Thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 hiện nay .... Giả thuyết khoa học Chất lượng
Trang 1–––––––––––––––––––––
LÊ ĐỨC HUYNH
QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO SINH VIÊN TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN Ở TRUNG TÂM
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
–––––––––––––––––––––
LÊ ĐỨC HUYNH
QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO SINH VIÊN TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN Ở TRUNG TÂM
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS TS VI THÁI LANG
HÀ NỘI - 2017
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng các Thầy giáo, Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập nghiên cứu tại nhà trường
Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến Thầy PGS.TS Vi Thái Lang người đã trực tiếp hướng dẫn và tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn Ban giám đốc Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 và các phòng, ban, khoa chức năng, các thầy cô giáo, các em học viên, sinh viên Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 đã tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp số liệu để tác giả hoàn thành luận văn Cám ơn gia đình, người thân và bạn bè đã luôn động viên cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản thân tác giả đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những sai sót Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp để kết quả nghiên cứu được hoàn thiện hơn
Em xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 28 tháng 11 năm 2017
Tác giả
Lê Đức Huynh
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Luận văn “Quản lý dạy học môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2” đƣợc thực hiện từ tháng 2 năm 2017 đến hết tháng 10 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chƣa đƣợc công bố trong bất kì công trình nào khác
Tác giả luận văn
Lê Đức Huynh
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Phạm vi nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 4
8 Cấu trúc luận văn 5
NỘI DUNG 6
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN 6
1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 6
1.2 Các khái niệm cơ bản 8
1.2.1 Dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng 8
1.2.2 Quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng & an ninh 10
1.3 Nội dung quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng 16
1.3.1 Quản lý kế hoạch, mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học môn học GDQP&AN cho sinh viên 16
1.3.2 Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên 18
1.3.3.Quản lý hoạt động học của sinh viên 23
Trang 61.3.4 Quản lý cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ cho hoạt động dạy học môn GDQP&AN 241.4 Những yếu tố tác động đến quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng &
an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng 251.4.1 Tác động từ tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục - đào tạo 251.4.2 Tác động từ sự nghiệp củng cố quốc phòng & an ninh của nước ta trong tình hình mới 261.4.3 Tác động từ việc thực hiện chương trình, nội dung giáo dục quốc phòng
- an ninh đã và đang thực hiện 281.4.4 Tác động của đội ngũ giảng viên ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 291.4.5 Tác động từ đặc điểm của đội ngũ sinh viên học môn giáo dục quốc phòng & an ninh ở trung tâm giáo dục quốc phòng 30Kết luận chương 1 32Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN
Ở TRUNG TÂMGIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2 HIỆN NAY 332.1 Thực trạng dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 hiện nay 332.1.1 Khái quát một số nét về Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 332.1.2 Hoạt động giáo dục quốc phòng và dạy học môn giáo dục quốc phòng&
an ninh cho sinh viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 34
Trang 72.2 Thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 hiện nay 372.2.1 Nhận thức của cán bộ quản lý ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2
về sự cần thiết phải tổ chức tốt quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng &
an ninh 372.2.2 Ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân hạn chế quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng
Hà Nội 2 38Kết luận chương 2 50Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN TRONG ĐIỀU KIỆN NGẮN HẠN
Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2 HIỆN NAY 513.1 Những yêu cầu có tính nguyên tắc trong đề xuất các biện pháp 513.1.1 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo thể chế hoá quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục quốc phòng & an ninh 513.1.2 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn và tính nghệ thuật 523.1.3 Các biện pháp đề xuất phải nhằm đạt được mục tiêu là phát triển ý thức quốc phòng, tinh thần yêu nước và sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc cho sinh viên 533.2 Biện pháp Quản lý dạy học môn Giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 hiện nay 543.2.1 Nâng cao nhận thức cho giảng viên, học sinh, sinh viên về sự cần thiết phải dạy và học môn Giáo dục quốc phòng & an ninh 543.2.2 Quản lý công tác xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học môn học giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên 58
Trang 83.2.3.Kiện toàn tổ chức,biên chế đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng, cơ cấu
hợp lý và quản lý chất lượng giảng dạy của giảng viên 61
3.2.4 Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, tập trung đổi mới phương pháp dạy học 64
3.2.5 Quản lý chặt chẽ các khâu, các bước trong kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn học 69
3.2.6 Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, quản lý và sử dụng có hiệu quả trang thiết bị dạy học 73
3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 76
3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 76
3.3.2 Đối tượng khảo nghiệm 76
3.3.3 Quy trình khảo nghiệm 76
Kết luận chương 3 82
KẾT LUẬN 83
1 Kết luận 83
2 Kiến nghị 84
TÀI LIỆU THAM KHẢO 85 PHỤ LỤC
Trang 9DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
1 CNH, HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Kết quả kiểm chứng về mức độ cần thiết của các biện pháp
Bảng 3.2: Kết quả kiểm chứng về tính khả thi của các biện pháp
Bảng 3.3: Tổng hợp kết quả khảo nghiệm
Bảng 1: Khảo sát nhận thức của cán bộ quản lý ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 hiện nay về tầm quan trọng của những nội dung quản lý dạy học
Bảng 2: Thực trạng quản lý việc thực hiện chương trình của giảng viên
Bảng 3: Thực trạng quản lý hoạt động lập kế hoạch của giảng viên
Bảng 4: Thực trạng quản lý dạy học của giảng viên
Bảng 5:Thực trạng quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giảng viên Bảng 6: Thực trạng quản lý giờ lên lớp và sinh hoạt chuyên môn
Bảng 7:Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá giờ dạy của giảng viên
Bảng 8:Thực trạng quản lý hoạt động học tập của sinh viên
Bảng 9: Đánh giá của sinh viên về một số biện pháp học tập của sinh viên Bảng 10: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Bảng 11: Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, trang bị dạy học
