THIẾT KẾ HỆ LỖ HÌNH CÁN THÉP TRÊN MÁY CÁN BA TRỤC

Thị trường thép thế giới trải qua một năm đầy biến động trong bầu không khíkhủng hoảng kinh tế bao trùm, khiến nhu cầu tiêu thụ thép suy yếu, nguồn cung dưthừa, tồn kho lớn, giao dịch ch

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

KHOA CÔNG NGHỆ VẬT LIỆU

BỘ MÔN KIM LOẠI VÀ HỢP KIM

ĐỒ ÁN MÔN HỌC CÔNG NGHỆ CÁN KÉO ÉP KIM LOẠI

THIẾT KẾ HỆ LỖ HÌNH CÁN THÉP TRÊN MÁY CÁN BA TRỤC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TPHCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMTRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

-o0o -KHOA : CÔNG NGHỆ VẬT LIỆU

BỘ MÔN : KIM LOẠI VÀ HỢP KIM

NHIỆM VỤ ĐỒ ÁN MÔN HỌC

HỌ VÀ TÊN : TRẦN VĂN TÍN MSSV : V1003426NGÀNH : CÔNG NGHỆ KIM LOẠI VÀ HỢP KIM LỚP : VL10KL

1-Đầu đề đồ án : Thiết kế hệ lỗ hình cán thép trên máy cán ba trục

2-Nhiệm vụ (yêu cầu về nội dung và số liệu ban đầu ) :

+ Thiết kế hệ lỗ hình cán thép trên máy cán ba trục

+ Xác định các thông số máy, số liệu phôi, kích thước sản phẩm

+ Xác định hệ lỗ hình cho đề tài

+ Tính toán số lần cán dựa theo các thông số đề bài

+ Vẽ và trình bày hệ lỗ hình theo yêu cầu

+ Hoàn thành đề tài đúng thời gian

3-Ngày giao nhiệm vụ đồ án : 13/02/2014

4-Ngày hoàn thành nhiệm vụ :05/05/2014

5-Họ tên thầy hướng dẫn : Th.s NGUYỄN ĐĂNG KHOA

Nội dung và yêu cầu ĐAMH đã được thông qua bộ môn

Ngày 05 Tháng 04 năm 2014

CHỦ NHIỆM BỘ MÔN THẦY GIÁO HƯỚNG DẪN

LỜI NÓI ĐẦU

Chúng ta đang từng bước phát triển đất nước một cách mạnh mẽ, điều đó đồngnghĩa với việc rất nhiều công trình nhà dân dụng và công nghiệp được xây dựng lên

Vì thế nhu cầu về vật liệu xây dựng nói chung cũng như thép dùng làm cốt bêtông nóiriêng là rất lớn

Để có thể đáp ứng được nhu cầu đó, ngày càng nhiều nhà máy và công ty sản xuấtthép cán ra đời nhằm góp phần cung cấp nguyên vật liệu không chỉ cho xây dựng hạtầng cơ sở, mà còn cho các ngành công nghiệp cơ khí chế tạo, giao thông vận tải, nôngnghiệp v.v

Việc nắm bắt những kỹ năng liên quan tới việc thiết kế quy trình công nghệ và thiết

bị trong nhà máy cán nói riêng và nhà máy sản xuất thép nói chung đối với sinh viên

ngành CNVL Kim loại là vô cùng quan trọng Quá trình thực hiện ĐAMH Cán kéo là

một bước quan trong cho sinh viên tổng hợp và xâu chuỗi lại các kiến thức đã được

cung cấp và là sự chuẩn bị cần thiết cho TTTN và LVTN trong thời gian tới.

Với sự hướng dẫn, giúp đỡ hết sức tận tình của thầy ThS Nguyễn Đăng Khoa, em

đã hoàn thành tốt đề tài được giao Tuy nhiên, do vốn kiến thức vẫn còn hạn chế vàchưa có nhiều kinh nghiệm trên thực tế, nên luận văn này mắc nhiều sai sót khôngtránh khỏi Rất mong các thầy, cô và bạn đọc góp ý để có thể hoàn thiện hơn

MỤC LỤC

Trang

Lời nói đầu

Phần 1 TỔNG QUAN VỀ NGHÀNH THÉP 1

1.1 Sản lượng thép trên thế giới và ở nước ta 1

1.1.1 sản lượng thép trên thế giới năm 2013 1

1.1.2 Sản lượng thép ở nước ta năm 2013 1

1.1.3 Xu hướng phát triển 2

1.2 Tình hình sản xuất thép năm 2013 3

1.2.1 Trên thế giới 3

1.2.2 Trong nước 5

1.3 Triển vọng nghành thép của thị trường Việt Nam 6

Phần 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 7

2.1 Cơ sở lý thuyết về thiết kế lỗ hình trục cán 7

2.1.1 Khái niệm về lỗ hình trục cán 7

2.1.2 Các dạng máy cán hình cơ bản 8

2.2 Hệ thống lỗ hình 9

2.2.1 Giới thiệu một số hệ lỗ hình thường dùng 10

2.2.2 Những nguyên tắc cơ bản khi thiết kế lỗ hình 10

2.3 Nguyên lý cán 15

2.4 Vùng biến dạng 15

2.5 Hệ số ma sát 18

2.6 Phân tích các dạng lỗ hình 19

2.7 Vận tốc cán và nguyên tắc tính vận tốc cán trong hệ thống cán lỗ hình 23

2.8 Nhiệt độ cán 24

2.9 Đặc điểm lỗ hình cấu tạo từ ba trục 25

Phần 3 TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ 28

3.1 Các thông số cơ bản 28

3.2 Phân tích lựa chọn 28

3.3 Tính toán và thiết kế 30

3.4 Tính toán nghiệm bền 32

Phần 4: KẾT LUẬN 34

DANH SÁCH KÍ HIỆU

1. DANH SÁCH BẢNG BIỂU

2.1 Bảng hệ số ảnh hưởng của dạng lỗ hình

2.2 Bảng hệ số ma sát f

2.3 Bảng độ nghiêng và chiều rộng lỗ hình tròn tinh

3.1 Bảng kết quả tính kích thước lỗ hình hộp chữ nhật cho máy cán phá ba trục D=650 mm

Phần I : TỔNG QUAN VỀ NGHÀNH THÉP

1.1.Sản lượng thép trên thế giới và ở nước ta

1.1.1.Sản lượng thép trên thế giới năm 2013

Hình 1.1: Sản lượng thép thô hằng năm (Đơn vị: Triệu tấn)[6].

Thị trường thép thế giới trải qua một năm đầy biến động trong bầu không khíkhủng hoảng kinh tế bao trùm, khiến nhu cầu tiêu thụ thép suy yếu, nguồn cung dưthừa, tồn kho lớn, giao dịch chậm lại, giá nguyên liệu thô tăng cao, giá thép giảm.Song với nỗ lực vượt qua khó khăn, từ nửa cuối năm, kinh tế thế giới đã và đang cónhiều dấu hiệu phục hồi rõ nét hơn đặc biệt là sự khởi sắc của các nền kinh tế hàng đầunhư Mỹ, Nhật Bản và Châu Âu, tuy tăng trưởng chậm nhưng bền vững hơn Đây lànhững tín hiệu tích cực thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ thép, hỗ trợ thị trường thép

Giá thép thế giới biến động mạnh theo xu hướng giảm trong năm 2013 Giáthép tăng mạnh nhất vào tháng 2 nhờ hoạt động tái thiết dự trữ của Trung Quốc vàgiảm mạnh nhất vào tháng 7, chạm mức thấp nhất 40 tháng, trong bối cảnh nguồncung dư thừa và nhu cầu suy giảm ở khắp các châu lục

Tháng cuối năm, giá thép tăng cao tại Bắc Mỹ và Liên minh châu Âu đã đẩy chỉ

số giá thép tham khảo thế giới tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 3/2013 Nguyên nhânchính là do giá nguyên liệu đầu vào cao, khiến các doanh nghiệp phải nâng giá thép để

bù vào chi phí, nhu cầu mạnh lên trong khi nguồn cung thắt chặt, dự trữ giảm

MEPS ước tính sản lượng thép thế giới sẽ đạt 1,6 tỷ tấn trong năm 2013 Việccắt giảm sản xuất tại hầu hết các vùng trên thế giới nhiều hơn sẽ bù lại sản lượng tăngtại Trung Quốc

Hiệp hội Thép thế giới đánh giá tiêu thụ thép toàn cầu sẽ tăng 3,1% trong năm

2013 đạt 1,475 tỷ tấn, trong đó tiêu thụ thép của Trung Quốc ước tăng 6% đạt

700 triệu tấn Tiêu thụ thép của Liên minh châu Âu (27 nước) giảm 3,8% còn 135 triệutấn

Hình 1.2: Sản lượng thép thô hàng năm [6].

1.1.2 Sản lượng thép ở nước ta năm 2013

Năm 2013 được xem là một năm khó khăn nữa đối với ngành thép trong nước

do nền kinh tế suy thoái, bất động sản đóng băng khiến tiêu thụ thép giảm mạnh; gói

hỗ trợ 30.000 tỉ đồng nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản còn nhiều vướng mắc chưaphát huy tác dụng; công suất sản xuất lớn khiến cung vượt cầu đồng thời phải cạnhtranh gay gắt với hàng nhập khẩu thép có chứa nguyên tố Bo trốn thuế

Theo các số liệu của Tổng cục Hải quan, tính tới 15/12, Việt Nam đã nhập khẩu

9 triệu tấn sắt thép các loại, trị giá 6,5 tỷ USD, tăng 25% về lượng và tăng 14% về trị giá so với cùng kỳ năm trước Trong khi xuất khẩu cả năm ước là 2 tỷ USD Như vậy

là năm nay thị trường thép nhập siêu khoảng 4,5 đến 5 tỷ USD, tương đương với mức năm ngoái

Giá thép năm nay có chiều hướng giảm Tháng cuối năm, giá bán đầu nguồn các mặt hàng thép xây dựng giảm ở cả Miền Bắc và Miền Nam do sức tiêu thụ hạn chếcũng như nhiều doanh nghiệp giảm giá (lãi suất ngân hàng giảm dẫn đến chi phí tài chính giảm, chi phí nguyên vật liệu giảm )

1.1.3 Xu hướng phát triển

Hiệp hội thép Việt Nam (VSA) dự kiến doanh thu của ngành thép trong năm

2014 sẽ tăng 2-3% so với năm nay lên 4,6 triệu tấn Khả năng tiêu thụ thép sẽ không nhiều đột biến, có thể mức tăng khoảng từ 2-3% so với năm 2013 Thị trường thép những tháng đầu năm dự kiến sẽ trầm lắng, nhu cầu giảm mạnh do không phải mùa xây dựng, giá thép sẽ giảm nhẹ

Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ thép thường tăng mạnh trong mùa xây dựng cuối năm do thời tiết khô ráo song nguồn cung hiện đang vượt xa cầu bởi vậy giá chỉ

có thể vững chứ không thể tăng mạnh

Từ nay đến cuối năm, nhà máy mới của CTCP Thép Miền Trung; nhà máy mới của Thép Hòa Phát (với công suất 450.000 tấn/năm); nhà máy mới của CSVC Sumikin(công suất 1,2 triệu tấn)… sẽ đi vào hoạt động Nhiều dự án thép mới với công suất hàng trăm nghìn tấn thép vẫn tiếp tục được đầu tư Ngoài ra, nguồn hàng nhập khẩu giá rẻ của nước láng giềng Trung Quốc cũng góp phần làm cho nguồn cung tăng cao

Dự kiến nhu cầu tiêu thụ tại các nước phương tây thường xuyên giảm trong quý

4, do vậy giá dự kiến giảm trước khi kết thúc năm 2013 Các nhà máy thép dự kiến cắt giảm sản xuất trong mùa đông này Điều này sẽ dẫn tới cân bằng cung và cầu trong năm tới Giá dự kiến tiếp tục tăng trong quý 1/2014 do giá nguyên liệu thô tăng Giá thép dự kiến tăng gần 4% trong năm 2014, so với mức năm 2013

Các nhà máy thép châu Á sẽ không được hưởng lợi thế giá quặng sắt và than luyện cốc– hai nguyên liệu chính sử dụng trong chế tạo thép thấp hơn do giá thép cũng

sẽ giảm do ngành chế tạo yếu Tuy nhiên, các nhà máy thép Nhật Bản hoạt động tốt hơn cả, vẫn duy trì hoặc tăng lợi nhuận do đồng yên yếu và kinh tế trong nước hồi phục Lợi nhuận của các nhà máy thép Hàn Quốc sẽ giảm do mất cân bằng cung-cầu sau khi các nhà máy lớn trong nước tăng năng suất và đồng won tăng giá so với Yên

và Nhân Dân Tệ, nhu cầu yếu từ ngành đóng tầu- một trong các ngành tiêu thụ thép chính Các nhà máy thép Trung Quốc sẽ tiếp tục bán các sản phẩm ở mức gần hoặc thấp hơn chi phí sản phẩm, kiến họ thu được ít lợi nhuận nhất so với các nước châu Á Lợi nhuận của ngành chế tạo thép Ấn Độ được hỗ trợ nhờ quản lí tốt các mỏ quặng sắt

Hiệp hội Thép thế giới (WSA) dự kiến tiêu thụ thép tăng 3,3% lên 1,52 tỷ tấn trong năm tới Trong khi, MEPs, công ty chuyên nghiên cứu thị trường thép của Anh,dự kiến sản lượng thép thô thế giới sẽ đạt 1,65 tỷ tấn trong năm 2014 Việc cắt giảm sản xuất tại hầu hết các vùng trên thế giới sẽ nhiều hơn bù lại sản lượng tăng cao tại Trung Quốc.

MEPS dự kiến giá thép sẽ tăng gần 6% trong 5 tháng đầu năm 2014 Mức tăng này chắc chắn không đồng đều trên khắp các khu vực trên thế giới Giá dự báo sẽ tăng mạnh nhất tại Liên Minh Châu Âu sau thời kỳ khó khăn đối với các nhà máy trong cả năm 2013 Tại Bắc Mỹ, mức tăng giá, đã bắt đầu từ nửa cuối năm nay, dự kiến sẽ tăng lên vào những tháng đầu năm 2014

1.2.Tình hình sản xuất thép năm 2013

1.2.1.Trên thế giới

Thị trường thép thế giới tháng 9 hồi phục khỏi xu hướng yếu của tháng 7 nhờ

có nhiều dấu hiệu hồi phục kinh tế tại một số nước châu Âu và châu Á Các nhà máy thép đã thành công trong việc tăng giá trong tháng này song không chắc có giữ được mức giá cao do nguyên nhân tăng không phải là nhu cầu sẽ mạnh trong tháng 10 mà làgiá nguyên liêu thô cao

Trong 9 tháng đầu năm nay, giá thép biến động khá mạnh Sau khi tăng cao vàogiữa tháng 2, giá đã chạm xuống mức thấp cuối tháng 6, đầu tháng 7 sau đó lại hồi phục mạnh trong tháng 9 So với mức đỉnh cao trong tháng 2, giá đã giảm khoảng 60 USD/tấn chạm xuống mức thấp nhất 40 tháng qua trong tháng 7

Ngành thép châu Âu đã có sự cải thiện rõ rệt trong tháng 9 nhờ có nhiều dấu

hiệu hồi phục kinh tế Sau khi chạm xuống mức thấp nhất 40 tháng vào tháng 7, giá đã

hồi phục trở lại trong hai tháng tiếp theo Tuy nhiên lợi nhuận của các nhà máy vẫn tiếp tục bị thu hẹp Nhiều nhà máy thép đã thông báo tăng giá thép nhằm cải thiện tình hình tài chính của họ Nhiều nhà máy thép cán phẳng gặp phải các vấn đề về sản xuất, điều này có nghĩa là sẽ có ít nguyên liệu trong quý cuối năm nay

Quý 4 là thời điểm truyền thống nhu cầu yếu tại khu vực này trong khi Brazin

và Ấn Độ đã bắt đầu bán ồ ạt để tận dụng đồng nội tệ giảm giá do vậy giá dự kiến giảm trong thời gian này

Trên thị trường Đức, giá đãchạm đáy trong tháng 7, song kể từ đó các nhà máy

thép đã tăng giá bán sản phẩm Khách hàng đã chấp nhận yêu cầu tăng giá do họ không có nhiều lựa chọn

Tại Pháp, hoạt động mua đã trở lại từ cuối tháng 7 và tháng 8 trước khi giá tăng Nhiều trung tâm dịch vụ đã mua tích trữ Khách hàng hiện phải chịu thời gian giao hàng dài hơn sau khi cắt giảm sản xuất và đóng cửa nhiều nhà máy Tuy nhiên, còn quá sớm để nói rằng lượng đơn đặt hàng của các nhà máy tăng lên và nhu cầu muacủa người sử dụng cuối cùng bền vững.Trong tháng 9, chỉ có một vài đơn hàng được

ký kết với mức giá cao

Trong khi đó tại Italia, nền kinh tế chỉ có dấu hiệu hồi phụ nhỏ song ít ra là đã

ổn định Các nhà máy thép đã thành công trong việc tăng giá song giá tăng là do giá nguyên liệu thô tăng chứ không phải là do nhu cầu mạnh lên trong tháng 10

Thị trường Anh cũng chạm đáy trong tháng 7 cả về tình hình và giá cả Nhiều nhà phân phối cho biết hoạt động thương mại đã cải thiện mạnh trong tháng 8 và tháng

9 bắt đầu tốt Một số thương gia lo ngại rằng thị trường sẽ yếu trong quý 4 do Brazin

và Ấn Độ bắt đầu bán ồ ạt sau khi đồng tiền của họ phá giá

Hoạt động thương mại hết sức trầm lắng tại Tây Ba Nha do khách hàng đứng ngoài thị trường chờ đợi Đã có một số hoạt động trong mùa hè song khách mua chỉ mua với khối lượng nhỏ Có một vài hợp đồng nhập khẩu nhỏ đã được ký kết

Các thị trường thép cán phẳng châu Âu đã tái mở cửa sau một thời gian nghỉ lâudài Thị trường đã có phần khởi sắc do kinh tế hồi phục tại một số nước Phản ứng lại thông báo của các nhà máy vào cuối tháng 7, giá đã tăng lên trong mùa hè này Các nhà sản xuất, đã bị thua lỗ nặng đã buộc phải nỗ lực tăng giá bởi giá nguyên liệu thô cao Nhiều nhà máy thép gặp phải các vấn đề về sản xuất, điều này có nghĩa là sẽ có ít nguyên liệu trong quý cuối năm nay

Giá đã được lên kế hoạch tăng hơn nữa trong quý cuối năm nay Điều này đã khiến người mua tích trữ hàng Tuy nhiên, khách hàng có vẻ bị hấp dẫn bởi nguyên liệu nhập khẩu giá rẻ hơn là hàng tăng giá trong nước và điều này không chắc có ảnh hưởng tới các cuộc thương lượng trong quý 4

Tiêu thụ hàng chế tạo đã được cải thiện tại Mỹ, mặc dù các doanh nghiệp vẫn

do dự đầu tư Lòng tin tiêu dùng đã hồi phục trở lại, đẩy mạnh hoạt động kinh tế Nhậpkhẩu từ nước thứ 3 đã giảm mạnh Nguồn hàng tại Canada vẫn khan song đồng USD mạnh so với đồng nội tệ đang khuyến khích các nhà máy thép nội địa tăng giá Tuy nhiên, nhu cầu vẫn yếu mặc dù một số ngành hiện đã hồi phục nhẹ Các nhà phân phối

và người sử dụng cuối cùng chỉ mua đủ dùng

Tại Trung Quốc, giá thép hồi phục trong tháng 8/2013 đã thúc đẩy các nhà máy tăng sản lượng Tuy nhiên, sức mua trong tháng 9 lại không được cải thiện như dự báokhiến giá đã giảm trở lại Giá thép cây giao kỳ hạn đã giảm xuống còn mức thấp 3.618 NDT/tấn (590 USD/tấn) vào cuối tháng 9, mức thấp nhất kể từ cuối tháng 7 do nguồn

cung tăng, nhu cầu tiêu thụ chậm chạp và giá quặng suy yếu.

Tại Hàn Quốc, các nhà máy thép đã không thể tăng giá các sản phẩm thép cán

phẳng do nhu cầu yếu Hoạt động giao dịch xuất khẩu vẫn yếu với nhu cầu tại Trung Quốc tương đối yếu Ngoài ra, việc đồng yên Nhật giảm giá đã tác động tới các nhà xuất khẩu Hàn Quốc Ngành thép Hàn Quốc dự kiến vẫn yếu trong quý 4 năm nay Tại Nhật Bản, hoạt động bán cho ngành chế tạo tiếp tục tăng song hoạt động bán cho ngành xây dựng không nhiều Hoạt động xuất khẩu trầm lắng do tình hình kinh tế nghèo nàn tại Châu Âu, thiếu nhu cầu từ khách tiêu dùng chính tại khu vực châu Á và công suất dư thừa tại Trung Quốc Mặc dù nhập khẩu giảm, các chính sách khuyến khích của chính phủ dự kiến đẩy mạnh tiêu thụ trong quý 3 và quý 4 Thị

trường thép xây dựng đang có triển vọng hồi phục khiến một số nhà máy thép lớn của Nhật Bản như Tokyo Steel đã thông báo tăng giá các sản phẩm thép trong tháng 10.

1.2.2.Trong nước

Thị trường thép không có nhiều biến động trong tháng 9 Nhu cầu tiêu thụ thép xây dựng đặc biệt ít trong mùa mưa bão và tháng ngâu song do giá nguyên liệuđầu vào tăng (giá thép phế nhập khẩu tăng từ 360 USD lên 395 - 410 USD/tấn, giá điện, cước vận tải tăng ) nên các doanh nghiệp vẫn phải tăng giá để tồn tại

Từ đầu tháng 7 đến nay, các nhà máy thép đã tăng giá 3 lần, tổng cộng tăng thêm 450.000 đồng/tấn Giá thép tăng, lại vào mùa mưa nên lượng tiêu thụ thép giảm, ước trong tháng 7 đạt 240.000 tấn Tuy nhiên, cuối tháng 7, giá phôi thép bắt đầu giảmxuống chỉ còn dưới 1.000 USD/tấn nên giá bán trong nước đã có dấu hiệu chững lại vàgiảm Một số doanh nghiệp tăng giá đón đầu đã phải giảm giá thành, thậm chí có doanh nghiệp giảm tới 2 triệu đồng/tấn

Dự kiến, trong tháng 10 các DN sẽ tăng giá thép xây dựng để thăm dò phản ứngcủa thị trường và bù đắp chi phí đầu vào

Trong 9 tháng đầu năm nay, tình hình không có nhiều tiến triển tích cực Tình trạng chung vẫn là cung vượt cầu, giá giảm, hàng nhập khẩu cạnh tranh mạnh mẽ khiến DN lao đao, lợi nhuận giảm

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, tính chung 8 tháng đầu năm 2013, các DN trongHiệp hội thép đã sản xuất được 3.012.236 tấn, tăng khoảng 0,92% (tương đương tăng 27.382 tấn); tiêu thụ được 3.035.389 tấn, tăng 3,04% (tăng tương ứng khoảng 89.660 tấn)

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), tổng công suất thép xây dựng cả nước tính đến cuối tháng 8-2013 đạt 11,3 triệu tấn Trong đó, có 2 triệu tấn thuộc các nhà máy thép đang trong giai đoạn xây dựng, 2 triệu tấn của 11 doanh nghiệp thép khác đang hoạt động rất khó khăn, đã ngưng hoạt động hoặc chỉ chạy cầm chừng.Như vậy, công suất 7,5 triệu tấn của các doanh nghiệp còn lại phải cạnh tranh với nhau khá ác liệt bởi cung vẫn lớn hơn cầu, chưa kể thép giá rẻ nhập khẩu ồ ạt cũng khiến ngành thép trong nước thêm khó khăn

1.3 Triển vọng nghành thép của thị trường Việt Nam

Cầu tiêu thụ nội địa vẫn ở mức thấp, nhưng sản lượng thép nhập khẩu vẫn ở mức cao đặc biệt là nguồn hàng giá rẻ từ Trung Quốc Nhập khẩu nhiều làm cung càngvượt cầu

Nhu cầu tiêu thụ sắt thép chưa có dấu hiệu phục hồi, đã bắt đầu giảm sút từ năm

2010 do thị trường BĐS gặp khó khăn, nhiều công trình xây dựng bị trì trệ

Năm 2013, các doanh nghiệp trong nước chỉ tiêu thụ được 4.615 nghìn tấn (+2,6% yoy) Tổng lượng thép nhập khẩu vào Việt Nam tính đến hết năm 2013 đạt 411nghìn tấn thép (-47,6% yoy) Thép phế và phôi thép là đầu vào cho các doanh nghiệp

sản xuất thép, chiếm hơn 1/3 tổng lượng nhập khẩu có xu hướng giảm; nhưng các mặt hàng khác phục vụ nhu cầu tiêu thụ (chủ yếu là thép tấm vì khả năng sản xuất của Việt Nam còn hạn chế) có xu hướng tăng lên

Thép nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 40%, theo sau

là thị trường Nhật Bản Sản xuất cầm chừng, duy trì mức hàng tồn kho thấp trong bối cảnh dư cung Xuất khẩu có xu hướng tăng

Năm 2013, tổng lượng thép xây dựng sản xuất tăng nhẹ, đạt 4.571 nghìn tấn (+0,5% yoy) Nhiều nhà máy thép đi vào hoạt động trong năm 2013, nâng tổng công suất thiết kế thép xây dựng cả nước lên 11,4 triệu tấn/năm, lại càng tăng nguồn cung cho thị trường Do đó, khi sức cầu suy giảm các doanh nghiệp phải sản xuất cầm chừng nhằm duy trì lượng hàng tồn kho thấp, khoảng 300.000 tấn Cụ thể, mặc dù 13

DN gang có năng lực sản xuất lên đến 3,3 triệu tấn, song lượng sản xuất trong năm

2013 chỉ hơn 500.000 tấn, bằng 15 - 20% công suất Đối với 26 DN sản xuất phôi thépvới năng lực sản xuất lên đến 9 triệu tấn, nhưng cũng chỉ sản xuất khoảng 5,2 triệu tấn,bằng 60% công suất Sản phẩm chủ lực của ngành là thép thanh, thép xây dựng với khoảng 30 doanh nghiệp, tổng năng lực sản xuất là 9,3 triệu tấn song chỉ sản xuất ra chỉ hơn 5 triệu tấn, tương đương 54% công suất

Xuất khẩu thép tăng nhẹ so với năm ngoái, đạt 453 nghìn tấn (+3,2% yoy) Trong đó Campuchia chiếm thị phần lớn nhất Tiếp theo sau là Indonesia, Philippin…Tuy nhiên, tác động của luật chống bán phá giá đối với một số doanh nghiệp Việt Namlàm hạn chế khả năng xuất khẩu ra nước ngoài Sản phẩm chịu ảnh hưởng là thép cán nguội không gỉ của công ty Posco VST xuất khẩu vào Brazil và ống thép dẫn dầu củaSeAH steel xuất khẩu vào Mỹ

Triển vọng năm 2014: vẫn còn chưa có dấu hiệu phục hồi, các DN trong nước gia tăng áp lực cạnh tranh từ hàng nhập khẩu Tuy nhiên vẫn có những điểm sáng từ triển vọng về xuất khẩu và lãi suất Kỳ vọng về xuất khẩu thông qua TPP Thị trường chính nhập khẩu sắt thép của Việt Nam trong thời gian này là Campuchia, chiếm 30% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng; kế đến là thị trường Indonesia Khi TPP có hiệu lực, các mức thuế suất sẽ giảm đáng kể, các doanh nghiệp thép của Việt Nam sẽ có cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu sắt thép, góp phần tăng sản lượng tiêu thụ Thêm vào đó, sản phẩm thép của Việt Nam có chất lượng ở mức trung bình, việc tham gia TPP làm tăng

cơ hội tiếp xúc với nhiều thị trường có nhu cầu tương ứng Đáng chú ý, trong số các nước tham gia TPP, Nhật Bản là nước mạnh về sản xuất tôn và ống thép Tuy nhiên, các sản phẩm của Nhật Bản ở phân khúc giá cao nên không ảnh hưởng lớn đến việc nhập khẩu mặt hàng tôn và ống thép vào Việt Nam

Lãi suất khả năng sẽ giảm nhẹ trong năm 2014 Lãi suất năm 2014 dự đoán nhiều khả năng sẽ giảm từ 1-2% tùy lĩnh vực Do đó, gánh nặng chi phí lãi vay 2014

kỳ vọng sẽ giảm nhẹ nếu DN giữ nguyên tỷ lệ vay nợ như năm 2013 Điều này sẽ làm giảm chi phí tài chính cho doanh nghiệp Tuy nhiên ngành thép vẫn còn phải đối mặt với nhiều thách thức trong năm 2014 Nhu cầu thép nội địa chưa dấu hiệu khởi sắc, kinh tế việt Nam vẫn chưa thực sự có những dấu hiệu phục hồi rõ nét Ngoài một số ngành sử dụng sản phẩm đầu vào là thép như xây dựng công trình có sự cải thiện nhẹ, thì nguồn đầu ra chính của sản phẩm thép là lĩnh vực bất động sản chưa có tín hiệu hồi

phục rõ ràng Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) dự báo nhu cầu thép rong nước sẽ

có sự cải thiện nhẹ, tăng khoảng 2-3%, so với năm 2013

Các DN trong nước chịu áp lực cạnh tranh từ thép nhập khẩu khi hàng rào thuế quan bị dỡ bỏ Năm 2013 về trước, ngành thép vẫn đang được nhà nước bảo hộ sản xuất bằng hàng rào thuế quan với mức thuế khá cao Mức thuế nhập khẩu đối với thép xây dựng là 40%, của các loại sắt thép khác từ 0-20% Bên cạnh đó, còn có sự bảo hộ bằng hàng rào phi thuế quan như: hạn ngạch, cấm nhập, …trong khi đó thuế suất, thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm là đầu vào của ngành sản xuất thép như: phôi thép, than mỡ, … tương đối thấp (0-5%), do đó hệ số bảo hộ thực tế của thép xây dựng tương đối cao (90%), của các loại thép khác là 26% Như vậy có thể nói, các doanh nghiệp thép Việt Nam đang tồn tại nhờ rất nhiều vào sự bảo hộ của Nhà nước

Tuy nhiên đến năm 2014, ngành thép trong nước sẽ không còn được bảo hộ, theo cam kết WTO thuế suất nhập khẩu mặt hàng sắt thép chỉ còn 5%, năm 2017 là 0%khiến cho giá thép nhập khẩu rẻ hơn tương đối so với thép nội, cầu thép nhập khẩu tăng, tạo ra áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp trong nước Thêm vào đó, giá thép phế năm 2014 khả năng sẽ tiếp tục tăng, khiến giá thành sản phẩm thép nội tăng lên, gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất phụ thuộc vào nguồn đầu vào này Đối với các doanh nghiệp nhỏ sẽ dần bị thu hẹp thị phần do áp lực cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn đầu ngành như HPG, HSG, POM do các DN này có lợi thế về quy

mô, công nghệ sản xuất và giá thành sản xuất Trong bối cảnh khó khăn chung của ngành thép, HPG và HSG là 2 doanh nghiệp nổi bật và có sự tăng trưởng lợi nhuận tốt.HPG đạt KQKD ấn tượng trong năm 2013 Doanh thu đạt 19.200 tỷ đồng (+12,1% yoy, vượt 3,8% KH 2013), LNST đạt 2.010 tỷ đồng (+95,1% yoy, vượt 67,5% KH 2013) HPG có lợi thế quy trình khép kín và giá cả cạnh tranh Năm 2014, Khu liên hợp Gang thép đi vào hoạt động ổn định gia tăng sản lượng phôi và thép, phần lớn lợi nhuận từ dự án Mandarin Garden được hạch oán Dự báo DT 2014 đạt khoảng 25.800

tỷ đồng (+34,4% yoy), LNST 2.280 tỷ đồng (+13,4% yoy), EPS = 5.440 đồng/cổ phiếu, P/E forward là 8,9 lần Chúng tôi khuyến nghị MUA HPG trên quan điểm đầu

tư trung và dài hạn HSG đứng đầu cả nước về thị phần tôn mạ, với hàng loạt dây chuyền đi vào hoạt động năm 2014 kỳ vọng tạo ra khoảng 1 triệu tấn sản phẩm vào năm 2015 Kế hoạch trong niên độ tới của HSG là 14.000 tỷ đồng DT (+18,9% yoy)

và 600 tỷ đồng LNST (+3,3% yoy) Chúng tôi cho rằng HSG sẽ hoàn thành mục tiêu này, dự báo EPS năm 2014 đạt 6.230 đồng/cổ phiếu, P/E forward là 7,7 lần Tuy nhiên,HSG khả năng đối mặt với một số khó khăn như: giá nguyên liệu đầu vào có xu hướngtăng, chi phí khấu tăng do nhiều máy móc đi vào vận hành

lỗ xuyên ánh sáng do biên dạng ( rãnh ) của các trục cán tạo ra trên một mặt phẳng thẳng đứng đi qua đường tâm trục cán (hình 1-1).

Về việc xác định hình dáng, kích thước và số lượng lỗ hình, cách bố trí lỗ hình trên trục cán để tạo ra được một sản phẩm nào đó trên cơ sở một điều kiện công nghệ nhất định được gọi là thiết kế lộ hình trục cán

Trong công nghệ sản xuất thép tấm thì quá trình cán được tiến hành trên trục không tạo rãnh ( trục phẳng ) song công việc xác định chế độ ép, phân bố lượng ép và tính toán xác định biên dạng ( prôphin ) trục cán để đạt được sản phẩm có chiều dày h đồng đều theo chiều rộng và chiều dài cũng được gọi là thiết kế lỗ hình trục cán

Một quá trình thiết kế lộ hình trục cán gọi là hợp lý khi quá trình thiết kế đó bảođảm được cac yếu tố sau :

1- Dung sai cần thiết của sản phẩm

2- Chất lượng của sản phẩm cao cả về mặt lẫn cơ, lý tính

3- Hiệu suất của máy cán cao nhất

4- Điều kiện ăn kim loại ổn định

5- Tiêu hao năng lượng, phân bố tải trọng cho động cơ đồng đều theo từng lần cán

Để thiết kế lỗ hình trục cán cho một sản phẩm nào đó cũng cần phải biết nhựng đặc tính cơ bản của máy cán, kích thước trục cán, số lượng giá cán, cách bố trí giá cán,

phương thức cán liên tục hay không liên tục … Thiết kế lỗ hình trục cán cho một sản phẩm ở mỗi loại máy cán rất khác nhau vì các nguyên nhau sau :

1- Khác nhau về cấu tạo, kiểu máy

2- Khác nhau về số lượng, kết cấu giá củng các thiết bị phụ cơ khí khác

3- Khác nhau về mức độ cơ khí hóa, tự động hóa

4- Khác nhau về công suất động cơ truyền động

5- Khác nhau về hình dáng, kích thước phôi cũng như các mác vật liệu

6- Khác nhau về trình độ tay nghề của công nhân và cán bộ kỹ thuật

2.1.2 Những dạng máy cán hình cơ bản

2.1.2.1 Máy cán hình có một giá.

Loại máy này thường có ba trục dùng để cán phá và cán phôi Loại này có số lượng giá cán tùy theo chủng loại sản phẩm và các giá có thể bố trí thành một hàng hoặc nhiều hàng, mỗi hàng được dẫn động bằng một động cơ hoặc hai động cơ Cách

bố trí này thường gặp ở máy cán hình cỡ lớn, cỡ trung nhưng cũng gặp cả ở máy cán hình ỡ nhỏ

2.1.2.2 Máy cán bố trí nhiều giá ( kiểu chữ Z hoặc kiểu bàn cờ ).

Cách bố trí này thường gặp ở máy cán hình cỡ trung, phần lớn cán các sản phẩm có tiết dạng phức tạp Công nghệ cán là nối tiếp từng phần ( hình 1-4)

2.1.2.3 Máy cán hình bố trí bán liên tục

Loại máy này có nhiều giá bố trí cán thành hai cụm giá riêng biệt, một cụm giá cán bố trí liên tục và một cụm giá bố trí theo hàng Phương thức bố trí có thể nhóm liên tục, bố trí trước hoặc sau bố trí sau nhóm giá bố trí theo hàng Truyền động các giáliên tục có thể có truyền động độc lập mỗi giá một động cơ hoặc nhiều giá một động

cơ ( tập thể ) Xen kẽ giửa các giá của nhóm liên tục có thể có giá trục thẳng đứng (hình 1-5)

2.1.2.4 Máy cán trục bố trí liên tục.

Máy cán hình có các giá cán bố trí liên tục gồm từng nhóm giá riêng biệt Nhóm giá cán thô, nhóm giá cán trung gian, nhóm giá cán tinh Tùy theo tính chất công nghệ người ta bố trí các giá trục đứng xen kẽ nhằm tránh được cơ cấu lật thép phức tạp Thường gặp ở máy cán hình cỡ nhỏ hay các máy cán chuyên dùng sản xuất dây hoặc thép băng dạng cuộn, cho năng suất cao Ngày nay, với nhóm giá cán tinh người ta sử dụng nhóm giá cán dưới dạng blôc

Truyền động cho các giá là truyền động độc lập và sử dụng loại động cơ dễ điềukhiển tốc độ (hình 1-6 ).

2.2 Hệ thống lỗ hình

2.2.1 Giới thiệu một số hệ thống lỗ hình thường dùng

Như ta đã biết, lỗ hình chính là các rãnh được tiện trên trục cán mà hình chiếucủa mặt cắt qua đường tâm của trục qua mặt bên thể hiện biên dạng của lỗ hình Trênmỗi trục có thể tiện nhiều lỗ hình khác loại, hay cùng loại mà chỉ khác nhau về kíchthước

Để đơn cho việc thiết kế lỗ hình hay vẽ trên bản vẽ kỹ thuật, ta chỉ vẽ biên dạngcủa lỗ hình

Việc xác định hình dáng, kích thước và số lượng lỗ hình, cách bố trí lỗ hình trêntrục cán để tạo ra sản phẩm như ý muốn phải dựa trên cơ sở công nghệ nhất định

Để cán thép tròn có thể lựa chọn một trong các hệ thống lỗ hình sau

a) Hệ thống lỗ hình hộp chữ nhật – vuông

Hệ thống này tập hợp một loạt các lỗ hình chữ nhật và lỗ hình vuông Trongquá trình cán có thể lật phôi hoặc không lật phôi Hệ thống này dùng ở máy cán phá,máy cán thô của máy cán hình, được sử dụng rất rộng rãi để cán các loại thép tròn,vuông, chữ nhật, thép bản và thậm chí với thép hình phức tạp

Hình 2.3: Hệ thống lỗ hình hộp chữ nhật – vuông.

Ưu điểm:

- Lượng kim loại khoét ở trục ít, có khả năng sử dụng lực ép lớn mà khônglàm gãy trục

- Lượng ép đồng đều, giới hạn được sự giãn rộng tự do

- Hệ số kéo dài lớn làm cho năng suất cán cao

- Có góc ăn kim loại lớn (α = 20÷300)

- Tiêu hao năng lượng ít

- Thuận tiện cho việc cơ giới hóa

Nhược điểm:

- Dễ tạo thành rìa mép khi bị tràn lỗ hình Khi không điền đầy lỗ hình thì tạo

ra biên dạng không đều ở hai cạnh bên

- Dễ bị lệch phôi khi đi vào lỗ hình

- Khó nhận được phôi vuông có kích thước chính xác

- Vật cán được biến dạng tối mức tối đa

- Ở lỗ hình ovan kim loại ít khoét sâu vào trục

- Phôi tiết diện vuông dễ đưa vào lỗ hình ovan bằng cách dùng dẫn hướng

- Đảm bảo độ điền đầy, dễ loại bỏ khuyết tật bề mặt

- Có hệ số giãn dài lớn, đối với lỗ hình ovan µov =1,3÷2 còn đối với lỗ hình vuông

Hình 2.4 Biến dạng không đều trong lỗ hình vuông – ovan

Ở lỗ hình vuông do có dạng nét cắt ở đường chéo nên khi đường kính trục nhỏ dễ đưađến hiện tượng gãy trục

- Không thích hợp cán thép cacbon cao và thép hợp kim

- Rãnh của lỗ hình khoét sâu vào trục

- Dễ hình thành bavia khi quá điền đầy lỗ hình

- Phôi nguội đồng đều đảm bảo chất lượng bề mặt của sản phẩm

- Lượng ép đồng đều nên hạn chế được ứng suất dư trong sản phẩm

- Ít mòn lỗ hình hơn hệ thống lỗ hình ovan – vuông

Nhược điểm:

- Phôi ovan vào lỗ hình tròn khó, hay vặn vật cán trong lỗ hình, phải dùng dẫnhướng nghiêm ngặt

- Hệ số giãn dài không lớn (µ=1,2÷1,4)

2.2.2 Những nguyên tắc cơ bản khi thiết kế lỗ hình trục cán