Nhiệm vụ của huấn luyện thể lực là phát triển song song thể lực chung và thể lực chuyên môn cho cầu thủ, nhằm phát triển đồng đều các tố chất: nhanh, mạnh, bền, khéo léo, khả năng phối h
Trang 1NGUYỄN CÔNG HUẤN
LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC MẠNH TỐC ĐỘ CHO VẬN ĐỘNG VIÊN CÂU LẠC BỘ BÓNG ĐÁ NAM
TRƯỜNG THPT BẾN TRE PHÚC YÊN - VĨNH PHÚC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
HÀ NỘI, 2014
Trang 2
KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
NGUYỄN CÔNG HUẤN
LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC MẠNH TỐC ĐỘ CHO VẬN ĐỘNG VIÊN CÂU LẠC BỘ BÓNG ĐÁ NAM
TRƯỜNG THPT BẾN TRE PHÚC YÊN - VĨNH PHÚC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: CNKHSP TDTT - GDQP
Hướng dẫn khoa học
TS LÊ XUÂN ĐIỆP
HÀ NỘI, 2014
Trang 3Tên tôi là: Nguyễn Công Huấn
Sinh viên: K36 - Khoa Giáo dục thể chất
Tôi xin cam đoan đề tài: “Lựa chọn bài tập phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường Trung học phổ thông Bến Tre Phúc Yên -
Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17” là công trình nghiên cứu của riêng tôi Đề tài
không trùng kết quả nghiên cứu của các tác giả khác Các kết quả nghiên cứu này mang tính thời sự cấp thiết, đúng thực tế khách quan của trường THPT
Trang 5Nội dung Trang
Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TD trường THPT
Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn lựa chọn test kiểm tra, đánh giá thực
trạng SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17 (n=35)
29
Bảng 3.5 Hệ số tương quan giữa 2 lần lập test và giữa kết quả lập
test với điểm kiểm tra thực tế (n = 35) 30 Bảng 3.6 Thang điểm SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam trường
THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17 31 Bảng 3.7 Tiêu chuẩn tổng hợp đánh giá SMTĐ cho VĐV CLB
Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17
32
Bảng 3.8 Kết quả kiểm tra SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam
trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17
33
Bảng 3.9 Thực trạng SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam trường
THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17 (n = 35)
34
Trang 6Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17 (n=35)
Bảng 3.11 Kết quả so sánh trình độ SMTĐ giữa hai nhóm TN và
Trang 7STT Nội dung Trang
1.2 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho VĐV và thực
trạng phong trào tập luyện TDTT của trường THPT Bến Tre – Phúc Yên – Vĩnh Phúc
6
1.3 Vai trò của tố chất SMTĐ trong Bóng đá 9
1.6 Đặc điểm tâm sinh lý của đối tượng nghiên cứu 17
CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 20
2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 20
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 21
2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 21
2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 22
2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 22
Trang 83.1.3 Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá SMTĐ cho VĐV CLB
Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17
3.2.1 Lựa chọn bài tập phát triển SMTĐ cho VĐV CLB
Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Đặt vấn đề
Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận quan trọng trong nền giáo dục
Xã Hội Chủ Nghĩa nhằm đào tạo con người mới phát triển toàn diện Mặt khác, TDTT còn nâng cao vị thế của một đất nước trên thế giới, mang lại tính đoàn kết và sự hiểu biết giữa các dân tộc
Nhận biết được tầm quan trọng của TDTT, ngay sau Cách mạng Tháng
8 năm 1945, Hồ Chủ Tịch đã đề ra chiến lược về sức khoẻ, thể chất cho dân tộc Ngày nay Đảng và Nhà nước càng chú trọng đến sự nghiệp phát triển
TDTT, khẩu hiệu “khỏe để xây dựng và bảo vệ tổ quốc” được nêu lên khắp
mọi miền đất nước
Trong những năm qua, nhất là từ những năm 1991 trở lại đây, một số môn thể thao của Việt Nam đã đạt được thành tích cao trong các cuộc tranh tài tại khu vực Đông Nam Á, Châu Á và thế giới Thành tích đó bước đầu đã được toàn xã hội thừa nhận, đánh giá cao, nhiệt tình ủng hộ, tự hào và hy vọng vào tương lai của thể thao Việt Nam
Một trong những môn thể thao được đông đảo nhân dân ta yêu thích và hâm mộ đó là môn Bóng đá, không ai có thể phủ nhận rằng Bóng đá là môn thể thao hấp dẫn nhất hành tinh và được mệnh danh là môn thể thao “Vua” Tập luyện bóng đá không những mang lại cho chúng ta sức khoẻ, một cơ thể cường tráng mà cũng giúp ta rèn luyện ý chí, lòng quyết tâm, tính kỷ luật, sáng tạo, tinh thần đồng đội
Huấn luyện thể lực là một bộ phận quan trọng của công tác huấn luyện
và giảng dạy Bóng đá Những năm 60 của thế kỷ trước chỉ có một số nước như: Anh, Tây Đức, Scốtlen… chú trọng đến thể lực, nhiều người gọi đó là nền Bóng đá sức mạnh Nhưng sau này, đặc biệt là sau giải vô địch thế giới
Trang 10năm 1974 tất cả các nước có đội bóng mạnh đều chú trọng đến phát triển thể lực, coi đấy là một trong những mục tiêu lớn nhất của công tác huấn luyện
Nhiệm vụ của huấn luyện thể lực là phát triển song song thể lực chung
và thể lực chuyên môn cho cầu thủ, nhằm phát triển đồng đều các tố chất: nhanh, mạnh, bền, khéo léo, khả năng phối hợp vận động và trên cơ sở đó nâng cao các hoạt động chuyên môn một cách có hiệu quả Nhưng chúng ta đều biết, giữa các tố chất thể lực của cơ thể bao giờ cũng có mối tương quan chặt chẽ Hầu như không thể phát triển các tố chất này nếu thiếu các tố chất khác, và ngược lại
Thể lực đối với Bóng đá Việt Nam là một điểm yếu còn tồn tại hết sức nan giải, muốn khắc phục điều này chúng ta cũng có rất nhiều việc phải làm Thời gian qua tuy đó gặt hái được liên tiếp những kết quả đáng khích lệ trên đấu trường khu vực nhưng vẫn chưa phải là cái đích mà chúng ta hướng tới Chứng kiến đội tuyển Quốc gia thi đấu, chúng ta chỉ thấy các cầu thủ thi đấu tốt trong hiệp một, sang đến hiệp hai thì hình ảnh cầu thủ đi bộ nhiều hơn chạy xuất hiện, nhất là vào thời điểm cuối trận đấu
Tố chất SMTĐ là cơ sở cho VĐV nắm vững kỹ năng vận động, nâng cao thành tích của VĐV Các trận thi đấu Bóng đá hiện nay mang tính quyết liệt, diễn ra với tốc độ nhanh yêu cầu mỗi cầu thủ trên sân phải liên tục thực hiện những động tác: Chạy, nhảy, tỳ, chèn, đè, xoạc, xuất phát nhanh… khắc phục quán tính và lực cản Ngoài ra cũng đòi hỏi cầu thủ phải hoàn thành xuất sắc các động tác kỹ thuật một cách nhanh chóng, chính xác trong điều kiện có tranh cướp và cản phá.Chính vì vậy tố chất SMTĐ đã trở thành một trong những thước đo trình độ huấn luyện thể lực cho VĐV Bóng đá
Qua thực tiễn quan sát các trận đấu của VĐV trường tham gia giải bóng
đá U17 thị xã Phúc Yên và đặc biệt là giải bóng đá thanh thiếu niên của tỉnh Vĩnh Phúc do Sở giáo dục và Đào tạo tổ chức thường niên vào các năm
Trang 11Chúng tôi nhận thấy thể lực chuyên môn của các VĐV còn yếu, nhất là tố chất SMTĐ được thể hiện qua những động tác chạy (tốc độ, nước rút) dẫn bóng, tranh cướp bóng, sút cầu môn của các em
Trường THPT Bến Tre - Phúc Yên - Vĩnh Phúc là một trong những ngôi trường có bề dày thành tích thể thao trong nhiều năm qua, song thành tích môn Bóng đá vẫn chưa cao Qua quan sát điều tra chúng tôi nhận thấy có rất nhiều nguyên nhân, trong đó điển hình là tố chất SMTĐ Trong quá trình nghiên cứu tài liệu tôi thấy có nhiều công trình nghiên cứu về đề tài điển hình
là đề tài nghiên cứu của sinh viên Nguyễn Thị Tâm: k32 Khoa GDTC -
GDQP trường ĐHSP Hà Nội 2 với nội dung “Lựa chọn ứng dụng một số bài
tập phát triển SMTĐ cho đội tuyển Bóng đá nam khối 11 Trường THPT Yên Phong 1 - Bắc Ninh” nhưng do đặc điểm của trường tôi thấy các bài tập chưa
đem lại hiệu quả cao cho tố chất SMTĐ trong quá trình tập luyện và thi đấu Xuất phát từ thực tế nêu trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Lựa chọn bài tập phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường Trung học phổ thông Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17”
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác huấn luyện SMTĐ, đề tài nghiên cứu, lựa chọn bài tập nhằm phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam Trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17, qua đó đóng góp một phần vào việc nâng cao thể lực cho VĐV CLB Bóng đá nói riêng và thành tích của thể thao Vĩnh Phúc nói chung
Trang 12CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Đặc điểm của môn Bóng đá
* Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể cao
Cuộc thi đấu bóng đá gồm 2 tập thể đông người, tiến hành trên 1 sân rộng, nên nếu chỉ dựa vào vai trò từng cá nhân cầu thủ thì không thể nào giành được phần thắng Không có bất kỳ cầu thủ ưu tú nào có thể vượt qua khoảng không gian rộng như thế, lọt qua cả 1 tập thể đối phương gồm 11 người để ghi bàn thắng và có đủ sức phòng thủ trước sức tấn công của toàn đội đối phương Điều đó có nghĩa là sức mạnh của một đội bóng trước hết là ở tính tập thể của đội đó Tập thể đội Bóng đá lớn (so với đội Bóng rổ, Bóng chuyền, chỉ có 5, 6 người) nên trình độ hiệp đồng phải cao, phải biết phát huy thế mạnh, khắc phục điểm yếu của toàn đội
Với trình độ kỹ thuật, chiến thuật phát triển như ngày nay, tính tập thể trong thi đấu lại càng cao Khi bị đối phương tấn công, hầu như toàn đội rút
về phòng ngự Khi tấn công, toàn đội phải dâng lên nhằm tăng cường sức uy hiếp về số lượng, tận dụng những đường chuyền chọc khe, chính xác và bất ngờ giữa các cầu thủ làm cho bên phòng ngự sơ hở và tung ra những cú dứt điểm
* Bóng đá là môn thể thao mang tính chiến đấu cao
Trong thi đấu Bóng đá, cầu thủ hai đội được quyền tràn lấn sang sân của đối phương (khác với Bóng chuyền, Bóng bàn, Quần vợt…) để tranh giành bóng một cách hợp lệ, nên sự đối kháng mang tính chất trực tiếp Các cầu thủ của hai đội đều phải quyết tâm, giành giật phần thắng trong từng trường hợp, tạo ra từng cơ hội thuận lợi nhỏ nhất cho đội mình Bên cạnh ý chí quyết tâm của toàn đội giành phần thắng, từng cầu thủ cũng có cuộc chiến
Trang 13đấu riêng với cầu thủ đối phương Bên cạnh hình ảnh toàn cục là cuộc đấu của hai tập thể 11 người thì riêng lẻ có những cuộc đấu tay đôi giữa hậu vệ với tiền đạo, giữa tiền vệ tấn công với tiền vệ phòng ngự… Nhìn chung, khi có bóng thì đội tấn công thường tìm cách thoát khỏi sự kèm cặp, đeo bám của cầu thủ đối phương để phối hợp với đồng đội Ngược lại, khi bị tấn công, hầu như cầu thủ toàn đội tìm cách kèm chặt các cầu thủ đối phương, nhất là những cầu thủ có bóng và những cầu thủ ở gần cầu môn đội mình Suốt 90 phút của trận đấu, cuộc chiến đấu gay go của hai đội và từng nhóm cầu thủ diễn ra liên tục và chỉ dừng lại khi tiếng còi kết thúc trận đấu của trọng tài nổi lên
*Bóng đá là môn thể thao phức tạp
Bóng đá là môn thể thao duy nhất mà các cầu thủ trên sân không được dùng tay mà chủ yếu sử dụng đôi chân để điều khiển trái bóng Từ đó, đôi chân không chỉ giữ chức năng di chuyển cơ thể như các môn thể thao khác mà còn đảm nhận một nhiệm vụ rất quan trọng, phức tạp đó là thực hiện các động tác điều khiển bóng Đôi chân thực hiện các kỹ thuật giữ bóng, dẫn bóng, đá bóng, động tác giả… vô cùng đa dạng và linh hoạt mà khiến người ta nghĩ rằng ngay đến đôi tay khéo léo, mềm dẻo cũng khó có thể làm nổi
Cùng với sự phát triển của chiến thuật, kỹ thuật phức tạp lên nhiều, đòi hỏi cầu thủ có trình độ toàn diện hơn Nếu như trước kia, các cầu thủ hậu vệ chỉ biết kỹ thuật phòng thủ (tranh cướp, phá bóng) thì ngày nay cầu thủ hậu
vệ còn phải biết thuần thục các kỹ thuật tấn công như động tác giả, chuyền bóng, sút bóng, dứt điểm mọi tư thế…
Mặt khác, tính chất phức tạp của môn Bóng đá còn thể hiện ở sự đa dạng, phong phú của quá trình phát triển chiến thuật
Trong thi đấu Bóng đá, không có hiện tượng trùng lặp và không có bất
kỳ khuôn mẫu nào thích hợp cho mọi trường hợp Tính chất đa dạng và muôn hình muôn vẻ đó đòi hỏi ở từng cầu thủ tính sáng tạo rất lớn Mỗi đợt tấn
Trang 14công hay phòng thủ đều có những nét riêng của nó mà cầu thủ cần nhanh chóng tìm ra biện pháp xử lý hay đối phó thích hợp Bởi thế, trong một trận đấu, những tình huống thay đổi không ngừng đòi hỏi cầu thủ cũng phải linh hoạt, sáng tạo không ngừng để đóng góp tốt nhất cho đội
1.2 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho VĐV và thực trạng phong trào tập
luyện TDTT của trường THPT Bến Tre – Phúc Yên – Vĩnh Phúc
1.2.1 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho VĐV Bóng đá
Từ những năm 1970, chính xác từ giải vô địch Bóng đá thế giới tổ chức tại Munich (Cộng Hoà Liên Bang Đức trước kia, nay là nước Đức thống nhất), Bóng đá thế giới đã có một bước tiến bộ vượt bậc Thể hiện ở trận đấu
là tấn công toàn đội và phòng thủ cũng toàn đội, người ta gọi đây là Bóng đá tổng lực So với trước kia, dù là trên bình diện chất lượng, tốc độ, cường độ trận đấu hay mức độ đối kháng quyết liệt của trận đấu đều được nâng cao và phát triển một bước khá dài, do đó yêu cầu đối với trình độ huấn luyện thể lực của VĐV bóng đá là rất cao Ngày nay, nền Bóng đá các nước đều nghiên cứu, ứng dụng, sử dụng nhiều biện pháp, vận dụng nhiều thủ pháp và phương pháp huấn luyện rất khoa học, nỗ lực phấn đấu nâng cao trình độ huấn luyện thể lực cho VĐV, thể hiện ở các mặt chính sau đây:
* Phương pháp huấn luyện có hệ thống
Theo kinh nghiệm của nhiều VĐV Bóng đá nổi tiếng trên thế giới đã cho rằng chỉ có tiến hành huấn luyện một cách thật nghiêm khắc, khoa học, phải hệ thống hoá và tập luyện liên tục nhiều năm mới có thể thành đạt, trở thành những VĐV ưu tú, những ngôi sao lớn Thực tiễn cũng chứng minh trong quá trình huấn luyện, sự diễn biến tuần tự mục tiêu của từng giai đoạn thường là không thể chuyển tiếp hết được, bất kỳ một ý đồ nào vượt quá đặc điểm của quá trình huấn luyện, áp đặt sự huấn luyện chuyên môn hoá quá
Trang 15sớm để đạt được một thành tích nhất thời, tất yếu dẫn đến sự bắt vận động viên đạt thành tích khi chưa có thể đạt được
Ngày nay, có rất nhiều quốc gia căn cứ vào quy luật phát dục và trưởng thành của con người và quy luật “Thời kỳ nhạy cảm” để phát triển SMTĐ cho VĐV Người ta chia hệ thống huấn luyện thể lực từ nhi đồng, thiếu niên đến khi trưởng thành bao gồm 3 giai đoạn:
- Giai đoạn từ 7 - 11 tuổi: Là thời kỳ nhằm phát triển năng lực cơ bản
chủ yếu phát triển các năng lực có liên quan mật thiết đến hệ thống thần kinh như: Tốc độ phản ứng, sức bền chung, tính linh hoạt, tính nhịp điệu, tính đàn hồi, dẻo dai, tính thích ứng
- Giai đoạn từ 12 - 17 tuổi: Thời kỳ phát triển toàn diện, chủ yếu là
củng cố và nâng cao năng lực cơ bản, tập trung phát triển SMTĐ và sức bền chung nhằm đạt hiệu quả là phát triển toàn diện
- Giai đoạn từ 18 tuổi trở lên: Là thời kỳ huấn luyện chuyên sâu
Nhiệm vụ chính là trên cơ sở phát triển của SMTĐ, tốc độ, sức bền dần dần từ quá độ sang chuyên sâu với mức độ lớn dần và tiến tới huấn luyện tố chất thể lực chuyên môn
* Nỗ lực nâng cao hiệu suất huấn luyện
Theo đà phát triển của bóng đá ngày nay, người HLV cần phải tìm hiểu
và khai thác những nhân tố thúc đẩy các năng lực tiềm tàng của VĐV Thông thường, những nhân tố đó là khối lượng vận động và cường độ vận động của VĐV, hai nhân tố này là động lực chính làm tăng thành tích của VĐV