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục QP&AN cho sinh viên là một trong những nội dung của chiến lược đào tạo và phát triển con người, nhằm đào tạo ra những con người mới có đủ năng lực trình độ,bản lĩnh chính trị vững vàng để thực hiện tốt hai nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Chính vì vậy, ngay sau khi nước nhà thống nhất, ngày 28/4/1981 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị số 107-CT/TW về “Tăng cường công tác giáo dục quốc phòng toàn dân, chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng nhận nhiệm vụ bảo
vệ Tổ quốc” Tiếp đó, ngày 30/7/1987, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 02/NQ-TW quy định giáo dục QP&AN thuộc chương trình chính khoá trong các Trường trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học,các trung tâm GDQP&AN
Giáo dục QP&AN với mục tiêu tổng quát của chiến lược quốc phòng nước ta là xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân có lực lượng ngày càng đông đảo và vững mạnh, thế trận ngày càng vững chắc, đủ sức ngăn chặn, đẩy lùi, đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của của kẻ thù,
vì vậy cần thiết phải đổi mới công tác quản lý giáo dục quốc phòng & an ninh nói chung và quản lý dạy học môn GDQP&AN nói riêng trong tình hình hiện nay
Môn GDQP&AN là một môn học chính khoá đối với sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 cũng như các trung tâm GDQP khác của cả nước
Hiện nay trung tâm đang dạy môn GDQP&AN cho sinh viên 12 trường đại học và cao đẳng trên địa bàn thành phố Hà Nội, tỉnh Vĩnh Phúc Nhận thức đúng tầm quan trọng của việc tổ chức dạy học quản lý dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung cũng như dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên các trường cao đẳng, đại học nói riêng Những năm qua Trung
Trang 12tâm GDQP Hà Nội 2 đã có nhiều biện pháp hữu hiệu nhằm quản lý chặt chẽ việc dạy học môn học này Nhờ đó mà chất lượng dạy học ở Trung tâm đã có nhiều tiến bộ trên một số mặt tạo ra phong trào học tập sôi nổi cho sinh viên từng bước được nâng lên Tuy nhiên chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng dạy học nói riêng còn nhiều yếu kém, bất cập chưa đáp ứng được những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trình độ kiến thức, kỹ năng thực hành, phương pháp tư duy khoa học quân sự của một số học sinh, sinh viên còn yếu
Hiện nay chuyển biến về nhận thức ở một số cán bộ quản lý và một bộ phận học sinh, sinh viên còn chậm so với mục tiêu, yêu cầu của môn học và nhiệm vụ giáo dục quốc phòng & an ninh trong tình hình mới Một bộ phận học sinh, sinh viên còn xem nhẹ môn học hoặc có những suy nghĩ đơn giản về môn học Trong khi đó một số cán bộ quản lý giáo dục năng lực còn hạn chế, chưa theo kịp với tính đa dạng và phức tạp của các hoạt động giáo dục trong quá trình đổi mới quản lý giáo dục,
Thực trạng trên đặt ra cho những người làm công tác quản lý ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 và các nhà nghiên cứu cần phải tổng kết, rút kinh nghiệm, nghiên cứu tìm ra những biện pháp quản lý hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung, dạy học môn GDQP&AN nói riêng Do vậy,
việc học viên lựa chọn đề tài : “Quản lý dạy học môn Giáo dục quốc phòng
& an ninh cho sinh viên trong điều kiện ngắn hạn ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2” làm đề tài nghiên cứu
2 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý dạy học môn GDQP&AN ở trung tâm GDQP Hà Nội 2, tác giả cho rằng việc nghiên cứu thực trạng và các biện pháp để quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên một số trường đại học đến Trung tâm GDQP Hà Nội 2 Học GDQP&AN
Trang 13trong thời gian khoảng một tháng ăn,ở tập trung là rất cần thiết góp phần nâng cao chất lượng quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 trong tình hình hiện nay
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quá trình dạy học ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP
Hà Nội 2
4 Giả thuyết khoa học
Chất lượng quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 hiện nay phụ thuộc vào sự tác động tổng hợp của nhiều
yếu tố, trong đó công tác quản lý dạy học giữ vai trò rất quan trọng Nếu nội
dung quản lý phù hợp và thực hiện tốt các biện pháp như: Nâng cao nhận thức cho giảng viên, học viên, sinh viên về môn học; quản lý thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học; xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng, cơ cấu hợp lý; bồi dưỡng chuyên môn, tập trung đổi mới phương pháp dạy học; quản lý chặt chẽ các khâu, các bước trong kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn học; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, quản lý và sử dụng có hiệu quả trang thiết bị dạy học, thì chất lượng dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 sẽ từng bước được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của tình hình hiện nay
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Làm rõ cơ sở lý luận quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên
Trang 145.2 Đánh giá thực trạng, tìm nguyên nhân ưu điểm, khuyết điểm quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 hiện nay
5.3 Đề xuất và khảo nghiệm tính cần thiết,tính khả thi của các biện pháp quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP
Hà Nội 2 hiện nay
6 Phạm vi nghiên cứu
6.1 Tác giả chỉ tập trung nghiên cứu Quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở 3 Trường (Trường Đại học Ngoại thương; Trường Đại học Phương đông; Viện Đại học mở Hà Nội ) thuộc Trung tâm GDQP Hà Nội 2
6.2 Số liệu sử dụng để nghiên cứu từ năm 2012 đến 2017
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Thực hiện việc đọc tài liệu, thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, mô hình hoá, khái quát hoá
Các tài liệu liên quan phục vụ cho mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu gồm: Một số tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện, nghị quyết của Đảng; chỉ thị, nghị định, nghị quyết của Chính phủ; thông tư, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Quốc phòng
về GDQP&AN; Luật Giáo dục, Chiến lược phát triển giáo dục
Các giáo trình, sách tham khảo, tài liệu về khoa học quản lý và quản lý giáo dục; các công trình nghiên cứu, báo cáo khoa học có liên quan đến đề tài
đã được công bố và đăng tải trên các tạp chí, kỷ yếu khoa học, hội thảo…
7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Điều tra bằng phiếu câu hỏi đối với sinh viên để làm cơ sở đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề xuất các biện pháp hiệu quả trong quản lý dạy học môn GDQP&AN ở Trung tâm
Trang 15Quan sát thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động GDQP&AN và việc tổ chức thực hiện dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm trong năm năm qua; hoạt động quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý; hoạt động dạy học của giảng viên; hoạt động học tập, rèn luyện và việc tự quản lý hoạt động học tập của sinh viên để rút ra những kết luận về nội dung nghiên cứu
Toạ đàm, trao đổi với một số cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên về những nội dung nghiên cứu, từ đó rút ra những kết luận cho nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Nghiên cứu hệ thống các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, kế hoạch
