh đến một số trào lưu hội hoạ hiện đại

Đôi khi bỏ qua các quy luật về logic, mầu sắc, ánh sáng… ngoài mặt mang lại hiệu quả về thị giác, yếu tố cường thực còn được coi là đặc điểm ngôn ngữ chính trong sáng tác của nghệ thuật

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Bảng chữ cái viết tắt

Mục lục 1

MỞ ĐẦU 3

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG ĐỂ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 10

1.1 Khái niệm chung để nghiên cứu đề tài 10

1.1.1 Khái niệm yếu tố cường thực 10

1.1.2 Khái niệm về nghệ thuật cực thực 11

1.2 Khái quát nghệ thuật cực thực 13

1.2.1 Sơ lược về lịch sử ra đời của nghệ thuật cực thực 13

1.2.2 Biểu hiện yếu tố cường thực trong nghệ thuật cực thực 16

1.3 Khái quát sự nghiệp sáng tác của hoạ sỹ Richard Estes, Denis Peterson và Robert Neffson 21

1.3.1 Khái quát sự nghiệp hoạ sỹ Richard Estes 21

1.3.2 Khái quát sự nghiệp hoạ sỹ Denis Peterson 23

1.3.3 Khái quát sự nghiệp hoạ sỹ Robert Neffson 24

Tiểu kết 27

Chương 2: BIỂU HIỆN YẾU TỐ CƯỜNG THỰC TRONG TRANH CỦA HOẠ SỸ RICHARD ESTES, DENIS PETERSON VÀ ROBERT NEFFSON 2.1 Biểu hiện yếu tố cường thực của hoạ sỹ Richard Estes 29

2.2 Biểu hiện yếu tố cường thực của hoạ sỹ Denis Peterson 36

2.3 Biểu hiện yếu tố cường thực của hoạ sỹ Robert Neffson 43

Tiểu kết 48

Chương 3: GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT VÀ ĐÓNG GÓP CỦA YẾU TỐ CƯỜNG THỰC TRONG TRANH CỦA HOẠ SỸ RICHARD ESTES, DENIS PETERSON VÀ ROBERT NEFSON CHO NGHỆ THUẬT CỰC THỰC 52

3.1 Giá trị nghệ thuật và sự tương đồng, khác biệt yếu tố cường thực trong

tranh của hoạ sỹ Richard Estes, Denis Peterson và Robert Neffson 52

3.2 Đóng góp của yếu tố cường thực trong tranh hoạ sỹ Richard Estes, Denis Peterson và Robert Neffson tới nghệ thuật cực thực 61

Tiểu kết .65

KẾT LUẬN ……… 66

TÀI LIỆU THAM KHẢO …68

PHỤ LỤC ẢNH 72

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Bắt đầu từ những năm 1860 đến 1970, nghệ thuật tạo hình phát triển kéo theo nhiều loại hình nghệ thuật mới ra đời Có thể hiểu đơn giản đó là sự phá cách so với các nghệ thuật truyền thống Là sự kết hợp, pha trộn nghệ thuật cùng với các tiến bộ của khoa học tạo nên những quan điểm, luận điểm sáng tác mới Cùng với sự thay đổi trong việc tiếp cận cái mới, cách đặt vấn

đề trong sáng tác đã hình thành các yếu tố, định nghĩa, xu hướng sáng tác mới Quan điểm cá nhân được thể hiện rõ nét hơn, nội dung đôi khi được ẩn

dụ, cường thực hóa cũng như cách đặt vấn đề trong sáng tác đãtác động và thay đổi tư duy trong cách thể hiện tác phẩm của nghệ sỹ

Từ sự hình thành các quan điểm sáng tác mới, nghệ thuật Cực thực (Hyperealism) ra đời dựa trên các nguyên lý thẩm mỹcủa xu hướngnghệ thuật hiện thực ảnh (photorealism) Được coi là là bước tiến của nghệ thuật hiện thực ảnh, nghệ thuật Cực thực theo đuổi triết lý thể hiện sự chân thực đến khó tin, đôi khi còn là phi thường, biểu hiện sự cường điệu hoá, chi tiết hoá để diễn đạt và mô phỏng lại điều gì đó vượt ra ngoài ranh giới của hiện thực Đôi khi bỏ qua các quy luật về logic, mầu sắc, ánh sáng… ngoài mặt mang lại hiệu quả về thị giác, yếu tố cường thực còn được coi là đặc điểm ngôn ngữ chính trong sáng tác của nghệ thuật Cực thực, đưa nghệ thuật Cực thực từ chỗ

là một xu hướng sáng tác trở thành một chủ nghĩa nghệ thuật lấy sự cường thực đối tượng để xây dựng tác phẩm

Ở Việt Nam Chủ nghĩa cực thực cũng đã được một số nhà nghiên cứu

mỹ thuật tìm hiểu và phân tích cũng như một số hoạ sỹ sáng tác theo xu hướng nghệ thuật này Tuy nhiên, số lượng bài viết và nghiên cứu về chủ nghĩa nghệ thuật này chưa nhiều cũng như chưa có nghiên cứu nào thực sự đầy đủ nói về yếu tố cường thực trong các tác phẩm của chủ nghĩa Cực thực

Do đó trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tôi muốn tìm hiểu và nghiên

cứu về yếu tố cường thực trong Chủ nghĩa cực thực Thông qua một số tác phẩm tiêu biểu của ba hoạ sỹ Richard Estes, Denis Peterson và Robert Neffson để làm cơ sở cho cho nghiên cứu luận văn “Yếu tố cường thực trong tranh của họa sỹ Richard Estes, Denis Peterson và Robert Neffson” cũng như phân tích và đánh giá để làm rõ tính hiệu quả của yếu tố cường thực trong xu hướng nghệ thuật Cực thực cũng như những đóng góp về giá trị nghệ thuật của chủ nghĩa này

2 Tình hình nghiên cứu

Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

Trích triết lý của nhà lý luận Pháp Jean Baudrillard là "mô phỏng của một cái gì đó mà không bao giờ thực sự tồn tại” [30].Yếu tố cường thực tạo ra một hình ảnh được cường điệu dựa trên mô phỏng thực tế, với những ảo ảnh của hình ảnh Tập trung khai thác nhiều hơn vào các chi tiết, đối tượng để tạo

ra ảo giác về một thực tế mà trong thực tế đôi khi không tồn tại hoặc không thể nhìn thấy bằng mắt thường

Trường hợp nào thì những lời nói dối của nghệ thuật? Nó nằm trong

tâm trí, con mắt của nghệ sĩ và bàn tay Trong một nhận thức quan tâm đến thế giới xung quanh chúng ta, trong một sự lựa chọn khéo léo của đối tượng, trong sáng tác và tham gia của các bức ảnh, và sau đó quyết định vẽ một hình ảnh đặc biệt trong số hàng trăm bức ảnh chụp Đối với một nhiếp ảnh gia, điều này sẽ là sự kết thúc của quá trình, nhưng đối với các hoạ sỹ nó chỉ là sự khởi đầu Đó là một quá trình cẩn thận sao chép các hình ảnh, với ý thức và trực giác của người nghệ sĩ đã biến đổi hình ảnh thành một cái gì đó của riêng mình Trích trong cuốn

“Photorealism at the Millennium” [22] của tác giả Louis K.Meisel và Linda Chase xuất bản năn 1980 nói lên quan điểm sáng tác của các hoạ

sỹ theo đuổi Chủ nghĩa cực thực cũng như ảnh hưởng của quá trình thực hiện các công đoạn tạo nên ngôn ngữ chính của chủ nghĩa này

Trong một cuộc thảo luận giữa hai nhà nghiên cứu lịch sử mỹ thuật Horst Bredekamp và Barbara Maria Stafford được đăng trên website của bảo tàng Tate (1/1/2006) trao đổi về Chủ nghĩa cực thực:

Nếu chúng ta nhìn vào công việc đầu tiên của Chuck Close, chúng ta có một ví dụ điển hình hiện đại với hình ảnh của Hobbes Bạn thấy mọi lỗ chân lông, mỗi sợi tóc Tôi nghĩ có một điều khá thú vị ở đây Nó như

là một cách để lấy tất cả những tính năng thường không có giá trị, phóng đại nó và cho nó một thực tế Nó cũng mang lại cho họ một lý tưởng Đây là nghịch lý được nâng cao bởi các Ngộ đạo - một loại phép biện chứng tiêu cực [19] Cuộc thảo luận đã phân tíchrất kỹ về sự

ảnh hưởng mạnh mẽ của yếu tố cường thực tạo nên ngôn ngữ đặc trưng trong các tác phẩm Cực thực, dẫn trứng và so sánh với các xu hướng nghệ thuật khác cũng như một số lĩnh vực khoa học Những phân tích

về hiệu quả mang lại của yếu tố cường thực cũng như hiểu quả về thị giác đối với người xem về Chủ nghĩa cực thực này

Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

Từ trước tới nay, Ở Việt Nam vẫn chưa có nhiều nghệ sỹ đi theo xu hướng sáng tác này cũng như chưa có nhiều tài liệu, sách báo hay những bài nghiên cứu chuyên sâu về yếu tố cường thực trong các tác phẩm Cực thực Hiện chỉ có những bài viết giới thiệu sơ qua về xu hướng của nghệ thuật Cực thực cũng như yếu tố cường thực cùng một số tác phẩm của Chủ nghĩa cực thực trên một số trang báo, tạp chí và một số sách viết về mỹ thuật

Sách “Từ điển mỹ thuật phổ thông” [8] do tiến sỹ ĐặngThị Bích Ngân chủ biên có nêu khái quát về Chủ nghĩa cực thực Trong đó viết rõ về thời gian hình thành, những tên gọi khác nhau, những đặc trưng cơ bản trong ngôn ngữ tạo hình của trường phái này Sách cũng nêu ra một số tác giả tác phẩm tiêu biểu

Sách “Từ điển Mỹ Thuật” [7] của Lê Thanh Lộc cũng có nêu khái niệm

và một vài thuật ngữ như Photorealism, Hyperealism, Superealism Cũng như các sách khác, trong đó có viết rất ngắn gọn về Chủ nghĩa cực thực, hoàn cảnh ra đời cũng như đặc trưng ngôn ngữ tạo hình của Chủ nghĩa cực thực Sách “Những trào lưu lớn của nghệ thuật tạo hình hiện đại” [4] của Lê Năng An biên dịch cũng có giới thiệu về Chủ nghĩa cực thực, bối cảnh phát triển của Chủ nghĩa cực thực diễn ra ở các nước, sự thay đổi qua từng giai đoạn của chủ nghĩa Sách có viết về xu hướng Tân hiện thực (Hiện thực ảnh), nói qua về một số hoạ sỹ tiêu biểu trong đó có Richard Estes, Danis Peterson

và Robert Neffson Nêu ra được đặc trưng của chủ đề, phương pháp thực hiện tác phẩm và những chuyển biết theo từng giai đoạn của Chủ nghĩa cực thực trong thế kỷ XX

Bài viết “Richard Estes hoạ sỹ siêu thực kỳ tài nước Mỹ” [10] của Chu Mạnh Cường đăng trong tạp chí Mỹ Thuật số 186 (6/2008) có viết khái quát

về cuộc đời và sự nghiệp của hoạ sỹ Richard Estes Bài viết có phân tích những tác phẩm nổi tiếng của ông, khái quát phong cách tạo hình của Chủ nghĩa cực thực cũng như sự ảnh hưởng của Richard Estes đến một số hoạ sỹ tiêu biểu cùng trường phái sau này như Robert Neffson

