Xác minh đăng ký hộ tịch lý luận và thực tiễn

Các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và quyềnnhân thân của con người được Hiến pháp năm 1992 và Bộ luật Dân sự năm 2005quy định để xác định sự kiện hộ tịch như: quyền thay đổi họ tê

LỜI CẢM ƠN

Thực tập là quá trình tham gia học hỏi, so sánh và ứng dụng những kiến thức

đã học vào thực tế công việc ở các cơ quan quản lý hành chính nhà nước

Báo cáo thực tập vừa là cơ hội để sinh viên trình bày những kết quả về vấn

đề mình quan tâm trong quá trình thực tập, đồng thời cũng là một tài liệu quan trọng giúp giảng viên của trường kiểm tra đánh giá quá trình học tập và kết quả thực tập của mỗi sinh viên

Em xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến quý Thầy, Cô Trường Trung Cấp Luật Thái Nguyên đã truyền đạt kiến thức cho em trong suốt thời gian ngồi trên giảng đường để em có thể tiếp thu những kiến thức quý giá giúp em hoàn thành

bài viết này Đặc biệt, em xin chân thành cám ơn Cô Hoàng Anh và Các bác, cô chú, anh chị đang công tác tại phòng Tư pháp UBND huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn đã quan tâm, giúp đỡ, tin tưởng tạo điều kiện cho em tiếp xúc với công việc

của quý cơ quan để em hoàn thành tốt báo cáo thực tập

Mặc dù trong quá trình nghiên cứu đã có sự cố gắng, nỗ lực của bản thân cùng với sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên nhưng cũng không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý Thầy,

Cô để bài viết của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Bắc Kạn, Ngày tháng năm

Sinh viên thực tập

Lý Thị Bình

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

CHUYÊN ĐỀ: Vấn đề xác minh trong đăng ký hộ tịch - Thực trạng và giải

pháp

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU

PHẦN 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÁC MINH TRONG ĐĂNG KÝ HỘTỊCH ……….51.1 Khái niệm vai trò của việc xác minh trong đăng ký hộ tịch……….…….51.2 Các trường hợp cần xác minh theo quy định pháp luật về đăng ký hộ tịch

……….6PHẦN 2

THỰC TRẠNG XÁC MINH TRONG ĐĂNG KÝ HỘ TỊCH……… 182.1 Kết quả xác minh trong đăng ký hộ tịch……… 182.2 Những điểm hạn chế trong việc xác minh các điều kiện đăng ký hộtịch………19GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CÔNG TÁC XÁC MINH TRONG ĐĂNG

KÝ HỘ TỊCH TẠI HUYỆN NA RÌ – BẮC KẠN……… …22KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI NÓI ĐẦU

Công tác đăng ký và quản lý hộ tịch không những liên quan đến nhân thâncủa con người mà còn liên quan đến chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội,quốc phòng, an ninh, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân Bởi vì, “Hộ tịch lànhững sự kiện cơ bản xác nhận tình trạng nhân thân của một con người từ khisinh ra đến khi chết” Các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và quyềnnhân thân của con người được Hiến pháp năm 1992 và Bộ luật Dân sự năm 2005quy định để xác định sự kiện hộ tịch như: quyền thay đổi họ tên; quyền xác địnhlại dân tộc; quyền được khai sinh; quyền được khai tử; quyền được kết hôn;quyền ly hôn; quyền nhận, không nhận cha, mẹ, con; quyền đối với quốc tịch… Trong những năm qua, các quy định pháp luật về đăng ký và quản lý hộ tịchliên tục được hoàn thiện theo hướng cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiệnthuận lợi hơn trong việc giải quyết đăng ký hộ tịch cho người dân, đồng thời bảođảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương; công tác đăng ký vàquản lý hộ tịch trên địa bàn huyện dần đi vào nề nếp Tuy nhiên, công tác đăng