tổ chức thực hiện, các báo cáo sơ kết, tổng kết, chương trình, quy trình, nội dung đào tạo, kế hoạch quản lý, hệ thống sổ sách của cán bộ quản lý sinh viên
và kế hoạch học tập, công tác của sinh viên
Nghiên cứu tổng kết thực tiễn từ những vấn đề đã và đang diễn ra nhằm đúc rút thành những kinh nghiệm về quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2
Xin ý kiến các chuyên gia, các nhà khoa học, cán bộ quản lý giáo dục, quản lý sinh viên, giảng viên trong lĩnh vực quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên và một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan trong quá trình nghiên cứu đề tài
* Phương pháp hỗ trợ
Sử dụng toán thống kê để tổng hợp kết quả điều tra, xử lý số liệu phần thực trạng và số liệu khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đã được
đề xuất
8 Cấu trúc luận văn
Gồm: mở đầu, nội dung gồm 3 chương, kết luận và kiến nghị; danh mục tài liệu tham khảo; phụ lục
Trang 16NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG & AN NINH CHO SINH VIÊN 1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Như chúng ta đã biết Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội cách mạng, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ; trung thành với Tổ quốc; gắn bó máu thịt với nhân dân lao động các dân tộc trên đất nước Việt Nam; đoàn kết với bạn bè quốc tế; tuyệt đối phục tùng sự lãnh đạo của Đảng, nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và Pháp luật của Nhà nước; sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc
lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội
Giáo dục QP&AN cho học sinh, sinh viên là môn học đặc thù ở các trường trung học phổ thông,trung cấp,cao đẳng, đại học và các trung tâm GDQP&AN Nhằm nâng cao nhận thức,ý thức tinh thần trách nhiệm ,nghĩa
vụ của học sinh,sinh viên đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc
Tuy nhiên các công trình nghiên cứu để đưa vấn đề về quản lý dạy học môn GDQP&AN cho học sinh,sinh viên ở các trường trung cấp, cao đẳng,đại học và các trung tâm GDQP nói chung,trung tâm GDQP Hà Nội 2 nói riêng hiện nay cũng còn rất ít, chưa được phổ biến rộng rãi Dưới đây là một số công trình, kỷ yếu khoa học, bài viết có liên quan ít nhiều đến công tác quản
lý dạy học môn GDQP&AN cho học sinh,sinh viên học môn GDQP và AN
đó là:
Tác giả Nguyễn Thành Công: h tr ng gi i pháp n ng h t
ượng n h giá ph ng n ninh h h inh inh i n t i
r ng t GDQP - N N ng Tạp chí Dân quân tự vệ - Giáo dục quốc
phòng, quý II, năm 2012, trong các nội dung giải pháp nâng cao chất lượng môn học giáo dục quốc phóng và an ninh tác giả đã đi sâu luận giải biện pháp
Trang 17quan trọng là phải tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện đội ngũ giảng viên ở trung tâm này để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao, từ đó nâng cao chất lượng công tác quản lý, rèn luyện sinh viên
Tác giả Bùi Văn Ga, Bộ giáo dục và đào tạo: “ t inh nghi t giá
i n giá ph ng n ninh 2002-2012 gi i pháp phát tri n giá
ph ng n ninh nh ng n ti p th Giá t ”, Tạp chí
Dân quân tự vệ - Giáo dục quốc phòng, số 58, tháng 7/2012 Trong các giải pháp những năm tiếp theo để nâng cao chất lượng công tác này tác giả rất quan tâm đến giải pháp phải giáo dục, rèn luyện đào tạo đội ngũ giáo viên làm công tác giáo dục quốc phòng, an ninh nhất là về phương pháp tác phong sư phạm, phẩm chất đạo đức, lối sống là tấm gương để sinh viên noi theo
Tác giả Đặng Thành Hưng (2011), í h Giá h tr ng ổi
ới n b n t n i n giá Vi t N Tạp chí Khoa học giáo dục
số 72 tháng 12/2011, Hà Nội
Tác giả Trần Kiểm (2012), h h n ý giá t n ề ý
ận th tiễn, Nxb Giáo dục, Hà Nội
Tác giả Nguyễn Thiện Minh, Vụ giáo dục quốc phòng: “Nh ng n ề
Bộ Tổng Tham mưu (2001), i i H i nghị h h giá ổi ới
phương pháp h tr ng nh trường n i, Tuyển tập một số báo
cáo khoa học Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội
Hội đồng Giáo dục quốc phòng - an ninh trung ương (2011), ổng t 10 n
th hi n ng tá giá ph ng - an ninh (2001-2010), Hà Nội
Trang 18Vụ Giáo dục Quốc phòng (2010), Cá n b n hi n h nh ề Giá
ph ng & n ninh ng tá ph ng tr ng ng nh giá
t , Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội
Trung tâm GDQP Hà Nội 2: N ng h t ượng ng tá n ý rèn
n inh i n ở r ng t GDQP H N i 2 , Kỷ yếu hội thảo khoa
học, tháng 4/2013
Nhìn tổng thể, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu cơ bản nào đề cập toàn diện đến cơ sở lý luận, thực trạng quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 Vì vậy, việc nghiên cứu làm rõ về lý luận, đánh giá đúng thực trạng, đề xuất các biện pháp để quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2
là rất cần thiết, nó góp phần nâng cao chất lượng quản lý dạy học cũng như rèn luyện xây dựng ý chí, bản lĩnh, tác phong và ý thức tổ chức, kỷ luật cho sinh viên khi học tập ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 hiện nay
1.2 Các khái niệm cơ bản
1.2.1 Dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng
Giáo dục quốc phòng & an ninh là môn học bao gồm kiến thức khoa học
xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật quân sự và thuộc nhóm các môn học chung Nội dung bao gồm kiến thức cơ bản về đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quản lý Nhà nước về quốc phòng - an ninh; về truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, về nghệ thuật quân sự Việt Nam và kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, đồng thời, góp phần xây dựng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học ngay khi sinh viên đang học tập trong nhà trường và khi ra công tác ngoài xã hội
Trang 19Dạy học môn GDQP&AN là hoạt động nhằm tác động có hệ thống đến
sự phát triển ý thức của công dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; trang bị kiến thức về quốc phòng - an ninh; kỹ năng quân sự cho học sinh, sinh viên từ trung học phổ thông đến đại học và học viên các trường của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội thuộc hệ thống giáo dục quốc dân
Dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm GDQP chịu sự chi phối của nhiều nhân tố, trong đó có hai yếu tố mang tính quyết định ảnh hưởng đến chất lượng của hoạt động này chính là là người dạy (đội ngũ giảng viên) và người học (học viên/ sinh viên)
Phẩm chất nhà giáo, đặc biệt là nhà giáo quân đội rất cần thiết cho sự thành công của hoạt động sư phạm quân sự, nhà giáo quân đội cần có:
Phải là công dân mẫu mực, có lập trường chính trị, tư tưởng vững vàng,
có thế giới quan khoa học và có ý thức pháp luật tốt
Có tư tưởng đạo đức, có lối sống lành mạnh, gương mẫu, trung thực, công bằng, nhân ái với mọi người để sinh viên noi theo
Cán bộ giảng dạy phải tốt nghiệp trường sĩ quan, là giảng viên giảng dạy giáo dục quốc phòng & an ninh
Cán bộ giảng dạy tốt nhất trải qua kinh nghiệm trong quân đội
Đội ngũ cán bộ, giáo viên dạy môn GDQP&AN cho sinh viên tại Trung tâm là người trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn và thực hiện hoạt động dạy
Trang 20học - giáo dục Phần nhiều đội ngũ cán bộ giảng dạy là sĩ quan biệt phái, chưa được đào tạo bài bản về nghiệp vụ sư phạm, chưa được quan tâm đào tạo theo chuẩn quy định của Bộ Giáo dục & Đào tạo cũng như mặt bằng chung ở các nhà trường đại học Công tác GDQP-AN có liên quan và chịu