Luận văn tốt nghiệp “Ảnh hưởng cả nhiếp ảnh đến một số trào lưu hội hoạ hiện đại” [17] của Nguyễn Đức Việt và Khoá luận tốt nghiệp “Một số hoạ

sỹ hiện đại Việt Nam sáng tác theo xu hướng Cực thực” [16] của Đậu Văn Thinh được viết tương đối kỹ về Chủ nghĩa cực thực Trong đó nói lên đặc điểm phong cách tạo hình trong nghệ thuật Cực thực có những sự ảnh hưởng nhất định để thấy được sự ảnh hưởng của yếu tố cường thực trong các sáng tác của một số hoạ sỹ Việt Nam

Ngoài những bài báo, tư liệu tham khảo tôi có tìm hiểu thêm hai cuốn sách: “Exactitude – Hyperrealist Art Today” [21] của tác giả John Russell Taylor, Maggie Bollaert xuất bản ngày 7 tháng 9 năm 2009 và “Photorealism:

Beginnings to day” [23] của nhà xuất bản Scala inc ngày 30 tháng 11 năm

2014 Hai cuốn sách giới thiệu về những kỳ triển lãm, các hoạ sỹ tiêu biểu đại diện cho Chủ nghĩa cực thực cũng như phong cách và chất liệu sáng tác của từng hoạ sỹ Đề cập đến những thành tựu và đóng góp, phát triển chung của Chủ nghĩa cực thực từ cuối những năm 1960 đến những năm gần đây

Tuy yếu tố cường thực là một phần không thể tách rời trong sáng tác nghệ thuật nói chung và cũng có nhiều phân tính về yếu tố này ở các loại hình nghệ thuật cũng như xu hướng sáng tác khác Nhưng ở Việt Nam vấn đề cường thực trong Chủ nghĩa cực thực chưa thấy được nhiều đánh giá hay tài liệu đề cập chuyên sâu đến vấn đề này Cũng như chưa thấy có sách nào, tác giả cũng như bài viết, luận văn viết về yếu tố cường thực trong các tác phẩm của các họa sĩ Richard Estes, Rober Nefson và Denis Peterson Mà chỉ tìm thấy những cuốn sách, những bài báo nghiên cứu nói về Chủ nghĩa cực thực cũng như sự hình thành và phát triển của Chủ nghĩa cực thực Vì vậy tôi chọn

đề tài này làm đề tài cho bài nghiên cứu luân văn của mình

3 Mục đích nghiên cứu của luận văn

Mục đích của luận văn này tôi muốn nghiên cứu và làm rõ về yếu tố Cường thực trong các tác phẩm của ba hoạ sỹ Richard Esters, Robert Neffson

và Denis Peterson

Chỉ ra biểu hiện của yếu tố cường thực trong các tác phẩm của ba hoạ

sỹ Richard Esters, Robert Neffson và Denis Peterson

So sánh sự tương đồng và khác biệt trong sáng tác cũng như yếu tố cường thực trong các tác phẩm của ba họa sỹ Richard Esters, Robert Neffson

và Denis Peterson

Đánh giá về những đóng góp, ảnh hưởng sáng tác của Richard Esters, Robert Neffson và Denis Peterson cho Chủ nghĩa cực thực

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về yếu tố Cường thực trong các tác phẩm của ba hoạ sỹ Richard Esters, Robert Neffson và Denis Peterson

Nghiên cứu yếu tố Cường thực trong xu hướng tạo hình của Chủ nghĩa cực thực

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập và sử lý thông tin: Tổng hợp các tài liệu, các tác phẩm nghệ thuật thông qua sách, báo, internet có chọn lọc Từ đó sắp xếp, đánh giá, hệ thống lại tư liệu phục vụ cho việc nghiên cứu của luân văn

Phương pháp nghiên cứu tài liệu văn bản: Từ sách, báo, tạp chí, tài liệu internet để có những thông tin quan trọng, những tài liệu có độ tin cậy cao có thể sử dụng được trong quá trình nghiên cứu Xác định và kiểm chứng ngồn gốc của tài liệu

Phương pháp phân tích so sánh: Được áp dụng nhằm nghiên cứu về đặc điểm của yếu tố cường thực trong các tác phẩm của hoạ sỹ Richard Esters, Robert Neffson và Denis Peterson Qua việc phân tích đối tượng nghiên cứu

để làm rõ bản chấn của vấn đề đang quan tâm cũng như thấy được nội dung tư tưởng của tác phẩm

6 Đóng góp của đề tài

Ở Việt Nam Xu hướng nghệ thuật Cực thực hiện nay chưa có nhiều nghệ sỹ theo đuổi cũng như chưa thấy được nhiều đánh giá hay tài liệu nào đề cập chuyên sâu đến yếu tố cường thực trong các tác phẩm của Chủ nghĩa cực thực Cũng như chưa thấy có cuốn sách, bài viết, luận văn nào viết về yếu tố cường thực trong các tác phẩm của họa sĩ Richard Estes, Rober Nefson và

Denis Peterson Mà chỉ tìm thấy những cuốn sách, những bài báo nghiên cứu nói về Chủ nghĩa cực thực cũng như sự hình thành và phát triển của Chủ nghĩa cực thực Hiện chỉ có những bài viết xơ lược qua về xu hướng cũng như yếu tố cường thực cùng với một số tác phẩm của Chủ nghĩa cực thực trên một

số trang báo, tạp chí và một số sách viết về mỹ thuật

Do đó nghiên cứu luận văn để góp phần làm rõ và chỉ ra yếu tố cường thực trong các tác phẩm của hoạ sỹ Richard Esters, Robert Neffson và Denis Peterson cũng như trong Chủ nghĩa cực thực Nghiên cứu luận văn để thấy được cũng như chỉ ra hiệu quả về thị giác cũng như giá trị nghệ thuật của yếu

tố cường thực mang lại trong phong cách nghệ thuật của Chủ nghĩa cực thực Đóng góp cho nhưng ai đang muốn tìm hiểu về Chủ nghĩa cực thực cũng như

về yếu tố cường thực trong nghệ thuật tạo hình

7 Kết cấu của khoá luận

Luận văn gồm phần Mở đầu (7 trang), Nội dung (51 trang) và Kết luận (2

trang)

Phần Nội dung luận văn gồm 3 chương (52 trang)

Chương 1: Những vấn đề chung để nghiên cứu đề tài (17 trang)

Chương 2: Biểu hiện yếu tố cường thực trong tranh của họa sỹ Richard Esters, Denis Peterson và Robert Neffson (22 trang)

Chương 3: Giá trị nghệ thuật và đóng góp của yếu tố cường thực trong tranh của hoạ sỹ Richard Estes, Denis Peterson và Robert Neffson (13 trang)

Ngoài ra khoá luận còn có phần tài liệu tham khảo (3 trang), Phụ lục minh hoạ (24 trang)

CHƯƠNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG ĐỂ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

1.1 Các khái niệm chung để nghiên cứu đề tài

1.1.1 Khái niệm về yếu tố cường thực

Cường thực là một yếu tố xuất hiện khá nhiều trong các loại hình nghệ thuật Trong Mỹ Thuật, yếu tố cường thực là một trong nhiều yếu tố tạo nên

sự thành công cho một tác phẩm Để hiểu nghĩa của yếu tố này ta phải xác định định nghĩa của từ “Cường thực”

Cường thực là một từ ghép Hán Việt:

- Cường: được hiểu là mạnh, nhấn mạnh

- Thực: có nghĩa là hiện thực, sự thực

Từ cường thực khi được ghép lại xẽ được hiểu theo nghĩa nhấn mạnh

về một sự vật, sự việc cụ thể nào đó dựa trện hiện thực, làm cho đối tượng mô

tả trở nên phi thực tế mà vẫn giữ được bản chất của hiện thực nhằm mang lại hiệu quả hơn trong việc mô tả về một đối tượng cụ thể, gây được sự chú ý mạnh hơn khi mô tả đối tượng

Trong văn học: cường thực, cường điệu hay cường điệu hoá là cách gọi chung để miêu tả một sự vật, sự việc có thật trong thực tế được mô tả theo cách chủ quan có chủ ý của tác giả Là phương thức xây dựng hình tượng điển hình qua việc sáng tạo ra những giá trị mới, những yếu tố mới, như sự kiện, cảnh vật, nhân vật trong một tác phẩm mô tả theo sự tưởng tượng của tác giả Đây là một yếu tố không thể thiếu trong sáng tác văn học nghệ thuật được bắt nguồn từ cuộc sống nhưng không sao chép nguyên hiện thực của đối tượng

Từ những chất liệu thực tế, nghệ sĩ tổ chức, nhào nặn, sáng tạo ra những hình tượng nghệ thuật sinh động, rõ nét và điển hình hơn, tuy thuộc chủ đề của tác phẩm

Trong mỹ thuật: người nghệ sỹ sử dụng yếu tố cường thực theo cách như để nhấn mạnh có chủ định vào nội dung của tác phẩm Là cách xử lý các

hình thức, mầu sắc, không gian … nhằm nhấn mạnh hơn Dựa trên đặc điểm của từng loại hình nghệ thuật thì yếu tố này biểu hiện theo cách khác nhau nhằm mang lại tính biểu đạt về mặt thị giác cũng như quan điểm cá nhân về một vấn đề cụ thể trong sáng tác tác phẩm Từ sự kết hợp dựa trên thực tế trong đó đối tượng miêu tả được nhấn mạnh tạo nên một khái niệm về sắc đẹp hoặc hình thể, chắt lọc lựa chọn các đặc tính riêng biệt của vật thể và sự kết hợp chúng thành một một tiêu chuẩn hoàn hảo

“Trong một tác phẩm nghệ thuật được hợp thành bởi rất nhiều yếu tố Những yếu tố cơ bản là: chất liệu tạo ra bức tranh, tâm trạng của người sáng tác, hình dáng, đường nét, mầu sắc, đậm nhạt, kỹ thuật thể hiện tác phẩm … Việc sử dụng và phối hợp hài hoà các yếu tố trong tranh xẽ tạo nên chất lượng của tác phẩn” trích trong từ điển mỹ thuật của Lê Thanh Lộc [9, tr76]

1.1.2 Khái niệm về nghệ thuật Cực thực

Nghệ thuật cực thực (Hyperrealism hay còn gọi là Superealism) là tên gọi của một Chủ nghĩa nghệ thuật hội họa và điêu khắc có sự biểu hiện cao về mặt cảm xúc và thị giác Chủ nghĩa cực thực được coi là sự tiến bộ của nghệ thuật hiện thực ảnh (Photorealism) Thuật ngữ này được áp dụng cho một phong trào nghệ thuật độc lập và phong cách nghệ thuật ở Hoa Kỳ và Châu

Âu từ đầu những năm 1970 tới nay

Cuốn sách “Nghệ thuật Mô đéc và hậu Mô đéc” của Lê Thanh Đức có viết:

“Xu hướng Cực thực (Hypereaiism) là một trào lưu nghệ thuật xuất hiện ở Mỹ Làn sóng không rộng lắm này nở rộ lên tại Hoa Kỳ vào khoảng năm 1965-1970 Trên đất Mỹ, còn được gọi là super-realism (siêu hiện thực) Xu hướng này chủ trương chép nguyên dạng một bức ảnh chụp và phóng to thành “tranh”, vờn tỉa hết sức kỹ lưỡng, mầu sắc cũng dựa theo hình ảnh nhưng cường điệu đập vào mắt Nét tiêu biểu

