Tháng 5 năm 2009, PADDI Trung tâm Dự báo và Nghiên cứu Đô thị và AFD Cơ quan phát triển Pháp đã kí biên bản ghi nhớ đầu tiên về hợp tác triển khai thực hiện các hoạt động nâng cao năng l
Trang 1QUY HOẠCH ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ BỀN VỮNG
VÀ TÀI CHÍNH, KHÁI NIỆM, NGUYÊN TẮC VÀ THỰC HÀNH
FOURNITURE DU SERVICE DES DÉCHETS MÉNAGERS
À HCMV : DÉFINITION, ORGANISATION, GESTION ET
Trang 2PADDI trân trọng cảm ơn ông Stéphane Quadrio và ông Sébastien Rolland đã tham gia xuyên suốt trong quá trình
chuẩn bị và trong khóa tập huấn Chúng tôi cũng trân trọng cảm ơn bà Marie Bjornson-Langen, bà Alix Françoise, ông Cosmin Cotora và bà Pauline Fouesnant về các bài tham luận.
Biên soạn: Clément Musil
Biên dịch: Huỳnh Hồng Đức, Nguyễn Thị Thu Cúc và Đào Thanh Huyền
Hiệu đính: Fanny Quertamp và Nguyễn Thị Thu Cúc
Ảnh bìa: © PADDI
Trang 3Tháng 5 năm 2009, PADDI (Trung tâm Dự báo và Nghiên cứu Đô thị) và AFD (Cơ quan phát triển Pháp) đã kí biên bản ghi nhớ đầu tiên về hợp tác triển khai thực hiện các hoạt động nâng cao năng lực cho chính quyền địa phương ở Việt Nam trong lĩnh vực đô thị Quan hệ đối tác này đã được tái tục hai lần, bản thỏa thuận hợp tác cho giai đoạn 2015 - 2017 đã được ký vào tháng 5 năm 2015 Theo đó, hai bên phối hợp xây dựng và tổ chức các khóa tập huấn dành cho các chủ thể công
ở các địa phương của Việt Nam trong nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có thiết
kế, triển khai thực hiện và quản lý dự án cải tạo đô thị Mục tiêu tổng quát của các khóa học là chuyển giao tri thức thông qua:
• Việc nâng cao năng lực cho các cán bộ của chính quyền địa phương ở Việt Nam trong công tác chuẩn bị, lập, đàm phán, triển khai thực hiện và theo dõi các dự án quy hoạch đô thị;
• Việc nâng cao nhận thức của học viên đối với những thách thức khi đưa ra các nguyên tắc phát triển đô thị bền vững;
•Trao đổi kinh nghiệm về những cách làm tốt giữa các chuyên gia Pháp và học viên nhằm góp phần nâng cao năng lực cho các địa phương.
Tài liệu này tổng hợp khóa tập huấn về quy hoạch đầu tư xây dựng đô thị bền vững và tài chính nằm trong chuỗi khóa học do PADDI và CEFEB thuộc Cơ quan phát triển Pháp (AFD) khởi xướng Tài liệu này tiếp nối 4 tài liệu tổng hợp các khóa tập huấn chuyên đề Quan hệ đối tác công tư (PPP): Tiếp cận tổng quát PPP, năm 2011 (n°37); Lập dự án PPP trong lĩnh vực cấp nước và xử lý nước thải công nghiệp, năm 2013 (n°44); Lập dự án PPP trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng giao thông, năm 2014 (n°50); Quản lý và khai thác mạng lưới giao thông công cộng, năm 2015 (n°56) Khóa học này là cơ hội hợp tác với một đối tác mới, AMC (Học viện cán bộ quản lý xây dựng và đô thị) thuộc Bộ Xây dựng
Phương pháp sử dụng trong khóa học dựa trên việc xác định rõ nhu cầu của các địa phương, tinh thần lắng nghe và trao đổi cởi mở Các hoạt động trong khóa học tập trung vào nghiên cứu trường hợp cụ thể và các tình huống thực tế
Các khóa tập huấn này cũng nhằm chia sẻ những cách làm và chính sách mới với các học viên đến từ nhiều tỉnh/thành phố của Việt Nam Tài liệu này được xuất bản nhằm mục đích phổ biến rộng rãi những kiến thức tổng hợp được từ khóa học.