sự chỉ đạo, quản lý của nhiều cấp, nhiều bộ, ngành, cơ quan và các tổ chức, các lực lượng khác nhau GDQP&AN có tính đặc thù cả về tổ chức, nhân lực, quản lý và phát triển đội ngũ giảng viên đến nội dung chương trình, phương pháp tổ chức thực hiện
Dạy học môn GDQP&AN là nội dung chính, chủ yếu nằm trong chương trình GDQP&AN và có những đòi hỏi rất riêng (như sự đảm bảo về
cơ sở vật chất, vũ khí, trang bị và các phương tiện, thiết bị dạy học khác)
Trong dạy học môn học này thời gian qua, mặc dù có nhiều cố gắng song hiện nay việc vận dụng sáng tạo các phương pháp dạy học - giáo dục còn nhiều hạn chế do lưu lượng sinh viên quá đông, cường độ lao động của đội ngũ cán
bộ, giảng viên còn rất cao
giáo dục phù hợp từng đối tượng
1.2.2 Quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng & an ninh
Quản lý dạy học môn GDQP & AN thực chất là nắm giữ và điều khiển
các hoạt động, các lực lượng, các hoạt động giáo dục quốc phòng & an ninh bằng những tác động có mục đích của các chủ thể quản lý Căn cứ vào quy
Trang 21mô, tính chất của hệ thống quản lý người ta thường xem xét và giải quyết các vấn đề của giáo dục quốc phòng & an ninh
Quản lý dạy học môn GDQP&AN là quá trình chủ thể quản lý lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy của giảng viên, hoạt động học tập của sinh viên nhằm thực hiện được mục tiêu đã đề ra Trong toàn bộ quá trình quản lý GDQP thì quản lý động dạy học môn GDQP&AN là hoạt động cơ bản nhất, quan trọng nhất Nó tốn nhiều thời gian, đòi hỏi công phu, trí tuệ của chủ thể quản lý
Nói cách khác, quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở trung tâm GDQP là tổng thể các nội dung, hình thức tổ chức, phương pháp tiến hành của đội ngũ lãnh đạo, cán bộ quản lý, các cơ quan chức năng và đội ngũ giảng viên GDQP&AN nhằm trang bị, truyền thụ kiến thức, kĩ năng quân sự, quốc phòng - an ninh, nâng cao ý thức, trách nhiệm của sinh viên đối với sự nghiệp quốc phòng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Mục đích dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên nhằm nâng cao ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, trang
bị những kiến thức về quân sự, quốc phòng và rèn luyện một số kỹ năng quân sự Nội dung dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên gồm ba khối kiến thức lớn, đó là những vấn đề chủ yếu về đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng và một số kỹ năng hoạt động quân sự cơ bản Hình thức tổ chức dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên bao gồm cả lý thuyết và thực hành
Từ nghiên cứu trên, chúng ta có thể hiểu: Q n ý h n
GDQP& N h inh i n t i tr ng t GDQP nói h ng r ng t GDQP H N i 2 nói ri ng nh ng tá ng ó tổ hứ ó í h ó
h h h th n ý n t n b h t ng h n h c nhằ b
h t ượng hi h hình th nh phát tri n t n i n ở inh
Trang 22i n nh n á h n người ới xã h i ch nghĩ góp ph n tí h nghi p b ổ xã h i h nghĩ
Muốn thực hiện được việc quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở trung tâm GDQP đòi hỏi các chủ thể quản lý cần thực hiện nhiều công việc: từ xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, điều hành hoạt động, thanh tra, kiểm soát,
* h h h á ng tá n ý h t ng h : Kế hoạch là một
tập hợp những hoạt động công việc được sắp xếp theo lịch trình, có thời hạn, nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụ thể và xác định biện pháp tốt nhất… để thực hiện một mục tiêu cuối cùng đã được đề ra Khi lập được kế hoạch thì tư duy quản lý của chủ thể quản lý sẽ có hệ thống hơn để có thể dự báo được các tình huống sắp xảy ra Các chủ thể quản lý sẽ phối hợp được mọi nguồn lực của cá nhân, tổ chức để tạo nên một sức mạnh tổng hợp, có thể giữ vững thực hiện mục tiêu cuối cùng mình muốn hướng đến Bên cạnh đó, các chủ thể quản lý cũng sẽ dễ dàng kiểm tra, giám sát hiệu quả thực hiện dự án của mình Mục đích của việc lập kế hoạch: thống nhất tổ chức quản lý dạy học, tiến hành hoạt động dạy học chủ động, có kế hoạch, sử dụng hợp lý các nguồn lực cho hoạt động dạy học, cơ sở đánh giá hoạt động dạy học
Kế hoạch hoạt động dạy học phải thoả mãn các yêu cầu: tính liên tục (các kế hoạch phải mang tính kế thừa, kế hoạch sau bổ sung cho kế hoạch trước); tính nhất trí (kế hoạch dạy học của trung tâm phải phù hợp kế hoạch phát triển của các trường đại học, cao đẳng); tính thực tiễn (kế hoạch phải phù hợp điều kiện của trung tâm trong xu hướng phát triển, liên hệ chặt chẽ các nguồn lực và yêu cầu của địa phương, xã hội); tính linh động (kế hoạch cần
dự kiến các tình huống có thể xảy ra để kịp thời điều chỉnh, do đó cần dành thời gian dự trữ, ví dụ khi lập thời khoá biểu một học phần của môn học luôn
có một khoảng thời gian dự trữ)
Trang 23Có các loại kế hoạch dạy học là: kế hoạch tiến độ dạy học môn học và
kế hoạch công tác phương pháp dạy học
Kế hoạch tiến độ dạy học môn học phải: đảm bảo tính quy luật của hoạt động dạy học, phù hợp quy trình đào tạo được xác định trong chương trình, tận dụng cơ sở vật chất khí tài cho hoạt động dạy học, kết hợp dạy học chính khoá và ngoại khoá (giao lưu học tập ở các đơn vị quân đội), sử dụng tốt đa nguồn lực giảng viên
Kế hoạch công tác phương pháp dạy học: là một trong những kế hoạch trung tâm nhằm hoàn thiện hoạt động và không ngừng nâng cao chất lượng dạy học, công tác phương pháp dạy học thực hiện hai nhiệm vụ chính là hướng dẫn giảng viên và cán bộ quản lý đào tạo hoàn thiện quá trình đào tạo
và bồi dưỡng nâng cao trình độ về mọi mặt (tư tưởng, chuyên môn, nghiệp vụ) cho giảng viên
* L t t ng tá tổ hứ tr ng n ý h t ng h - giá :
Tổ chức đào tạo hiểu với nghĩa là một cơ cấu tổ chức liên kết các đối tượng tham gia vào quá trình dạy học bao gồm giảng viên, công nhân viên và sinh viên… tổ chức điều hành luôn đổi mới và xây dựng trung tâm vững mạnh:
Chính trị tư tưởng: tạo điều kiện để toàn bộ cán bộ, giảng viên, công nhân viên ý thức quyền làm chủ tập thể trong trung tâm, trau dồi phẩm chất đạo đức, nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật
Tổ chức quản lý: Trước hết, xây dựng bộ máy tổ chức vững mạnh, mỗi đơn vị được phân công nhiệm vụ rõ rệt, không chồng chéo Đội ngũ giảng viên phải có trình độ chuyên môn cao và nghệ thuật sư phạm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phát triển GDQP&AN trong tình hình mới Hệ thống quản lý phải kín, gọn, chặt Đảm bảo quản lý toàn diện tạo sức mạnh tổng hợp đưa hoạt động của Trung tâm nói chung và hoạt động dạy học môn học GDQP&AN
Trang 24nói riêng theo đường lối giáo dục của Đảng - đây là vấn đề có tính nguyên tắc
Quản lý tốt cơ sở vật chất: duy tu, bảo dưỡng, xây dựng mới, cập nhật tài liệu, bảo quản và định kỳ bảo dưỡng khí tài
Nâng cao chất lượng hoạt động bảo đảm: Hoạt động này phải thể hiện tính chủ động, tính kịp thời, hiệu quả Tính chủ động đòi hỏi người quản lý luôn luôn nắm chắc tình hình diễn biến và dự kiến những nhu cầu có tính tất yếu của quá trình đào tạo, từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp thực tiễn Tính chủ động thể hiện qua công tác đón trước sự việc, không để nước đến chân mới nhảy Tính kịp thời đòi hỏi các hoạt động bảo đảm giải quyết sự việc đúng lúc, đúng kế hoạch Tính hiệu quả thể hiện qua năng suất lao động
* ng ường i tr h t ng h - giá : Trong quá trình