được ưa chuộng là trong tranh bao giờ cũng có những vật sáng loáng phản chiếu, như ánh kính, mặt gương, và đặc biệt rất Mỹ là những bộ phận mạ kền của ô tô” [5, tr114]

Trong cuốn “Từ điển mỹ thuật” của Lê Thanh Lộc biên soạn cũng có những khái niệm: “Cực thực là danh hiệu được đặt cho những phong cách ở thế kỷ XX trong đó có tinh thần hiện thực thái quá theo nghĩa quá chú trọng tới chi tiến tạo ra ấn tượng chung rõ rệt là không có vẻ thực tế” [9, tr210] Trong cuốn “Từ điển mỹ thuật phổ thông” của tiến sỹ Đặng Thị Bích Ngân có viết:

“Phong cách Cực thực là tên gọi của một xu hướng hội hoạ và điêu khắc phổ biến ở Mỹ và Châu Âu những năm 60 của thế kỷ XX Phong cách này được gọi bằng các tên: Chủ nghĩa Cực thực (hyperealism), hiện thực ảnh (photorealism) Phái này chủ trương chép lại ảnh chụp và phóng to thành tranh, họ vẽ vờn tỉa rất kỹ lưỡng về mầu sắc, bố cục, đậm nhạt giống hệt ảnh mẫu Tuy nhiên trong mỗi tranh thường có một vài nét được cường điệu hơn; ví dụ: vờn gương mặt rõ hơn, tả mặt kính

có độ bóng và nhẵn hơn trong ảnh chụp Đối với các nhà điêu khắc Cực thực, họ đổ khuôn bằng nhựa các nhân vật người thật rồi đúc lại thành các pho tượng, sau đó dùng mầu bôi vẽ như người thật, thậm chí còn khoác lên các pho tượng những bộ quần áo thật nữa Tất cả các kỹ thuật trong phong cách này đều nhằm tạo ra cái cực giống, cực thực, một số hoạ sỹ và nhà điêu khắc có tiếng của phái này là Hanson, Andrea, Eddy, Close, Estes, Morley và Goings” [11, tr113]

Nhà lý luận văn hoá, xã hội học, triết học, nhiếp ảnh gia nổi tiếng với các phân tích về phương tiện truyền thông, văn hoá đương đại người Pháp Jean Baudrillard bình luận: “nghệ thuật cực thực là mô phỏng lại một cái gì

đó mà không bao giờ thực sự tồn tại”

Trong cuốn “Văn hoá Mỹ những năm 1980” của Thompson Graham [24, tr48] viết: “Một cuộc biểu tình của các nhiếp ảnh tạo nên sự cách mạng, đồng hoá vào thế giới nghệ thuật Là sự thành công của hội hoạ hiện thực vào cuối năm 1960 và đầu những năm 1970 Nó được gọi là Cực thực hay Siêu hiện thực”

Nghệ sỹ Cực thực Paul Carden (hoạ sỹ Cực thực scotland) [37] nêu ra quan điểm của ông về nghệ thuật Cực thực: “tăng cường bình thường trên ảnh hưởng vật thể và cảnh quan dựa trên hình ảnh, video tĩnh, vân vân, ý tưởng là vượt xa các bức ảnh”, “nghệ thuật cực thực hướng đến việc tạo ra các tác phẩm có hiệu quả về mặt cảm xúc, xã hội và văn hoá mạnh mẽ, khác hẳn với nghệ thuật hiện thực chỉ chú ý về các vấn đề kỹ thuật” Phát biểu của ông được coi là đại diện cho các nghệ sỹ khác cùng trường phái

Như vậy, từ những khái quát trên ta có thể rút ra được khái niệm về nghệ thuật Cực thực như sau: Nghệ thuật Cực thực được thể hiện dựa trên sự chắt lọc có chủ đích từ quan sát thực tế, những hình ảnh nhiếp ảnh nhưng người nghệ sỹ đã đưa nó tiến một bước xa hơn bằng một tổng thể phức tạp về

mô phỏng, tạo ra một ảo giác mong manh giữa nghệ thuật và hiện thực Nghệ thuật Cực thực ngoài thể hiện sự chân thực đến khó tin thì việc đề cao sự cường điệu hoá, chi tiết hoá là đặc điểm ngôn ngữ và yếu tố tạo hình quyết định cho phong cách nghệ thuật Cực thực

1.2 Khái quát về nghệ thuật Cực thực

1.2.1 Sơ lược về lịch sử ra đời của nghệ thuật Cực thực

Nghệ thuật Cực thực là một thể loại hội hoạ và điêu khắc giống như một bức ảnh có độ phân giải cao Chủ nghĩa cực thực là một trường phái của nghệ thuật và được coi là một sự tiến bộ của nghệ thuật hiện thực ảnh, bằng các phương pháp được sử dụng để tạo ra các bức tranh hoặc tác phẩm điêu khắc mang tính mô phỏng Thuật ngữ này chủ yếu áp dụng cho phong trào

nghệ thuật độc lập và phong cách nghệ thuật ở Hoa Kỳ và Châu Âu gần đây

đã phát triển từ đầu những năm 1970

Lịch sử ra đời của chủ nghĩa Cực thực:

Thuật ngữ Hyperrealism (Chủ nghĩa cực thực) này bắt nguồn từ năm

1973, bởi nhà thương mại người Bỉ Isy Brachot Sau một cuộc triển lãm tại phòng trưng bày của Brachot ở Brussels Từ nghệ thuật Cực thực đã được sử dụng làm tên gọi chính thức cho các họa sỹ chịu ảnh hưởng của nghệ thuật hiện thực ảnh và theo đuổi phong cách sáng tác này từ đó

Chủ nghĩa cực thực giai đoạn đầu của thế kỷ 21 được hình thành dựa trên các nguyên lý thẩm mỹ của chủ nghĩa hiện thực Hoạ sỹ hện thực ảnh người Mỹ Denis Peterson là người đầu tiên tiên phong sử hình thứcnghệ thuật

"Cực thực" để áp dụng cho phong trào sáng tác mới cùng nhóm nghệ sĩ của mình Graham Thompson đã viết:

"Một hình ảnh về cách nhiếp ảnh được hòa nhập vào thế giới nghệ thuật là sự thành công của bức tranh photorealist vào cuối những năm

1960 và đầu những năm 1970 Nó còn được gọi là cực thực hay siêu hiện thực và các hoạ sĩ như Richard Estes, Denis Peterson, Audrey Flack, và Chuck Close thường làm việc từ những bức ảnh tĩnh để tạo ra

những bức tranh dường như là những bức ảnh" [24, tr11]

Các tác phẩm của Chủ nghĩa cực thực khác các tác phẩm hiện thực ảnh truyền thống cuối thế kỷ 20 là các hoạ sĩ và nhà điêu khắc Cực thực sử dụng các hình ảnh nhiếp ảnh làm nguồn tài liệu tham khảo, từ đó tạo ra một sự trình bày chi tiết hơn và dứt khoát hơn, còn nghệ thuật hiện thực ảnh thường là sự miêu tả và diễn tả lại các bức ảnh Các hoạ sỹ theo đuổi Chủ nghĩa cực thực

có xu hướng bắt chước hình ảnh, thường bỏ qua hoặc cường thực các chi tiết

cụ thể nhất định để duy trì một tổng thể phù hợp, độc đáo, chính xác, và sắc nét với sự nhấn mạnh Mặt khác, Chủ nghĩa cực thực mặc dù bản chất giống nhiếp ảnh nhưng có sự chủ định và phức tạp hơn cho chủ đề được miêu tả, thể

hiện nó như một vật thể sống hữu hình Những vật thể và cảnh quan trong các bức tranh và tác phẩm điêu khắc Cực thực thể hiện độ tỉ mỉ về chi tiết để tạo

ra một thực tế mới không nhìn thấy trong bức ảnh gốc Đó là kết quả của một

mô tả thuyết phục về thực tại Kết cấu, bề mặt, hiệu ứng ánh sáng và phản chiếu được thể hiện rõ nét hơn, khác biệt hơn so với hình ảnh tham khảo hoặc

thậm chí là chính đối tượng thực tế

Phong cách và phương pháp thể hiện của chủ nghĩa Cực thực:

Phong cách nghệ thuật Cực thực chủ yếu tập trung thể hiện vào các chi tiêt của đối tượng được chọn Những bức tranh và tác phẩm điêu khắc của Chủ nghĩa cực thực không phải là sự mô phỏng lại thực tế, cũng không phải là những minh họa cụ thể về một đối tượng hay chủ đề cụ thể Thay vào đó, họ

sử dụng các yếu tố bổ sung, cường thực hình ảnh, chi tiết để tạo ra một thực tế

mà trên thực tế không có hoặc không thể nhìn thấy bằng mắt thường Hơn nữa, người nghệ sỹ có thể kết hợp các yếu tố chủ quan về tình cảm, xã hội, văn hoá và chính trị như là một sự mở rộng của hình ảnh, một sự khác biệt rõ

rệt với xu hướng hiện thực ảnh

Họa sĩ và nhà điêu khắc Cực thực thực hiện các tác phẩm đôi khi còn kết hợp với một số các thiết bị, các bản chiếu phim hoặc máy chiếu đa phương tiện để đảm bảo độ chính xác trong quá trình thực hiện tác phẩm Các tác phẩm điêu khắc sử dụng polyesters được áp dụng trực tiếp lên

cơ thể người hoặc khuôn Chủ nghĩa cực thực đòi hỏi một mức độ cao về kỹ thuật và tính nghệ thuật để mang lại sự biểu đạt trong tác phẩm một cách hoàn

mỹ nhất

Chủ đề của Chủ nghĩa cực thực:

Các chủ đề của Chủ nghĩa cực thực bao gồm: chân dung, hình ảnh minh họa, cảnh quan, cảnh quan thành phố, những cảnh tường thuật hoặc các vấn đề về xã hội, văn hoá và chính trị Các nghệ sỹ Cực thực đồng thời cũng

mô phỏng và cải thiện hình ảnh của những bức ảnh bằng sự cường điệu chi

tiết vào trong trọng tâm các chủ đề, điều này cũng tương phản rõ rệt với nghệ thuật hiện thực ảnh Đồng thời đem lại sự thay đổi về mặt thực tế của hình

ảnh

Một số nghệ sỹ Cực thực đã dùng chính tác phẩm của mình để phản ánh và phơi bày các chế độ độc tài trên thế giới, các chính phủ chuyên chế về quân sự thuộc các nước thế giới thứ ba thông qua các tác phẩm Denis Peterson, Gottfried Helnwein và Latif Maulan đã miêu tả những sai lệch chính trị, văn hoá và sự suy đồi xã hội một cách chân thực trong tác phẩm của

họ như một ví dụ điển hình Tác phẩm của Peterson tập trung vào những người di cư, nạn diệt chủng và người tị nạn Helnwein đã phát triển công việc

kể chuyện không chủ ý, tập trung vào những sự lệch lạc trong quá khứ, hiện tại và tương lai của Holocaust Tác phẩm của Maulan như là một lời phê bình cho thấy sự thiếu tôn trọng rõ ràng của xã hội đối với những người nghèo khổ

và những người bị tước bỏ quyền lực Các chủ đề đôi khi cũng bao gồm các hình ảnh khó hiểu về nạn diệt chủng, hậu quả bi thảm và hậu quả ý thức

hệ Thông qua chủ đề, những nghệ sĩ thuộc Chủ nghĩa cực thực còn thể hiện tác phẩm như một phương tiện truyền thông để phản ánh về thực trạng xã hội thay cho lời bình luận