Ghi chú: PADDI và các chuyên gia không chịu trách nhiệm về ý kiến phát biểu của học
viên trong khóa học được ghi lại trong tài liệu này Các phát biểu được ghi lại ở đây là
ý kiến riêng của học viên và giảng viên.
Trang 4Stéphane QUADRIO, Giám đốc, Ban quản lý dự án quy hoạch đầu tư
xây dựng đô thị thành phố Saint-Etienne
Sébastien ROLLAND, Nhà địa lý - Nhà quy hoạch, Cơ quan quy hoạch
đô thị Lyon
Marie BJORNSON-LANGEN, Phó phụ trách mảng « Chính quyền địa
phương và phát triển đô thị », AFD
Alix FRANÇOISE, Trưởng dự án phát triển đô thị, AFD Cosmin COTORA, Phụ trách phát triển thương mại, CERWAY Pauline FOUESNANT, Nhà quy hoạch, AREP
Lương Thị Mai TrâmHuỳnh Hồng ĐứcFanny Quertamp, Đồng Giám đốc PADDIClément Musil, Cán bộ dự án
Đào Thanh Huyền, Cán bộ dự ánNguyễn Thị Thu Cúc, Trợ lý
Các Sở Quy hoạch và Kiến trúc, Xây dựng, Giao thông của TP HCM
và Hà NộiTrung tâm nghiên cứu kiến trúc (ARC) (TP.HCM)Viện quy hoạch xây dựng TP.HCM
Sở Kế hoạch và Đầu tư của Hà Nội và Đà NẵngCông ty đầu tư tài chính nhà nước TP.HCM (HFIC)Viện nghiên cứu phát triển kinh tế xã hội Đà Nẵng (DISED)
Ủy ban nhân dân một số quận của TP HCM và Hà NộiCác trường đại học và viện nghiên cứu
Nhà đầu tư bất động sản
Chuyên gia
Phiên dịchPADDI
Học viên
Trang 5Danh sách tham gia khóa tập huấn 4
Giới thiệu 6
Phần I – Tổng hợp các bài tham luận 7
1 Những thách thức cải tạo và xây dựng lại các chung cư cũ ở TP.HCM 7
2 Thiết kế, tài chính và quản lý dự án: trường hợp khu đô thị 11
3 Quy hoạch đô thị bền vững - những nguyên tắc lớn và nghiên cứu trường hợp 12 4 Chứng nhận HQE: một công cụ quy hoạch đô thị bền vững 15 5 Một cách tiếp cận thực tế và khả thi cho quy hoạch đô thị bền vững 16
6 Dự án cải tạo, xây dựng lại KTT ở Hà Nội: phân tích đánh giá, ràng buộc và triển khai thực hiện 20 Phần II – Tổng hợp bài tập nhóm 22
Phương pháp tiếp cận và mục tiêu của bài tập nhóm 22
Tổng hợp những trao đổi trong bài trình bày của các nhóm 24
Tổng hợp các trao đổi 26
Khuyến nghị 27
Danh sách các khóa tập huấn 29
Trang 6Như phần lớn các thành phố châu Á, các đô thị Việt
Nam có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ Những thách
thức về đô thị rất đa dạng: kiểm soát tăng trưởng,
không gian công cộng, di chuyển, hòa nhập xã hội,
ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế và
dịch vụ đô thị, v.v
Đối mặt với sự tăng trưởng này, làm thế nào để triển
khai một hướng tiếp cận toàn diện giúp dung hòa
mọi thách thức của phát triển đô thị bền vững, trong
khi khung quy định vẫn chưa hoàn chỉnh?