quản lý, kiểm tra không phải là tìm cái sai sót, khuyết điểm của giảng viên để phê bình Kiểm tra có mục đích nhận định tình hình, phát hiện những lệch hướng, thiếu sót để kịp thời điều chỉnh, sửa chữa Kiểm tra còn tác động cho đối tượng quản lý hoạt động tích cực hơn Kiểm tra đánh giá là hai hoạt động tách rời nhau, nhưng lại có mối liên hệ hữu cơ với nhau
- Yêu cầu của việc kiểm tra đánh giá: Kiểm tra phải đảm bảo các yêu cầu sau: Xuyên suốt mọi khâu của hoạt động dạy học Tiến hành kiểm tra có
kế hoạch Xác định mục tiêu kiểm tra cụ thể và đề ra yêu cầu cho từng hoạt động Bảo đảm tính khách quan, công khai, dân chủ, và mang tính quần chúng Mức độ hiệu quả của công tác kiểm tra phụ thuộc vào trình độ, năng lực của người quản lý
Trang 25đến trình độ chuyên môn để có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm
Kiểm tra chuyên đề: loại kiểm tra này nhằm giải quyết một nhiệm vụ hay một tồn tại có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình đào tạo ví dụ như phân công biên soạn giáo trình giảng dạy, thực hiện giáo án lên lớp, sáng kiến đồ dùng dạy học… kết quả kiểm tra chuyên đề phụ thuộc vào mức độ hưởng ứng tích cực của giảng viên
Kiểm tra cá nhân: nhằm giúp đỡ cá nhân nâng cao hiệu quả công tác Kiểm tra cá nhân thường áp dụng cho giảng viên tập sự vào nghề hoặc vừa thuyên chuyển công tác từ đơn vị quân đội sang trung tâm GDQP Kiểm tra cá nhân còn được tiến hành với bất cứ cá nhân nào đang
có “vấn đề” do dư luận phản ánh về hoạt động giảng dạy, các vấn đề khác thuộc quản lý cán bộ
Kiểm tra dự phòng: nhằm giúp giảng viên chuẩn bị tốt công tác sắp thực hiện để phát hiện những thiếu sót có thể xảy ra trong quá trình đào tạo
- Phương pháp kiểm tra
Phương pháp khảo cứu tài liệu: các tài liệu rất đa dạng gồm chương trình và kế hoạch dạy học; lịch trình giảng dạy, giáo án của giảng viên; bài tập; bài thực hành; điểm số học tập; kết quả thi…
Phương pháp toạ đàm: trao đổi với giảng viên và sinh viên những vấn
đề chủ yếu của dạy học môn học Phương pháp toạ đàm sẽ có hiệu quả cao với nhóm nhỏ Chủ thể quản lý cần lên lịch hằng tuần tiếp xúc giảng viên, sinh viên đôi lúc không dùng lịch khi gặp việc cần thiết Chủ thể quản lý phải tôn trọng nhân cách của đối tượng, không thể xem mọi người là đồng loạt, giải quyết sự việc phải có lý, có tình Phương pháp quan sát hiện trường: chủ yếu là dự giờ giảng
Trang 26Dự giờ là một dạng đặc biệt của quan sát, được tiến hành nhằm mục đích cải tiến hoạt động dạy học môn học Giá trị của dự giờ thể hiện đặc biệt ở sự hỗ trợ lẫn nhau nhằm cung cấp nhận thức mới cho cả người lên lớp và người dự giờ
- Kết quả kiểm tra: chính là hiệu quả của hoạt động dạy học, kết quả này
là sự chuyển biến nhân cách của sinh viên theo mục đích đào tạo Kết quả này được đánh giá cụ thể qua đánh giá kết quả dạy và trong thời gian huấn luyện Đứng về mặt quản lý đào tạo, kết quả đánh giá hoạt động dạy học môn học thông qua hiệu quả dạy và học, hiệu quả tốt nghiệp cuối khoá huấn luyện
1.3 Nội dung quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng
1.3.1 Quản lý kế hoạch, mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học môn học GDQP&AN cho sinh viên
Nội dung quan trọng của quản lý dạy học môn học GDQP&AN cho sinh viên là quản lý việc thực hiện các tiêu chí chất lượng GDQP của trung tâm Các tiêu chí mục tiêu chất lượng GDQP được thể hiện trong các văn bản giáo dục - đào tạo Quản lý quá trình thực hiện mục tiêu chất lượng GDQP là quản lý quá trình thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học - giáo dục Kế hoạch đào tạo toàn khoá là văn bản thể hiện các hoạt động dạy học môn học trong toàn bộ khoá học, phân chia thời gian từng học phần theo từng học kỳ
và thể hiện lôgic các học phần trong toàn môn học Trên cơ sở kế hoạch đào tạo toàn khoá, nhà trường triển khai lịch huấn luyện theo học kỳ, quý, tháng, tuần Kế hoạch tổ chức toàn khoá do giám đốc, hiệu trưởng ký chịu trách nhiệm, cấp quản lý trực tiếp phê chuẩn
Kế hoạch đào tạo toàn khoá phải xác định rõ các nội dung về: khoá,
ngành đào tạo; thời gian; số lượng học viên, lớp; mục tiêu đào tạo; yêu cầu đào tạo; tính toán thời gian chung;Quản lý mục tiêu, chương trình và kế hoạch dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên được xác định ngay từ đầu
Trang 27khoá học, thực hiện trên cơ sở các văn bản quy định, các cơ quan chức năng của trung tâm GDQP quản lý mục tiêu, chương trình, kế hoạch dạy học và thực hiện quản lý trong phạm vi cấp mình
Quản lý nội dung dạy học môn GDQP&AN bao gồm toàn bộ hệ thống kiến thức quân sự, chính trị, kỹ thuật, điều lệnh , các giá trị chuẩn mực, kỹ xảo,
kỹ năng cần trang bị cho sinh viên để góp phần hình thành các phẩm chất nhân cách cần thiết Quản lý nội dung dạy học đặc biệt chú ý quản lý về chất lượng, số lượng thông tin trong dạy học, trên cơ sở đó nắm vững thực trạng để kịp thời điều chỉnh, bổ sung nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu thực tế
Thực hiện trương trình dạy học là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mục tiêu của trung tâm GDQP, là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ Giáo dục & Đào tạo ban hành Yêu cầu đối với trung tâm GDQP là phải nắm vững chương trình, tổ chức cho giảng viên tuân thủ một cách nghiêm túc, không được tuỳ tiện thay đổi, thêm bớt làm sai lệch chương trình dạy học (nếu có thay đổi, bổ sung phải theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục& Đào tạo)
Sự nắm vững chương trình dạy học là việc đảm bảo để trung tâm GDQP quản lý thực hiện tốt chương trình dạy học, bao gồm:
- Nắm vững những nguyên tắc cấu tạo chương trình, nội dung và phạm
vi kiến thức dạy học của môn học
- Nắm vững phương pháp dạy học của môn học, từng khối lớp trong giáo dục quốc phòng, an ninh
- Không được giảm nhẹ, nâng cao hoặc mở rộng so với yêu cầu nội dung, phạm vi kiến thức quy định của từng chương trình môn học
- Phương pháp dạy đặc trưng của bộ môn, của bài học phù hợp với từng loại bài của cấp học
- Vận dụng các hình thức tổ chức dạy học khác nhau, kết hợp giữa các hình thức dạy học trên lớp, ngoài lớp, thực hành, tham quan…
Trang 28một cách hợp lý
- Cần coi trọng tất cả các môn học theo quy định của phân phối chương trình- nghiêm cấm việc cắt xén, dồn ép bài học, thêm bớt tiết học với bất cứ học phần nào, lớp học nào, dưới bất kỳ hình thức nào
Để việc quản lý thực hiện chương trình dạy học đạt kết quả, đảm bảo thời gian cho việc thực hiện chương trình dạy học, cần phải chú ý sử dụng kế hoạch giảng dạy của từng khoá như là công cụ để theo dõi, điều khiển và kiểm soát tiến độ thực hiện chương trình dạy học, để thường xuyên, kịp thời điều chỉnh những lệch lạc trong quá trình thực hiện chương trình dạy học
1.3.2 Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên
Q n ý ng tá h ẩn bị n ớp: Việc chuẩn bị bài lên lớp có chất
lượng cần chỉ đạo và hướng dẫn giáo viên cụ thể các yêu cầu về chuyên môn, nội dung, quy trình và các bước cần thiết của việc soạn giáo án nhằm hỗ trợ giáo viên chuẩn bị giờ lên lớp có hiệu quả, cần bố trí thời khoá biểu của từng lớp một cách khoa học, phù hợp chuyên môn và khung chương trình quy định Việc sắp xếp thời khoá biểu hợp lý sẽ giúp giảng viên chủ động công việc và có thời gian chuẩn bị giáo án, bài giảng tốt nhất
Soạn bài là khâu quan trọng nhất trong việc chuẩn bị của giáo viên cho giờ lên lớp, tuy nó chưa dự kiến hết các tình huống trong qua trình lên lớp nhưng soạn bài thực sự là lao động sáng tạo của từng giảng viên, nó thể hiện