1.2.2 Biểu hiện yếu tố cường thực trong các tác phẩm Cực thực

Có thể thấy yếu tố cường thực là ngôn ngữ chính trong sáng tác của chủ nghĩa Cực thực Yếu tố cường thực được biểu hiện ở nhiều dạng trong tác phẩm, phụ thuộc vào phong cách tạo hình đặc trưng của từng hoạ sỹ nhưng đều có một điểm chung là yếu tố cường thực thể hiện qua việc tăng cường chi tiết hoá đối tượng Ngoài việc yếu tố cường thực biểu đạt thông qua mầu sắc, không gian, ánh sáng, đậm nhạt … đôi khi nghệ sỹ dùng cả kích thước của tác phẩm như là cách để cường thực đối tượng Do đó biểu hiện yếu tố cường thực được thấy trong một số dạng như sau:

- Yếu tố cường thực biểu hiện qua các lớp không gian khác nhau:

Trong một tác phẩm, các hoạ sỹ có thể sử dụng đặc tính riêng của đối tượng để tạo ra một hay nhiều lớp không gian trong tranh Để tạo ra các lớp không gian khác nhau thì phụ thuộc rất nhiều vào các đối tượng được người hoạ sỹ sử dụng Các đối tượng đó phải có tính chất phản quang trên bề mặt hay trong xuất như: thuỷ tinh, nước, nilon, kim loại … Các đối tượng đó ngoài mặt làm thay đổi về ánh sáng, phản chiếu hình ảnh như một lớp không gian thứ hai thì còn là nơi các hoạ sỹ Cực thực có thêm không gian để sáng tạo cũng như truyền tải các nội dung khác nhau vào tác phẩm Điều này cóthể thấy rõ nhất trong các tác phẩm Cực thực của hoạ sỹ Richard Estes (H.3, tr71

- H.6, tr73), hoạ sỹ Robert Neffson (H.24, tr83 - H.25, tr83) hay trong tác phẩm của hoạ sỹ Blackwell (H.34, tr88) Ngoài mặt tạo ra chiều sâu không gian trong tác phẩm, yếu tố tạo hình, các chi tiết được nhấn mạnh làm rõ trong các lớp không gian này còn giúp cho hoạ sỹ đưa các yếu tố khác như yếu tố cường thực về ánh sáng, về không gian cũng như nội dung để nhấn mạnh các thông điệp cá nhân muốn truyền tải

- Yếu tố cường thực biểu hiện qua chiếu trên bề mặt phản quang:

Trong các tác phẩm cực thực của hoạ sỹ Richard Estes, bề mặt phản quang của kim loại cũng được sự dụng như một nhân tố chính thể hiện nội dung của tác phẩm Có thể thấy qua một số tác phẩm như “Bốt điện thoại” (H.3, tr71) hay “Xe buýt với sự phản chiếu của tòa nhà Flatiron” (H.2, tr71) hay một số tác phẩm của hoạ sỹ Bob Petillo (H.37, tr90) như ví dụ cho thấy nội dung hình ảnh được phản chiếu trên các bề mặt kim loại thể hiện một cách

rõ ràng và có chủ ý Ngoài mặt phá vỡ kết cấu bề mặt phẳng bằng nội dung thì hình ảnh phản chiếu trên bề mặt cong của kim loại đã tạo ra được sự khác lạ của hình ảnh trong việc tạo hình có chắt lọc, tính toán Sự tăng cường chi tiết

về nội dung trong một phạm vi nhỏ được phản chiếu còn đòi hỏi người hoạ sỹ ngoài mặt kỹ năng còn thể hiện quan điểm tạo hình trong thực hiện hiện tác

phẩm Yếu tố này hỗ trợ rất lớn về giá trị cũng như thành công trong các tác phẩm cực thực

- Yếu tố cường thực biểu hiện qua tăng cường chi tiết đối tượng:

Sự tăng cường chi tiết hoá một đối tượng cụ thể cũng là cách để nhấn mạnh về hình ảnh mô tả nhằm mang lại biểu đạt cao trong đặc tả đối tượng

Một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ Denis Peterson trong series “The Wall” (H.16 - H.17 - H.18, tr79, tr80), “Don’t Shed No Tears” (H.20 - H.21, tr81)

hay một số tác phẩm chân dung của hoạ sỹ Bryan Drury (H.45, tr94), tranh phong cảnh của hoạ sỹ Anthony Brunelli (H.35, tr88), các tác phẩm của hoạ

sỹ Alyssa Monks (H.44, tr94) cũng là ví dụ điển hình trong việc sử dụng yếu

tố cường thực về đặc tả hình ảnh đối tượng được chi tiết hoá một cách mạnh

mẽ Ngoài ra, sự tăng cường chi tiết hoá đối tượng còn làm cho nội dung tác phẩm có sức lan toả mạnh mẽ hơn đối với công chúng

- Yếu tố cường thực biểu hiện qua kích thước đối tượng:

Ở dạng này, yếu tố cường thực nhấn mạnh trực tiếp đến thị giác của người xem, tạo ra được sự kinh ngạc trước một tác phẩm Nội dung thể hiện

có thể là chân dung, một chai nước ngọt, lọ đựng gia vị … nhưng được phóng đại tỷ lệ lên gấp nhiều lần Đặc điểm của yếu tố này ngoài việc phóng đại tỷ lệ của đối tượng lên nhiều lần thì chi tiết của đối tượng cũng được khai thác một cách triệt để cho cảm giác không thể thật hơn về chi tiết Một số tác giả sử dụng yếu tố này trong sáng tác như hoạ sỹ Young-sung Kim (H.36, tr89), hoạ

sỹ Tjalf Sparlaay (H.41, tr92) là ví dụ điển hình cho phong cách sử dụng yếu

tố cường thực này

Ngoài ra còn một số dạng biểu hiện của yếu tố cường thực nữa như biểu hiện qua kết cấu kiến trúc, mầu sắc, đậm nhạt … Có thể thấy, yếu tố cường thực trong tác phẩm được biểu hiện ở nhiều dạng khác nhau, nhưng đều có điểm chung là nhằm nhấn mạnh hơn vào nội dung khai thác trong tác

phẩm cũng như tạo cho đối tượng được miêu tả một hình tượng bằng sự chi tiết hoá một cách tuyệt đối

Chủ nghĩa hiện thực, hiện thực ảnh, siêu hiện thực, siêu thực … bạn có thể gọi nó theo bất kỳ cách nào bạn thích về nghệ thuật cực thực, tranh cãi về những chi tiết giữa các phong cách, nhưng cuối cùng đấy chính là phong cách nghệ thuật đặc trưng của xu hướng nghệ thuật cực thực, nơi ảo tưởng thực tế được tạo ra qua sơn và cho kết quả trông giống như một bức ảnh lớn, sắc nét hơn bất cứ thứ gì khác.Sự chi tiết hoá đối tượng xuất hiện trên khắp bề mặt tác phẩm kể cả những chi tiết dù nhỏ nhất là đặc điểm dễ nhận thấy ở xu hướng nghệ thuật này

1.3 Khái quát sự nghiệp sáng tác của hoạ sỹ Richard Estes, Danis Peterson và Robert Neffson

1.3.1 Khái quát sự nghiệp sáng tác của hoạ sỹ Richard Estes

Richard Estes sinh ngày 14 tháng 5 năm 1932 tại Kewanee, Illinois, Hoa Kỳ Ông là một trong những nghệ sỹ nổi tiếng nhất thuộc giai đoạn đầu của Chủ nghĩa cực thực Ông được coi là một trong những người sáng lập phong trào Chủ nghĩa cực thực cuối những năm 1960 cùng các hoạ sỹ như: John Baeder, Ralph Goings, Chuck Close, AudreyFlack và Duane Hanson.

Lúc nhỏ, Estes chuyển đến Chicago cùng với gia đình, nơi ông học

về mỹ thuật tại trường The Art Institute of Chicago (1952-1956) Ông thường xuyên nghiên cứu các tác phẩm của các họa sĩ hiện thực như Edgar Degas, Edward Hopper và Thomas Eakins Sau khi hoàn thành khóa học, Estes chuyển đến New York làm thiết kế đồ họa tự do cho các nhà xuất bản

và quảng cáo truyền thông Thời gian rảnh rỗi ông bắt đầu chụp ảnh thành phố và sử dụng những hình ảnh này làm điểm bắt đầu cho các bức tranh của ông Năm 1966, ông rời bỏ công việc quảng cáo và tập trung toàn để thời gian

vẽ tranh

Những bức tranh của ông thường vẽ về những cảnh quan đô thị (thường

là New York) Tác phẩm của ông hiếm khi thấy rác hoặc tuyết xung quanh tòa nhà bởi vì ông tin rằng những chi tiết này làm giảm đi tính thẩn mỹ trong tác phẩm Ông cố gắng tạo ra các lớp không gian khác nhau trên một mặt phẳng Tác phẩm của ông đã được mô tả thông qua nhiều thuật ngữ khác nhau, từ Chủ nghĩa hiện thực, Chủ nghĩa cực thực, Chủ nghĩa hiện thực tân

kỳ, Chủ nghĩa hiện thực ảnh, đến Chủ nghĩa hiện thực cực đoan Hầu hết các bức tranh của ông từ những năm đầu của thập niên 1960 đều là những cư dân thành phố Bắt đầu khoảng năm 1967, ông chuyển sang vẽ các mặt tiền và các tòa nhà với cửa kính cùng những hình ảnh phản chiếu được hiển thị trong các cửa sổ này Phần lớn cảnh quan thành phố của ông không có người, ông thường thích mô tả các đối tượng quen thuộc ở đô thị như cửa sổ, bảng hiệu, ô

tô, buồng điện thoại và các nút giao thông Ông quan tâm đến việc thể hiện ánh sáng trên các bề mặt phản chiếu trong suốt sau khi ông xem một cuộc triển lãm các cảnh quan đô thị ảnh của Lee Friedlander (nghệ sỹ nhiếp ảnh Mỹ) vào năm 1967 Ông đã nhận được tài trợ triển lãm solo đầu của mình vào năm 1968 tại Allan Stone Gallery, New York, nơi ông đã có 5 cuộc triển lãm

cá nhân từ đầu những năm 1980

Bắt đầu vào giữa những năm 1970, khung cảnh đô thị của Estes đã trải qua một mức độ phức tạp mới thông qua việc sử dụng nhiều bức ảnh để xây dựng thành tác phẩm Mặc dù Estes là một họa sĩ về đô thị, ông dần dần chuyển sang các địa điểm khác, như Machu Picchu và bờ biển Maine, cũng như tranh chân dung, nổi bật nhất là tác phẩm chân dung kiến trúc sư người Hoa Kỳ Pei (1980) và nhà văn Pháp Marguerite Yourcenar (1990)