ký, quản lý hộ tịch tại một số xã vẫn chưa được quan tâm đúng mức, các sự kiện

hộ tịch phát sinh tại một số xã chưa được đăng ký kịp thời bởi còn vướng mắcnhiều khó khăn trong công tác xác minh lại sự kiện hộ tịch đối với những trườnghợp thấy có giấu hiệu giả mạo, sai sự thật, còn nhiều trường hợp đăng ký khaisinh, khai tử trễ hạn hoặc chưa được đăng ký đó là do nhận thức của người dânđối với công tác này còn hạn chế, đặc biệt là ở các xã miền núi Tình trạng trẻ

em sinh ra nhưng đăng ký khai sinh quá hạn còn khá phổ biến; gia đình có ngườithân qua đời không đi đăng ký khai tử, thậm chí có trường hợp chết đã trên 20năm mới khai tử Việc khai tử ở các xã, thị trấn chỉ được thực hiện khi có liênquan đến các giao dịch dân sự, giải quyết chính sách…nên khi công dân đếnđăng ký sự kiện hộ tịch thì sự kiện đó đã xảy ra trong thời gian rất lâu trước đó,nên đặt ra vấn đề cần xác minh lại sự kiện hộ tịch đó có đúng như những gì màcông dân đã khai báo không, một số trường hợp đăng ký hộ tịch chưa đúng quyđịnh pháp luật, ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ của công dân theo quy định củapháp luật bời vậy em chọn đề tài “ Xác minh trong đăng ký hộ tịch – thực trạng

và giải pháp” để làm báo cáo tốt nghiệp trường Trung cấp luật Thái Nguyên,niên khóa 2012-2014.

PHẦN 1:

LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÁC MINH TRONG ĐĂNG KÝ HỘ TỊCH 1.2 Khái niệm vai trò của việc xác minh trong đăng ký hộ tịch

- Khái niệm về xác minh nói chung

Xác minh Là "làm cho rõ sự thật qua thực tế và chứng cứ cụ thể" hay còn làquá trình con người thực hiện các thủ tục cần thiết để xác thực một sự vật, sựviệc, có thật sự xảy ra đúng với những gì được khai báo, cung cấp thông tin về

nó Khi một sự vật, sự việc được khai báo, cung cấp thông tin tới người có thẩmquyền thì lúc này sẽ đặt ra 2 vấn đề: sự vật, sự việc đó đúng hoặc không đúng,lúc này người tiếp nhận thông tin đó muốn biết chính xác về thông tin trên làđúng hay không đúng, mức tin cậy ra sao thì phải thực hiện một quá trình đi xácnhận lại thông tin đó, tìm hiểu xem nó bắt đầu từ đâu, quá trình xảy ra như thếnào, kết thúc ra sao, hậu quả như thế nào, có đúng với những gì mà người đó đãđược cung cấp hay không, quá trình đó gọi là xác minh

- Khái niệm về xác minh trong đăng ký hộ tịch

Trong công tác đăng ký và quản lý hộ tịch thì xác minh hộ tịch được hiểunhư sau: khi phát hiện một sự viêc có dấu hiệu nghi ngờ, sai lệch về thông tincủa cá nhân khi cá nhân khai báo, thông tin này có thể do cá nhân nhầm lẫn hoặc

cố ý khai báo sai sự thật mục đích nhằm trục lợi hoặc mục đích khác thì cán bộ

tư pháp phải đi điều tra làm sáng tỏ thông tin đó, xem những gì công dân khaibáo có đúng sự thực không hay họ khai báo sai sự thực, bằng các biện pháp điềutra hồ sơ sổ sách, thu thập chứng cứ, giám định, lấy lời khai của những ngườiliên quan để đưa ra kết luận cuối cùng chính xác nhất

- Vai trò của việc xác minh trong đăng ký hộ tịch

Xác minh trong đăng ký hộ tịch là công đoạn cực kỳ quan trong, nó giúp cán

bộ tư pháp xác định được những thông tin chính xác nhất, trung thực nhất củangười đi đăng ký hộ tịch, loại bỏ được các vi phạm, sai sót, sai lệch về thông tinngười đi đăng ý đã khai, tránh tình trạng cá nhân khai báo sai sự thật để hửng lợihay mục đích khác, làm tốt được công tác đăng ký và quản lý hộ tịch, làm giảmcác vi phạm pháp luật liên quan đến việc người sử dụng giấy tờ hộ tịch có thôngtin sai lệch để thực hiện vi phạm sau này, đảm bảo thông tin về hộ tịch của cánhân được đúng và chính xác nhất, tránh khiếu kiện, khiếu nại sau này, giảm bớtđược tình trạng cải chính hộ tịch sau này