sự suy nghĩ, lựa chọn, quyết định của giáo viên về nội dung, phương pháp giảng dạy, hình thức lên lớp phù hợp với đối tượng học sinh và đúng với yêu cầu của chương trình
Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp phải đảm bảo những yêu cầu cần thiết đó là:
- Đảm bảo tính tư tưởng, tính giáo dục của bài giảng
Trang 29- Thực hiện soạn bài phải đúng quy chế, soạn bài chu đáo trước khi lên lớp, chống việc soạn bài để đối phó với kiểm tra
- Đảm bảo nội dung, tri thức khoa học Đưa việc soạn bài, chuẩn bị lên lớp vào nề nếp, nghiêm túc và phải đảm bảo chất lượng
- Chỉ đạo không rập khuôn máy móc, đảm bảo và khuyến khích tính tích cực, tự giác và sáng tạo của giáo viên
Để soạn bài chuẩn bị lên lớp của giảng viên có thể thực hiện theo một
kế hoạch đồng bộ và có hiệu quả, trung tâm GDQP cần phải phân công trách nhiệm cụ thể cho cán bộ, giảng viên, tạo mọi điều kiện để họ thực hiện tốt việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp, có kế hoạch thường xuyên kiểm tra, theo dõi để khuyến khích kịp thời, đồng thời điều chỉnh những sai lệch nhằm thực hiện đúng những quy định đề ra
Thông qua tổ, khoa, chỉ đạo giảng viên nghiên cứu và xác định yêu cầu trọng tâm của từng chương trình đào tạo; mục đích và nội dung chuyên môn của từng phân môn… nhằm giúp giảng viên chủ động lựa chọn phương pháp
tổ chức dạy học phù hợp trong việc chuẩn bị, thiết kế bài giảng
Q n ý giờ n ớp: Chất lượng giờ lên lớp có ý nghĩa quan trọng,
quyết định chất lượng dạy học Giờ lên lớp phản ánh trình độ, khả năng, phương pháp và hiệu quả dạy học của mỗi giảng viên Cần quan tâm chỉ đạo đối với hoạt động giảng dạy của giảng viên thông qua việc nắm bắt tình hình dạy học, kiểm tra sổ đầu bài, dự giờ, lắng nghe ý kiến phản hồi của học viên thông qua các kênh thông tin khác nhau như đối thoại, gặp trực tiếp sinh viên, qua phiếu điều tra, hộp thư góp ý… từ đó tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm
và điều chỉnh kịp thời
Khi lên lớp, giảng viên phải nghiên cứu những quan điểm cơ bản có tính chất lý luận của Đảng về đường lối quân sự, bao gồm những vấn đề cơ bản của học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân
Trang 30đội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; những nội dung cơ bản về xây dựng nền quốc phòng toàn dân - an ninh nhân dân, chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân - an ninh nhân dân; kết hợp xây dựng kinh tế với củng cố quốc phòng; nghệ thuật quân sự Việt Nam qua các thời kỳ; có nhận thức và tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới
Học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa manh tính cách mạng khoa học và sâu sắc, đó là cơ sở khoa học để Đảng ta đề ra chủ trương đường lối chiến lược xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, và tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay không chỉ bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời, vùng biển, hải đảo mà còn phải bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ nền văn hoá của dân tộc Các quan điểm của Đảng về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, tiến hành chiến tranh nhân dân đều có tính kế thừa và phát triển những truyền thống quân sự độc đáo của dân tộc "cả nước một lòng chung sức đánh giặc”, "lấy ít địch nhiều”, "lấy nhỏ chống lớn”
Đó cũng chính là đặc trưng nghệ thuật quân sự Việt Nam đã chiến thắng những kẻ thù hung hãn nhất, Nghiên cứu đường lối quân sự của Đảng góp phần hình thành niềm tin khoa học, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng
và lý tưởng cho sinh viên
Nghiên cứu những nội dung cơ bản về nhiệm vụ nội dung công tác quốc phòng, an ninh của Đảng ta hiện nay, bao gồm; xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, lực lượng dự bị động viên, tăng cường tiềm lực cơ sở vật chất kỹ thuật quốc phòng, phòng chống chiến tranh công nghệ cao, đánh bại chiến lược: „„Diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam; xây dựng bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền biển
Trang 31đảo, an ninh quốc gia; đấu tranh phòng chống tội phạm và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội
Nghiên cứu hệ thống văn bản quy phạm, pháp luật của nhà nước về bảo
vệ Tổ quốc, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và an ninh chính trị Mọi công dân đều có trách nhiệm tham gia công tác quốc phòng, luyện tập quân sự, giữ gìn bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội Nghiên cứu và thực hiện tốt công tác quốc phòng, an ninh để xây dựng lòng tin chiến thắng trước mọi âm mưu, thủ đoạn của kể thù đối với cách mạng Việt Nam
Nghiên cứu các kiến thức, kỹ năng chiến thuật, kỹ thuật quân sự cần thiết như: Những kiến thức cơ bản về bản đồ, địa hình quân sự, các phương tiện chỉ huy chiến thuật và chiến đấu; tính năng, tác dụng, cấu tạo, sử dụng, bảo quản các loại vũ khí bộ binh ; tính năng kĩ thuật sử dụng thuốc nổ; phòng chống vũ khí hạt nhân,vũ khí hoá học,vũ khí sinh học, vũ khí lửa;cấp cứu ban đầu vết thương chiến tranh và phương pháp xử lý; một số vấn đề về điều lệnh quản lí bộ đội, điều lệnh đội ngũ và chiến thuật chiến đấu bộ binh
Hoạt động dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở trung tâm GDQP hiện nay được thực hiện chủ yếu bằng hình thức dạy và học trên lớp, với những giờ lên lớp và hệ thống bài học cụ thể Nói cách khác, giờ lên lớp là hình thức tổ chức cơ bản và chủ yếu nhất của quá trình dạy học ở trung tâm
để thực hiện mục tiêu dạy học
Chính vì vậy trong quản lý dạy học môn học này phải có những biện pháp tác động cụ thể, phong phú và linh hoạt để nâng cao chất lượng giờ lên lớp của giảng viên, đó là những việc làm của trung tâm GDQP, là trách nhiệm của người quản lý
Quản lý giờ lên lớp của giảng viên phải đảm bảo các yêu cầu chủ yếu là:
- Xây dựng được “chuẩn” giờ lên lớp để quản lý tốt giờ lên lớp của giảng viên
Trang 32- Phải xây dựng nề nếp giờ lên lớp cho thầy và trò nhằm đảm bảo tính nghiêm túc trong mọi hoạt động hết sức nhịp nhàng của trung tâm, góp phần nâng cao chất lượng dạy học
- Phải tác động đến giờ lên lớp một cách tích cực và càng trực tiếp càng tốt góp phần thực hiện tốt mục tiêu đề ra
- Phải yêu cầu cụ thể từng đối tượng thực hiện đầy đủ, nghiêm túc những quy định của trung tâm, thực hiện nghiêm túc quy chế có liên quan đến giờ lên lớp
Để đảm bảo được những yêu cầu quản lý giờ lên lớp, trung tâm quy định rõ chế độ thực hiện và kiểm tra, kế hoạch giảng dạy, kiểm soát các giờ lên lớp, duy trì nề nếp dạy học, điều khiển nhịp điệu dạy học và tạo nên bầu không khí sư phạm trong Trung tâm
Để việc quản lý giờ lên lớp và phân tích sư phạm bài học có hiệu quả, trung tâm cần phải quán triệt đầy đủ những yêu cầu cơ bản sau đây:
- Phải nắm vững được lý luận dạy học và lý thuyết về bài học, nắm vững những quan điểm trong phân tích sư phạm bài học
- Nắm vững các bước trong việc dự giờ và phân tích sư phạm bài học
để chỉ đạo tất cả giáo viên trong Trung tâm thực hiện
- Tổ chức tốt việc dự giờ trong từng khoa, có chế độ dự giờ rõ ràng, có
kế hoạch cụ thể, đặc biệt phải có chuẩn đánh giá phù hợp, có đầy đủ hồ sơ dự giờ và có thái độ cầu thị khách quan để đánh giá đúng tình hình giờ lên lớp cũng như đánh giá đúng chất lượng giờ lên lớp, trên cơ sở đó, tìm ra những biện pháp thích hợp cho công tác quản lý giờ lên lớp của mình