Kể từ lần xuất hiện đầu tiên của Estes vào năm 1968, ông đã thực hiện được nhiều triển lãm cá nhân tại Hoa Kỳ và nước ngoài, tại Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại, Chicago (1974); Bảo tàng Mỹ thuật Boston, đến Bảo tàng Nghệ thuật Toledo, Ohio; Bảo tàng Nghệ thuật Nelson Atkins, Kansas; Bảo

tàng và Vườn điêu khắc Hirshhorn, Washington, DC (1978); Bảo tàng nghệ thuật Isetan, Tokyo; Bảo tàng Nghệ thuật Kinetsu, Osaka, Nhật Bản và Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại thành phố Hiroshima (1990) Nhật Bản Triển lãm tác phẩm in và tranh Nhật Bản của ông tại Sert Gallery; Carpenter Trung tâm Nghệ thuật Thị giác, Đại học Harvard, Cambridge, Massachusetts (1990); FIAC Foire Internationale d'Art Contemporain, Grand Palais, Paris; Phòng trưng bày Marlborough, New York (1993); Và Palazzo Magnani, Reggio Emilia, Ý đến Museo Thyssen-Bornemisza, Madrid (2007) Tác phẩm của ông đã được giới thiệu trong nhiều triển lãm quan trọng trung tâm trong lịch sử của Photorealism, Phòng trưng bày Nghệ thuật Cao đẳng Vassar, Poughkeepsie, New York (1968); Bảo tàng Mỹ thuật Whitney, New York (1972); Documenta, Kassel, Tây Đức (1972); Galleria Civica di Arte Moderna, Turin, Ý (1974); Trung tâm nghệ thuật đương đại quốc gia, Paris (1974); Kunsthalle Darmstadt, Tây Đức (1975); Bảo tàng Guggenheim (1981); Và Deutsche Guggenheim, Berlin (2009)

1.3.2 Khái quát sự nghiệp sáng tác của hoạ sỹ Danis Peterson

Denis Peterson là một hoạ sỹ người Mỹ gốc Armenia được biết đến trên toàn thế giới qua những tác phẩm nghệ thuật hiện thực ảnh đáng kinh ngạc Ông là một trong những "photorealists" đầu tiên xuất hiện ở New York vào những năm 1960 và đầu những năm 1970 được thừa nhận như là người sáng lập ra "Chủ nghĩa cực thực" Nghệ thuật của ông tập trung nhiều vào các thông điệp về xã hội, về văn hoá đương đại và chính trị Các tác phẩm của ông được giới thiệu rộng rãi và trưng bầy ở những nơi như Washington DC, New York City, Chicago, Paris, Milan và London Ông cũng có nhiều tác phẩm được lưu giữ ở các bảo tàng Brooklyn, Whitney Museum of Art America, Butler Viện Nghệ thuật Hoa Kỳ, Tate Modern, Bảo tàng Nghệ thuật Springville, MPA Corcoran và Phòng triển lãm Max Hutchinson ở New York

Denis Peterson bắt đầu vẽ từ khi bốn tuổi dưới sự giám hộ của ông nội mình, một họa sĩ vẽ tranh tường bậc thầy và người bảo trợ gần gũi của Claude Monet Trong khi theo đuổi một BFA, Denis duy trì một phòng vẽ và phục hồi các tác phẩm nghệ thuật thời kỳ Phục hưng cho các viện bảo tàng Sau khi tốt nghiệp đại học, ông làm nghề vẽ tranh minh họa tại Exxon Ông tham dự cộng tác dưới một học giả giảng dạy có uy tín, nơi ông kiếm được MFA của mình trong vẽ tranh Những bức tranh của ông được trưng bày tại các viện bảo tàng công cộng và phòng trưng bày thương mại khắp Hoa Kỳ và Châu

Âu, được các nhà sưu tập nổi tiếng và các nhà bảo trợ nghệ thuật nổi tiếng thế giới tìm kiếm.Những tác phẩm của ông ngoài giá trị nghệ thuật còn có một ý nghĩa biểu tượng vượt thời gian chứ không phải là sự xuất hiện đơn thuần như một bức ảnh Mặc dù không phải là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, nhưng Denis đã dựa vào những bức ảnh chụp từ máy ảnh của mình để duy trì tính nhất quán về thành phần và chủ đề như là các nghiên cứu tham khảo đáng tin cậy

Các tác phẩm của ông tập trung vào tinh thần của con người không thể thay đổi được số phận Các đối tượng của ông được mô tả toàn diện với sự điềm tĩnh khi đối mặt với những nỗi kinh hoàng bao quanh như bệnh chết người, tra tấn, tra tấn khủng bố, và hận thù Gần đây các tác phẩm của ông mô phỏng lại xã hội thành phố New York, tập trung vào việc áp đặt các biển quảng cáo cao 10 tầng như các biểu tượng POP nhìn ra các đường phố, người

đi bộ và phương tiện giao thông đường phố bận rộn "Trong những bức tranh của Peterson, những người có mặt trong tranh thường bắt gặp dưới sức nặng

và áp lực của các biển quảng cáo Đối với Peterson, đây là một bài bình luận

về xã hội đương đại và ảnh hưởng của nó đối với con người”

Các tác phẩn của Denis Peterson như minh hoạ cho đặc tính của chủ thuyết Metamodernism / Popomo (là một tập hợp trên phạm vi rộng của sự phát triển trong lý thuyết phê bình, triết lý, kiến trúc, nghệ thuật, văn học,

và văn hóa mà đang nổi lên và phản ứng với chủ nghĩa hậu hiện đại Một thuật ngữ gần đây tương tự là chủ nghĩa đa nguyên), đồng thời tác phẩm của ông cũng giải quyết một cảm giác mất mát, đau đớn / tức giận liên quan đến

vị trí của con người trong một nền văn hoá bị thống trị bởi các công ty Mỹ

“Tôi thấy mối liên hệ với chủ nghĩa hiện thực xã hội bởi vì nó thường phải đối mặt với tín điều riêng của nó bằng cách cho thấy những cá nhân bị bắt gặp trong cuộc chiến tranh chính trị xã hội / văn hoá” Tác phẩm của Peterson sống trong những mối lo ngại này

1.3.2 Khái quát về sự nghiệp sáng tác của hoạ sỹ Robert Neffson

Robert Neffson (sinh 28 tháng 12 1949) là một hoạ sỹ người Mỹ nổi bật với những tác phẩm cực thực vẽ về các thành phố trên thế giới

Neffson sinh ra ở New York City, New York Ông sống cùng với bố sau khi mẹ ông qua đời lúc ông bảy tuổi Ông bắt đầu tham dự các lớp học tại Liên đoàn Sinh viên Nghệ thuật New York năm 1961, dưới sự hướng dẫn của các nghệ sĩ như Lennart Anderson và Sidney Dickinson Lúc sinh viên, ông đã sao chép lại các tác phẩm của các danh hoạ bậc thầy tại Bảo tàng nghệ thuật Metropolitan ở New York và Bảo tàng Mỹ thuật Boston Nghiên cứu của ông về họa sỹ Jan Vermeer, Thomas Eakins, Camille Corot và Canaletto

đã giúp ông phát triển kỹ năng trong nghệ thuật khi theo học tại Đại học Mỹ thuật Boston Năm 1971, ông tốt nghiệp xếp loại xuất sắc Tác phẩm của Neffson luôn thu hút sự chú ý của các giáo sư, bao gồm James Weeks và họa

sĩ trừu tượng Philip Guston

Ông cũng dành được học bổng toàn phần về mỹ thuật tại trường Skowhegan ở Maine và điêu khắc tại Viện Tanglewood ở Lenox, Masachusetts Đạt được bằng thạc sĩ về Mỹ thuật sơn năm 1973 từ Đại học Boston Ông cũng giảng dạy một thời gian ngắn tại bảo tàng DeCordova ở Linon, Massachusetts và Fisher College ở Boston Ông nhận được Quỹ nghệ

thuật và Nhân văn Massachusetts, quỹ Elizabeth T.Greenshields tài trợ để hỗ trợ công việc sáng tác của mình

Năm 1976, công việc của Neffson đã thay đổi đáng kể khi ông được trao học bổng Fulbright - Hayes cho hội hoạ tại Rome, Ý Trong thời gian ở

Ý, ông đã gặp William Bailey tại trường American Academy, Rome Người

đã có một ảnh hưởng mạnh mẽ đến các tác phẩm của ông ở thời điểm đó Khi trở về Mỹ năm 1977, Neffson được tài trợ hỗ trợ sáng tác một năm của quỹ ArtistinResidence Grant bởi Bảo tàng Roswell và Trung tâm Nghệ thuật ở New Mexico, giảng dậy tại Đại học Aiona ở Tempe và Đại học Pennsylvania Ông cũng nhận được mời tham gia một hội đồng Pennsylvania

về nghệ thuật Visual Artist Grant vào năm 1983 Ông cũng dạy tại Pratt Institute ở Brooklyn, New York và tiếp tục dạy vẽ tranh trong nhiều năm tại Liên đoàn Sinh viên Nghệ thuật New York

Neffson là thành viên của First Street Gallery tại New York từ năm

1978 đến năm 1985, trong thời gian đó ông đã có nhiều triển lãm cá nhân cũng như các chương trình nhóm với những nghệ sỹ như Catherine Murphy Trong 1985-1998 các tác phẩm của ông được lấy cảm hứng từ Richard Estes và Chuck Close (một nhóm hoạ sỹ thuộc thế hệ thứ nhất của Chủ nghĩa cực thực), các tác phẩm đó sau được trưng bày tại phòng trưng bày SoHo, trung tâm nghệ thuật OK Harris và Louis Meisel Gallery

Năm 2004, Neffson được giao sáng tác một bức tranh vẽ Trung tâm Thương mại Thế giới

Năm 2007, Neffson được họa sĩ người Anh: Clive Head tổ chức triển lãm các tac phẩn của ông tại Marlborough Fine Arts, London và thảo luận về quá trình sáng tác

Robert Neffson tham gia Hammer Galleriesnăm 1998, tổ chức nghệ thuật New York Ông cũng đã trưng bày tác phẩm tại Plus One Gallery ở London từ năm 2005 Năm 2009, ông được mời tham gia Bernarducci Meisel

Gallery ở thành phố New York Neffson cũng bắt đầu tham gia triển lãm với Thư viện Albemarle ở London trong cùng năm Các tác phẩm của ông được trưng bày và thu thập trên toàn thế giới

Các cuộc triển lãm của Robert Neffson:

2016: "Một tổng quan lịch sử về những bức tranh đô thị chụp ảnh phản chiếu Robert Bechtle, Richard Estes, John Salt và những người khác" Bernarducci.Meisel Gallery, New York

2016: “Chương trình SOLO”Bernarducci.Meisel Gallery, New York

2015: "Những bức tranh thành phố: Nhìn từ bên ngoài, Triển lãm nhóm" Bernarducci.Meisel Gallery, New York

2013 - 2014:“Siêu thực tế 1967-2012" Museo Thyssen-Bornemisza Madrid,

Tây Ban Nha; Kunstmuseum Thun, Thu Switzerland Sĩ; Bảo tàng & Phòng triển lãm Nghệ thuật Birmingham, Vương quốc Anh; Viện bảo tàng Den Haag, Hà Lan; Di sản văn hoá thế giới Völklinger Hütte, Đức

2013: "Bộ sưu tập Louis & Susan Meisel" Viện Nghệ thuật Hoa Kỳ Butler Youngstown, OHIO, Hoa Kỳ

2013: "Photorealism Revisited", Bảo tàng Nghệ thuật Thành phố Oklahoma, Oklahoma, Hoa Kỳ

2012: "Tranh ảnh ảo thuật với máy ảnh" Kunsthalle Tübingen, Tübingen, Đức Robert Neffson có phòng triển lãm riêng tại thành phố New York, nơi anh sống với vợ, Karin Choy