Điều thật sự được người ta coi trọng đó là ngày càng nhiều người vận dụng các phương pháp huấn luyện không mang tính truyền thống, như phương pháp huấn luyện theo mô hình hoặc sử dụng các khí tài huấn luyện chuyên sâu Điều này không những tăng cường hiệu quả của công tác huấn luyện mà còn thúc đẩy quá trình huấn luyện, nâng cao hiệu suất huấn luyện
Trang 16* Tăng cường công tác huấn luyện từ nhiều hướng, vận dụng các phương pháp, phương tiện huấn luyện tiên tiến
TDTT là cánh cửa sổ của nền khoa học hiện đại, công tác huấn luyện thể lực cho VĐV Bóng đá cũng giống như các môn khoa học khác, đối với việc mở mang kiến thức khoa học mới có tính nhạy cảm rất cao Nó có sự cảm nhận mật thiết của sự phát triển mới không giống nhau về khoa học, về các tầng, về thành quả mới, về bước nhảy vọt… mà nó phát triển nhanh theo nhiều hướng, vận dụng các phương pháp, phương tiện huấn luyện thể lực, làm sao sớm nhất, nhanh nhất đạt được thành tích tốt nhất
Ngoài ra, vận dụng thành tựu nghiên cứu khoa học về sinh cơ học để cải tiến công tác huấn luyện tố chất thân thể, vận dụng kiến thức mô phỏng nhằm làm phong phú thêm phương hướng huấn luyện thể lực, vận dụng kỹ thuật đo lường bằng điện tử không gian đối với công tác huấn luyện thể lực có thể khống chế có hiệu quả Vận dụng thành tựu nghiên cứu vi tuần hoàn để tiến hành đánh giá bình luận về tình hình huấn luyện thể lực… Tất cả những vận dụng thành tựu khoa học nêu trên đối với công tác huấn luyện thể lực có một tác dụng rất lớn
* Quá độ từ huấn luyện đơn lẻ sang huấn luyện tổng hợp
Ngày nay, việc huấn luyện thể lực cho các VĐV Bóng đá ưu tú là dựa trên cơ sở đo đạc mấy loại tố chất thân thể rồi quá độ lên huấn luyện toàn diện các tố chất có liên quan Một vấn đề quan trọng cần đề cập là công tác huấn luyện trước kia về kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý, phong cách, trí tuệ …và cả nội dung huấn luyện từng chu kỳ hay từng giai đoạn đều được tiến hành một cách đơn độc là chính Sự phát triển theo xu thế hiện nay (trước mắt) là bằng
sự huấn luyện đồng bộ - tổng hợp chia thành nhiều chu kỳ tất cả những nhân
tố nêu trên Đặc biệt trong công tác huấn luyện, cần sử dụng nhiều bài tập mang tính đối kháng cao, diễn ra với tốc độ nhanh, có kết hợp việc sử dụng
Trang 17quả bóng Tỷ lệ huấn luyện thể lực đơn thuần không kết hợp với bóng từ chỗ lớn giảm bé lại Có như vậy mới làm cho công tác huấn luyện thể lực càng phù hợp với yêu cầu chung của tình hình phát triển của nền bóng đá hiện đại
* Cần coi trọng phần hồi phục sau huấn luyện
Theo đà tăng trưởng về khối lượng huấn luyện và khả năng chịu đựng của VĐV trong các cuộc thi đấu của bóng đá hiện đại, đặc biệt là trong điều kiện chịu đựng khối lượng lớn nhất, thì việc vận dụng các biện pháp về y học và phục hồi về mặt tâm lý đã trở thành một khâu quan trọng trong quá trình huấn luyện Bóng đá nói chung và huấn luyện thể lực nói riêng Điều này không những đề phòng được việc tập luyện quá sức, phòng ngừa được các chấn thương mà còn nâng cao năng lực, khả năng chịu đựng của VĐV từ 5-10%
1.3 Vai trò của tố chất SMTĐ trong Bóng đá
Tố chất SMTĐ đặc biệt quan trọng trong môn Bóng đá là môn thể thao thi đấu đồng đội có tính đối kháng trực tiếp cao với những đặc điểm là: Xuất phát nhanh, dừng đột ngột, bật nhảy, tạo ra sự bất ngờ và thời cơ cho việc ghi bàn, chuyền bóng, đánh đầu, đột phá tác nhân có tính càn lướt, các hành động phòng thủ cũng đòi hỏi SMTĐ cao hơn
Vì vậy có thể nói SMTĐ có vai trò quan trọng để giúp VĐV có thể thực hiện tốt được các động tác kỹ thuật trong Bóng đá
Tố chất SMTĐ là tố chất quan trọng của VĐV Bóng đá, SMTĐ tạo cho VĐV uy lực khi thực hiện ý đồ chiến thuật trong tập luyện và thi đấu, tạo ra
sự bất ngờ cho đối phương, nâng cao hiệu quả thành tích thi đấu
Thực tiễn cho thấy những đội bóng đá hàng đầu của thế giới như Pháp, Anh, Hà Lan… các VĐV đều có trình độ phát triển SMTĐ rất cao, từ đó họ không những chiếm lĩnh được không gian, thời gian, thực hiện những động tác rất khó khăn gây được bất ngờ lớn cho đối thủ và đạt hiệu quả cao trong các động tác đá bóng, sút cầu môn Điều đó cũng giải thích hiệu suất ghi bàn cũng rất cao
Trang 18Tóm lại, SMTĐ là một trong những tố chất quan trọng hàng đầu trong tập luyện, thi đấu và nâng cao thành tích môn Bóng đá Chính vì vậy mà nhiều chuyên gia, huấn luyện viên Bóng đá nổi tiếng thế giới đều rất coi trọng huấn luyện tố chất SMTĐ cho VĐV của họ
1.4 Cơ sở sinh lý của tố chất sức SMTĐ
SMTĐ là khả năng thực hiện động tác trong một khoảng thời gian ngắn nhất Trong các hoạt động thể dục thể thao, tốc độ và sức mạnh có liên quan mật thiết với nhau Mức độ phát triển sức mạnh ảnh hưởng rõ rệt đến sức nhanh Trong nhiều môn thể thao, kết quả hoạt động phụ thuộc không chỉ vào sức nhanh hay sức mạnh riêng lẻ mà phụ thuộc vào sự phối hợp hợp lý giữa hai tố chất Các hoạt động như vậy được gọi là hoạt động sức mạnh - tốc độ (ném, nhảy, chạy, ngắm…)
Như vậy sức nhanh phụ thuộc chủ yếu vào tính linh hoạt của thần kinh
và tốc độ co cơ Cả hai nhóm các yếu tố ảnh hưởng đó, mặc dù có biến đổi dưới tác động của tập luyện nhưng đều là những yếu tố được quyết định bởi các đặc điểm di truyền Do đó trong quá trình tập luyện sức nhanh biến đổi chậm và ít hơn sức mạnh và sức bền Cơ sở sinh lý để phát triển sức nhanh và tăng cường độ linh hoạt là tốc độ dẫn truyền hưng phấn ở trung tâm thần kinh
và bộ máy vận động, tăng cường sự phối hợp giữa các sợi cơ và các cơ, nâng cao tốc độ thả lỏng cơ Các yêu cầu nêu trên có thể đạt được bằng cách sử dụng các bài tập tần số cao, trọng tải nhỏ, có thời gian nghỉ dài
1.5 Những yếu tố chi phối SMTĐ
* Ảnh hưởng của sự biến đổi tuổi tác với SMTĐ cơ bắp
Trong các tình huống chung, đối với nam giới trước độ tuổi 20 thì SMTĐ tăng lên theo tuổi tác, nhưng sau 20 tuổi thì tốc độ tăng bị giảm đi Đến khoảng 25 tuổi thì đạt tới đỉnh cao, sau đó SMTĐ giảm dần Sau 25 tuổi sức
Trang 19mạnh mỗi năm giảm trung bình 1% Song từ 25 tuổi đến 30 tuổi biến đổi tương đối ít
Khi con người ở độ tuổi 65, nhìn chung sức mạnh chỉ đạt được từ 75% sức mạnh ở tuổi 20-30 Tuy vậy, sự suy giảm sức mạnh cũng chịu ảnh hưởng của hoạt động sức mạnh và các yếu tố vật chất, bệnh tật
65-Từ tuổi nhi đồng đến tuổi thanh niên SMTĐ và thể tích của cơ bắp tăng lên theo tỷ lệ thuận nhưng từ 20-25 tuổi về sau sự giảm sút sức mạnh có thể là
do sự biến đổi cả về thể tích và chất lượng cơ nhất là có mối quan hệ với trạng thái chức năng của hệ thần kinh trung ương và hệ thống nội tiết
Trong quá trình triển SMTĐ nếu tiến hành huấn luyện SMTĐ vào đúng thời kỳ nhạy cảm phát triển sức mạnh thì sẽ thu được hiệu quả rõ rệt
Qua những phân tích ở trên cho thấy tuổi tác có ảnh hưởng đến SMTĐ,
nó là quy luật chung được biểu hiện ở quá trình phát dục bình thường Song nếu tiến hành huấn luyện SMTĐ thì ở bất kỳ lứa tuổi nào cũng sẽ có sự thay đổi biểu đồ phát triển SMTĐ khác đi
* Ảnh hưởng của các mặt sinh lý cơ bắp đối với SMTĐ
Thông qua huấn luyện có thể làm cho tơ cơ to lên dẫn tới mặt cắt sinh
lý của cơ bắp cũng to lên Khi mặt cắt sinh lý của cơ bắp lớn lên sẽ làm cho hàm lượng CP và ATP trong cơ tăng, ngoài ra cũng làm cho mạng lưới mao mạch tăng nhiều lên, chất đạm tăng dày lên, glucozen tăng thêm Điều này sẽ giúp cho sức mạnh co duỗi cơ tăng lên
* Ảnh hưởng sự cải thiện việc điều tiết chi phối của thần kinh đối với sức mạnh cơ bắp
Cải thiện việc điều tiết chi phối của thần kinh chủ yếu bao gồm:
- Động viên càng nhiều các đơn vị vận động tham gia vào co duỗi cơ
Số lượng các sợi cơ tham gia vào co duỗi tăng lên, đối với VĐV trình độ thấp
Trang 20chỉ động viên được khoảng 60% số sợi cơ tham gia làm việc Còn đối với VĐV cấp cao có thể động viên tới 90% số sợi cơ tham gia làm việc
- Cải thiện mối quan hệ nhịp nhàng giữa cơ chủ động và cơ hiệp đồng, giữa cơ đối kháng với nhau, năng lực thả lỏng của các cơ đối kháng là nhân
tố quan trọng ảnh hưởng tới SMTĐ
- Sự cải thiện cường độ và tính linh hoạt của quá trình thần kinh vỏ đại
nó có thể nâng cao SMTĐ cơ bắp một cách rõ rệt
Các công trình nghiên cứu về sinh lý thể thao đó chứng tỏ rằng: Nếu tiến hành các hoạt động dùng 20-80% năng lực của mình thì việc tăng sức mạnh chủ yếu dựa vào động viên càng nhiều đơn vị vận động tham gia, nhưng khi dùng tới 80% sức mạnh tối đa thì sự tăng lớn sức mạnh chủ yếu là dựa vào tần số và cường độ xung động thần kinh của trung khu thần kinh đối với thần kinh vận động tăng lên
SMTĐ của cơ bắp ngoài quyết định bởi trạng thái cơ năng thần kinh trung ương ra cũng có mối quan hệ mật thiết với thể tích trạng thái, tính chất
lý hóa, trạng thái chức năng và điều kiện sinh cơ khi cơ bắp dựng sức
* Ảnh hưởng của loại hình sợi cơ đối với SMTĐ của cơ bắp
Sợi cơ chia thành 2 loại đó là cơ nhanh và cơ chậm Cơ nhanh lại bao gồm cơ trung gian loại hình I và loại hình II Sợi cơ nhanh co duỗi với tốc độ nhanh sức mạnh lớn dễ mệt mỏi Còn tốc độ co duỗi của loại cơ chậm có tốc
độ chậm, sức mạnh nhỏ, không dễ bị mệt mỏi Nguyên nhân của nó là hoạt tính men ATP – CP trong đó có lớp gấp 3 lần cơ chậm
* Ảnh hưởng hiệu suất máy móc của cánh tay đòn xương ảnh hưởng tới SMTĐ của cơ bắp
Cơ thể con người thông qua cơ bắp, xương và khớp tổ chức thành hệ thống lực học đòn bẩy Trong co duỗi của cơ bắp và sự vận động của cơ thể hiệu suất máy móc của đòn bẩy ảnh hưởng trực tiếp tới sức mạnh cơ bắp
Trang 21Hiệu suất của đòn bẩy xương chủ yếu thông qua sự thay đổi vị trí một
bộ phận nào đó trên cơ thể dẫn tới thay đổi góc độ co kéo của các nhóm cơ và
sự thay đổi tỷ lệ độ dài tương đối của cánh tay đòn xương để thực hiện Điều này có quan hệ với nhân tố kỹ thuật của động tác thực hiện Nói chung khi co kép đòn bẩy men theo góc vuông thì hiệu suất máy móc được tạo ra lớn nhất, góc càng xa với góc vuông và góc càng lớn thì lực co kéo càng nhỏ
* Ảnh hưởng của việc thiếu oxy và tình hình cung cấp năng lượng khi cơ bắp hoạt động ảnh hưởng tới SMTĐ của cơ bắp
Dựa vào nghiên cứu của P.Vaxiliép, áp suất không khí ở độ cao khoảng 4.500-5.000m thì sức mạnh cơ bắp giảm thấp sức mạnh co gập cổ tay giảm đi 1.8-2.4kg Lực kéo cơ lưng giảm 11.4kg nhưng áp suất không khí trên độ cao 2.000-2.500m thì sức mạnh cơ nói chung không bị ảnh hưởng
Nhìn chung các nhà khoa học đều cho rằng: Phân áp oxy giảm đi 25% thì có thể hiện ra hiệu quả huấn luyện Thiếu oxy sẽ dẫn tới sự biến đổi quá trình trao đổi chất, nâng cao tính hưng phấn của hệ thống thần kinh trung ương Hai tuần đầu ở trên cao nguyên có tác dụng nâng cao năng lực vận động Vì vậy, nhiều nước trên thế giới đó sử dụng rộng rãi điều kiện thiếu oxy
ở cao nguyên để tiến hành huấn luyện Nhưng sau khi huấn luyện ở cao nguyên cần có thời gian thích ứng trở lại với điều kiện ở đồng bằng Olopiep cho rằng thời gian thích ứng trở lại nên là 3 tuần Còn Fxuslốp (1982) cho rằng sau khi huấn luyện tại cao nguyên 2 - 5 tuần, từ cao nguyên trở về đồng bằng sẽ xuất hiện 3 thời kỳ nâng cao năng lực vận động tức là ngày thứ 2 đến ngày thứ 6, ngày thứ 14 đến ngày thứ 24 và ngày 35 đến ngày thứ 45 Nếu như tiến hành thi đấu vào ngày thứ nhất thì mấy ngày cuối cùng của huấn luyện trên cao nguyên phải giảm thấp LVĐ
Cơ bắp làm việc phải dựa vào năng lượng, vì vậy mà sự tích lũy vật chất dày năng lượng trong cơ bắp có quan hệ chặt chẽ với sức mạnh cơ bắp
Trang 22* Ảnh hưởng của các điều kiện kích thích bên ngoài đối với sự hoạt động
cơ bắp
Hille vào thập kỷ 50 của thế kỷ trước đó phát hiện ra nếu nhiệt độ cơ thể tăng lên 2oC thì sức mạnh tăng lên Còn Gloes thì phát hiện ra nếu cánh tay ngâm vào trong nước 50oC trong 8 phút sức mạnh cũng sẽ tăng lên Nhiệt
độ xung quanh cơ thể tăng lên ở phạm vi nhất định sức mạnh cơ bắp cũng có thể tăng lên Đó là vì nếu nhiệt độ cơ bắp hơi cao hơn nhiệt độ thân nhiệt thì nhiệt này độ nhớt (tức độ đậm đặc) của máu giảm thấp phản ứng hoá học của
co cơ và thả lỏng tăng nhanh, tuần hoàn được cải thiện Do vậy, cơ co càng nhanh càng mạnh hơn Ngược lại, nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt bình thường (37oC) thì trị số ngưỡng kích thích (Stress) của cơ bắp bị trì trệ hơn, lực co cơ
bị giảm đi
Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với SMTĐ và các tố chất thể lực khác là rất rõ rệt và dễ thấy, trước khi VĐV tham gia tập luyện và thi đấu cần phải khởi động kỹ Mục đích thứ nhất là để tăng thêm thân nhiệt từ đó đạt được mục đích nâng cao năng lực vận động Xoa bóp trước khi thi đấu , đặc biệt là khi xoa xát sử dụng một số cao, dầu có thể kích thích đối với cơ thể phát nhiệt thì càng có tác dụng nâng cao sức mạnh Fess và Wefoshe (1965) đó tiến hành một thực nghiệm khá lý thú: để cho 3 người thực nghiệm một người tắm nước lạnh, một người tắm nước ấm và một người dùng khởi động chung đều trong thời gian 6 phút Sau đó để họ ngồi yên tĩnh trong 15 phút, để quan sát hiệu quả của nhiệt độ kích thích đối với sức mạnh Hai nhà khoa học này cho rằng: tắm nước lạnh do mao mạch ngoại biên co hẹp lại làm giảm nhẹ gánh nặng của hệ thống tim mạch đồng thời đó kích thích tổ chức ứng kích của cơ bắp Nghiên cứu còn phát hiện kích thích của lạnh còn làm cho các kích tố thượng thận tiết ra nhiều hơn từ đó nâng cao năng lực làm việc và nâng cao sức mạnh
Trang 23Trong thi đấu thể thao nói chung (nhất là thi đấu cử tạ…) VĐV dùng nước lạnh xoa lên mặt cũng có hiệu quả khá tốt
Ngoài ra, mùi vị, âm thanh, ánh sáng cũng phát huy tác dụng nhất định với sức mạnh tốc độ Trước khi thi đấu VĐV có thể ngửi khí amôniăc, trong thi đấu tự hô thành tiếng, hoặc âm thanh cổ vũ của khán giả, ánh sáng của đèn… và các điều kiện kích thích bên ngoài khác đều có thể giúp cho việc phát huy sức mạnh Tất cả những cái đó đều là do tác dụng kích thích của môi trường bên ngoài đối với hệ thống thần kinh làm tăng hưng phấn của hệ thống thần kinh từ đó nâng cao SMTĐ của cơ bắp
*Ảnh hưởng của nhân tố tâm lý đối với việc phát huy sức mạnh
Sự vận động của cơ thể con người đều được tiến hành dưới sự chi phối của hệ thống thần kinh Nếu hệ thống thần kinh bị ức chế thì cơ bắp không thể phát huy được sức mạnh tối đa và SMTĐ Nguyên nhân của sự ức chế hệ thần kinh cơ là do hàng loạt các trở ngại tâm lý tạo ra Ví dụ tâm lý không thoải mái, lo lắng bị chấn thương, căng thẳng trước đối thủ, buồn phiền một việc gì đó…
Song VĐV xuất sắc trước khi thi đấu thông qua việc tập trung chú ý có
ý thức tốt, có sự chuẩn bị tâm lý, có các biện pháp điều chỉnh tâm lý như ám thị, tự kỷ ám thị… nâng cao tác dụng dị hoá của hệ thống thần kinh trung ương làm cho các hệ thống, cơ quan của cơ thể tham gia đồng bộ vào trạng thái làm việc căng thẳng, loại bỏ ức chế Trong việc liên kết các hoạt động thể thao phát huy được năng lực làm việc tối đa
* Ảnh hưởng của nhịp sinh học đối với sức mạnh cơ bắp và SMTĐ
Sự tăng giảm của năng lực làm việc đương nhiên cũng là tiêu chí của
sự tăng, giảm sức mạnh cơ bắp Công trình nghiên cứu của Vaxiliộp đó phát hiện: sau khi ngủ và trực ca đêm sức mạnh so với ban ngày giảm từ 20-30% Con người sau khi ngủ dậy cảm thấy cơ thể thả lỏng và yếu, thậm chí còn khi
Trang 24nắm chặt bàn tay Sau đó sức mạnh tăng dần Sau 3-5 giờ sức mạnh đạt tới mức tối đa Buổi trưa sau khi ăn cơm và nghỉ ngơi, sức mạnh lại bắt đầu giảm xuống Buổi chiều sau 15 giờ lại đạt tới mức tối đa lần thứ hai
Cơ thể con người có khả năng thích ứng cao, nếu như thay đổi thời gian nghỉ giữa huấn luyện, sau một thời gian sức mạnh lại có thể biểu hiện với hình sin biến đổi khác đi Do vậy, trong huấn luyện cần bồi dưỡng và kiểm tra năng lực tích ứng với nhịp sinh học cho VĐV Trong các cuộc thi đấu lớn, các VĐV xuất sắc thường phải thi đấu trong buổi tối từ 19 - 21 giờ, đối với VĐV
có trình độ mà nói thì vấn đề này đối với họ không có trở ngại gì đáng kể Ngược lại, có thể biến thành các kích thích dương tính (tốt lên) và thường lập
độ giảm đi cũng sẽ nhanh Sức mạnh được hình thành qua tập luyện lâu dài
thì sau khi ngừng huấn luyện thời gian duy trì được sức mạnh cũng sẽ dài
Đương nhiên muốn tiếp tục phát huy SMTĐ cũng cần có kế hoạch để tập luyện lại, muốn duy trì được SMTĐ cần phải kiên trì tập luyện Vậy thời gian cách quãng bao nhiêu lâu tập luyện một lần sức mạnh có thể giữ được sức mạnh vốn đó đạt được, điều này còn phải xem xét đến độ phát triển sức mạnh đến mức độ nào Nếu trình độ phát triển sức mạnh không cao như vậy muốn giữ được SMTĐ đó có thể thời gian giãn cách tương đối dài một chút là được Nếu như VĐV có trình độ phát triển rất cao, tiếp tục tiếp cận rất đại của
Trang 25anh ta rồi, muốn duy trì sức mạnh phát triển cao nếu thời gian giãn cách quãng huấn luyện dài sẽ không thể được
Nếu như đã có trình độ phát triển SMTĐ cao rồi, muốn tiếp tục phát triển cao hơn thì càng cần phải tiến hành một cách khoa học có hệ thống và gian khổ hơn mới có hy vọng đạt được
Tóm lại, nhân tố ảnh hưởng đến sức mạnh cơ bắp rất đa dạng, những nhân tố này khái quát lại gồm các nhân tố về cấu tạo cơ, thần kinh, sinh cơ tâm lý, nhân tố điều kiện bên ngoài… Nhận thức và lý giải được các nhân tố trên sẽ có lợi cho việc nâng cao tính khoa học và tính hiệu quả của huấn luyện các môn thể thao nói chung và môn Bóng đá nói riêng
1.6 Đặc điểm tâm sinh lý của đối tƣợng nghiên cứu
* Đặc điểm sinh lý:
Đối với VĐV ở lứa tuổi 16 - 17 (ở lứa tuổi này cơ thể còn đang trưởng thành và phát triển hoàn thiện) vì vậy trong quá trình huấn luyện cần phải đặc biệt lưu ý đến đặc điểm này.Mặt khác, các đặc điểm tâm lý cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng Do đó, trong khoa học thể dục thể thao thường tồn tại khái niệm tâm sinh lý lứa tuổi Chính vì thế mà đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi này được xem xét một cách cơ hữu trong toàn bộ quá trình giảng dạy
và huấn luyện Về đặc điểm tâm lý có sự thay đổi, tự chủ, khả năng tư duy…
Tuy nhiên, ở lứa tuổi này do tính hưng phấn vẫn chiếm ưu thế nên dễ bị phân tán khi có tác động ngoại lực, năng lực tập trung chủ yếu còn kém
- Hệ thần kinh:
Ở lứa tuổi này kích thước não và thành tủy đạt đến mức như ở người trưởng thành Hoạt động phân tích tổng hợp của vỏ não tăng lên, tư duy trừu tượng đã hình thành tốt, điều này thuận lợi cho sự hình thành các phản xạ có điều kiện Ngoài ra do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp trong sinh dục, tuyến yên làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế Tuy nhiên,
Trang 26với các bài tập đơn điệu, lặp đi, lặp lại nhiều lần sẽ gây nên sự căng thẳng thần kinh rất dễ làm cho các em chán nản, thờ ơ và thực hiện không tốt các bài tập Do vậy, trong quá trình giảng dạy huấn luyện chúng ta cần đưa ra bài tập sinh động, hấp dẫn, phù hợp với tính hưng phấn cao nhằm giúp các em tham gia tập luyện một cách tự giác tích cực
Thành phần quan trọng của bộ máy vận động là cơ Sự phát triển của cơ phụ thuộc vào rất nhiều sự phát triển của xương, khối lượng cơ cũng tăng dần lên theo lứa tuổi Tuy nhiên, sự tăng trưởng này xảy ra không đều (cơ chân phát triển nhanh còn ngược lại cơ tay lại phát triển chậm nhất, các cơ duỗi phát triển nhanh hơn các cơ co)
- Hệ hô hấp:
Ở lứa tuổi này hệ hô hấp đã phát triển nhưng số lượng phế nang tham gia hô hấp và dung tích sống còn nhỏ, cơ gian sườn phát triển chậm, cơ hoành còn yếu nên khi vận động tần số hô hấp nhanh, độ sâu hô hấp cạn dễ gây nên mệt mỏi Do đó, trong quá trình tập luyện chúng ta cần hướng dẫn các em thở sâu và đều
* Đặc điểm tâm lý:
Ở lứa tuổi 16 - 17 đã có những đặc điểm tâm lý của người trưởng thành như sức chú ý tập trung cao, có năng lực tư duy logic, tư duy sáng tạo Thích khám phá, mạo hiểm đồng thời có ý thức tự giác, tích cực và ý thức tổ chức
kỷ luật cao hơn các nhóm tuổi trước đó Tuy vậy, vẫn có quá trình hưng phấn chiếm ưu thế sôi nổi và hiếu động Vì vậy, đa dạng hoá hình thức tập luyện sẽ
Trang 27nâng cao được hưng phấn của VĐV Từ đó góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện
Tóm Lại: Huấn luyện SMTĐ cho VĐV Bóng đá lứa tuổi 16 - 17 cần
lưu ý những điểm sau:
Sử dụng những bài tập sinh động, hấp dẫn, phù hợp với tính hưng phấn cao
Đặc biệt chú ý đến sự phát triển của hệ xương để chọn những bài tập phù hợp, tránh kìm hãm sự phát triển của hệ xương
Thường xuyên hướng dẫn, nhắc nhở VĐV thở sâu và đều
Đa dạng hoá hình thức tập luyện
Trang 28CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích nghiên cứu, đề tài xác định 2 nhiệm vụ như sau:
Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam
Trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17
Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả của các bài tập
phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam Trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết hai nhiệm vụ trên, đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
Đây là phương pháp mà đề tài sử dụng trước tiên trong quá trình nghiên cứu, đề tài đã tiến hành tìm hiểu và đọc các tài liệu có liên quan, các tài liệu chuyên môn nhằm hệ thống hoá các kiến thức, hình thành cơ sở lý luận, xây dựng giả định khoa học, xác định mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, kiểm chứng kết quả trong khi thực hiện đề tài Các tài liệu chuyên môn có liên quan được lấy từ các nguồn tài liệu khác nhau, với mong muốn tìm hiểu những vấn
đề liên quan đến công tác giảng dạy, huấn luyện SMTĐ, các Test đánh giá trình độ SMTĐ trong Bóng đá, các tiêu chuẩn kiểm tra đánh giá trình độ SMTĐ
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn
Để có cơ sở thực tiễn, trong phương pháp này đề tài đó tiến hành phỏng vấn gián tiếp thông qua phiếu khảo sát Mục đích của phương pháp này là nhằm thu thập những ý kiến đóng góp của các nhà chuyên môn có kinh nghiệm Qua
Trang 29đó lựa chọn được các bài tập có hiệu quả tốt nhất cho công việc nghiên cứu và lựa chọn được các Test để đánh giá t nh độ SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17
Đối tượng phỏng vấn là các HLV, các giáo viên, các nhà chuyên môn, các nhà quản lý TDTT có kinh nghiệm về Bóng đá trong Tỉnh Vĩnh Phúc
Kết quả thu được, chúng tôi tiến hành tổng hợp và xử lý bằng toán học, lựa chọn ra được các bài tập phát triển SMTĐ, cũng như các ý kiến đóng góp
về các mặt khác phục vụ cho việc nghiên cứu
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Phương pháp được sử dụng khi quan sát quá trình tập luyện, quá trình huấn luyện ở các CLB Bóng đá, các giải bóng đá trong nước và các giải quốc
tế tổ chức tại Việt Nam Ngoài ra, kết quả nghiên cứu còn thu được thông qua việc dự các buổi đánh giá tổng kết, trao đổi, thảo luận tại nhiều hội thảo, nhiều cấp độ khác nhau về môn Bóng đá, qua đó lựa chọn ra những bài tập đặc thù để phát triển SMTĐ cho VĐV Bóng đá Mặt khác đề tài còn sử dụng phương pháp này để quan sát quá trình thực hiện bài tập TN của VĐV để kịp thời uốn nắn, sửa chữa những sai sót
2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm
Đề tài sử dụng phương pháp này để kiểm tra thành tích, trình độ của VĐV bằng các Test được lựa chọn qua phỏng vấn
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài tiến hành kiểm tra sư phạm để đánh giá sự phát triển SMTĐ qua các giai đoạn:Trước TN và sau TN
Đề tài dự kiến sử dụng các test để đánh giá đối tượng nghiên cứu:
1 Chạy 30m XPC (s)
2 Bật xa tại chỗ (cm)
3 Ném biên (m)
4 Sút bóng xa 3 quả (m)
Trang 302.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong quá trình nghiên cứu về giảng dạy và huấn luyện thể thao
Đề tài sử dụng phương pháp này để tổ chức thực nghiệm, ứng dụng các bài tập đã lựa chọn nhằm đánh giá sự phát triển SMTĐ của VĐV CLB bóng
đá nam Trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17
Đề tài tổ chức thực nghiệm với đối tượng là VĐV CLB bóng đá nam Trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc được chia một cách ngẫu nhiên thành 2 nhóm:
- Nhóm đối chứng (Nhóm A) bao gồm 17 VĐV
- Nhóm thực nghiệm (Nhóm B) bao gồm 18 VĐV
2.2.6 Phương pháp toán học thống kê
Đề tài sử dụng phương pháp này để tổng hợp, xử lý các số liệu thu được từ kết quả phỏng vấn, từ kiểm tra sư phạm Trong quá trình nghiên cứu
đề tài đã sử dụng các công thức sau:
1 Trị số trung bình cộng X được tính theo công thức:
n
xi
Trong đó: Xi: Là giá trị của từng cá thể
X : Là giá trị trung bình của tập hợp mẫu
n: Là tổng số cá thể
2 Công thức so sánh 2 số trung bình (n<30)
t =
B c A c
B A
n n
X X
2
2 2
B B A
A c
n n
X X X
X
Trang 31n i i i
i n
i i
Y Y X
X
Y Y X X
2 2
1
4 Công thức tính nhịp độ tăng trưởng (w)
w = 100 %
5 ,
1 2
x V V
V V
V1: Là trị số trung bình của lần kiểm tra 1
V2: Là trị số trung bình của lần kiểm tra 2
5 Công thức tính hệ số biến sai: C V x100%
2.3.1 Thời gian nghiên cứu
Đề tài tiến hành nghiên cứu từ tháng 11/ 2013 đến tháng 5/2014 và chia làm 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1: từ tháng 11/2013 đến tháng 12/2013
- Nội dung công việc:
+ Xác định hướng và xây dựng đề cương nghiên cứu
+ Lựa chọn tên đề tài
- Sản phẩm thu được:
+ Hoàn thành đề cương
+ Bảo vệ đề cương
Giai đoạn 2: Từ tháng 1/2014 đến tháng 3/2014
- Nội dung công việc:
+ Thu thập và phân tích tài liệu có liên quan
+ Kiểm tra thực trạng hiệu quả phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16-17