Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Vân Nội - Hà Nội

NÔNG ĐỨC THẮNG LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SÚT BÓNG CẦU MÔN BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT VÂN NỘI - HÀ NỘI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Chuyên ngà

NÔNG ĐỨC THẮNG

LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SÚT BÓNG CẦU MÔN BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG

THPT VÂN NỘI - HÀ NỘI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: CNKHSP TDTT-GDQP

Hướng dẫn khoa học

ThS TRẦN VĂN TIÊN

HÀ NỘI - 2014

Tôi tên là: Nông Đức Thắng

Sinh viên lớp K36 khoa giáo dục thể chất Trường ĐHSP Hà Nội 2

Tôi xin cam đoan đề tài “Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường trung học phổ thông Vân Nội - Hà Nội” là công trình nghiên cứu của riêng

tôi, đề tài không trùng với kết quả nghiên cứu của tác giả khác Các kết quả này mang tính thời sự cấp thiết đúng thực tế khách quan của trường THPT Vân Nội – Hà Nội

Hà Nội, ngày tháng năm 2014

Sinh viên

Nông Đức Thắng

1 GDTC – GDQP : Giáo dục thể chất - Giáo dục quốc phòng

Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT Vân

Nội – Hà Nội

21

Bảng 3.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ công tác GDTC 22

Bảng 3.3 Thực trạng sử dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật

sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội

23

Bảng 3.4 Kết quả kiểm tra sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn

chân của đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội

24

Bảng 3.5 Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả

sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội (n = 24)

26

Bảng 3.6 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá hiệu quả

sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân (n = 24)

Biểu đồ 3 Biểu đồ thể hiện thành tích sút bóng liên tục 5 quả liên

tục vào cầu môn, khoảng cách 16m50 (đơn vị tính: quả)

39

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Đặc điểm và vai trò của bóng đá 4

1.2 Cơ sở lý luận về kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân 5

1.3 Những quy tắc về huấn luyện bóng đá 9

1.4 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT 13

CHƯƠNG 2: NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 16

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 16

2.2 Phương pháp nghiên cứu 16

2.3 Tổ chức nghiên cứu 19

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 21

3.1 Đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất và năng lực sút bóng cầu môn của đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội 21

3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập sút bóng cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội 25

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 40

TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

PHỤ LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thể dục thể thao là một bộ phận hữu cơ của nền văn hóa xã hội Trong một xã hội hiện đại văn minh với trình độ khoa học phát triển thì nhất thiết không thể thiếu được thể dục thể thao TDTT là một phương thức để rèn luyện sức khỏe cũng như nhằm phát triển con người toàn diện, đặc biệt là trong xã hội ngày nay, TDTT ngày càng đáp ứng đầy đủ hơn về nhu cầu vui chơi giải trí, rèn luyện thân thể Tập luyện TDTT không chỉ phát triển các tố chất thể lực như: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo, khéo léo, mà thông qua tập luyện TDTT đã rèn luyện cho người tập những phẩm chất như: lòng dũng cảm, đạo đức, tinh thần đồng đội, sự kiên trì nhẫn nại, sự can đảm vượt khó… hay nói cách khác TDTT là phương tiện hữu hiệu nhằm bồi dưỡng và phát triển nhân tố con người để xây dựng cuộc sống ấm no giàu đẹp TDTT còn là một trong những biện pháp để thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, không ngừng phát huy nguồn lực cho xã hội

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của TDTT đối với sức khỏe nhân dân, đối với vận mệnh của đất nước chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói

“Mỗi một người dân yếu tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân khỏe mạnh tức là làm cho cả nước mạnh khỏe”[2] Vì vậy ngành

TDTT cần quan tâm đến giáo dục thể chất trong trường học, phong trào thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao

Để thực hiện tư tưởng của Người, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm tới việc chăm sóc và bồi dưỡng sức khỏe cho nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước

Từ ngày đất nước đổi mới và hội nhập đến nay, đã có nhiều môn thể thao phát triển sâu rộng, mạnh mẽ, trong đó có môn “Bóng Đá” Bóng đá là môn thể thao phổ biến rộng khắp trên thế giới và được nhiều người yêu thích,

say mê Người ta coi bóng đá là môn thể thao “vua” bởi tính hấp dẫn lôi cuốn của nó đã thu hút đông đảo quần chúng tham gia tập luyện và thi đấu Hơn thế nữa bóng đá là môn thể thao mang tính đoàn kết, hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia, các tỉnh thành, các ngành và địa phương

Quá trình tập luyện và thi đấu môn bóng đá đòi hỏi người chơi phải có

đủ các tố chất và các yếu tố kỹ, chiến thuật, thể lực, tâm lý Qua quan sát tập luyện và thi đấu của đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội - Hà Nội, chúng tôi nhận thấy kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân được các cầu thủ sử dụng nhiều nhưng chưa đạt được hiệu quả cao, vì đây là một kỹ thuật khó, để hình thành được kỹ năng, kỹ xảo vận động là quá trình lâu dài, cần có phương pháp tập luyện và hệ thống bài tập phù hợp

Để nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá, người chơi phải lựa chọn được hệ thống bài tập phù hợp, hiệu quả và khắc phục được những nhược điểm của kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân là rất cần thiết trong học tập và thi đấu Qua tìm hiểu và tham khảo một số đề tài nghiên cứu liên quan đến kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân trong bóng đá, điển hình như đề tài nghiên cứu của sinh viên Phạm Đức Minh: K34 khoa GDTC – GDQP trường ĐHSP Hà Nội 2 với nội dung “

Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân – Nam Định”

Nhưng do đặc điểm của hai trường là khắc nhau nếu như áp dụng các bài tập của đề tài này vào trường chúng tôi thì sẽ không đem lại hiệu quả cao Chưa

có tác giả nào nghiên cứu về đề tài này áp dụng cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội

Xuất phát từ lý do trên chúng tôi đã lựa chọn và tiến hành nghiên cứu

đề tài:“Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội - Hà Nội”

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA BÓNG ĐÁ

Bóng đá ngày nay là môn thể thao có tính thương mại hóa cao Người

ta không chỉ nói “chơi” mà còn “làm ăn” về bóng đá Muốn kiếm được nhiều tiền từ bán vé, truyền hình quảng cáo, cổ động, mua bán cầu thủ… thì phải có nhiều cầu thủ giỏi, đội bóng mạnh, thi đấu xuất sắc Với mục đích rõ ràng đó, người ta càng đua nhau đầu tư về sân bãi, trang thiết bị, mua bán VĐV và HLV, đào tạo VĐV trẻ… Một số đội bóng hàng đầu như Manchester United, Chelsea, Barcelona, Inter Milan… đáng giá hàng trăm triệu, thậm chí cả bạc

tỷ đô la, sự chuyển nhượng không ngừng nghỉ về VĐV, HLV mà các đại gia còn có ý đồ mua đứt một CLB bóng đá nổi tiếng đó là xu thế mới ngày nay

Ngoài ra bóng đá còn là môn thể thao mang tính nghệ thuật cao Người chơi sử dụng đôi chân là chủ yếu để khống chế và điều khiển trái bóng nhằm đưa bóng vào cầu môn đối phương Sự đa dạng và phong phú của bóng đá được thể hiện ở ba điểm sau

Bóng đá là môn mang tính tập thể cao, một trận thi đấu bóng đá gồm 2 đội với 22 cầu thủ trên sân, mỗi bên 11 người trên sân rộng, một cầu thủ xuất sắc không thể vượt qua các cầu thủ của đối phương để ghi bàn nếu không có đồng đội, vì vậy cần có tinh thần tập thể cao trong bóng đá

Bóng đá là môn thể thao có tính chiến đấu cao, trong thi đấu bóng đá cầu thủ hai đội được quyền tràn qua sân nhau để tranh giành bóng một cách hợp lệ Chính điều đó đã tạo nên tính chiến đấu, tính đối kháng cao nhưng là

sự ganh đua, giành giật về tài nghệ, kĩ - chiến thuật, tinh thần, ý chí, va chạm hợp lệ để giành chiến thắng

Bóng đá là môn thể thao phức tạp, kỹ thuật đa dạng, chiến thuật phức tạp nên việc nắm vững kĩ - chiến thuật là một quá trình khó khăn, cần trải qua

quá trình khổ luyện lâu dài Bóng đá là môn thể thao không có tính chu kỳ nên các cầu thủ phải luôn có tính linh hoạt cơ động và sáng taọ trong từng tình huống cụ thể

Cũng như các môn thể thao khác bóng đá bồi dưỡng con người về mặt

ý chí, phẩm chất đạo đức, tăng cường sức khỏe và nâng cao các tố chất thể lực, tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các tập thể

1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ THUẬT ĐÁ BÓNG BẰNG MU

TRONG BÀN CHÂN

1.2.1 Đặc điểm kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân

Kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân thường được sử dụng chuyền bóng ở cự ly xa và trung bình nhất là để thực hiện sút phạt trực tiếp vào cầu môn đối phương Kỹ thuật này gồm 5 giai đoạn theo tuần tự:

+ Giai đoạn chạy đà

+ Giai đoạn đặt chân trụ

+ Giai đoạn vung chân lăng

+ Giai đoạn tiếp xúc bóng

+ Giai đoạn kết thúc

Mỗi giai đoạn trước là tiền đề của giai đoạn sau, giai đoạn trước thực hiện tốt sẽ tạo điều kiện cho giai đoạn sau

1.2.1.1 Giai đoạn chạy đà:

Chạy đà theo đường chéo tạo thành một góc 45 độ so với hướng đi của trái bóng, tốc độ chạy tăng dần Bước cuối cùng trước khi đặt chân trụ thường lớn để tạo biên độ lăng chân lớn, biên độ vung tay lớn, lực đá bóng sẽ mạnh, chạy đà phải thoải mái, tránh gò bó căng thẳng

1.2.1.2 Giai đoạn đặt chân trụ:

Giai đoạn này có tác dụng nhằm tạo thành điểm tựa vững chắc của trọng tâm cơ thể Động tác đặt chân trụ từ gót chân chuyển qua má ngoài rồi tới mũi bàn chân, mũi bàn chân trụ phải thẳng với hướng định đá đi

Khớp gối hơi khuỵu, hạ thấp trọng tâm để giảm độ lao về phía trước, thân trên thả lỏng Hai tay nâng ngang để giữ thăng bằng Chân trụ cần đặt ngang về phía bên của bóng, vị trí chân trước đặt cách bóng chừng 20 - 25cm

về phía bên và lùi phía sau một chút Tất nhiên tùy thuộc vào tầm vóc và thói quen của từng cầu thủ

1.2.1.3 Giai đoạn vung chân lăng:

Cùng với tốc độ chạy, lăng chân đá để tạo ra lực đá bóng Biên độ vung chân lăng lớn cùng với tốc độ duỗi khớp gối cao sẽ tạo ra lực lớn để đá bóng đi Sau khi đặt chân trụ, chân sau kéo lên cao ra sau lên trên và gập khớp gối để lăng chân về phía trước Trước khi chân lăng đi qua trục đứng của thân duỗi thật nhanh, khớp gối sẽ tạo ra áp lực đá bóng lớn

1.2.1.4 Giai đoạn tiếp xúc bóng:

Là giai đoạn quan trọng nhất quyết định toàn bộ kỹ thuật sút bóng bởi

vì điểm tiếp xúc quyết định tính bản chất của quả bóng được đá đi và quyết định hình thức bay của quả bóng Giai đoạn này quyết định độ chuẩn xác giúp bóng đi đúng đích, vị trí tiếp xúc của chân với bóng là cạnh trong của các xương giữa bàn chân tính từ ngón cái tới phía trong mắt cá chân Điều kiện chủ yếu đảm bảo độ chính xác, sức mạnh của cú sút phụ thuộc rất lớn vào bên

độ vung chân về trước, khi tiếp xúc vào phía sau tâm bóng Tiếp xúc lệch tâm bóng sẽ làm cho bóng đi xoay, hoặc bổng hoặc thấp và lực đi yếu

Những cầu thủ mới tập thường mắc khuyết điểm là không duỗi hết mu bàn chân và tiếp xúc bóng lệch tâm bóng, vì thế bóng không đi đúng mục tiêu

và bị xoáy lệch hướng, đồng thời bị phân tán lực nên bóng đi yếu

Đối với những cầu thủ có trình độ kỹ thuật cao có thể vận dụng kỹ thuật này để đá bóng vòng cung “hình quả chuối” vì cầu thủ chủ động tiếp xúc lệch tâm bóng, miết từ phía ngón cái lướt vòng qua lòng bàn chân

1.2.1.5 Giai đoạn kết thúc:

Khi đá bóng đi thì tiếp tục đưa hông về trước, chân đá sau khi vung về trước thì hạ xuống đất Tiếp tục bước 1 – 2 bước để giảm tốc độ chuyển động của cơ thể Hai tay dang rộng tự nhiên để giữ thăng bằng cơ thể Nếu như bóng vừa đá đi mà chân đã dừng đột ngột hoặc thu lại liền sẽ ảnh hưởng đến đường bóng đi

1.2.2 Đặc điểm dạy học kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân

Để công tác huấn luyện đem lại hiệu quả cao nhất cho động tác sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân phải phụ thuộc vào đặc điểm cá nhân VĐV, đặc biệt cách chơi bóng của cầu thủ đó và toàn đội trong quá trình tập luyện, các tố chất thể lực khi thực hiện bài tập Đặc điểm cơ bản chính trong huấn luyện là phải nắm vững cơ sở tối ưu giữa các yếu tố hình thành kỹ năng,

kỹ xảo vận động Mặt khác, trong yêu cầu kỹ thuật động tác cần tăng tính biến đổi, không ngừng nâng cao hiệu quả thay đổi mục đích cho quá trình huấn luyện Thay đổi các tình huống khác nhau để nâng cao khả năng tiếp thu bài tập của các VĐV, thúc đẩy nhanh quá trình hình thành kỹ năng, kỹ xảo trong việc học kỹ thuật, linh hoạt trong tập luyện và thi đấu

Để xác định các giai đoạn của quá trình giảng dạy phải dựa trên quy chế quy luật nhận thức và quy luật hình thành kỹ năng, kỹ xảo là mục đích của giảng dạy Vì nó là mức độ đạt được trong thực hiện động tác, qua từng giai đoạn học tập kỹ năng, kỹ xảo có sự khác nhau về mức độ tiếp thu kỹ thuật động tác

- Kỹ năng vận động thể hiện ở mức độ thấp hơn kỹ xảo tức là ở mức độ nắm được mấu chốt và thực hiện kỹ thuật động tác Nếu kỹ năng vận động không được củng cố liên tục có thể sẽ bị phá vỡ Nếu kỹ năng được lặp lại nhiều lần thì động tác sẽ trở nên nhuần nhuyễn thuần thục, động tác sẽ dần chuyển sang tự động hóa và kỹ năng đó sẽ trở thành kỹ xảo Đặc điểm tiêu biểu chính của kỹ xảo vận động thể hiện ở mức độ thực hiện động tác một cách tự động ở độ vững chắc cao HLV phải nắm và xem xét người tập đã sẵn sàng tiếp thu động tác hay chưa Nếu chưa chuẩn bị về kinh nghiệm vận động bước đầu của VĐV, các bài tập chuẩn bị đặc biệt là các bài tập dẫn dắt, sự chuẩn bị thường thể hiện bằng 3 yếu tố:

+ Mức độ phát triển các yếu tố thể lực

+ Khả năng vận động của VĐV

+ Yếu tố tâm lý và kinh nghiệm của VĐV

- Trong huấn luyện để hình thành kỹ năng - kỹ xảo động tác, người dạy phải nắm vững về phương pháp và các giai đoạn huấn luyện Gồm 3 giai đoạn:

* Giai đoạn 1: Dạy học ban đầu về động tác Nó tương ứng với giai đoạn thực hiện động tác bước đầu, các động tác hoạt động còn vụng về, thô và hiệu quả thấp

* Giai đoạn 2: Thể hiện tiêu biểu trong các bài tập đi sâu, chi tiết hóa, trọng tâm đi sâu về yêu cầu kỹ thuật động tác, cũng như hiệu quả động tác, kết quả là khả năng vận động chính xác, hiệu quả cao, kỹ thuật chuyển dần sang kỹ xảo

* Giai đoạn 3: Củng cố, hoàn thiện, nâng cao và áp dụng vào thi đấu với mục đích giúp cho kỹ xảo vững chắc Ở giai đoạn này cần khắc phục một

số nhược điểm nhỏ mà người tập hay mắc phải Điều quan trọng là HLV phải chỉ rõ cho họ điểm yếu và sửa sai lầm một cách tối ưu nhất Tuy nhiên phải

yêu cầu các nguyên tắc huấn luyện sao cho người tập có thể hoàn thành bài tập một cách tốt nhất và đạt hiệu quả cao nhất

Như vậy: Cơ sở lý luận về kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân muốn tăng nhanh khả năng tiếp thu cần:

- Hiểu và nắm chắc nguyên lý kỹ thuật động tác đá bóng bằng mu trong bàn chân

- Phải căn cứ vào nguyên lý quy luật nhận thức và quy luật hình thành kỹ năng, kỹ xảo vận động của con người

- Phải có phương pháp giảng dạy tối ưu, đúng quy trình và đảm bảo tuân thủ theo yêu cầu của nguyên tắc huấn luyện và giảng dạy

Hiện ở mức thực hiện động tác một cách tự động ở độ vững chắc cao Hiệu quả quan trọng của công tác huấn luyện sút bóng bằng mu trong bàn chân nói chung và nâng cao kỹ năng, kỹ xảo vận động nói riêng còn phụ thuộc vào nhiều đặc điểm như:

- Trạng thái sẵn sàng tiếp thu động tác của VĐV trước khi tập một bài tập

nào

1.3 NHỮNG NGUYÊN TẮC VỀ HUẤN LUYỆN BÓNG ĐÁ

Trong bất kỳ một quá trình huấn luyện nào cũng phải tuân theo những nguyên tắc chung là: Từ dễ đến khó, từ đơn giản cho đến phức tạp, từ chậm đến nhanh, từ lượng vận động ít cho đến lượng vận động nhiều Ngoài ra còn một số nguyên tắc sau:

1.3.1 Nguyên tắc tự giác tích cực:

Đây là nguyên tắc mang tính chủ quan, do đó nó có tác dụng đến việc nâng cao hiệu quả tập luyện Tính tự giác tích cực, chủ yếu phụ thuộc vào lòng ham muốn, tình yêu nghề, ý chí nghị lực của VĐV

Ngoài ra còn phụ thuộc vào một số yếu tố sau:

- Khả năng nhận thức về mục đích, nhiệm vụ của quá trình tập luyện

- Khả năng tiếp thu khoa học và ứng dụng vào tập luyện

Tự giác tích cực còn phụ thuộc vào sự hứng thú, tâm lý tập luyện Nó chi phối đến tính tích cực Các HLV phải biết khơi gợi và phát triển hứng thú tập luyện ở mức độ nhất định bằng cách lựa chọn nội dung các bài tập cho quá trình tập luyện phải hấp dẫn các VĐV Các bài tập tình huống khác nhau, không lặp đi lặp lại một cách đơn điệu, phải biết tạo ra cảm giác sảng khoái thoải mái trong khi tập Biết tổ chức các bài tập thì tác dụng sẽ rất cao và đạt hiệu quả cao hơn Tự giác tích cực đã trở thành nhân tố tích cực để phát triển hứng thú

Tóm lại: Trong công tác giảng dạy, ngoài việc bồi dưỡng những tri thức,

khả năng chuyên môn còn phải giáo dục cho người tập hiểu rõ đây là một quá trình tập luyện nghiêm túc, đòi hỏi người tập phải tư duy, suy luận và vận dụng khoa học TDTT vào tập luyện, có vẻ như thế mới đem lại hiệu quả cao Ngoài lòng đam mê, ham muốn, yêu nghề thì tự giác tích cực còn tập cho bản thân VĐV bản lĩnh thi đấu, tinh thần tự giác, ý chí thi đấu và phải biết hòa mình vào tinh thần tập luyện của đồng đội, có như vậy mới vượt qua được những khó khăn mà môn thể thao này đòi hỏi

1.3.2 Nguyên tắc trực quan:

Là một trong những nguyên tắc giảng dạy, huấn luyện có hiệu quả cao nhất Là phương pháp đơn giản, dễ hiểu Trong nguyên tắc này, ở khâu thực hành có thể chia làm 2 loại:

- Trực quan trực tiếp

Là phương pháp giới thiệu các bài tập, động tác thật cho người tập luyện “xem” và “nhìn” thấy toàn bộ như HLV làm mẫu kỹ thuật động tác đá bóng bằng mu trong bàn chân cho VĐV xem

- Trực quan gián tiếp

Là phương pháp giới thiệu các bài tập, động tác không “thật” nhưng đúng và thường là rất chính xác, mẫu mực Trực quan gián tiếp có thể là thông qua tranh ảnh, băng hình, phim

1.3.3 Nguyên tắc hệ thống và liên tục:

Trong công tác giảng dạy và huấn luyện bóng đá, về phía truyền thụ cũng như tiếp thu, cần duy trì tính hệ thống và liên tục Người giáo viên, HLV nếu không đảm bảo được tính hệ thống khoa học thì quá trình huấn luyện sẽ

bị gián đoạn làm cho người tập mất khả năng tích lũy liên tục Do đó, không thể nâng cao được hiệu suất tiếp thu dẫn đến kết quả kém, đôi khi có thể phá hủy những gì trước đó đã đạt được

Nguyên tắc hệ thống và liên tục còn đảm bảo cho phương pháp giảng dạy được tiến hành theo trình tự từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ cơ bản đến nâng cao

1.3.4 Nguyên tắc luân phiên hợp lý:

Giữa lượng vận động và quãng nghỉ, giữa tập luyện và nghỉ ngơi có mối liên hệ chặt chẽ Tập luyện làm cơ thể mệt mỏi, biểu hiện là năng lượng

và khả năng hoạt động bị giảm sút Nghỉ ngơi giữa các lần tập, giữa các bài tập làm cho cơ thể hồi phục, có khả năng thực hiện các bài tập một cách tốt nhất

HLV cần nắm các quy luật hoạt động và cho các VĐV tập luyện khi lượng vận động đã được hồi phục Ở đây, tùy thuộc vào mục đích và nhiệm

vụ huấn luyện mà có sự luân phiên hợp lý để có hiệu quả huấn luyện cao nhất Cũng còn tùy thuộc vào trạng thái cơ thể của VĐV, giai đoạn tập luyện, yêu cầu về thể lực mà HLV và quãng nghỉ kéo dài hay ngắn

Đó là cơ sở cho một quá trình huấn luyện lâu dài và thi đấu thể thao

1.3.5 Nguyên tắc củng cố và nâng cao:

Quá trình tiếp thu trong tập luyện bóng đá mà chủ yếu là tiếp thu các kỹ thuật, bài tập mới diễn ra như sau: Lúc đầu là mới lạ khó thực hiện, tiếp đến quen dần và trở thành dễ dàng, rồi qua một thời gian củng cố liên tục mà nó trở thành của riêng mình, trở thành thói quen (kỹ xảo động tác), đó là quá trình củng cố và nâng cao

Củng cố đòi hỏi sự lặp lại nhiều lần theo đặc tính tăng cường Sự lặp lại

có khi nhiều ngày, hàng năm Quá trình lặp lại chính là sự vận động của

“lượng” dễ tới một mức độ nào đó, tạo nên bước nhảy vọt từ “lượng” biến thành “chất” bước sang khái niệm nâng cao Trong bóng đá, nâng cao chủ yếu được biểu hiện ở tính sử dụng, thi đấu, củng cố bao giờ cũng phải đi trước và

là cơ sở của nâng cao Đồng thời, nâng cao cũng sẽ là cái mốc mới cho việc hình thành mức độ củng cố mới Đó là hai phạm trù của sự phát triển liên tục, không ngừng trong hoạt động tập luyện thể dục thể thao

1.3.6 Nguyên tắc huấn luyện chuyên môn và huấn luyện toàn diện:

Ở đây đề cập tới việc ngoài nâng cao kỹ thuật động tác để đem lại hiệu quả tức thời, ta cần chú ý đến huấn luyện toàn diện, nâng cao thể lực, giáo dục tính thẩm mỹ, đạo đức, ý chí… Đó là nền tảng cho sự phát triển thể thao và nâng cao hiệu quả cho quá trình tập luyện

Nguyên tắc này đòi hỏi các VĐV phải phát triển một cách đồng bộ nhất

tất cả các tố chất thể thao để phục vụ cho hoạt động thể lực và thi đấu

1.3.7 Nguyên tắc đối sử cá biệt:

Nguyên tắc này đòi hỏi phải tính toán đến đặc điểm cá nhân VĐV, đặc điểm sinh lý lứa tuổi, giới tính và trình độ tập luyện, thể lực và tâm lý…

Phải xác định được mức độ thích hợp cho các VĐV khác nhau, trước hết phải dựa vào yêu cầu chương trình có tính chất tiêu chuẩn cho từng loại đối tượng

cụ thể Trên cơ sở khoa học tổng kết kinh nghiệm thực tế, trước hết là chương trình về giáo dục các tố chất cho các đối tượng cơ bản

Yêu cầu phải đảm bảo mức độ thích hợp ở mỗi lứa tuổi, mỗi giới tính khác nhau đòi hỏi tính hợp lý khác nhau Phải xác định mức độ hợp lý để chọn

và đưa ra cấu trúc buổi tập, thời gian buổi tập, phải chú ý đến phương pháp kế thừa tối ưu giữa các bài tập nâng cao và độ khó của bài tập Phần nội dung của buổi tập sau phải là nội dung kế thừa mà buổi tập trước làm nền tảng

Đối xử cá biệt còn là hình thức sửa chữa động tác cho tập luyện phù hợp thể lực VĐV

1.4 ĐẶC ĐIỂM TÂM, SINH LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH THPT

1.4.1 Đặc điểm tâm lý của lứa tuổi THPT

Về mặt tâm lý các em muốn chứng tỏ mình là người lớn, muốn để mọi người tôn trọng mình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định Tuổi này là tuổi chủ yếu hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thành tính cách, có định hướng cho tương lai và chứa đựng nhu cầu sáng tạo

Đặc điểm tâm lý được thể hiện thông qua hứng thú, tình cảm, trí nhớ, các phẩm chất, ý chí đều đã rõ ràng hơn và mạnh mẽ hơn lứa tuổi trước đó Các em có thể hoàn thành những bài tập khó và đòi hỏi khắc phục khó khăn trong tập luyện

1.4.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi THPT

Giai đoạn này hệ thần kinh tiếp tục đi đến hoàn thiện, khả năng tư duy, khả năng phân tích tổng hợp và trừu tượng hóa tạo thuận lợi cho việc hình thành phản xạ có điều kiện, giúp các em tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật động tác

- Hệ thần kinh:

Hệ thần kinh tiếp tục được phát triển và đi đến hoàn thiện, kỹ năng tư duy, phân tích tổng hợp và trừu tượng được phát triển tạo điều kiện cho việc hình thành phản xạ có điều kiện Do hoạt động của tuyến giáp, tuyến sinh dục,

tuyến yên làm hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế, giữa hưng phấn và

ức chế không cân bằng làm ảnh hưởng đến hoạt động thể lực

Do vậy, trong quá trình giảng dạy và huấn luyện, người giáo viên, HLV cần sử dụng bài tập thích hợp và thường xuyên quan sát phản ứng của cơ thể người tập để có biện pháp giải quyết kịp thời

- Hệ vận động:

Giảm tốc độ phát triển, mỗi năm nữ cao thêm 0,5 - 1cm, nam cao thêm 1 – 1,3cm Cột sống đã ổn định hình dáng nhưng vẫn chưa hoàn thiện, có thể bị cong, vẹo nên tiếp tục bồi dưỡng tư thế chính xác thông qua hệ thống bài tập như đi, chạy, nhảy, thể dục nhịp điệu, thể dục cơ bản là rất cần thiết Các cơ bắp lớn (cơ đùi, cơ cánh tay) phát triển tương đối nhanh, cơ nhỏ (cơ bàn tay, ngón tay) phát triển chậm hơn Các cơ co phát triển hơn các cơ duỗi, ở lứa tuổi 13 - 15 nữ, 14 - 16 nam là thời kỳ cơ bắp phát triển nhanh nhất Do vậy các bài tập nên đảm bảo tính nguyên tắc vừa sức và đảm bảo cho tất cả các loại cơ (to, nhỏ) đều được phát triển đều và cân đối

- Hệ tuần hoàn:

Hệ tuần hoàn đã phát triển và hoàn thiện, buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh, mạch đập của nữ 70 - 80 lần/p; nam 75 - 85 lần/p, phản ứng của

hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ rệt nhưng sau vận động, mạch đập

và huyết áp hồi phục nhanh chóng Vì vậy, ở lứa tuổi này có thể tập luyện những bài tập có khối lượng và cường độ lớn nhưng vẫn phải thận trọng và thường xuyên kiểm tra theo dõi trạng thái sức khỏe của các VĐV

Vì vậy, trong tập luyện cần thở sâu, tập trung chú ý thở bằng ngực và các bài tập bơi, chạy cự ly trung bình, sẽ có tác dụng tốt đến phát triển hệ hô hấp

- Trao đổi năng lượng:

Đặc điểm chính là quá trình đồng hóa chiếm ƣu thế so với quá trình dị hóa Nhu cầu phát triển và hình thành cơ thể, một phần đáng kể năng lƣợng ở lứa tuổi này đƣợc sử dụng để thỏa mãn nhu cầu đó

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP, TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Căn cứ vào mục đích nghiên cứu của đề tài, chúng tôi tiến hành giải quyết nhiệm vụ sau:

- Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng, năng lực sút bóng cầu môn bằng mu

trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội - Hà Nội

- Nhiệm vụ 2: Ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả sút

bóng cầu môn bằng mu trong cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để giải quyết vấn đề nghiên cứu của đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp sau:

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Đọc sách và tài liệu tham khảo có liên quan đến đề tài nghiên cứu là một mặt không thể thiếu Thông qua tài liệu tham khảo, xác định các vấn đề liên quan đến đề tài để hình thành cơ sở lí luận, đưa ra một số bài tập nâng cao hiệu sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển nam bóng

đá trường THPT Vân Nội - Hà Nội

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Phương pháp phỏng vấn được chúng tôi sử dụng nhằm trao đổi, phỏng vấn các huấn luyện viên, giáo viên và những cán bộ TDTT có chuyên môn trong việc huấn luyện kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân vận động viên bóng đá Nội dung phỏng vấn tập trung vào việc lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT

Vân Nội – Hà Nội Phiếu phỏng vấn được tiến hành bằng cách gửi phiếu cho

20 giáo viên, HLV và các chuyên gia bóng đá trong nước

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Chúng tôi sử dụng phương pháp sư phạm để quan sát các buổi tập luyện và thi đấu của đội tuyển bóng đá nam Trên cơ sở đó, chúng tôi xây dựng những bài tập hợp lý hơn và mang tính khoa học

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Nhằm mục đích kiểm tra ở các giai đoạn trước và sau thực nghiệm thông qua các test kiểm tra:

- Test 1: Tại chỗ sút bóng vào cầu môn (2x3)m với khoảng cách 9m Sút 10 quả, tính theo thang điểm 10

- Test 2: Đẩy bóng trước mặt sút bóng vào cầu môn (7,32 x 2.44)m với khoảng cách 16m50 Sút 10 quả, tính theo thang điểm 10

- Test 3: Sút bóng 10 quả (chạy đà 5m) vào cầu môn (7,32 x 2.44)m với khoảng cách 16m50, tính theo thang điểm 10

Trên cơ sở đó có những nhận xét kết luận về hiệu quả của các bài tập

đã lựa chọn trong việc nâng cao khả năng sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đối tượng nghiên cứu

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp này để kiểm nghiệm tính hiệu quả các bài tập lựa chọn trên 24 đối tượng nghiên cứu và đánh giá mức độ của bài tập trên hai đối tượng:

- Nhóm (thực nghiệm): Gồm 12 VĐV tập các bài tập đã lựa chọn trong đề tài

- Nhóm B (đối chứng): Gồm 12 VĐV tập theo giáo án và sự hướng dẫn của HLV đội bóng đề ra

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

Trong quá trình nghiên cứu và xử lý số liệu đề tài chúng tôi sử dụng các công thức toán học thống kê sau:

- Tính giá trị trung bình (ký hiệu x)

n i

i 1

x x

Trong đó: xi: là giá trị của từng cá thể

x: là giá trị trung bình của tập hợp mẫu n: là tổng số các cá thể

2.3 TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.3.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 11/2013 đến tháng 5/2014 theo ba giai đoạn cơ bản sau

- Lựa chọn nội dung các bài tập, ứng dụng và đánh giá hiệu quả hệ thống bài tập

- Hoàn thành phần tổng quan cơ sở lý luận của đề tài

- Đánh giá thực trạng năng lực sút bóng cầu môn bằng

mu trong bàn chân của đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội

- Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân của đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội – Hà Nội

3 4/2014

5/2014

- Tổng hợp xử lý số liệu thu được

- Sửa chữa và hoàn thiện khóa luận

- Bảo vệ khóa luận

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu

- Trường ĐHSP Hà Nội 2

- Trường THPT Vân Nội - Hà Nội

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu

- Bài tập nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội - Hà Nội

- 24 VĐV đội tuyển bóng đá nam trường THPT Vân Nội - Hà Nội

2.3.4 Trang thiết bị phục vụ nghiên cứu

- Bóng, đồng hồ, thước đo, còi

- Các phương tiện khác có liên quan: lưới, cầu môn…

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC THỂ CHẤT

VÀ NĂNG LỰC SÚT BÓNG CẦU MÔN BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CỦA ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT VÂN NỘI – HÀ NỘI

3.1.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT Vân Nội - Hà Nội

Trường THPT Vân Nội - Hà Nội là một trong những trường được Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Hà Nội đánh giá là một trong những trường có chất lượng đào tạo tốt của thành phố, có bề dày truyền thống dạy và học Trong những năm gần đây, chất lượng giáo dục giáo dục của nhà trường không ngừng được nâng cao về mọi mặt Trong đó, GDTC luôn được nhà trường quan tâm và chú trọng Kết quả điều tra được thể hiện tại bảng 3.1

Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT

trường THPT Vân Nội – Hà Nội

Giáo viên Nam

Trình đội đào tạo

Tuổi đời Dưới 30

tuổi

Trên 30 tuổi