Neffson nhìn thấy hình học của thành phố - những đường song song của kiến trúc, lưới của các đường phố và cửa sổ, các bóng tối góc cạnh mặt trời giữa những tòa nhà trọc trời Một trong những pháo đài của Neffson đang phân loại các mạng lưới các đối tượng, bóng tối và phản chiếu lộn xộn Trong cửa sổ cửa hàng, mà ông làm bằng cách hệ thống phá vỡ từng thành phần vào một loạt các máy bay hoàn hảo [27,

ARTNews, tháng 11 năm 2004]

Tiểu kết:

Xã hội phát triển kéo theo sự ra đời của những xu hướng mới trong nghệ thuật Khoảng giữa thế kỷ XX, nghệ thuật thế giới có nhiều thay đổi và biến động dẫn đến sự ra đời của một loạt những xu hướng và trao lưu mới được gọi chung là Chủ nghĩa hậu hiện đại Vào cuối những năm 1950 và đầu những năm 60, cùng với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, gần như cùng một lúc các trào lưu mới đồng loạt xuất hiện như là cách phá bỏ các hạn chế mà nghệ thuật hiện đại còn vướng mắc Từ Chủ nghĩa biểu hiện trừu tượng, tiếp theo là nghệ thuật Pop, và Chủ nghĩa tối giản Vào giữa những năm 1960, một phong trào nhỏ hơn của các nghệ sĩ cá nhân sản xuất tranh chân dung thực tế liên quan đến nhiếp ảnh đã bắt đầu gây được sự chú ý Phải mất hơn một thập

kỷ cho phong trào này để có được bất kỳ một danh tính chính thức và gắn kết các nghệ sỹ hiện thực có cùng quan điểm lại với nhau cùng phá vỡ mọi giới hạn của hiện thực, tạo ra một xu hướng nghệ thuật mới - Chủ nghĩa cực thực Các tác phẩm của chủ nghĩa này mang lại một cảm giác khách quan, đánh mạnh vào trực giác người xem tạo nên tạo nên những cung bậc cảm xúc khác nhau khi đối diện với tác phẩm Những tác phẩm này tạo nên một hiểu quả thị giác mới lạ đến kinh ngạc mà trước đây công chúng chưa từng được thấy Với ngôn ngữ đặc trưng riêng biệt, Chủ nghĩa cực thực đã tạo dựng được những giá trị và vị trí nhất định trong lịch sử nghệ thuật thế giới Ba hoạ sỹ Richard Estes, Denis Peterson và Robert Neffson là những người góp phần gây dựng

và phát triển rất lớn cho Chủ nghĩa cực thực này ở mỗi giai đoạn Cả ba họa

sỹ cùng chung một quan điểm trong xu hướng nghệ thuật cực thực và để lại những giá trị cũng như sự ảnh hưởng của mình cho sự phát triển của xu hướng nghệ thuật độc đáo này

Đối với tôi nghệ thuật là một sự khám phá liên tục vào thực tế, một cuộc thăm dò các dữ liệu hình ảnh đang diễn ra hàng thế kỷ, mỗi nghệ

sĩ góp phần vào sự tiến bộ của thế hệ sau Tôi muốn đi thêm một bước

nữa và mở rộng Tôi cũng tin rằng mọi người có một nhu cầu sâu sắc

để hiểu thế giới của họ và nghệ thuật làm rõ sự thật cho họ [28,

Audrey Flack - hoạ sỹ cực thực Mỹ]

CHƯƠNG 2

BIỂU HIỆN YẾU TỐ CƯỜNG THỰC TRONG TRANH CỦA HOẠ SỸ RICHARD ESTES, DENIS PETERSON VÀ ROBERT NEFFSON 2.1 Biểu hiện yếu tố cường thực của hoạ sỹ Richard Estes

"Tôi thích vẽ tranh vì tất cả những gì tôi có thể làm với nó.Tôi không

cố gắng để tuyên truyền cho New York hay bất cứ điều gì.Tôi nghĩ rằng tôi sẽ phá bỏ hầu hết những nơi tôi vẽ” [38, Richard Estes]

Sự quan tâm của Estes trong việc thể hiện ánh sáng trên các bề mặt phản chiếu trong suốt bắt đầu sau khi ông xem một cuộc triển lãm các cảnh quan đô thị ảnh của Lee Friedlander (Nghệ sỹ nhiếp ảnh người Mỹ) vào năm

1967 Mặc dù Estes là một họa sĩ về đô thị, ông dần dần chuyển sang các đề tài khác, như Machu Picchu và bờ biển Maine, cũng như chân dung, nổi bật nhất là kiến trúc sư Hoa Kỳ Pei và nhà văn Pháp Marguerite Yourcenarnhững năm 1980 và 1990

Khi đến với sân khấu nghệ thuật New York Richard Estes đã giới thiệu một hình thức tô màu được nhấn mạnh bằng sự kiểm soát và độ chính xác cao của các chi tiết dựa trên nên tảng của các bức ảnh Hướng đến việc “siêu thực

tế hiện thực” và mô tả lại thực tế rõ ràng hơn về thời đại công nghệ cao sau chiến tranh Đối với Estes, những hình ảnh trên bề mặt phản chiếu của thành phố New York luôn thu hút và tạo cảm hứng cho ông Tác phẩm của ông là sự thống nhất của nhiều bức ảnh, gợi ra một thế giới hiện đại trong những đường nét rõ ràngvà hệ thống trong việc trình bày thông tin về chính nó Thay vì con người, ông quan tâm mọi thứ vật chất và vật thể để kể lại câu chuyện của riêng mình trong một bức tranh mà ông luôn ẩn dụ các ý nghĩa cho biểu tượng

“New York” (H.5, tr74)

Yếu tố cường thực trong các sáng tác của Richard Estes:

Tôi không thể quan tâm đến Pop hay nghệ thuật trừu tượng, Tôi không muốn làm những gì mọi người đang làm, và sau đó đưa ra các lý thuyết

và triết lý để biện minh cho nó Tôi muốn làm một cái gì đó đơn giản hơn mà có tất cả sự sâu xa và kỹ năng kèm theo để thể hiện Chủ nghĩa cực thực dường như là một thách thức Bức tranh trừu tượng nhìn quá

dễ đối với tôi [38, Richard Estes]

Cho đến thế kỷ XX, với sự xuất hiện của Chủ nghĩa hiện đại, kỹ thuật trong nghệ thuật của nghệ sĩ đã bị thách thức, những xu hướng và kỹ năng phá cách, các vật liệu hỗ trợ và phương pháp truyền thống được hỗ trợ và thay thế bằng nhiều phương pháp ứng dụng khoa học kỹ thuật nếu không được quan tâm đúng mức Richard Estes là một trong số các nghệ sĩ đã bác bỏ sự thiên vị đối với nghệ thuật hàn lâm bằng cách tạo ra những tác phẩm cực thực gợi liên tưởng đến những bức tranh “trompe l'oeil” [41, từ tiếng Pháp để mô

tả một thể loại nghệ thuật thị giác - tranh 3D] đã từng tạo ra một phương tiện cho các nghệ sỹ thể hiện sự vượt trội về mặt kỹ thuật của họ Vấn đề kỹ thuật trong thể hiện tác phẩm được coi là rất quan trọng Nó chứng minh kỹ năng của họa sĩ có khả năng về mặt kỹ thuật trong việc truyển tải ý tưởng vào trong tác phẩm

Hầu hết các bức tranh của Estes từ những năm đầu của thập niên 1960 đều là những cư dân thành phố hoạt động hàng ngày Bắt đầu khoảng năm

1967, ông bắt đầu vẽ các mặt tiền và các tòa nhà với cửa kính và quan trọng hơn, là những hình ảnh phản chiếu được hiển thị trong các cửa sổ này Những hình ảnh phản chiếu của thành phố in trên các bề mặt kim loại luôn có sự thu hút với ông Điều đó được thế hiện qua nhiều tác phẩm của ông trong suốt sự

nghiệp như tác phẩm “Xe buýt với sự phản chiếu của tòa nhà Flatiron” (H.2,

tr71) Ông lựa chọn cách mô tả thành phố cho những tác phẩm cực thực của mình thông qua trực tiếp hoặc gián tiếp Trong đó sơn và bề mặt được ông sử

lý một cách cẩn thận đến tuyệt đối, làm cho nhấn mạnh tới mức gần như là

một bức ảnh Những hình ảnh phản chiếu lên thành xe ô tô và kính chắn gió trên xe buýt như quá chân thực với cuộc sống hàng ngày được thể hiện bằng

kỹ thuật sơn Những "bức tranh phản chiếu" này cũng là bằng chứng về quan điểm của các nghệ sĩ thuộc Chủ nghĩa cực thực Ánh sáng bị biết dạng trên mặt phẳng cong và tạo ra những hình ảnh khác lạ, độc đáo Một số bức tranh hầu như khó phân biệt được giữa thực vào ảo Như nhà sử học nghệ thuật, John Perreault đã viết: "Trong một số bức tranh, có những miếng vá nhỏ của thực tại không được phản ánh, các hình ảnh trong không gian có thể nhận biết, những mảnh vụn của không gian không bị bóp méo tương đối là khéo léo” [38] Những nghệ sỹ theo chủ nghĩa hiện đại Mỹ những năm 1920 và

1930 đã thể hiện sự ấn tượng mạnh mẽ bởi kiến trúc hoành tráng của các địa danh New York, biến nó thành nghệ thuật của họ với sự tôn kính gần như tôn giáo Ngược lại, Estes có khuynh hướng tránh các quan điểm chọn lựa địa danh nổi tiếng trong những bức tranh của mình một các trực tiếp Thay vào đó

mô tả thành phố theo cách riêng của mình để cho người xem được trải nghiệm cùng sự so sánh với hình ảnh thường nhật Ở đây, Tòa nhà Flatiron mang tính biểu tượng của thành phố New York được Estes mô phỏng cận cảnh theo chiều nằn ngang thông qua không gian phản chiếu trên kính chiếc xe hơi Hình ảnh được thể hiện chi tiết tỉ mỉ, trọng tâm của tác phẩm dường như là trạng thái tâm hồn của hành khách đơn độc trên xe buýt tạo nên giá trị biểu tượng khác lạ của New York thông qua tác phẩm của ông Richard đãthể hiện được sự chắt lọc hình ảnh của mình trong việc mô phỏng cho người xem thấy một hình ảnh thành phố New York vừa lạ vừa quen

Tác phẩm “Bốt điện thoại” (H.3, tr71) là một ví dụ như minh chứng cho sự tinh tế và khả năng quan sát và chắt lọc hình ảnh của Estes Tác phẩm này cũng được ghi nhận như thành công của ông trong việc mô phỏng hiện thực trong những năm đầu của sự nghiệp sáng tác Thông qua gian hàng điện thoại, những hình ảnh xã hội được ông thể hiện bằng những phản chiếu trên

các mảnh nhỏ của kính và kim loại tạo nên một cảm giác đan xen, méo mó,

vỡ vụn Từ hình ảnh taxi và người đi bộ đến những dòng chữ của biển quảng cáo, cửa hàng thời trang … như cạnh tranh với nhau trong các lớp không gian trên chất liệu phản quang của booths điện thoại Một mật độ hình ảnh chi tiết dầy đặc, trật trội được nhồi nhét trong không gian vuông vắn gần như biến mất hoà lẫn vào hình ảnh những người đang ở bên trong gian điện thoại Chất liệu inox của booths điện thoại như tăng thêm tính hiệu quả trong việc mô phỏng về hình ảnh hào nhoáng của thành phố, tạo cho người xem một hình ảnh đô thị đông đúc, nhộn nhịp và hiện đại bằng các hình ảnh phản chiếu, ẩn

dụ John Updike (nhà phê bình nghệ thuật Mỹ) đã viết một bài tiểu luận về

bức tranh, trong đó ông phản ánh:

Bằng quan điểm cá nhân, họ đã biểu thị các gian hàng điện thoại như được lấy từ bytes máy tính hoặc tương tự như vậy, họ điền vào các khe của họ và cung cấp thông tin Sự ảm đạm của thông tin này tương phản với sự phong phú hoặc thông tin thị giác mà họa sĩ đã truyền đạt một cách không ngớt, làm cho sự trớ trêu của nghệ thuật trở nên tràn ngập

[38]

Các cấu trúc kiến trúc và đường phố của New York cũng là chủ đề chính trong sự nghiệp hơn 50 năm của Estes Trong khi sự sắc sảo và rõ nét trong các bức tranh của ông gợi lên hình ảnh có kỹ thuật và tính sáng tạo, cũng như cảm giác nổi bật và chi tiết mà không có máy ảnh nào có thể diễn đạt được một cách như vậy Một trong những yếu tố dẫn đến thành công nổi bật trong các tác phẩm của Estes, đặc biệt các cảnh quan thành phố New York

là những bề mặt phản chiếu luân đa dạng, ánh sáng được khúc xạ và sự biến dạng của hình ảnh có chủ ý và chắt lọc Như John Wilmerding (giáo sư danh

dự tại Đại học Princeton) đã viết: "những phản chiếu này trở thành những thế giới của sự mơ hồ về nhận thức tinh tế nhất và những hình ảnh phức tạp, uốn

cong, mở rộng và thu hẹp một cách đầy hấp dẫn” [28]

Trong các tác phẩm: “Xe buýt của trung tâm thương mại thế giới” (H.1, tr70), “Cửa xoay” (H.4, tr72), “Cửa hàng Woolwooth’s” (H.5, tr72),

“Quảng trường Times” (H.6, tr73) Hình ảnh thành phố của ông được thể

hiện đa dạng trên các chất liệu phản chiếu, đa dạng về cách tiếp cận vấn đề trong thể hiện tác phẩm Bản thân Estes nhận xét rằng ông nhận thấy sự phản chiếu "trực quan thú vị", đặc biệt là trong cách tạo ra "sự pha trộn của hình dạng, màu sắc và không gian Nó tạo ra một khuôn mẫu hay một sáng tác” Trong một chú thích khác, ông nói thêm: "Đó là một cách để được trừu tượng

mà không bị trừu tượng” [28] Cách đặt vấn đề này cho thấy quan điểm tạo hình của Estes trong việc tạo ra một tác phẩm, chính bản thân nghệ sĩ đã khéo léo bình luận về chủ đề này: "Nó không phải là nghệ thuật nếu bạn thay đổi mọi thứ bạn thay đổi để làm cho nó gần hơn với nó, lý do duy nhất tôi thay đổi mọi thứ đơn giản là làm cho những gì thực sự diễn ra rõ ràng hơn và sau

đó thay đổi mọi thứ để sáng tác" [32] Quan điểm đó của Estes đã tạo ra một thành phố đầy cảm xúc trong các tác phẩm của mình.Bằng cách sử dụng các thủ pháp, các yếu tố về thị giác đầy thuyết phục hoàn chỉnh với sự phản chiếu của chi tiết đáng kinh ngạc từ cửa sổ và các bề mặt bằng kim loại Sự phản chiếu của ánh sáng và không gian tạo cho các tác phẩm về thành phố của ông vừa thân quen, vừa mới lạ Trong mô tả của Patterson Sims (người phụ trách bảo tàng nghệ thuậtPortland, một người bạn của Estes) “các tác phẩm của Richard giống như các phông nền của sân khấu, dường như có hàng triệu câu truyện xuất hiện ở trong đó Biểu tượng của nghệ thuật phản xạ ánh sáng và không gian” [33]

Ngoài các tác phẩm vẽ về thành phố, với sự phản chiếu của không gian

và ánh sáng lên các ô cửa kính Richard Estes còn được ghi nhận ở cả các thể

loại khác như tranh phong cảnh Tác phẩm: “Trưa chủ nhật trong công viên” (H.7, tr73), “Cầu Williamsburg” (H.8, tr74), “Sông băng vịnh Alaska” (H.10, tr75), “Sông băng Hubbard” (H.11, tr75), “Biển Nam Cực” (H.12, tr75) hay

tác phẩm tranh chân dung “Trân dung của I M Pei” (H.9, tr74) … Những

bức tranh của ông không chỉ là những cảm xúc trực quan từ các tấm ảnh Ở

đó ông còn nói đến mối quan hệ giữa con người với môi trường ở trong tác phẩm của mình Một môi trường trong sạch thuần khiết theo đúng nghĩa những gì ông muốn truyền tải, gửi gắm

Một bức ảnh chỉ là những giá trị, nó không có đường nét Khi tôi sử dụng các bức ảnh là tôi đang sử dụng các giá trị và tôi thêm vào đó không gian và chuyển động từ quan điểm của tôi Đó là lý do tại sao tôi làm việc từ các bức ảnh Tôi thích chủ đề của những thứ tôi thực sự quen thuộc Tôi không nghĩ rằng tôi có thể sử dụng bức ảnh của một người nào khác mà tôi chưa bao giờ đến đó và vẽ tranh [26] Richard

Estes

Biểu hiện yếu tố cường thực trong các sáng tác của Richard Estes:

Bản thân Estes nhận xét rằng ông nhận thấy sự phản chiếu "trực quan

thú vị", đặc biệt là trong cách tạo ra "sự pha trộn của hình dạng, màu sắc và không gian Nó tạo ra một khuôn mẫu hay một sáng tác" Trong một chú thích

khác: "Đó là một cách để được trừu tượng mà không bị trừu tượng"

Trong sự nghiệp kéo dài hơn 50 năm của Richard, các tác phẩm của ông

đã được mô tả thông qua nhiều thuật ngữ khác nhau, từ Chủ nghĩa hiện thực, Chủ nghĩa hiện thực sắc nét, Chủ nghĩa hiện thực tân kỳ, Chủ nghĩa hiện thực ảnh, đến Chủ nghĩa hiện thực cực đoan Các tác phẩm của ông đều thể hiện quan điểm tạo hình một cách đa dạng theo từng giai đoạn Mỗi giai đoạn ông được ghi nhận cũng như tạo được dấu ấn tích cực cho riêng mình dựa trên thực tế hiện thực và xây dựng nên một ngôn ngữ đặc trưng trong sáng tác nghệ thuật cho riêng mình Ông thường chú trọng đến các nội dung bên trong hình ảnh phản chiếu của các lớp bề mặt Ông thường chọn cho mình các dạng

bố cục cận cảnh sự phản chiếu để từ đó ông có thể đưa các quan điểm cá nhân

cùng các yếu tố cường thực của mình vào bên trong nội dung tác phẩm bằng trò chơi phản chiếu ánh sáng và không gian thông qua các tác phẩm

Patterson Sims (người phụ trách bảo tàng nghệ thuật Portland) nhận xét:

Anh ta thực sự quan tâm đến sơn, và chỉ cần tìm thấy những hình ảnh đầy thách thức phức tạp và thú vị để vẽ Anh ta kín đáo về nội dung bên trong tác phẩm của mình Không bao giờ anh ta thừa nhận các lớp có ý nghĩa, Sự phức tạp của ánh sáng, không gian và nội dung là cách mà anh ta đã xây dựng cho các tác phẩn của anh ấy Anh ấy là một người rất tinh vi, vì vậy tất cả những vấn đề phức tạp đều gây cảm hứng cho anh ấy [33]

Với Estes, tất cả mọi thứ đều thuộc về nghệ thuật Các tác phẩm của ông thể hiện với niềm đam mê, sự nhiệt tình và cảm xúc Đó là một quy trình được tính toán, bền vững và chậm chạp mà ông đã đưa vào trong tác phẩm của mình Estes kết hợp nhiều điểm quan sát khác nhau trong cùng một tác phẩm, dựa trên các hình ảnh thực để tạo ra các lớp không gian phản chiếu tạo nên các tác phẩm dầy đặc chi tiết và nội dung ẩn dụ Hình ảnh trong tác phẩm của ông phức tạp hơn nhiều so với vẻ bề ngoài của tác phẩm, đòi hỏi người xem phải quan sát và phân tích Ông chọn lối bố cục cận cảnh như là một mô tuýp để dẫn dắt người xem đến với nghệ thuật thuật của mình Việc tạo ra một hiện thực giả thông qua các lớp không gian phản chiếu là cách để ông tiếp cận vấn đề trong sáng tác và quan điểm đó cũng là cách ông giới thiệu với công chúng về nghệ thuật của mình một cách gần gũi bằng hiện thực thường thấy Chủ nghĩa hiện thực của ông là một điều gì đó thân thuộc trong cuộc sống như chính quan điểm của ông “mọi thứ đều là nghệ thuật” một nghệ thuật đại diện cho văn hoá Mỹ những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21

2.2 Biểu hiện yếu tố cường thực của hoạ sỹ Denis Peterson

Tôi bắt đầu trong trường nghệ thuật và chịu ảnh hưởng nặng nề của

các giáo sư nghệ thuật vốn là những họa sĩ thuộc chủ nghĩa biểu hiện, chủ nghĩa hiện đại và tối giản Nghệ thuật của họ là một nền tảng vững chắc để tôi tự khám phá về cách diễn đạt mạnh mẽ, cách xử lý

cọ có chủ định và thực hiện có hiệu quả các ý tưởng trừu tượng Tôi

đã tạo ra một tác phẩm trừu tượng cho đến khi họ hào phóng dạy tôi làm thế nào để tích hợp đầy đủ tất cả những gì tôi đã học vào nghệ thuật photorealist, mà cuối cùng hình thành nên phong cách của tôi

Sự thu hút ban đầu của tôi đối với photorealism đã gấp đôi Là một hình thức nghệ thuật đương đại, nó cung cấp một mảng đầy đủ các khuynh hướng về văn hoá xã hội Và ngoài nội dung, đó là một thể loại đòi hỏi qua đó tôi có thể thử thách các mô phỏng máy ảnh hoàn hảo, đồng thời chủ yếu nắm bắt được mức độ thực nghiệm của con người [31, Denis Peterson]

Denis Peterson bắt đầu sự nghiệp sáng tác của mình bằng cách chụp ảnh chủ đề hoặc cảnh quan mà ông quan tâm rồi phóng đại lên 1 - 2000 lần chỉ để nắm bắt mọi chi tiết nhỏ nhất và bắt đầu thực hiện mô phỏng lại Ông

là một trong những "photorealists" đầu tiên xuất hiện ở New York vào những năm 1960 và đầu những năm 1970 được thừa nhận rộng rãi như là người sáng lập ra "Chủ nghĩa cực thực" Nghệ thuật của ông tập trung nhiều vào các thông điệp về xã hội, về văn hoá đương đại và chính trị Những tác phẩm của ông luôn hấp dẫn một cách trực quan Ông sử dụng các kỹ năng và kỹ thuật của mình để mô phỏng hiện thực đến chân thực dựa trên quan điểm riêng và cảm xúc cá nhân của mình Các tác phẩm Cực thực của ông thường phản ánh

về tình trạng con người ở các nước thuộc thế giới thứ ba, người vô gia cư ở thành phố lớn, hoặc lối sống văn hoá kiểu Mỹ, các tòa nhà trọc trời, những

bóng đèn neon, biển quảng cáo và đường phố với người đi bộ.Các tác phẩm của ông là kết quả của sức lao động, của văn hoá xã hội Mỹ tác động đến ông

và hình thành tạo nên một quan điểm sáng tác bằng các sắc thái riêng biệt, màu sắc tinh tế và phức tạp của không gian phản chiếu Một họa sỹ với tính cách nghệ thuật của mình đã đề cập đến những góc tối của văn hoá xã hội Mỹ những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 bằng nội dung phản biện trong thể hiện tác phẩm một cách sinh động và chân thực