Đô thị bền vững là một khái niệm mới ở Việt Nam
Quy định hiện hành của Việt Nam về quy hoạch và
xây dựng thiếu những nội dung tạo điều kiện cho việc
phát triển kiến trúc và quy hoạch đô thị bền vững
Mặc dù một số quy chuẩn đã được ban hành, nhưng
dường như khó áp dụng vào công tác quản lý nhà
nước, vì sự phức tạp về kỹ thuật, sự cồng kềnh của bộ
máy hành chính và vì nhiều chủ thể còn chưa có đầy
đủ kiến thức về những khái niệm mới
Đã có một số dự án tòa nhà xanh được triển khai và
đi vào hoạt động, một vài tòa nhà đã được cấp giấy
chứng nhận, một vài « khu đô thị sinh thái » cũng đã
hình thành Trong những dự án này, khía cạnh môi
trường được quan tâm giải quyết, và đặc biệt chú
trọng áp dụng những công nghệ mới Ngoài những
giải pháp kỹ thuật, việc hiểu được đô thị bền vững
trong tổng thể của nó, đặc biệt không bỏ quên khía
cạnh xã hội, là bước tiếp theo cần đạt được
Tuy nhiên, song song với việc xây dựng những khu
đô thị mới ở các thành phố lớn của Việt Nam (Hà
Nội, TP.HCM và Đà Nẵng), những thành phố này phải
đối mặt với những vấn đề đặc thù liên đến việc cải
tạo những khu đô thị hiện hữu Những dự án cải tạo
đô thị liên quan đến những chung cư xây trước năm
1975 (Khu Tập Thể - KTT), nằm tại các quận trung tâm
và đều đối mặt với tình trạng xuống cấp, ảnh hưởng
đến điều kiện sống của cư dân Hiện tại, Hà Nội có
hơn 40 khu chung cư cần được nâng cấp Con số này
là gần 400 tại TP.HCM
Dựa trên một trường hợp nghiên cứu cụ thể, mục tiêu của khóa tập huấn là làm việc về cách tiếp cận dựa trên những tiêu chí về « đô thị bền vững » và xác định những ưu tiên cần tích hợp trong điều khoản hợp đồng giữa chính quyền, nhà đầu tư bất động sản
và người dân để xây dựng loại hình dự án này
Nhiều ví dụ của các thành phố ở vùng Auvergne Rhône-Alpes do hai giảng viên, ông Stéphane Quadrio (Ban quản lý dự án quy hoạch đầu tư xây dựng đô thị thành phố Saint-Etienne) và ông Sébastien Rolland (Cơ quan quy hoạch đô thị Lyon) trình bày, các khả năng hỗ trợ tài chính của Cơ quan phát triển Pháp dành cho những dự án của chính quyền địa phương của bà Marie Bjornson-Langen và bà Alix Françoise (AFD) trình bày, cũng như bài tham luận về quy trình chứng nhận HQE của ông Cosmin Cotora (Cerway) và
dự án cải tạo các khu tập thể ở Hà Nội của bà Pauline Fouesnant (AREP) đã giúp cho khóa học:
- Xác định những nguyên tắc quy hoạch đô thị bền vững có tích hợp các quy định, công cụ và thực hành của các chính quyền địa phương tại Việt Nam;
- Nâng cao năng lực của các cán bộ chịu trách nhiệm đánh giá về kỹ thuật và tài chính, chịu trách nhiệm việc thông qua và quản lý các dự án quy hoạch và cải tạo đô thị;
- Xác định các hướng giúp lập ra một phương pháp phân tích và điều hành các dự án cải tạo đô thị.Sau một tuần làm việc, dựa trên kết quả các bài thực hành theo nhóm và thông qua trao đổi giữa các chuyên gia Việt Nam và Pháp, một số khuyến nghị đã được đưa ra Những khuyến nghị này giúp triển khai các dự án cải tạo đô thị, dựa trên các khái niệm và nguyên tắc về quy hoạch đô thị bền vững