Để nâng cao chất lượng dự giờ, phân tích sư phạm bài học, cần tổ chức các chuyên đề về giờ lên lớp, như trao đổi về nội dung và phương pháp giảng dạy, xây dựng giờ dạy mẫu, tổ chức dạy thử, tổ chức kiến tập, thao giảng… nhằm giúp giảng viên nắm vững lý thuyết, rút kinh nghiệm về phương pháp
Trang 33giảng dạy, về các bước trong dự giờ và phân tích sư phạm bài học… Trên cơ
sở đó khuyến khích sự sáng tạo của giáo viên và đây cũng chính là hoạt động đặc trưng cho nghề nghiệp của giảng viên, trung tâm GDQP cần phải tổ chức tốt để tạo điều kiện cho giảng viên phát huy khả năng của mình nhằm nâng cao chất lượng dạy học
Q n ý ng tá i tr ánh giá: Chỉ đạo việc thực hiện nghiêm túc
quy chế và các văn bản hướng dẫn về công tác kiểm tra, đánh giá của Bộ,
Ngành và các cấp quản lý Chỉ đạo từ khâu tổ chức xây dựng đến thực hiện
các quy trình và tiêu chí kiểm tra, đánh giá bảo đảm tính chính xác, chặt chẽ, khách quan
Ch h r ề thi: Đề thi cần bám sát nội dung chương trình quy
định, bảo đảm các yêu cầu và chất lượng chuyên môn của từng phân môn Cơ cấu đề thi phải hợp lý về thời gian và mức độ khó dễ nhằm đánh giá đúng thực chất kiến thức và kỹ năng của sinh viên Công tác coi thi, chấm thi cần thực hiện nghiêm túc, đúng quy chế nhằm bảo đảm cho sinh viên độc lập làm bài và phát huy được những năng lực vốn có của bản thân
Công tác kiểm tra đánh giá nếu được tổ chức chặt chẽ, chính xác sẽ giúp cho nhà quản lý nắm chắc được thực trạng tình hình dạy học để có các biện pháp quản lý kịp thời để nâng cao chất lượng giáo dục
1.3.3.Quản lý hoạt động học của sinh viên
Sinh viên học tập tại trung tâm GDQP đa dạng về đối tượng, thành phần Hầu hết sinh viên tuổi đời còn rất trẻ , mang đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi thanh niên, đời sống tinh thần của sinh viên luôn nhạy cảm với cái mới nhưng còn nhiều hạn chế về vốn sống, kinh nghiệm và chưa được rèn luyện qua thực tiễn, đặc biệt là thực tiễn hoạt động quân sự
Những đặc điểm trên có ảnh hưởng sâu sắc đến việc quản lý hoạt động dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên, các chủ thể quản lý cần nắm chắc
Trang 34số lượng, chất lượng và các mối quan hệ chính trị xã hội khác, tổ chức tốt các hoạt động nhằm xây dựng động cơ, thái độ học tập Xây dựng nề nếp, kỷ cương trong hoạt động học tập của sinh viên theo quy trình thống nhất, đồng bộ; tăng cường giáo dục ý thức, động cơ và mục đích học tập đúng đắn cho sinh viên từ đó tạo cho các em sự hứng thú, say mê trong học tập Thường xuyên quan tâm, chỉ đạo việc theo dõi tình hình học và mức độ tiến bộ của sinh viên trong suốt quá trình học tập như: tự học, chuẩn bị bài tập ở nhà, xây dựng bài mới, kết quả thực hiện các bài kiểm tra định kỳ Quản lý việc giúp đỡ sinh viên yếu kém, bồi dưỡng sinh viên giỏi Thường xuyên nắm bắt thông tin, ý kiến phản hồi của sinh viên về thuận lợi, khó khăn, về chất lượng dạy học
1.3.4 Quản lý cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ cho hoạt động dạy học môn GDQP&AN
Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, môi trường và các điều kiện hỗ trợ dạy học đóng vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học - giáo dục
Quản lý cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học môn GDQP&AN đảm bảo được 3 yêu cầu liên quan mật thiết với nhau đó là:
- Đảm bảo đầy đủ cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ dạy và học
- Sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất - kỹ thuật trong việc dạy và học
- Tổ chức quản lý tốt cơ sở vật chất - kỹ thuật trong Trung tâm
Nội dung quản lý cơ sở vật chất phục vụ dạy học môn GDQP&AN ở trung tâm bao gồm:
Trang 35- Quản lý đồ dùng học tập của học sinh, sinh viên
Cần quản lý tốt cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có về mặt số lượng, chất lượng và chủng loại để có kế hoạch khai thác, sử dụng hợp lý trong phục
vụ dạy học Kế hoạch hoá công tác bổ sung, nâng cấp, khai thác cơ sở vật chất, thiết bị dạy học theo hướng lâu dài, gắn với yêu cầu và nhiệm vụ giáo dục đào tạo, định hướng và chiến lược phát triển của Trung tâm Thường xuyên tiến hành kiểm tra việc duy trì, bảo quản, sử dụng cơ sở vật chất, thiết
bị dạy học để kịp thời sửa chữa, bổ sung, uốn nắn những bất cập trong quá trình sử dụng, bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đặc biệt là các loại khí tài nhằm bảo đảm phục vụ tốt nhất chất lượng dạy học Triển khai các biện pháp đồng bộ: tổ chức hình thức thi đua, khen thưởng nhằm động viên, khuyến khích các cá nhân, tập thể thường xuyên sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học trong nâng cao chất lượng dạy học Đồng thời, xây dựng các biện pháp chế tài đa dạng, phù hợp với đặc điểm của trung tâm như phương pháp tổ chức hành chính, phương pháp giáo dục (phê bình, nhắc nhở,
kỷ luật hoặc thưởng phạt…) đối với các cá nhân, tập thể chưa có ý thức cao trong công tác giữ gìn và bảo vệ thiết bị dạy học đặc biệt là khí tài
1.4 Những yếu tố tác động đến quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng
1.4.1 Tác động từ tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục - đào tạo
Công cuộc CNH, HĐH đất nước đang tác động và làm thay đổi một cách căn bản kinh tế - xã hội Nó không chỉ tạo điều kiện cho sự phát triển của sự nghiệp GD&ĐT theo hướng hiện đại mà còn đặt ra những yêu cầu, thách thức mới Chính vì lẽ đó, GD&ĐT cũng đòi hỏi sự bổ sung, đổi mới thường xuyên về nội dung, chương trình, phương pháp và đặc biệt là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giảng dạy cùng với công tác quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên
Trang 36Ở nước ta, quá trình thực hiện các nhiệm vụ phát triển giáo dục trong nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sẽ xuất hiện nhiều vấn đề mới, khác với cách làm giáo dục trước đây Vì vậy, quan niệm giáo dục hiện nay cũng cần có những nhận thức mới cho phù hợp
Thực tế, những vấn đề kinh tế - xã hội có những sự tác động rất sâu rộng tới cơ sở đào tạo Xuất phát từ những đòi hỏi của sự phát triền kinh tế xã hội, đương nhiên các cơ sở đào tạo đại học phải có những thay đổi trong đó đòi hỏi cả
sự thay đổi về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên, vì những vấn đề này quyết định tới sản phẩm đầu ra của các trung tâm GDQP
Công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên ở trung tâm GDQP hiện nay là việc làm hết sức quan trọng và là hoạt động nằm trong kế hoạch phát triển tổng thế của nhà trường, đồng thời cũng là hoạt động chịu sự tác động của nền giáo dục nước nhà
Với những mục tiêu mà Đảng và Nhà nước đã xác định, trên cơ sở đó trung tâm GDQP cần có những cách làm cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dạy học - giáo dục Trong quản lý công tác GDQP nói chung và dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên cần phải tính đến những tác động từ đặc điểm, tình hình phát triển kinh tế, xã hội, quan điểm về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
1.4.2 Tác động từ sự nghiệp củng cố quốc phòng & an ninh của nước ta trong tình hình mới
Giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là mục tiêu xuyên suốt của chính sách quốc phòng Việt Nam Thực hiện chính sách quốc phòng mang tính chất hoà bình, tự vệ, thể hiện ở chủ trương không sử dụng vũ lực hoặc đe doạ sử
Trang 37dụng vũ lực trong các quan hệ quốc tế, giải quyết mọi bất đồng và tranh chấp với các quốc gia khác bằng biện pháp hoà bình
Phát triển kinh tế - xã hội đồng thời tăng cường khả năng quốc phòng, phối hợp chặt chẽ hoạt động quốc phòng, an ninh với hoạt động đối ngoại thành một thể thống nhất để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát triển kinh tế nhanh, bền vững Việt Nam xây dựng nền quốc phòng toàn dân dựa trên truyền thống yêu nước, chống ngoại xâm của toàn dân tộc, chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh, xây dựng nghệ thuật quân sự Việt Nam đáp ứng các yêu cầu của chiến tranh hiện đại Tích cực, chủ động ngăn ngừa và đẩy lùi nguy cơ chiến tranh là một trong các nhiệm vụ trọng yếu của quốc phòng Việt Nam trong thời bình
Quán triệt phương châm phòng thủ toàn diện, chủ động, bảo vệ Tổ quốc từ xa, quốc phòng Việt Nam sử dụng các biện pháp tổng hợp nhằm giữ vững ổn định bên trong, ngăn ngừa các nguy cơ can thiệp từ bên ngoài Thực hiện chính sách quốc phòng độc lập, tự chủ, xây dựng sức mạnh quốc phòng bằng nguồn lực mọi mặt của đất nước và con người Việt Nam
Chính vì vậy, sự nghiệp củng cố quốc phòng & an ninh dựa trên chiến lược quốc phòng - an ninh theo đường lối độc lập, tự chủ của Đảng
đã tác động tới chủ trương, chính sách, kế hoạch, nội dung, thời gian dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên Từ đó xác định mục tiêu dạy học môn học này là nhằm trang bị kiến thức cơ bản về quốc phòng - an ninh, kỹ năng quân sự cần thiết, góp phần đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Do vậy, trong tổ chức, quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên, trung tâm GDQP cần tính đến những tác động này
Trang 381.4.3 Tác động từ việc thực hiện chương trình, nội dung giáo dục quốc phòng - an ninh đã và đang thực hiện
Ở các trung tâm GDQP nói chung và Trung tâm GDQP Hà Nội 2 nói riêng hiện đang thực hiện thống nhất khung chương trình, nội dung GDQP&AN Chương trình, nội dung GDQP&AN hiện đang thực hiện khá đa dạng, liên quan đến nhiều lĩnh vực, ngành nghề, các kiến thức chính trị xã hội, quân sự, chiến tranh, an ninh mới mẻ đối với sinh viên; có lý thuyết, thực hành quân sự; có liên quan tới vũ khí, vật chất huấn luyện, học cả trong giảng đường, ngoài thao trường, bãi tập Tuy, hiện nay Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chương trình giáo dục quốc phòng - an ninh chung cho cả đại học và cao đẳng (theo Thông tư số 31/2012/TT-BGDĐT ngày 12 tháng 9 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo); đồng thời giáo trình GDQP&AN cũng được
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, thống nhất cho tất cả các ngành học nhưng lại thiếu sự liên thông với chương trình GDQP&AN cho học sinh phổ thông
Từ đó sinh viên nhận thức khá chung chung về quốc phòng - an ninh, về ý thức về tình yêu quê hương, đất nước, vai trò công dân trong xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; ít biết, thậm chí không biết vận dụng môn học vào thực tế công tác, công việc cụ thể của mình Các môn quân sự có tính đặc thù, sinh viên chưa từng làm quen, đòi hỏi có sức khoẻ, phẩm chất mạnh mẽ, quyết đoán, nhanh nhẹn
Do vậy trong tổ chức và quản lý dạy học môn GDQP&AN cho sinh viên ở trung tâm GDQP cần thấy được những ưu điểm và bất cập của chương trình nội dung đã và đang thực hiện, từ đó có biện pháp tổ chức và quản lý dạy học môn học cho phù hợp Thiết nghĩ trong chương trình, nội dung môn học GDQP&AN cần phải có một phần gắn liền với ngành học của sinh viên, giúp sinh viên vận dụng môn học vào thực tế công tác, công việc làm một cách hiệu quả, góp phần xây dựng công tác quân sự, quốc phòng ở
Trang 39địa phương, kết nối lịch sử dân tộc 4.000 năm vào công cuộc bảo vệ Tổ quốc hôm nay Phương pháp tổ chức dạy và học, phân phối chương trình, sự phối hợp lực lượng của các trung tâm giáo dục quốc phòng & an ninh sinh viên phải đồng bộ, thống nhất
1.4.4 Tác động của đội ngũ giảng viên ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng
Hà Nội 2
Đội ngũ giảng viên ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2 cũng như nhiều trung tâm GDQP khác của cả nước khá đa dạng gồm nhiều nguồn khác nhau Đội ngũ giáo viên GDQP&AN luôn luôn đóng vai trò quyết định trong đổi mới và nâng cao chất lượng môn học Từ năm 2001, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng ngắn hạn và dài hạn tại các trường đại học và liên kết ở địa phương Theo đó, các trường đã bước đầu tự chăm lo xây dựng đội ngũ giáo viên trong biên chế cơ hữu và thực hiện hợp đồng, thỉnh giảng
Để đáp ứng từng bước chuẩn hoá đội ngũ giáo viên GDQP&AN cả về
số lượng và chất lượng, đáp ứng quy mô giáo dục quốc phòng & an ninh cho học sinh, sinh viên ngày càng tăng, năm 2010 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án đào tạo giáo viên chuyên ngành GDQP&AN cho các trường trung học phổ thông và trung cấp chuyên nghiệp, trung cấp nghề Bộ Giáo dục
và Đào tạo đang mở rộng đề án này để phát triển đội ngũ giáo viên giáo dục quốc phòng & an ninh cho các trường đại học, cao đẳng và trung tâm giáo dục quốc phòng & an ninh cho sinh viên
Đội ngũ giảng viên là sĩ quan do Bộ Quốc phòng biệt phái ra các trường đại học đang từng bước được kiện toàn về tổ chức và chất lượng Sự phối hợp có hiệu quả của Bộ Quốc phòng với Bộ Giáo dục và Đào tạo trong những năm qua đã hình thành đội ngũ cán bộ giảng dạy là sĩ quan biệt phái, lực lượng nòng cốt tham gia giảng dạy môn học GDQP&AN và quản lý chỉ
Trang 40đạo thực hiện nhiệm vụ này tại các trung tâm GDQP, với chức năng của cơ quan chuyên môn và quản lý trung tâm GDQP cho sinh viên
Tuy vậy, có một thực tế hiện nay, số sĩ quan biệt phái sang dạy học môn GDQP&AN một số sĩ quan gần hết tuổi phục vụ quân đội, một số cán
bộ giảng viên tuổi quân còn quá trẻ, vốn sống và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn quân sự còn hạn chế, tính lý luận và nhận thức còn ở mức độ Mặt khác giữa Bộ GD&ĐT với Bộ Quốc phòng chưa có cơ chế liên thông phối hợp một cách cụ thể đối với việc đào tạo cán bộ và giảng viên Trong khi đó, chế độ chính sách đối với đội ngũ cán bộ giảng viên GDQP&AN còn thấp; cơ sở vật chất phục vụ cho quá trình giảng dạy, và nơi ở, sinh hoạt cho giảng viên và sinh viên cũng còn gặp nhiều khó khăn Điều đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến
chất lượng dạy học môn học GDQP&AN cho sinh viên ở trung tâm GDQP 1.4.5 Tác động từ đặc điểm của đội ngũ sinh viên học môn giáo dục quốc phòng & an ninh ở trung tâm giáo dục quốc phòng
Sinh viên theo huấn luyện nói chung và học tập môn GDQP&AN nói riêng tại trung tâm GDQP rất đa dạng, đến từ nhiều trường khác nhau (cả học sinh trung học phổ thông, học sinh trung học chuyên nghiệp, sinh viên cao đẳng, sinh viên đại học, ), họ mang theo những nét văn hoá vùng miền, truyền thống gia đình, phong phú và đang theo học ở nhiều ngành nghề khác nhau
Đa số Sinh viên học tập tại trung tâm có trách nhiệm, ham hiểu biết, có chí tiến thủ, thích cái mới, năng động, yêu nước và đôi khi bồng bột Đối với môn GDQP&AN bên cạnh nhiều sinh viên có nhận thức đúng, có nhiều cố gắng và đạt kết quả cao trong học tập thì cũng có một bộ phận sinh viên coi môn này là môn học 3K (khó, khô, khổ), và một số nữ sinh viên xem là môn
vô bổ họ phải học vì là môn học bắt buộc Chính vì vậy, thời gian dành cho hoạt động tự học môn GDQP&AN của sinh viên chưa đáp ứng yêu cầu chung