CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DẠY NGHỀ VÀ CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DẠY NGHỀ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ SỐ 23 - BỘ QUỐC PHÒNG .... Thực trạng công tác phát triển đội
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
- -
LÊ QUANG BÌNH
BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DẠY NGHỀ
Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ SỐ 23 - BỘ QUỐC PHÒNG
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS PHAN MINH TIẾN
HUẾ, NĂM 2016
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các
số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tác giả
Lê Quang Bình
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 3Lời Cảm Ơn
Xin cảm ơn Khoa Tâm lý - Giáo dục, Phòng Đào tạo sau đại học, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế cùng các Thầy Cô giáo
đã tham gia giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
Xin trân trọng cảm ơn Thầy giáo – PGS Tiến sĩ Phan Minh Tiến, người đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Xin chân thành cảm ơn tấm lòng của tất cả những người thân yêu, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng chắc chắn luận văn tốt nghiệp không tránh khỏi những sai sót, kính xin được góp ý và chỉ dẫn thêm
Lê Quang Bình
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 4MỤC LỤC
BÌA PHỤ i
LỜI CẢM ƠN ii
LỜI CAM ĐOAN iii
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT 1
MỤC LỤC 2
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ 5
A MỞ ĐẦU 6
1 Lý do chọn đề tài 6
2 Mục đích nghiên cứu 8
3 Giả thuyết khoa học 8
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 9
5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 9
6 Phương pháp nghiên cứu 9
7 Phạm vi nghiên cứu 9
8 Cấu trúc luận văn: 10
B NỘI DUNG 11
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ 11
1.1.Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 11
1.2 Các khái niệm cơ bản 13
1.2.1 Đội ngũ giảng viên 13
1.2.2 Phát triển đội ngũ giảng viên 15
1.3 Những yêu cầu cơ bản về đội ngũ giảng viên của trường cao đẳng nghề 16
1.3.1 Trường cao đẳng nghề trong hệ thống giáo dục quốc dân 16
1.3.2 Những yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên dạy nghề 17
1.4 Lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên dạy nghề 24
1.4.1 Lý thuyết phát triển nguồn nhân lực 24
1.4.2 Nội dung công tác phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề 27
1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ giảng viên 32
1.5.1 Những yếu tố khách quan 32
1.5.2 Yếu tố chủ quan 33
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 34
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 5CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DẠY NGHỀ VÀ CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DẠY NGHỀ Ở
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ SỐ 23 - BỘ QUỐC PHÒNG 35
2.1 Khái quát quá trình phát triển Trường Cao đẳng nghề số 23-Bộ Quốc Phòng 35
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 35
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, mục tiêu của Trường 37
2.1.3 Ngành nghề và quy mô đào tạo 37
2.1.4 Định hướng phát triển Nhà trường 39
2.1.5 Cơ cấu tổ chức hiện nay của Nhà trường 40
2.2 Khái quát quá trình khảo sát thực trạng 40
2.2.1 Mục đích khảo sát 40
2.2.2 Nội dung khảo sát 40
2.2.3 Đối tượng khảo sát 41
2.2.4 Phương pháp khảo sát 41
2.3 Thực trạng đội ngũ giảng viên của Trường Cao đẳng nghề số 23 - Bộ Quốc Phòng 41
2.3.1 Số lượng đội ngũ giảng viên 41
2.3.2 Chất lượng đội ngũ giảng viên 43
2.3.3 Cơ cấu đội ngũ giảng viên 51
2.4 Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giảng viên của Trường Cao đẳng nghề số 23- Bộ Quốc Phòng 53
2.4.1 Công tác xây dựng qui hoạch đội ngũ giảng viên 54
2.4.2 Công tác tuyển dụng giảng viên 55
2.4.3 Công tác bố trí, sử dụng giảng viên 56
2.4.4 Công tác kiểm tra, đánh giá giảng viên 56
2.4.5 Công tác đào tạo và bồi dưỡng giảng viên 58
2.4.6 Thực hiện chế độ ưu đãi đối với ĐNGV và chính sách thu hút giảng viên giỏi 59
2.5 Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ giảng viên và công tác phát triển đội ngũ giảng viên 61
2.5.1 Mặt mạnh, thuận lợi 61
2.5.2 Mặt hạn chế, khó khăn 62
2.5.3 Nguyên nhân của hạn chế 63
2.5.4 Thời cơ và thách thức của công tác phát triển đội ngũ giảng viên ở Trường Cao đẳng nghề số 23 – Bộ Quốc Phòng 63
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 6TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 65
CHƯƠNG 3: BI N PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DẠY NGHỀ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ SỐ 23 – BỘ QUỐC PHÒNG 66
3.1 Cơ sở xác lập biện pháp 66
3.2 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 67
3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế th a 67
3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực ti n 67
3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 67
3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 67
3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 68
3.3 Các biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên dạy nghề ở Trường Cao đẳng nghề số 23 - Bộ Quốc Phòng 68
3.3.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giảng viên nhà trường về công tác phát triển đội ngũ giảng viên 68
3.3.2 Biện pháp 2: ây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng định hướng phát triển của nhà trường 70
3.3.3 Biện pháp 3: Đổi mới công tác tuyển dụng giảng viên đáp ứng yêu cầu thực ti n 73
3.3.4 Biện pháp 4: Bố trí, sử dụng giảng viên hợp lý, phù hợp với năng lực của giảng viên 77
3.3.5 Biện pháp 5: Nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên 79
3.3.6 Biện pháp 6: Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá năng lực đội ngũ giảng viên 83
3.3.7 Biện pháp 7: Tạo động lực và môi trường làm việc để đội ngũ giảng viên phát huy năng lực giảng dạy, giáo dục 85
3.4 Mối liên hệ giữa các biện pháp 88
3.5 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 88
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 91
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGH 92
DANH MỤC TÀI LI U THAM KHẢO 95
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 7DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
CBQL:
CNTT:
ĐBCL:
ĐTBD:
ĐNGV:
GD-ĐT:
GTVL:
GV:
HSSV:
NCKH:
Cán bộ quản lý Công nghệ thông tin Đảm bảo chất lượng Đào tạo bồi dưỡng Đội ngũ giảng viên Giáo dục- Đào tạo Giới thiệu việc làm Giảng viên
Học sinh sinh viên Nghiên cứu khoa học LĐTB&XH: Lao động Thương binh và ã hội
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 9A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nâng cao chất lượng đào tạo nghề, tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của lao động Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế, là một trong các giải pháp đột phá của Chiến lược đổi mới và phát triển dạy nghề giai đoạn 2011-2020 Để thực hiện được mục tiêu trên, đội ngũ giảng viên đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo
Ngày 27 tháng 11 năm 2014, Luật Giáo dục nghề nghiệp đã được Quốc hội khóa III thông qua tại kỳ họp thứ 8 và có hiệu lực thi hành t ngày 01 tháng 7 năm
2015 Có thể nói, đây là một đạo luật đã thể chế hóa mạnh mẽ chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nói chung, giáo dục nghề nghiệp nói riêng theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 8 khóa I, giải quyết nhiều bất cập trong thực ti n, tạo nên một diện mạo mới của hệ thống giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam, đáp ứng yêu cầu hội nhập với các nước trong khu vực và quốc tế
Trải qua 30 năm đổi mới, cùng với sự phát triển toàn diện của đời sống kinh
tế, xã hội, lĩnh vực giáo dục - đào tạo tiếp tục phát triển mạnh mẽ trên cả ba mặt: Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Điều này đã được thể hiện thông qua việc đầu tư cho giáo dục - đào tạo (nhất là đào tạo nghề) ngày càng tăng, trang thiết bị trường học được đổi mới; quy mô đào tạo không ng ng được mở rộng; số lượng học sinh, sinh viên các cấp phát triển nhanh chóng; công tác xã hội hóa và xây dựng xã hội học tập đã thu được kết quả bước đầu; nhiều trường dân lập,
tư thục bậc đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề được thành lập
và hoạt động có hiệu quả
Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển dạy nghề thời kỳ 2011 – 2020 của Tổng cục dạy nghề, tính đến hết năm 2015 cả nước có 1.467 cơ sở dạy nghề, gồm: 190 trường Cao đẳng nghề, 280 trường Trung cấp nghề, 997 trung tâm dạy nghề và hơn 1000 cơ sở khác (các cơ sở giáo dục – đào tạo, doanh nghiệp) tham gia dạy nghề, tăng 3,5% so với năm 2010
Tính đến tháng 12 năm 2014, tổng số giáo viên của các cơ sở dạy nghề là 40.615 người, trong đó giáo viên, giảng viên dạy trong các trường cao đẳng nghề, trung
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 10cấp nghề là 25.840 người So sánh với năm 2010, số lượng giáo viên dạy nghề tăng 23% và đang giữ vị trí, vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp
Một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng đào tạo là chất lượng đội ngũ giảng viên Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ I khẳng định: "Cùng với đổi mới cơ chế quản lý, phát triển đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo" Nghị quyết TW8 khóa I yêu cầu: "Nâng cao nhận thức về vai trò quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý” [14, tr.6]
ác định vị trí, tầm quan trọng của công tác đào tạo nghề nói chung và đào tạo nghề cho bộ đội xuất ngũ nói riêng, đến nay Bộ Quốc Phòng đã đề nghị và Bộ Lao động Thương binh và ã hội (LĐTB& H) đã ra quyết định thành lập 23 trường cao đẳng nghề, trung cấp nghề, trung tâm dạy nghề thuộc các quân khu, quân đoàn, quân binh chủng và bộ chỉ huy quân sự các địa phương trên cả nước Tại các trường dạy nghề quân đội có trên 2000 giáo viên, giảng viên tham gia giảng dạy
Trường Cao đẳng nghề số 23 – Bộ Quốc Phòng là cơ sở đào tạo nghề thuộc
hệ thống nhà trường quân đội Trường có chức năng đào tạo nghề theo 3 cấp trình độ: cao đẳng nghề, trung cấp nghề và sơ cấp nghề ; Bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động theo yêu cầu của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ
và người lao động; Nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật - công nghệ nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo; tổ chức sản xuất, kinh doanh, dịch vụ theo quy định của pháp luật trên địa bàn Quân khu 4 và cả nước
Được sự quan tâm của Bộ LĐTB& H, Bộ Quốc Phòng, Bộ Tư lệnh Quân khu 4, chính quyền địa phương nơi đóng quân, trong 5 năm qua, Trường đã phát triển được đội ngũ giảng viên (ĐNGV) với số lượng 102 người, có trình độ, năng lực, kỹ năng đáp ứng cơ bản yêu cầu công tác đào tạo Trường được đầu tư mạnh
mẽ về cơ sở vật chất, trang thiết bị, xây dựng phát triển ĐNGV bằng nhiều nguồn lực đầu tư của Nhà nước thông qua các chương trình mục tiêu, các dự án cùng với nội lực của Trường Đến nay, Trường đã được xây dựng khang trang, trang thiết bị đồng bộ hiện đại; đội ngũ cán bộ, giảng viên có trình độ chuyên môn tốt, tâm huyết với nhiệm vụ dạy nghề; chương trình, giáo trình được thiết kế khoa học, không
ng ng đổi mới, cập nhật để phù hợp với nhu cầu của thị trường nguồn nhân lực, yêu
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 11cầu của các cơ sở sản xuất kinh doanh và người học; chất lượng đào tạo không
ng ng được nâng cao, chính vì lẽ đó nên hàng năm, số lượng học sinh, sinh viên (SHSV) đăng ký học tập tại trường ngày càng đông, năm sau cao hơn năm trước
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đã đạt được, công tác đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng nghề số 23- Bộ Quốc Phòng vẫn còn một số tồn tại ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, hiệu quả hoạt động, phát triển của Trường Nguyên nhân tồn tại có nhiều nhưng nguyên nhân chủ yếu là ĐNGV của Trường còn thiếu về số lượng, một số giảng viên còn yếu về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề và năng lực sư phạm, chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới, chuẩn hóa ĐNGV trong điều kiện hội nhập quốc tế hiện nay
Thực trạng này là một trong những lực cản không nhỏ đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ, cách quản lý phù hợp để mang lại hiệu quả và đạt được mục tiêu chiến lược Nhà trường đã đề ra
Để khắc phục nguyên nhân tồn tại trên, Nhà trường cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp phát triển ĐNGV để có được ĐNGV đủ về số lượng, đồng bộ về
cơ cấu, đảm bảo các yêu cầu về năng lực sư phạm và chuyên môn, phù hợp với yêu cầu phát triển của Trường trong giai đoạn mới
uất phát t những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: "Biện pháp
phát triển đội ngũ giảng viên dạy nghề ở Trường Cao đẳng nghề số 23 - Bộ Quốc Phòng"
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực ti n, đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV dạy nghề tại Trường Cao đẳng nghề số 23 - Bộ Quốc Phòng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo nghề của Nhà trường, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực hiện nay
3 Giả thuyết khoa học
Nếu phát triển ĐNGV dạy nghề tiếp cận theo quan điểm quản lý nguồn nhân lực, thì ĐNGV của Nhà trường sẽ phát triển đủ về số lượng, bảo đảm chất lượng, có cơ cấu hợp lý, góp phần nâng cao chất lượng dạy học của Nhà trường, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn hiện nay ĐNGV dạy nghề là nhân tố quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 124 Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển ĐNGV Trường Cao đẳng
4.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng ĐNGV dạy nghề, công tác phát triển ĐNGV dạy nghề tại Trường Cao đẳng nghề số 23 - Bộ Quốc Phòng
4.3 Đề xuất những biện pháp phát triển ĐNGV dạy nghề tại Trường Cao đẳng nghề số 23 - Bộ Quốc Phòng
5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
5.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác phát triển ĐNGV ở trường cao đẳng nghề
5.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp phát triển ĐNGV dạy nghề tại Trường Cao đẳng nghề số 23 - Bộ Quốc Phòng
6 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu thuộc lĩnh vực quản lý giáo dục, gồm các phương pháp sau:
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Sử dụng các phương pháp: Phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa các tài liệu lý luận liên quan nhằm xây dựng
cơ sở lý luận của đề tài
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực ti n:
- Phương pháp điều tra, phỏng vấn nhằm đánh giá thực trạng chất lượng ĐNGV
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm nhằm đánh giá những thuận lợi, khó khăn, bài học kinh nghiệm của công tác phát triển ĐNGV
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia nhằm khảo nghiệm tính hợp lý và tính khả thi các biện pháp đề xuất
6.3 Phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý kết quả nghiên cứu
7 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài giới hạn nghiên cứu các biện pháp có liên quan trực tiếp đến công tác phát triển ĐNGV bao gồm: Qui hoạch, tuyển dụng; Bố trí, sử dụng; Kiểm tra, đánh giá; Đào tạo, bồi dưỡng; Tạo động lực làm việc cho ĐNGV trong giai đoạn hiện nay
Demo Version - Select.Pdf SDK