Trang 71 Những thách thức cải tạo và xây dựng lại các chung cư cũ ở TP.HCM
Từ nhiều năm nay, những đô thị lớn của Việt Nam
đã khởi xướng chương trình cải tạo các chung cư cũ,
được xây trước năm 1975
Ở TP.HCM, từ năm 2007, chỉ có 32 chung cư lớn nằm
trong chương trình cải tạo đô thị (tháo dỡ xây lại),
liên quan đến gần 4000 hộ gia đình Tuy nhiên, đối
với chính quyền thành phố, việc chỉnh trang các khu
chung cư này là ưu tiên, theo chương trình đột phá
số 7 được Ủy ban nhân dân thành phố thông qua
nhằm cải tạo khu chung cư và xây dựng khu nhà mới
Từ đó, các quận của thành phố chịu trách nhiệm khởi
động và thực hiện loại hình dự án này dưới sự giám
sát của Ủy ban nhân dân thành phố và Sở Xây dựng
(xem quyết định 1017/QD-UBND ngày 11/03/2017)
Hiện tại, 474 khu chung cư tại các quận 1, 3, 5, 6, 7, 8,
10, Bình Thạnh và Phú Nhuận thuộc diện cần cải tạo
Những khu chung cư này thường nằm ở những khu
đô thị hiện hữu mà hạ tầng kỹ thuật và xã hội không
được đáp ứng đầy đủ
Mặc dù có quyết tâm chính trị, nhưng vẫn còn những
cản trở làm công tác thực hiện dự án bị chậm lại:
- thiếu ngân sách công;
- khó khăn trong việc thực hiện quy trình tái định cư
và hỗ trợ xã hội cho người dân trước khi được tái
định cư;
- thiếu tầm nhìn tổng thể liên quan đến quản lý quỹ
đất và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng có tích hợp những
nguyên tắc « đô thị bền vững » trong việc xây dựng lại
những khu chung cư này
Giống như Ủy ban nhân dân Hà Nội và Đà Nẵng, khó
khăn lớn nhất của Ủy ban nhân dân TP.HCM nằm ở
việc tiếp cận tài chính để khởi động dự án Để giải
quyết vấn đề này, chính quyền địa phương đang nỗ
lực thu hút các nhà đầu tư cho dự án
Trường hợp khu chung cư Nguyễn Thiện Thuật (Quận 3, TP.HCM)
Dự án cải tạo khu chung cư này được dùng làm nghiên cứu trường hợp trong các bài tập nhóm của khóa tập huấn
Tọa lạc tại một trong những quận trung tâm của TP.HCM, dự án cải tạo khu chung cư Nguyễn Thiện Thuật dự kiến:
- phá dỡ 11 chung cư xây dựng năm 1968, tức là khoảng 1 396 căn hộ và 459 căn nhà ở riêng lẻ tại khu vực có diện tích 6ha;
- mở rộng hệ thống đường giao thông để cải thiện điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy;
- tái định cư khoảng 12 000 dân, tại chỗ hoặc ở phường 1 và phường 14 của quận 3 hoặc bồi thường bằng tiền;
- xây dựng một khu đô thị mới « hiện đại » (cho phép duy trì những hoạt động truyền thống: sấy khô trái cây là một hoạt động « mang tính di sản »)
Thực vậy, dự án phải đối mặt với thách thức lớn về việc chuyển đổi nghề cho người dân trong khu vực
mà đa số thuộc tầng lớp trung lưu hoặc nghèo khó (phần lớn người dân buôn bán nhỏ lẻ ở tầng trệt khu nhà hoặc làm nghề sấy khô trái cây trong khu vực)
Quy hoạch 1/2000 của khu vực chung cư Nguyễn Thiện Thuật (Quận 3,TP HCMV)- khu nằm trong dự án cải tạo và được lấy làm trường hợp nghiên cứu của khóa tập huấn lần này.
Trang 8Quận 3 (màu vàng) và khu vực dự án Nguyễn Thiện Thuật (màu đỏ) ở phường 1.