Yếu tố cường thực trong các sáng tác của Denis Peterson:

Khi nói về nghệ thuật Cực thực của Denis Peterson, ông còn được nói đến như là "kiến trúc sư của Chủ nghĩa cực thực" Ông là một trong những nghệ sĩ đầu tiên đã đưa ra cơ sở cho phong cách này Vào lúc bắt đầu sự nghiệp của mình, ông thu hút sự chú ý từ các nhà phê bình và những người yêu thích nghệ thuật bằng các tác phẩm hiện thực ảnh Sau một vài năm để hoàn thiện kỹ thuật của mình, các tác phẩm của ông đạt đến một mức độ siêu hiện thực Denis xem các tác phẩm của mình như một "hiện thực trên vải" mà sau này đã đánh dấu sự ra đời của Chủ nghĩa cực thực

“Tôi thích các hoạt động trên đường phố Ban đầu, tôi đã tập trung vào việc vẽ tranh cửa hàng tạp chí, dành nhiều thời gian hơn cho tạp chí hơn là về bất cứ thứ gì khác Vì tôi không tập trung vào toàn bộ cảnh, tôi đã phải sáng tạo hầu hết các cửa hàng trong bức tranh, kể cả những phản chiếu của cửa sổ” [31] Các tác phẩm của Denis về chủ đề thành phố luôn tập trung mô tả về các khía cạnh khác nhau trong xã hội, về bản chất thực sự của thành phố: đường phố của nó, con người và những vấn đề phải đối mặt trong sự phát triển bùng

nổ của các đô thị hiện đại Hình ảnh các biển quảng cáo như đối lập và tạo các

áp lực xã hội đối với hình ảnh con người trên đường phố

Trong series “Walkin ’NY” Denis Peterson lấy cảm hứng từ các bức tranh tường để xây dựng cho ý tưởng của mình “Các bức tranh tường cũng rất ấn tượng, vị trí của nó cũng không kém phần quan trọng vì chúng không

được nhìn thấy một cách hiệu quả” [31] Từ ý tưởng đó Denis xây dựng cho

series Walkin ’NY của mình bằng câu chuyện của những biển quảng cáo Trong tác phẩm “Quảng trường đỏ” (H.14, tr77)thuộc series "Walkin 'NY"

của mình Denis cho biết:

Đây là một phần khá phức tạp Trong bức ảnh gốc của tôi, không có tòa nhà phía sau các bảng quảng cáo ở hai bên trong các góc tọa độ phía trên Tôi đã thay thế các tòa nhà và những phản chiếu cửa sổ cho không gian trống ở đó, mang theo bóng râm và nhiều hình ảnh phản chiếu giúp tăng thêm chiều cao kích thước và trọng lượng để cân bằng

bố cục [31]

Ông đã làm việc với 150 giờ hoặc hơn để tạo ra một bản sao từ các bức ảnh, ông thêm bớt và thay đổi mọi thứ để tạo sự cân bằng tốt hơn hoặc ấn tượng hơn về tổng thể tác phẩm Hình ảnh trên biển quảng cáo như biểu thị cho sự sôi động của thành phố được phóng đại tỉ lệ lên nhiều lần như một cách nhấn mạnh về sự phát triển của một thành phố hiện đại ở New York,

Mỹ Những chi tiết được được ông thể hiện đã tạo ra một cảm giác sống động

và cho một sức sống về thành phố năng động, hiện đại Ông theo đuổi một số hiệu ứng “trừu tượng” cho tác phẩm bằng sự phân phối màu sắc và hoa văn Bằng những hình ảnh được ông chọn lọc có tính toán trong bối cảnh đô thị phức tạp, một tổng thể hài hoà mô tả chủ nghĩa thương mại trong cảnh quan

đô thị bằng những hình ảnh quảng cáo khổng đối lập với dòng người đi bộ trên phố như nói nói lên quan điểm của ôngvới xã hội Một xã hội đầy áp lực thương mại

Trong bức “Bước vào New York” (H.15, tr78) Denis mô tả về tác phẩm của ông: “Tôi sẽ không có đủ thời gian hay không gian để giải quyết vấn đề ở đây hay ngay bây giờ, có rất nhiều, nhiều câu chuyện ở đó Nếu tôi có thể, tôi

sẽ hoàn thành một cuốn sách” [31] Lấy cảm hứng từ những cuốn tạp chí trên quầy báo, Denis đã tạo ra một tác phẩm mô phỏng lại phản ứng với thực tế xã

hội một cách khéo léo.Mỗi khu vực nhỏ trong tác phẩm được ông thể hiện như những câu chuyện của riêng mình được tích hợp thành một tổng thể thống nhất Từ hình ảnh bìa tạp trí trên quầy báo đến các hình ảnh nhà cao tầng phản chiếu qua lớp không gian kính đều được ông mô tả sắc nét và chi tiết Tác phẩm này giống như việc tạo ra một vở nhạc kịch với nhiều đạo cụ sân khấu, ánh sáng, mầu sắc và trang phục Khác với các tác phẩm khác trong series Walkin ‘NY, đối tượng trong câu truyện của ông là những hình ảnh phụ nữ trên bìa tạp chí như đối lập với những con người bình dị trên phố Thay bằng lấy hình ảnh từ những poster quảng cáo, hình ảnh phụ nữ trong bìa tạp chí được ông mô tả dầy đặc như muốn nhấn mạnh đến những góc cạnh của ngành công nghiệp giải trí Mỹ Hình ảnh poster quảng cáo của hãng bia Bubweiser được ông làm mờ có chủ ý như một phần bổ xung cho câu chuyện của mình Đấy là cách mà Denis muốn nhấn mạnh đến nội dung xã hội và văn hoá đương đại Mỹ như nhận xét của Viện nghệ thuật Hoa Kỳ Butler: "Chủ nghĩa hiện thực đáng kinh ngạc của Denis Peterson về cuộc sống trên đường phố trong các bức tranh cực thực của mình làm cho khán giả lúng túng” [27]

"Gottfried Helnwein, Denis Peterson và Craig Wylie là những nghệ sỹ siêu hiện thực, những người sử dụng các tác phẩm của mình để gửi một thông điệp xã hội Những nghệ sỹ này cực kỳ phản đối tình trạng của con người bằng cách kể chuyện siêu thực của họ, như một lời bình luận về các vấn đề xã hội và chính trị" [41] Phòng trưng bày Plus One đã mô tả về các tác phẩm của Denis Peterson trong series “Don’t Shed No Tears”

"Các bạn biết đấy, mọi người đều thấy những bức tranh như thế này Tôi muốn cho mọi người xem những thứ mà họ chưa từng thấy, một thứ thực

sự thú vị" [31] Từ quan điểm đó, Denis bắt đầu tìm kiếm các đối tượng và chủ đề mới cho mình với ý tưởng xuất phát từ quá khứ của ông Gia đình ông

đã chạy trốn đến Mỹ khi cuộc diệt chủng của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã tàn sát

một 1,5 triệu người Armenia vào những năm 1915-1917 Ông bắt đầu tìm kiếm và quan tâm đến các hình ảnh về con người, về nạn diệt chủng, buôn bán phụ nữ và trẻ em và các vấn đề xã hội khác Ông tìm hiểu về những hành động tàn bạo ở Haiti, Kenya, Ethiopia, Rwanda, Armenia và cuối cùng là Campuchia Ông đọc tất cả các dữ liệu liên quan về các vụ diệt chủng, ông đã viết cho các tác giả, các nhiếp ảnh gia, các nhóm nhân đạo, bảo tàng về diệt chủng và Liên Hợp Quốc Ông rất ngạc nhiên khi thấy họ quan tâm đến công việc của ông và họ sẵn lòng ủng hộ ông như thế nào Họ gửi cho ông nhiều bức ảnh giúp ông tạo ra những tác phẩm về số phận con người trong series

“Don’t Shed No Tears” của mình

Trong tác phẩm “Nửa đường đến ngôi sao” (H.20, tr81) thuộc series Don’t Shed No Tears, Denis đã mô tả hình ảnh chân thực nhất về hình ảnh đau khổ của con người, hình ảnh bất lực trước nỗi đau và mất mát quá lớn của những người phụ nữ Haiti Hình ảnh đau khổ của người phụ nữ khi chồng và sáu người con trai bị sát hại được Denis thể hiện trong tác phẩm của mình đã gây ám ảnh cho người xem Denis hướng trọng tâm và khắc họa sắc nét vào biểu hiện đau khổ trong đôi mắt nhân vật, hình ảnh mệt mỏi thất thần, bất lực trước nỗi đau mất mát quá lớn của nhân vật được ông mô tả một cách chân thực nhất cho người xem thấy được cảm giác bàng hoàng đến ám ảnh về số phận con người trong một xã hội loạn lạc như một thông điệp đến xã hội

Series “Don’t Shed No Tears” của Denis Peterson còn là tập hợp của những hình ảnh mô phỏng chân thực về các vấn đề xã hội khác xảy ra mà con người phải chịu đựng Mặc dù tập trung vào những người tị nạn, tù nhân chiến tranh và nạn nhân diệt chủng, tác phẩm của Denis còn thể hiện tinh thần bất khuất của nhân vật Bằng cách tiếp cận từng chủ đề nội dung trong tác phẩm và các yếu tố tạo hình đặc trưng của Chủ nghĩa cực thực, tác phẩm của ông như một thông điệp bằng hình ảnh mô tả về tình trạng con người một cách hiệu quả, đồng thời ông cũng duy trì tính toàn vẹn chân thực của vấn đề

thông qua ngôn ngữ một bức tranh đương đại nhằm đưa tới cho người xem thấy được những hình ảnh chân thực nhất

Những năm gần đây loạt tác phẩm về chủ đề “Vô gia cư” của ông gây được sự chú ý lớn đối với xã hội Series “The Wall” là một tập hợp các tác phẩm dựa trên những bức ảnh ông chụp trên đường phố New York Về những người bị áp bức văn hoá, nghèo đói và mất quyền lợi trong xã hội Ông tìm hiểu và trao đổi trực tiếp với từng đối tượng để cố gắng khắc hoạ được hết bản chất của vấn đề để truyền tải trong thông điệp của mình

"Những bức hoạ ngữ của Peterson là những ảo tưởng đa hình có tính toán hơn về thực tế và phức tạp hơn nhiều so với những bức ảnh được tìm thấy trong nghệ thuật hiện thực ảnh truyền thống Những tác phẩm này khiến người ta ngạc nhiên về cả tiêu chuẩn nghệ thuật và sự khéo léo của nghệ sĩ"

[31] Bình luận cua tạp chí Nghệ thuật và Cổ vật trên trang web của Denis

Trong một mô tả về các tác phẩm của mình, cuộc phỏng vấn với trang báo điện tử về nghệ thuật Empty Kingdom đăng ngày 14 tháng 4 năm 2011, Denis peterson nhận xét: