Ở nhà trẻ được bố mẹ, những người lớn dạy cho trẻ mọi thói quen, nềnếp, truyền thống của gia đình, mọi thói quen sinh hoạt của các thành viên …Và ở trường trẻ được các cô chăm sóc nuôi d
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN QUAN SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIẾN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
THỂ CHẤT CHO TRẺ 4-5 TUỔI Ở TRƯỜNG
MẦM NON SƠN HÀ
Người thực hiện: Lương Thị Phượng Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Sơn Hà
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Chuyên môn
QUAN SƠN, NĂM 2018
Trang 2M C L CỤC LỤC ỤC LỤC
1 Mở đầu 2
1.1 lý do chọn đề tài 3
1.2 Mục đích nghiên cứu 3
1.3 Đối tượng nghiên cứu 3
1.4 phương pháp nghiên cứu 3
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 3
2.1 Cơ sở lý luận: 4
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 5
a Thuận lợi 5
b Khó khăn 8
c Kết quả khảo sát thực tế: 9
2.3 Các giải pháp: 11
2.4 Kết quả sau khi áp dụng các biện pháp trên 22
3 Kết luận, kiến nghị 23
3.1 Kết luận: 23
3.2 Kiến nghị 23
TẠI LIỆU THAM KHẢO 24
1 Mở đầu
Trang 3Như chúng ta đã biết một đứa trẻ khỏe mạnh và thông minh là niềm hạnhphúc của mỗi gia đình và cũng là niềm mơ ước, niềm hy vọng lớn của bậc làmcha, làm mẹ Chính vì thế muốn xây dựng một đất nước phồn vinh gia đình hạnhphúc thì chúng ta phải bắt đầu nhen nhóm từ nguồn lực tương lai của đất nước,
đó chính là trẻ nhỏ và ai là người có trách nhiệm trong việc vun trồng hạt giốngtốt cho đất nước Vai trò chính của nguồn nhân lực này chính là cha mẹ trẻ, mọingười lớn trong gia đình và giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ
Ở nhà trẻ được bố mẹ, những người lớn dạy cho trẻ mọi thói quen, nềnếp, truyền thống của gia đình, mọi thói quen sinh hoạt của các thành viên …Và
ở trường trẻ được các cô chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục từ lời ăn, tiếng nói,các thói quen vệ sinh lao động tự phục vụ như: Giúp cô nhặt rác xung quanhtrường, tưới cây hoa ở vườn thiên nhiên, biết tự cầm thìa xúc cơm ăn, biết cách
Hình ảnh 1: Hoạt động dạy trẻ vẽ các phương tiện giao thông
Qua các hoạt động trên ta thấy rằng giáo dục mầm non là ngành học mởđầu trong hệ thống giáo dục quốc dân, chiếm vị trí vô cùng quan trọng Đây làthời điểm mấu chốt và quan trọng nhất đối với sự phát triển của một đứa trẻ.Thời điểm này tất cả mọi việc đều là bắt đầu: bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầunghe, nhìn và vận động bằng đội chân, đôi tay của mình tất cả những cử chỉ
đó đều hình thành nên những thói quen tốt ,kể cả những thói xấu Giờ đây chúng
Trang 4làm được những điều này thì tất cả đều cần có sức khỏe và để làm gì để mang lạicho trẻ một sức khỏe tốt để trẻ tham gia được tất cả các hoạt động ở nhà cũngnhư ở trường Điều này đã thôi thúc tôi đi tìm lí do làm đề tài nghiên cứu khoahọc.
1.1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục thể chất là nội dung giáo dục quan trọng và là một trong nhữngnhiệm vụ trọng tâm của nhà trường khi xây dụng kế hoạch giáo dục năm học.Nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất,phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức và sang tạo trong công việc Hìnhthức GDTC ở trường mầm non là sự tổng hợp giáo dục về những hoạt động vậnđộng được tích hợp lồng ghép ở mọi thời điểm trong ngày của trẻ
Ở trường mầm non sử dụng hình thức GDTC qua các giờ đón trẻ, thể dụcsáng và các giờ hoạt động học thể dục Ngoài ra còn kết hợp lồng ghép ở các giờhoạt động âm nhạc, tạo hình, văn học… Tuy nhiên ở đây giáo viên phải biết lựachọn các nội dung giáo dục phù hợp với từng độ tuổi để tránh kéo dà sự mệt mỏicho trẻ làm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ có như vậy mới giúp trẻ phát triểntốt
Thực tế hiện nay trong trường mầm non Sơn Hà chúng tôi việc chú trọngđến quá trình giúp trẻ phát triển thể chất chưa cao Thấy rằng tỉ lệ trẻ thấp còicòn chiếm phầm trăm cao và mỗi khi đến giờ hoạt động thể dục trẻ thường ngạihọc và nhút nhát không chịu tham gia các vận động cùng cô Vậy nên tôi đã
mạnh dạn chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng GD thể chất cho trẻ 4-5 tuổi.” để làm đề tài nghiên cứu khoa học cho năm học 2017-2018 1.2 Mục đích nghiên cứu.
- Nhằm giúp trẻ phát triển tính tích cực vận động trong giáo dục thể châtcho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
- Lôi cuốn trẻ tham gia mạnh dạn hứng thú vào các hoạt động giáo dụcthể chất
- Nâng cao tầm vóc và thể lực cho trẻ em giúp trẻ phát triển khỏe mạnhhài hòa cân đối và toàn diện về mọi mặt: Đức- Trí- Thể- Mĩ
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trẻ 4-5 tuổi lớp A1 khu Hạ Trường Mần non Sơn Hà- Xã Sơn Hà- HuyệnQuan Sơn-Tĩnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Tra cứu các thông tin từ tài liệu chuyên ngành cuốn chương trình khung
- Nghiên cứu bộ chuẩn
- Các thông tin và tài liệu khác có liên quan đến đề tài
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Cơ sở lý luận:
Cơ sở lí luận Quyết định 55 của bộ giáo dục qui định mục tiêu, kế hoachđào tạo của Nhà trẻ - Mẫu giáo Hà Nội, 1990 trang 6 ghi rõ mục tiêu giáo dục
Trang 5mầm non là: “ Hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con ngườimới XHCN Việt Nam đó là: Khỏe mạnh - Nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hòacân đối - Giàu lòng thương, biết quan tâm, nhường nhịn, giúp đỡ những ngườigần gũi ( Bố mẹ, bạn bè, cô giáo ), thật thà, lễ phép, hồn nhiên - Yêu thích cáiđẹp, biết gìn giữ cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp ở xung quanh - Thôngminh, ham hiểu biết, thích tìm tòi khám phá, có một số kỹ năng sơ đẳng ( Quansát, phân tích, tổng hợp, suy luận , ) Cần thiết để vào trường phổ thông, thích đihọc”
Ta biết rằng vận động là nhu cầu tự nhiên của cơ thể, đặc biệt là với cơthể đang phát triển như trẻ mầm non Vai trò của vận động đối với cơ thể trẻ đãđược các nhà khoa học khẳng định ngay từ thế kỉ XVIII: “Cơ thể không vậnđộng giống như nước trong ao tù”, “ Nguyên nhân chậm phát triển của cơ thểhài nhi là do thiếu vận động” Ngày nay khoa học đã chứng minh được rằng:Phần lớn những trẻ ít vận động thì chức năng thần kinh thực vật thường kémphát triển, hoạt động hệ tuần hoàn và hệ hô hấp bị hạn chế, khả năng lao độngchân tay giảm sút, trọng lượng cơ thể tăng nhanh Vận động có vai trò hết sứcquan trọng đối với sự phát triển của cơ thể, ở mỗi một giai đoạn thì nhu cầu vậnđộng của trẻ là khác nhau
Vì lí do đó tôi đã nghiên cứu thật kĩ khi lập chương trình giáo dục thểchất cho trẻ cần dựa trên những cơ sở sau:
+ Các bài tập vận động phải phù hợp với từng độ không quá khó cũngkhông quá dễ và gây được hứng thú cho trẻ
+ Các bài tập vận động có tác dụng chung đến toàn bộ cơ thể, kích thíchđược nhiều cơ bắp tham gia thúc đẩy sự hoạt động của toàn bộ các hệ cơ quantrong cơ thể
+ Cùng với việc dạy trẻ các bài tập vận động chúng ta cũng phải chú ýđến việc phát triển các kỹ năng và tố chất vận động cho trẻ
+ Cần tăng cường ưu tiên các nhóm cơ bắp còn yếu về mặt sinh lý vàgiáo dục tư thế đúng cho trẻ, giúp trẻ có một thân hình cân đối, các động tác nhẹnhàng chính xác
+ Sự phát triển vận động được thực hiện thông qua nhiều hình thứcphong phú phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ mẫu giáo như trò chơi vậnđộng, thể dục sáng, hoạt động học thể dục, dạo chơi, các trò chơi thể thao laođộng… Do đó phát triển tính tích cực vận động trong giáo dục thể chất cho trẻ
em cần được tiến hành một cách mạnh mẽ, toàn diện, cần được sự quan tâm ủng
hộ của cha mẹ trẻ và của toàn xã hội, tạo điều kiện cho trẻ phát triển tốt nhất
Trang 6
Trường mầm non Sơn Hà là trường Mầm non công lập thuộc địa phận xãSơn Hà xã giáp biên giới Việt Lào Xã Son Hà là xã vùng sâu của huyện miềnnúi Quan Sơn nên mọi mặt kinh tế- xã hội- giáo dục …còn khó khăn nhiều Tuy vậy trong những năm qua tập thể chị em cán bộ giáo viên, nhân viênnhà trường đã khắc phục mọi khó khăn nỗ lực hết mình và vươn lên, đưa chấtlượng chăm sóc- giáo dục ngày càng đạt chất lượng cao hơn.
Ngay từ đầu năm học tôi đã xác định nội dung giáo dục thể chất là mộttrong những nội dung trọng tâm và quan trọng đối với việc chăm sóc- giáo dụctrẻ Bởi trẻ lớp tôi phụ trách có nhiều cháu còi cọc và nhút nhát không chịu thamgia các hoạt động cùng cô Thêm vào đó đa số trẻ là con em dân tộc Thái Đờisống kinh tế của gia đình còn nghèo nàn, khó khăn Cuộc sống của họ tất cả đềuphụ thuộc vào việc khai thác nan nứa, mà việc khai thác nan nứa chỉ có mùa vụ.Người dân làm đến đâu là ăn hết đến đó không có của cải tích trữ.Tuy những năm gần đây đời sống được cải thiện đáng kể song các em vẫn cònrất thiệt thòi so với trẻ em cùng trang lứa sống ở vùng thuận lợi về nhiều mặt.Điều này làm tôi trăn trở nhiều và tôi luôn mong muốn mang lại cho các conmột môi trường giáo dục tốt nhất, đầy đủ cơ sở vật chất giúp các con mạnh dạn
tự tin trong giao tiếp, trong mọi hoạt động thể dục vá đặc biết là có một sức khỏetốt và thể hiện hết khả năng cuả mình thông qua việc học, tổ chức lễ hội và cáchoạt động ngoại khóa
a Thuận lợi
- Những năm trở lại đây hưởng ứng phong trào thi đua “Xây dựng trường
học thân thiện học sinh tích cực”, “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm”, đã giúp cho nhà trường ngày càng khang trang hơn Đồ dung đồchơi cho lĩnh vực phát triển thể chất được cải thiện và phong phú hơn, đẹp mắthơn mang tính giáo dục cao hơn
- Đội ngũ cán bộ giáo viên trẻ, khỏe nhiệt tình trong công tác, nhiều chị
em đã có thâm niên trong nghề nên có nhiều kinh nghiệm và làm việc có sangtạo
- Sĩ số học sinh trong lớp vừa phải không quá đông nên cũng dễ bao quát
- Học sinh miền núi được tiếp cận nhiều hơn với thiên nhiên nên các vậnđộng có phần chủ động linh họat hơn
- Được sự giúp đỡ của hội cha mẹ trẻ trong việc ủng hộ về thời gian lẫnvật chất tham gia cùng với giáo viên trong quá trình làm đồ dùng, đồ chơi tự tạobằng tre, nứa, luồng và lốp xe đạp, lốp xe máy…Từ các vật liệu sẵn có tại địaphương này phụ huynh, giáo viên chúng tôi đã tạo ra nhiều đồ chơi giáo dục thể
an toàn và đẹp mắt cho trẻ như: Đu quay, thang trèo, ghế thể dục, bập bênh…tạocho trẻ thích thú hơn, muốn được đi học hơn vì đến trường trẻ được vui chơithoải mái không gò bó hay bị ép buộc
Trang 7Hình ảnh 2: Cổng chui làm bằng lốp xe đạp
Trang 8Hình ảnh 3: Xích đu làm bằng gỗ
Trang 9Hình ảnh 4: Thang trèo bằng luồng và ghế thể dục bằng gỗ
b Khó khăn
- Bên cạnh những thuận lợi trên khi bắt đầu nghiên cứu đề tài này tôi
cũng gặp nhiều khó khăn:
Trang 10- Diện tích nhà trường khu chính nhỏ hẹp, trường nằm sát suối nên Sântập thể dục chật trội Mỗi khi trời mưa sảnh tập thể dục bị ướt hết nên trẻ phảivào lớp tập thể dục sáng.
- Đa số các cháu đều con em dân tộc Thái nên đôi khi bất đồng ngôn ngữvới cô Trong các giờ hoạt đông thể dục cô phân tích động tác mà trẻ không hiểu
cô nói gì hay cô muốn mình làm gì
- Một số dụng cụ thể dục chưa phù hợp, chưa đầy đủ, chưa phong phú
- Nhận thức của phụ huynh về hoạt động giáo dục thể chất không quantrọng
- Đa số phụ huynh không quan tâm về việc đến trường các cháu được họcnhững gì ? mà chỉ thích cho trẻ viết chữ, làm toán như học sinh lớp 1
- Đặc biệt phụ huynh chưa quan tâm đến việc chăm sóc vệ sinh cá nhâncho trẻ ở nhà Các cháu đi học tay chân rất bẩn móng tay dài và bám đầy đất,đến cổng trường toàn mua các túi bành kẹo không có nhãn mác hay nguồn gốcxuất sứ cho con ăn vô tội vạ con đòi gì thì mua nấy mà không nghĩ đến hậu quả
về sau
- Ở nhà chưa chú trọng đến chế độ ăn ngủ của con em mình
c Kết quả khảo sát thực tế:
Qua quá trình quan sát và tìm hiểu thực tế về tình hình đặc điểm chung
của học sinh lớp tôi phụ trách và khả năng thực tế của trẻ, tôi đã xây dựng kếhoạch nội dung các vận động tập luyện cho trẻ, xác định độ khó của từng bài tập
và sắp xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi từ dễ đến khóđảm bảo vừa học vừa củng cố, phát triển những vận động trẻ đã biết, đồng thờichuẩn bị cho những kỹ năng vận động cao hơn Nội dung trong chương trình đãđược trình bày theo từng loại vận động và theo mức độ tăng dần từ dễ đến khó,đồng thời phù hợp với từng chủ đề chủ điểm, phù hợp với các hoạt động khác vàcác sự kiện Khi lập được kế hoạch tổ chức rồi tôi thấy rất yên tâm và thực hiệnrất hiệu quả
+ Đối với vận động thô : 19 trẻ đạt 11 trẻ chiếm 57%
+ Đối với vận động tinh : 19 trẻ đạt 12 trẻ chiếm 63%
Trang 11Kết quả khảo sát cho thấy còn nhiều cháu chưa tích cực và mạnh dạntham gia các hoạt động vận động, các kỹ năng vận động thô và tinh cùng côcũng như cân nặng và chiều cao chưa đạt so với độ tuổi.
Hình ảnh 5: Giờ ăn bữa phụ của trẻ
Trang 122.3 Các giải pháp:
* Giải pháp 1: Chuẩn bị điều kiện và đảm bảo an toàn phục vụ giáo dục thể chất cho trẻ:
- Môi trường trong lớp:
Đối với môi trường trong lớp học tôi bố trí phòng lớp sạch sẽ, có đủ các
góc và đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động, đặc biệt là góc vận động các dụng cụtập phải an toàn với trẻ Các đồ dùng, đồ chơi tôi sắp xếp vừa với tầm với củatrẻ giúp trẻ dễ lấy và dễ cất khi hoạt động
Hình ảnh 6 : Góc vận động của lớp
Trang 13- Đối với môi trường ngoài lớp học.
Các cô giáo trong trường cùng phối hợp bố trí thời gian để thay đổi tạocảnh quan môi trường sự phạm mới mẻ và hấp dẫn trẻ Đồ chơi ngoài trờitrường bố trí sắp xếp tạo khoảng trống của sân trường cho trẻ tập thể dục sáng,trẻ có địa điểm để tham gia các hoạt động phát triển thể chất Bên cạnh đó làviệc trồng cây, chăm sóc cây cũng được tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động laođộng ngoài trời từ đó trẻ hứng thú tham gia hoạt động này như : chăm sóc cây,tưới cây… Từ đó giúp trẻ phát triển và nắm được các kiến thức kí năng theo yêucầu của chương trình
Hình ảnh 7: Khu vực nhà bóng
Trang 14Hình ảnh 8: Khu vực vui chơi cầu trượt
Môi trường đa dạng, phong phú hấp dẫn sẽ gây hứng thú cho trẻ và tạo
ra kết quả của hoạt động cao nhất Từ đó góp phần hình thành và nâng cao mốiquan hệ thân thiện giữa cô và trẻ, giữa trẻ và giáo viên Qua việc vận dụng khithực hiện trong môi trường học tập, tôi nhận thấy trẻ tham gia sôi nổi hơn vớicác hoạt động đặc biệt là hoạt động giáo dục thể chất
- Dụng cụ, đồ dùng tập luyện:
Thông qua các hoạt động trong trường mầm non đặc biệt là hoạt động
giáo dục thể chất thì đồ dùng học tập cho trẻ cũng không kém phần quan trọng
Sử dụng đồ dùng là một phương tiện giáo dục vô cùng quan trọng trong hoạtđộng giáo dục thể chất đối với trẻ nó góp phần không nhỏ vào việc nâng cao kếtquả học tập của trẻ
Có đồ dùng, dụng cụ đẹp hấp dẫn đa dạng phong phú làm cho hoạt độngthể dục của trẻ thêm sinh động hấp dẫn khiến trẻ hứng thú hơn mang lại kết quảkết quả cao hơn Hiểu được điều này thì việc tạo ra các đồ dùng đồ chơi để giúp
Trang 15trẻ có điều kiện hoạt động đúng mục đích là việc làm hết sức cần thiết đối vớicác lớp học mầm non Bên cạnh đó việc lựa chọn đồ dùng, dụng cụ tập luyệncho trẻ rất quan trọng đó là việc làm sáng tạo của người giáo viên trong quátrình xây dựng kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ sao cho phù hợp với đặc điểmcủa đối tượng học sinh trong lớp. va
Hàng tháng tôi lên kế hoạch bổ sung thêm các đồ dùng, đồ chơi vào cácgóc và sắp xếp thay đổi các đồ chơi nhằm tạo sự mới lạ thu hút sự hướng thúcủa trẻ vào các hoạt động thể chất và một số hoạt động khác
Hình ảnh 9: Một góc nét đẹp quê hương
Trang 16* Giải pháp 2: Lồng ghép tích hợp các hoạt động khác vào hoạt động thể chất.
- Tổ chức các hội thi trong hoạt động giáo dục thể chất.
Trong hoạt động giáo dục thể chất trẻ tham gia hoạt động tích cực thìngười giáo viên phải lôi cuốn thu hút trẻ vào hoạt động một cách thoải máikhông gò bó gây hứng thú cho trẻ Dựa vào mục đích của chương trình giáo dụcmầm non: Làm sao để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm sáng tạo, thể hiệnmình và trẻ có nhu cầu bộc lộ mình qua vận động’’ Từ đó tôi có suy nghĩ và ápdụng liên kết xây dựng các hội thi vào các hoạt động giáo dục thể chất để mọitrẻ đều được tham gia tích cực vào các hội thi đó
Ví dụ: “ Hội thi bé khỏe bé Mần non” là một trong những điểm sáng vềphong trào điển hình thành công mang tính quy mô và có sức lan tỏa đến cộngđồng về tăng cường vận động cho trẻ mẫu giáo, tạo sức hút to lớn với đa số trẻ
và sự quan tâm của quần chúng nhân dân