Dự án tọa lạc ở trung tâm TP.HCM, xung quanh là các đường:
phía Bắc: đường Nguyễn Thiện Thuật; phía Nam: hẻm 166/1, 222 Lý Thái Tổ; phía Đông: hẻm 175, Nguyễn Thiện Thuật; phía Tây: hẻm 575, Điện Biên Phủ.
Tham quan khu chung cư Nguyễn Thiện Thuật trong khóa tập huấn ngày 23 tháng 5 năm 2017 với sự hỗ trợ của Sở Quy hoạch-Kiến trúc TP.HCM và sự đón tiếp của Ủy ban nhân dân phường
Trang 9Dự án cải tạo khu chung cư và xây dựng khuôn khổ đàm phán để thu hút nhà đầu tư
Mục tiêu của dự án cải tạo là tạo thuận lợi cho:
- sự gắn kết các chức năng đô thị: nhà ở, thương mại, dịch vụ;
- việc cải thiện điều kiện sống của người dân hiện tại và tương lai
Chính quyền địa phương đã đề ra các chỉ tiêu quy hoạch sau đây để thu hút nhà đầu tư
Ban đầu, các nhiệm vụ được giao cho nhà đầu tư nhằm đảm bảo tài chính cho chương trình cải tạo này là tiến hành mua lại nhà và đất theo giá thị trường để khởi động dự án bất động sản Trong thỏa thuận giữa Ủy ban nhân dân Thành phố và nhà đầu tư, nhà đầu tư đã phải thực hiện khảo sát để đánh giá mức độ xuống cấp của những khu nhà hiện hữu và lập đồ án quy hoạch xây dựng 1/500 cho toàn bộ phường 1 Nhà đầu tư cũng phải đóng góp vào kinh phí xây dựng các công trình công cộng (tái định cư các hộ gia đình, xây trường tiểu học, trạm xá, trụ sở Ủy ban nhân dân phường 1 và công viên)
Đến nay, khi vẫn chưa tìm được nhà đầu tư quan tâm thực hiện dự án này, chính quyền thành phố và quận
đã xem xét lại đề nghị về chỉ tiêu quy hoạch (xem bảng dưới) Vì thiếu kinh phí, chính quyền thành phố chưa thể triển khai thực hiện dự án cải tạo này Giải pháp duy nhất được xem xét là tăng hệ số sử dụng đất của dự
án để nhà đầu tư có lãi Thế nhưng, trong các cuộc thương lượng, những vấn đề xã hội liên quan đến việc tái định cư cũng như những nguyên tắc về « đô thị bền vững » bị xếp vào hàng thứ yếu
Những tiêu chí chính được thảo luận giữa chính quyền thành phố
và nhà đầu tư về dự án này.
Mặc dù nhà đầu tư tích hợp lựa chọn tái định cư tại chỗ cho các
hộ gia đình, nhưng các tiêu chí liên quan đến hạ tầng kỹ thuật
và xã hội vẫn không được xem là
ưu tiên
Trang 10TẬP TRUNG VÀO
AMC - Học viện cán bộ quản lý xây dựng và đô thị (trực
thuộc Bộ Xây dựng) đã trải qua hơn 40 năm xây dựng
và phát triển trong lĩnh vực đào tạo bồi dưỡng cán bộ
chính quyền đô thị các cấp (đặc biệt là ngành Xây dựng),
tổ chức nghiên cứu và ứng dụng các cơ chế chính sách,
tiến bộ kỹ thuật, khoa học công nghệ, khoa học quản lý
trong các lĩnh vực thuộc chức năng quản lý nhà nước
của Bộ Xây dựng.
Năm 2016, Việt Nam có 802 thành phố và tỉ lệ đô thị
hóa hơn 35% Trong khi tỉ lệ này tiếp tục tăng, thì nhiều
khó khăn phát sinh từ công tác thiết kế đến quản lý quy
hoạch đô thị và quản lý các dự án đầu tư xây dựng đô
thị Những khó khăn này có thể cản trở ý muốn đảm
bảo phát triển đô thị bền vững
Hiện tại, có nhiều vấn đề cần giải quyết, đó là:
- đồng hành và kiểm soát quá trình chuyển đổi
đô thị,
- xây dựng tầm nhìn chiến lược về phát triển bền vững,
- tăng cường quản lý nhà nước về đô thị,
- cải thiện xây dựng cơ sở hạ tầng để đáp ứng nhu cầu của người dân.
- phát triển xây dựng cao tầng và sử dụng không gian ngầm để giảm áp lực lên quỹ đất,
- duy trì hình thái tự nhiên của thành phố, bảo vệ
và phát triển không gian xanh đô thị,
- khuyến khích người dân thực hành tiết kiệm, đặc biệt khi sử dụng nước,
- hạn chế sử dụng xe máy và khuyến khích phương tiện giao thông thân thiện với môi trường,
- khuyến khích ngành công nghiệp tái chế chất thải
Từ năm 2010, AMC đã xây dựng một chương trình đặc biệt, Đề án 1961, để nâng cao năng lực cán bộ các sở,
ban, ngành của các thành phố ở mọi cấp độ hành chính
Trang 112 Thiết kế, tài chính và quản lý dự án: Trường hợp khu đô thị
Theo bài tham luận của bà Marie BJORNSON-LANGEN
và bà Alix FRANÇOISE, Cơ quan phát triển Pháp (AFD)
Những thành phố ở các quốc gia đang phát triển
đang phải đối mặt với nhiều thách thức để đảm bảo
và kiểm soát sự phát triển:
- kiểm soát (theo kịp và dự đoán) tăng trưởng đô thị;
- chống lại sự loại trừ xã hội, đô thị, đất và khuyến
khích tiếp cận các dịch vụ cơ bản cho tất cả mọi người;
- cải thiện khả năng thích ứng của đô thị;
- bố trí các nguồn tài chính
Trước những thách thức liên quan đến phát triển đô
thị mà các nước đang phát triển và mới nổi đang phải
đối mặt, Cơ quan phát triển Pháp (AFD) có một chiến
lược đô thị để hỗ trợ về tài chính cho chính quyền địa
phương - vốn được coi là chủ thể phù hợp nhất trong
việc lập và thực hiện các dự án quy hoạch
Chiến lược của AFD dựa trên một chiến lược can
thiệp toàn diện, trong đó sử dụng cách tiếp cận « chủ
thể », có tính đến bối cảnh địa phương, nhằm tăng
cường năng lực quản lý dự án của chính quyền
AFD cố gắng hỗ trợ chính quyền địa phương-chủ đầu
tư dự án, và lập dự án với sự tham gia của các chủ thể
cấp quốc gia (bộ, doanh nghiệp), các doanh nghiệp
khai thác dịch vụ Để làm được điều này, AFD đưa ra
cách tiếp cận dựa trên một chiến lược thực tế sáng
tạo thiết lập đối thoại ở mỗi giai đoạn thực hiện dự
án và theo suốt dự án với các chủ dự án tương lai
(xem hình bên)
Khả năng hỗ trợ tài chính của AFD cho các dự
án đô thị của chính quyền địa phương AFD đưa ra nhiều công cụ tài chính, đặc biệt là các khoản viện trợ và cho vay không cần bảo lãnh của chính phủ có thể trực tiếp mang lại lợi ích cho chính quyền địa phương
Trang 12Theo bài tham luận của ông Sébastien ROLLAND,
Cơ quan quy hoạch đô thị Lyon (Urbalyon).
Cơ quan quy hoạch đô thị Lyon (Urbalyon)
Hiện nay, cơ quan quy hoạch đô thị Lyon là một tổ
chức tập hợp 37 đối tác vì lợi ích chung: chính quyền
địa phương, Chính phủ, cơ quan hỗn hợp, v.v Các đối
tác cùng xác định chương trình làm việc và chia sẻ kết
quả Những đối tác chính của cơ quan là Chính phủ,
vùng Rhône-Alpes và đại đô thị Lyon
Những nhiệm vụ chính của Urbalyon
Cơ quan thực hiện những phân tích và đưa ra những
đề xuất nhằm hướng dẫn các nhóm kỹ thuật và làm
rõ cho các đại biểu dân cử Cơ quan chịu trách nhiệm hướng dẫn, phối hợp và thực hiện quy hoạch trong khuôn khổ phương pháp tiếp cận liên quy hoạch chung của đại đô thị Lyon Cơ quan tập hợp 85 người trong bốn phòng ban với chuyên môn và kỹ năng bổ sung cho nhau: địa lý, thiết kế đồ họa, quy hoạch, kiến trúc, thống kê, v.v
Chia sẻ và phát huy giá trị tri thức
Quan sát các địa bàn và hệ thống cơ sở dữ liệu
Những chiến lược vùng đô thị
Quy hoạch đô thị
Những dự án đô thị
Trang 13Khu đô thị bền vững
Từ nhiều năm nay, đại đô thị Lyon đã xây dựng nhiều
dự án quy hoạch đô thị bền vững
Một khu đô thị bền vững là…
- Một dự án quy hoạch trước hết có tham vọng giải
quyết những thách thức theo cách tiếp cận liên ngành
và toàn diện;
- Một dự án gắn với đô thị hiện hữu về mặt chức năng
và sử dụng;
- Một dự án quy hoạch chặt chẽ về phương pháp từ
thiết kế, triển khai thực hiện đến quản lý
Và một khu đô thị bền vững không phải là
- Một « cộng đồng dân cư khép kín », cô lập;
- Một mô hình sao chép với những giải pháp có sẵn;
- Kết quả của một người làm việc đơn lẻ;
- Một cuộc cạnh tranh về hiệu quả môi trường hoặc
công nghệ
Những điều kiện thành công của một dự án/đô thị
bền vững dựa trên:
- Sự gắn bó của người sử dụng và vai trò quan trọng
của hoạt động tham vấn ý kiến người dân và hoạt
động truyền thông;
- Khả năng huy động những chủ thể địa phương và
những nguồn tài chính phù hợp;
- Sự ủng hộ của lãnh đạo chính trị và quyết tâm của
nhà nước trong việc kiểm soát các vấn đề khác nhau;
- Lựa chọn địa điểm;
- Hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn trong suốt quá trình thực
hiện dự án;
- Quan hệ đối tác năng động;
- Tính khả thi về kinh tế;
- Khả năng dự đoán những nhu cầu trong tương lai và
công tác quản lý khu đô thị
Những nguyên tắc của dự án khu đô thị bền vững
Dự án Lyon Confluence
Gerland và Lyon Confluence Gerland
Trang 14Quy hoạch khu đô thị bền vững, từ trường hợp
«Carré de Soie »
Hiện nay, Quy hoạch chung của đại đô thị Lyon không
chỉ tập trung các hoạt động ở khu trung tâm (nơi giao
nhau giữa « cánh cung » và « mũi tên »), mà còn tổ
chức đô thị theo hướng đa trung tâm để bố trí nhà ở
và các hoạt động kinh tế Đặc biệt, tài liệu quy hoạch
đề cập đến sự phát triển của vành đai « phía Đông »
mà trong đó có dự án quy hoạch khu đô thị « Carré
de Soie » Mục tiêu chính của dự án loại này là tạo ra
một trung tâm thứ hai dựa trên hệ thống giao thông
công cộng được xây dựng trước để phát huy giá trị
đất và bất động sản Trên thực tế, sự phát triển đô
thị của Lyon không nhắm đến việc tăng mật độ ở khu
trung tâm mà là tạo ra những khu đô thị xung quanh
khu trung tâm lịch sử Đây chính xác là điều mà dự án
« Carré de Soie » đáp ứng
Ở cấp độ khu đô thị, dự án cải tạo đô thị này sẽ cho
phép thúc đẩy sự phát triển của khu vực và phát huy
giá trị của một khu vực dễ tiếp cận giao thông, có
cảnh quan đẹp và di sản đáng chú ý
Địa điểm khu vực cần quy hoạch « Carré de Soie ».