1.2 Các trường hợp cần xác minh theo quy định pháp luật về đăng ký

hộ tịch

Xác minh trong đăng ký hộ tịch là nhiệm vụ quan trọng của cơ quan có thẩmquyền đăng ký hộ tịch nhằm kiểm tra tính đúng đắn của các thông tin từ đó làmcăn cứ để thực hiện việc đăng ký hộ tịch Tuy nhiên không phải tất cả các trườnghợp trong đăng ký hộ tịch đều cần phải xác minh, chỉ một số trường hợp phápluật qui định cần phải xác minh thì cán bộ thực hiện việc đăng ký đó sẽ thực hiệncông tác xác minh trước khi đăng ký, cụ thể các trường hợp cần phải xác minhbao gồm:

- Đăng ký kết hôn

- Đăng ký nhận nuôi con nuôi

- Đăng ký giám hộ

- Đăng ký nhận cha, mẹ, con

- Đăng ký thay đổi, cải chính, điều chỉnh, bổ sung hộ tịch

- Đăng ký khai sinh, khai tử quá hạn

- Đăng ký lại các việc sinh, tử, kết hôn, nhận nuôi con nuôi

Để làm rõ việc xác minh trong đăng ký hộ tịch được tiến hành như thế nàongười viết sẽ đi sâu vào các trường hợp trên

* Xác minh trong việc đăng ký kết hôn

Kết hôn là hiện tượng xã hội có tính tự nhiên nhằm mục đích xáclập quan hệ vợ chồng, cùng nhau xây dựng gia đình, nuôi dạy con, phát triểnkinh tế Kết hôn là quyền của công dân Kết hôn hay không, kết hôn với

ai và kết hôn khi nào do nam nữ tự quyết định Tuy nhiên, khi kết hôn,công dân phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về kết hôn

Trong thủ tục đăng ký kết hôn, có một bước vô cùng quan trọng đó là xácminh, việc xác minh ở đây do pháp luật qui định sau khi nhận đủ hồ sơ đăng kýkết hôn, Ủy ban nhân dân phải tiến hành xác minh các điều kiện kết hôn (tức làcác điều kiện về nội dung) Để xác minh các điều kiện kết hôn cần phải thực hiệncác trình tự xác minh, trong đăng ký kết hôn trình tự xác minh sẽ như sau:

Trình tự xác minh sẽ được tiến hành như sau:

Bước 1: Nghiên cứu hồ sơ

Khi tiến hành xác minh, để tìm hiểu về một vấn đề nào đó còn chưa rõ ràngthì cán bộ tư pháp phải tiến hành xác minh Bước đầu tiên của quá trình xácminh bao giờ cũng phải là bước nghiên cứu hồ sơ "Nghiên cứu" chứ không phải

là "đọc" hồ sơ vì " nghiên cứu" là một phạm trù bao gồm nhiều thao tác chứkhông phải chỉ đơn thuần là đọc các tài liệu, giấy tờ Muốn nghiên cứu thì trướchết phải đọc tài liệu: tài liệu ở đây tuỳ trường hợp có thể là, các văn bản gửi kèm

tờ khai, các văn bản của các cơ quan liên quan đến người đăng ký, các văn bảnpháp luật điều chỉnh về lĩnh vực này hoặc những văn bản chứa nội dung cònchưa được làm sáng tỏ

Sau khi đọc các tài liệu liên quan đó, cán bộ tư pháp một mặt phải biết tổnghợp, thâu tóm lại các vấn đề, rút ra được những nội dung cơ bản, chính yếu nhấtnhưng mặt khác trong từng nội dung cơ bản phải biết mổ xẻ, phân tích các nộidung nhỏ lẻ một cách sâu hơn và toàn diện hơn (tức là phải nắm được các vấn đềmột cách có hệ thống) Từ chỗ phân tích sẽ phát hiện ra được các mâu thuẫn, cácvấn đề đối lập, các vấn đề còn chưa sáng tỏ Mâu thuẫn ở đây có thể là mâuthuẫn giữa cái đúng với nhau Không suy diễn chủ quan, phải biết định hướng tư

duy logic theo đúng phạm vi phản ánh của tài liệu, chứng cứ để nhìn nhận, đánhgiá khách quan, toàn diện và vạch ra hướng xác minh đúng, kế hoạch xác minhkhoa học.

Bước 2: Lập kế hoạch xác minh

Cán bộ Tư pháp – Hộ tịch sau khi phát hiện được các mâu thuẫn sẽ tiến hành

so sánh giữa chúng với nhau và so sánh với các quy định của pháp luật điềuchỉnh về những vấn đề này cũng như các tài liệu, thông tin khác (nếu có) để lập

kế hoạch, phương thức tiến hành xác minh Nội dung của kế hoạch này bao gồm:Xác minh độ tuổi của người đăng ký kết hôn, xác minh lý lịch của người đếnđăng ký, xác minh về ý chí của người đi đăng ký xem có bị ép buộc hay lừa dốihay không

Kế hoạch xác minh tuỳ trường hợp, tuỳ mức độ quan trọng của vụ việc mà

có thể phải lập bằng văn bản trình thủ trưởng cơ quan đăng ký duyệt trước hoặc

có thể chỉ cần thảo luận để có sự thống nhất

Bước 3: Tiến hành xác minh

+ Xác minh bằng công văn: là biện pháp xác minh tại chỗ bằng hình thứccông văn đề nghị, công văn yêu cầu của cơ quan đăng ký yêu cầu các đối tượngliên quan cung cấp thông tin cần thiết Biện pháp này được áp dụng đối vớinhững trường hợp đơn giản, tính chất vụ việc không phức tạp và đối tượng xácminh thường là cơ quan, tổ chức có trụ sở cách xa nơi tiến hành đăng ký kết hôn,

cơ quan có thẩm quyền không có điều kiện (và cũng không thực sự cần thiết) gọiđối tượng xác minh đến để yêu cầu giải trình cũng như không cần đến tận nơi đểxác minh

+ Xác minh bằng công nghệ thông tin: là biện pháp xác minh tại chỗ thôngqua mạng máy tính, điện thoại, điện tín, Fax Trường hợp xác minh này chủ yếu

áp dụng đối với người đi đăng ký kết hôn là người nước ngòai hoặc là ngườiđang sinh sống và học tập ở nước ngòai về nước để đăng ký kết hôn thì Ủy bannhân dân có thẩm quyền đăng ký kết hôn sẽ nhờ các cơ quan có thẩm quyền xácminh với trương hợp này để xác định người đó trong thời gian sinh sống, học tập

hoặc cư trú tại nước ngoài đã kết hôn chưa hay hành vi đăng ký kết hôn đó cóhiện tượng của môi giới hôn nhân hay không

Bước 4: Kết luận

Sau khi đã tiến hành xác minh và thu được kết quả, cán bộ Tư pháp - Hộ tịchđưa ra kết luận, nếu có đầy đủ chứng cứ chứng minh hồ sơ hợp lệ thì sẽ tiếnhành đăng ký theo luật định

* Xác minh trong đăng ký nhận nuôi con nuôi:

Đăng ký nhận nuôi con nuôi là thể hiện sự công nhận của Nhà nước đối vớiviệc xác lập một cách tự nguyện các qan hệ pháp luật giữa người nhận nuôi vàcon nuôi Đăng ký nhận nuôi con nuoi là yêu cầu cầu cần thiết để làm căn cứpháp lýcho việc giải quyết những vấn dề liên quan đến quyền và nghĩa vụ củangười nuôi và con nuôi, đồng thời cũng là căn cứ pháp lý để Nhà nước thực hiệnviệc giám sát việc nuôi con nuôi theo đúng pháp luật

Theo qui định của Nghị định 158/2005/NĐ-CP sau khi tiếp nhận hồ sơ đăng

ký việc nuôi con nuôi, cán bộ Tư pháp - Hộ tịch phải kiểm tra, xác minh kỹ cácnội dung sau đây:

- Tính tự nguyện của việc cho và nhận nuôi con nuôi;

- Tư cách của người nhận nuôi con nuôi;

- Mục đích nhận con nuôi

Việc xác minh các nội dung trên nhằm tránh những rắc rối, tranh chấp khi đãthíết lập quan hệ cha mẹ và con nuôi giữa các bên Thời hạn xác minh các nộidung trên không quá 5 ngày, trường hợp cần phải xác minh thêm thì được kéodài thêm 5 ngày Để xác minh được các nội dung này cán bộ Tư pháp - Hộ tịchthực hiện đăng ký nuôi con nuôi có thể thực hiện một số phương pháp xác minhnhư sau:

Bước 2: Lập kế hoạch và tiến hành xác minh

Sau khi đã tìm hiểu hồ sơ một cách kĩ lưỡng, cán bộ Tư pháp - Hộ tịch lên kếhoạch đi xác minh những thông tin còn thiếu hoặc mâu thuẫn trong hồ sơ đăng

ký, nội dung của cuộc xác minh nhằm làm rõ những vướng mắc đã phát hiệntrong hồ sơ đăng ký như: Độ tuổi của người được nhận làm con nuôi, điều kiệnkinh tế của người nhận nuôi, tư cách đạo đức của người nhận nuôi, mục đích củangười nhận nuôi

Bước 3: Tiến hành xác minh

Đối với xác minh trong đăng ký nhận nuôi con nuôi, Cán bộ tư pháp phải ápdụng các biện pháp gắn liền với thực tế của từng trường hợp

- Đối với trường hợp là người ở trong địa phương cán bộ Tư pháp - Hộ tịch

có thể áp dụng các phương pháp xác minh như sau:

+ Xác minh trực tiếp: Là biện pháp xác minh mà cơ quan có thẩm quyềnphải cử cán bộ đến tận nơi cần xác minh để gặp gỡ, tiếp xúc, tổ chức đối thoại(thậm chí cả đối chất) với đối tượng xác minh để thu thập chứng cứ; được ápdụng đối với những trường hợp tương đối phức tạp xét thấy không thể dùng mộttrong hai biện pháp kể trên, nếu không xác minh trực tiếp thì không thể làm sáng

tỏ vấn đề được

+ Xác minh tại chỗ: Với cách xác minh này cán bộ Tư pháp - Hộ tịch thựchiện việc xác minh ngay tại nơi điều tra hoặc tại trụ sở cơ quan nơi thực hiệnđăng ký và chỉ áp dụng với những vụ việc không mang tính chất phức tạp

- Đối với trường hợp là người từ địa phương khác cách xa về địa lý với địaphương đăng ký hoặc là người nước ngòai xin nhận con nuôi ở khu vực biên giớiphương pháp xác minh sẽ như sau:

+ Xác minh bằng công văn: là biện pháp xác minh tại chỗ bằng hình thứccông văn đề nghị, công văn yêu cầu của cơ quan đăng ký yêu cầu các đối tượngliên quan cung cấp thông tin cần thiết Biện pháp này được áp dụng đối vớinhững trường hợp đơn giản, tính chất vụ việc không phức tạp và đối tượng xácminh thường là cơ quan, tổ chức có trụ sở cách xa nơi tiến hành đăng ký, cơquan đăng ký không có điều kiện (và cũng không thực sự cần thiết) gọi đốitượng xác minh đến để yêu cầu giải trình cũng như không cần đến tận nơi để xácminh

Bước 4: Kết luận và thực hiện việc đăng ký

Sau khi công việc xác minh có kết quả, cán bộ Tư pháp - Hộ tịch đánh giáxem vụ việc có đủ căn cứ để đăng ký hay không Nếu đủ điều kiện để đăng kýthì sẽ thực hiện theo đúng thời gian pháp luật qui định

* Xác minh trong đăng ký giám hộ

Giám hộ là việc cá nhân, tổ chức ( gọi chung là người giám hộ) được phápluật qui định hoặc được cử để thực hiện việc chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi íchhợp pháp của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự ( gọi làngười được giám hộ)

Việc xác minh trong đăng ký giám hộ được thực hiện theo trình tự sau:

Bước 1: Tìm hiểu hồ sơ

Trong bước tìm hiểu hồ sơ này cán bộ Tư pháp – Hộ tịch cần phải kiểm tra

và nghiên cứu những nội dung mà người đăng ký giám hộ đã khai, qua đó xácđịnh những nội dung người đến đăng ký đã đủ và đúng theo qui định của phápluật hay chưa… Từ đó rút ra các vấn đề cần xác minh

Bước 2: Lên kế hoạch xác minh

Sau khi nghiên cứu hồ sơ, cán bộ Tư pháp – Hộ tịch lập kế hoạch để xácminh những vấn đề đã phát hiện trong quá trình nghiên cứu hồ sơ, nội dung xácminh bao gồm: Tư cách của người giám hộ, người giám hộ có đủ điều kiện đểthực hiện việc giám hộ không

Bước 3: Tiến hành xác minh và đưa ra kết luận về quá trình xác minh

Tiến hành xác minh trong đăng ký giám hộ cán bộ Tư pháp - Hộ tịch căn cứtheo kế hoạch đã đề ra sẽ thực hiện một số phương pháp như sau:

- Lấy lời khai của người đăng ký: Cán bộ Tư pháp - Hộ tịch chỉ tiến hànhlấy lời khai của người đăng ký giám hộ khi nội dung trong hồ sơ chưa rõ ràng.Người đăng ký giám hộ phải tự viết vào bản khai và ký tên của mình Trườnghợp người đăng ký giám hộ không thể tự viết được thì cán bộ Tư pháp - Hộ tịchviết hộ sau đó đọc lại cho người đăng ký giám hộ nghe

- Lấy lời khai của người làm chứng: Theo yêu cầu của người đăng ký giám

hộ hoặc khi xét thấy cần thiết, cán bộ Tư pháp - Hộ tịch tiến hành lấy lời khaicủa người làm chứng, lời khai của người làm chứng là căn cứ để xác định cácđiều kiện của người nhận giám hộ và người được giám hộ có chính xác vớinhững điều người đăng ký giám hộ nói hay không

- Trong trường hợp cán bộ Tư pháp - Hộ tịch đã áp dụng các biện pháp cầnthiết để xác minh mà vẫn không thể tự mình xác minh được thì có thể yêu cầucác cơ quan có liên quan xác minh giúp nhằm đảm bảo giải quyết công việcđúng đắn

Quá trình xác minh sẽ kết thúc khi mọi thông tin mà cán bộ Tư pháp đề ratrong kế hoạch đã được minh bạch, sau đó đưa ra các kết luận về việc xác minhtrình thủ trưởng cơ quan xét duyệt Nếu đủ điều kiện thì sẽ tiến hành đăng kýgiám hộ cho người đến đăng ký

* Đăng ký nhận cha, mẹ, con

Xác định quan hệ cha, mẹ, con là một hành vi pháp lý do các cá nhân, cơquan, tổ chức theo quy định của pháp luật có quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền thừa nhận hoặc không thừa nhận quan hệ cha - con, mẹ - con vềmặt pháp lý, nhằm làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ củacha, mẹ đối với con cái và ngược lại

Việc xác minh trong đăng ký nhận cha mẹ con vẫn theo trình tự như cáctrường hợp trên, trình tự đó như sau:

Bước 1: Tìm hiểu và nghiên cứu hồ sơ

Để xác minh bất kỳ một vấn đề gì, việc đầu tiên cán bộ Tư pháp – Hộ tịchphải làm luôn là tìm hiểu và nghiên cứu hồ sơ, bởi vì mọi sai sót, những thôngtin có mâu thuẫn hoặc có biểu hiện của lừa dối đều được tìm thấy trong hồ sơcủa người đi đăng ký hộ tịch Vì vậy đây là một bước quan trọng để cán bộ Tưpháp – Hộ tịch xác định được các tình tiết cần phải xác minh trước khi quyếtđịnh thực hiện đăng ký hay không đăng ký

Bước 2:Lập kế hoạch đi xác minh

Kế hoạch có thể là các chương trình hành động hoặc bất kỳ danh sách, sơ đồ,bảng biểu được sắp xếp theo lịch trình, có thời hạn, chia thành các giai đoạn, cácbước thời gian thực hiện, có phân bổ nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụ thể

và xác định biện pháp, sự chuẩn bị, triển khai thực hiện nhằm đạt được một mụctiêu, chỉ tiêu đã được đề ra

Nội dung xác minh việc đăng ký nhận cha, mẹ, con bao gồm các vấn đề nhưsau: các loại giấy tờ hộ tịch của cha, mẹ nếu là người nhận con hoặc của con nếu

là người nhận cha mẹ; kết quả xác minh AND của cơ quan y tế có thẩm quyền( đối với trường hợp có tranh chấp khi đăng ký); lời khai làm chứng của nhữngngười có liên quan… Các nội dung xác minh này sau khi được sự đồng ý của cơquan có thẩm quyền, cán bộ Tư pháp – Hộ tịch bắt đầu thực hiện xác minh bằngcác phương pháp nghiệp vụ

Bước 3: Thực hiện xác minh

Trong bước này cán bộ Tư pháp – Hộ tịch bằng các phương pháp nghiệp vụchuyên ngành hoặc nhờ sự hỗ trợ của các cơ quan khác sẽ thực hiện các phươngpháp xác minh để tìm hiểu rõ những nội dung đã đề ra trong kế hoạch xác minhcủa mình Cụ thể một số phương pháp xác minh mà cán bộ Tư pháp – Hộ tịch sẽdùng như sau:

- Trưng cầu giám định AND của người nhận là cha, mẹ và người được nhận

là con trong trường hợp có tranh chấp

- Lấy lời khai của người làm chứng: lời khai của người làm chứng sẽ nói rõlên quan hệ của những người được nhận là cha, mẹ, con với nhau nếu đó là conchung của vợ chồng trong hôn nhân; lời khai của người làm chứng đối với conngoài giá thú xem trước đó đã có ai nhận làm cha, mẹ, con chưa …

Ngoài ra còn một số biện pháp nghiệp vụ khác mà cán bộ Tư pháp – Hộ tịch

có thể áp dụng

* Đăng ký thay đổi, cải chính, điều chỉnh, bổ sung hộ tịch

Thay đổi, cải chính, điều chỉnh, bổ sung hộ tịch là sự thay đổi các vấn đề

về hộ tịch đã đăng ký trước đây, tuy nhiên trong quá trình đăng ký hoặc khainhận có xảy ra sai sót, nhầm lẫn, hoặc khai không đúng cần được chỉnh sửa lạisao cho phù hợp với các loại giấy tờ khác

Trong việc đăng ký thay đổi, cải chính, điều chỉnh, bổ sung hộ tịch, thủ tụcgiải quyết các vấn đề này yêu cầu cán bộ Tư pháp cần phải xác minh đối với cáctrường hợp bao gồm: Thay đổi, xác định lại dân tộc, xác định lại giới tính

Trình tự xác minh được thực hiện như sau:

Bước 1: Nghiên cứu hồ sơ

Trong bước đầu của xác minh, cán bộ Tư pháp phải nghiên cứu hồ sơ để tìm

ra những điểm bất hợp lý trong hồ sơ đăng ký, những điểm bất hợp lý đó có thể

là những mâu thuẫn trong lời khai của họ, mâu thuẫn trong các chứng cứ họ đưara

Bước 2: Lên kế hoạch và tiến hành xác minh

Khi lập kế hoạch xác minh, cán bộ tư pháp xác định các nội dung chinh cònchưa rõ ràng, từ đó lên kế hoạch chi tiết để tiến hành xác minh Nội dung khi xácminh vấn đề này bao gồm: các điều kiện để thay đổi, xác định lại dân tộc, xácđịnh lại giới tính

Tiến hành xác minh các nội dung đã đề ra trong kế hoạch, cán bộ Tư pháp sẽ

áp dụng một số phương pháp nghiệp vụ chuyên ngành để xác minh như:

- Xác minh tại chỗ: cán bộ Tư pháp thực hiện việc xác minh tại nơi làm việc,việc xác minh này đòi hỏi cán bộ phải có trình độ chuyên môn cao, tìm các sựkiện hộ tịch là căn cứ để thực hiện đăng ký thay đổi, xác định lại dân tộc, xácđịnh lại giới tính, là đã có thể tìm ra vấn đề được xác minh

- Xác minh trực tiếp: Nếu xác minh tại chỗ không mang lại kết quả bắt buộccán bộ Tư pháp phải đến tận nơi cần xác minh để gặp gỡ, tiếp xúc, tổ chức đốithoại với người đăng ký để thủ thập chứng cứ làm rõ vấn đề cần xác minh.Sau khi thực hiện các biện pháp xác minh và thu được kết quả, cán bộ Tưpháp đánh giá kết quả đạt được và so sánh với qui định của pháp luật và thựchiện việc đăng ký nếu đủ điều kiện để đăng ký

* Đăng ký khai sinh, khai tử quá hạn

Đăng ký khai sinh, khai tử quá hạn là việc cán bộ Tư pháp thực hiện thủ tụcđăng ký quá hạn đối với những sự kiện hộ tịch có quy định về thời hạn phải điđăng ký, nhưng người có trách nhiệm đi đăng ký đã không đăng ký đúng theothời hạn qui định

Hai sự kiện hộ tịch này cụ thể như sau:

- Sự kiện sinh xảy ra nhưng chưa được đăng ký trong thời han 60 ngày, kể

từ ngày trẻ em được sinh ra

- Sự kiện tử xảy ra nhưng chưa được đăng ký trong thời hạn 15 ngày, kể từkhi có người chết

Việc xác minh các trường hợp đăng ký lại được thực hiện như sau:

Bước 1: Nghiên cứu hồ sơ, chuẩn bị lên kế hoạch

Nghiên cứu hồ sơ ở đây là việc cán bộ Tư pháp thực hiện quá trình đọc vàlọc ra những nội dung có điểm nghi vấn từ đó xác định được cần phải tìm hiểuthêm những điều gì

Bước 2: Lên kế hoạch xác minh

Nội dung của kế hoạch xác minh đăng ký quá hạn sinh tử bao gồm: xác minhngười đến đăng ký xem đã đăng ký hộ tịch tại nơi nào chưa, sự kiện đó có đúng

sự thật hay không ( đối với trường hợp chết pháp lý), các căn cứ là điều kiện đểđăng ký khai sinh, khai tử khác…

Bước 3: Thực hiện xác minh

Trong bước này cán bộ Tư pháp hộ tịch tiến hành xác minh các vấn đề đã đặt

ra, cụ thể bằng kiến thức chuyên môn cũng như kiến thức thực tế và sự giúp đỡcủa các cơ quan chức năng có liên quan, cán bộ Tư pháp thực hiện một số biệnpháp xác minh như sau:

- Xác minh bằng công văn: Đối với những trường hợp rời khỏi địa phươngmột khoảng thời gian, cán bộ hộ tịch có phát hiện mốt số điểm nghi vấn, địaphương người đó đã cư trú trước khi về đăng ký lại hoặc cán bộ chiến sĩ, côngchức đang công tác trong lực lượng vũ trang có khoảng cách xa về địa lý thì đây

là phương pháp thích hợp nhất Cán bộ Tư pháp sẽ có công văn đề nghị địaphương nơi người này đã cư trú xem xét người này đã đăng ký hay chưa

- Xác minh tại chỗ: Biện pháp này thông thường được áp dụng đối với cáctrường hợp nằm trong khả năng xác minh của cán bộ Tư pháp

- Lấy lời khai của người làm chứng: Lời khai của người làm chứng được áodụng đối với trường hợp đăng ký khai sinh quá hạn và đăng ký khai tử cho ngườichết pháp lý theo phán quyết của tòa án Lời khai của người làm chứng cũng làmột chứng cứ xác minh sự kiện đó có xảy ra hay không