« Carré de Soie » sẵn sàng đón tiếp một trong những dự
án đô thị lớn, tiên phong trong quá trình chuyển đổi của vành đai thứ nhất Mang đến chất lượng ngang bằng với những dự án lớn ở khu trung tâm là câu trả lời thực sự tại khu vực đang biến đổi này.
« Carré de Soie » - Vaulx-en-Velin một địa điểm mang dấu
ấn đậm nét của chính sách xây dựng những khu chung cư
lớn vào những năm 60.
Quá trình lâu dài của dự án đô thị 1999-2004: Khởi xướng dự án, nhận thức về những thế mạnh của khu vực; từ ý tưởng khu giải trí và thương mại đến ý tưởng
dự án đô thị.
2004-2007: Phác thảo những nét chính của dự án đô thị Bruno Dumetier, quy hoạch sư trưởng, làm việc với các chủ thể khác nhau của địa phương và thành phố nhằm xây dựng những nguyên tắc nền tảng để khởi động dự án
2007-2025: Giai đoạn quy hoạch, đầu tư, xây dựng
Trang 154 Chứng nhận HQE: một công cụ quy hoạch đô thị bền vững
Theo bài tham luận của ông Cosmin COTORA, CERWAY.
Chứng nhận HQE không chỉ dành cho các các công
trình xây dựng (nhà ở và tòa nhà với chức năng khác)
mà còn được áp dụng cho các dự án quy hoạch (tất
cả dự án không phân biệt quy mô, tính chất công hay
tư, bối cảnh địa phương, mục đích: cải tạo hoặc mở
rộng, đô thị hoặc nông thôn, môi trường sống và/
hoặc các hoạt động)
Những nhận định ban đầu của phương pháp tiếp cận
quy hoạch HQE:
- Hiệu quả môi trường của một tòa nhà HQE cần được
xem xét trong một dự án quy hoạch đô thị trọn vẹn;
- Việc đặt các tòa nhà HQE cạnh nhau không ra một
Mục tiêu của phương pháp tiếp cận quy hoạch HQE
là đảm bảo sức hấp dẫn, tiện nghi (của những người dân tương lai), sự gắn kết xã hội, sự bảo vệ và cải thiện môi trường, khả năng thích ứng và sử dụng nguồn lực có trách nhiệm của một dự án
Ở mỗi giai đoạn của dự án, để đảm bảo sự hài hòa và đạt chứng nhận cuối cùng của dự án, cần:
- ghi nhận các mong đợi của những chủ thể liên quan đến dự án và cập nhật chúng;
- đảm bảo sự phù hợp giữa mục tiêu, cách thức, yêu cầu về quy định và tính khả thi về kỹ thuật, kinh tế;
- lập kế hoạch những nhiệm vụ và trách nhiệm của mỗi bên cũng như ở từng giai đoạn của dự án;
- xác định quy trình lập, phê duyệt, phổ biến, cập nhật, giữ gìn những tài liệu của dự án để đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc và duy trì hiệu quả
Hiệu quả của hệ thống quản lý để đảm bảo chứng nhận
của dự án quy hoạch được đánh giá ở mọi giai đoạn
thông qua 17 chủ đề.
Những chủ đề này có thể được sử dụng và điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh địa phương để trở thành những tiêu chí nhằm thiết kế một dự án cải tạo đô thị
và và giám sát quá trình thực hiện dự án
Trang 16Nhiệm vụ này bao gồm việc triển khai dự án đô thị: mua lại đất và xây dựng cơ sở hạ tầng, mua lại các tòa nhà và xây dựng lại, xây dựng công trình công cộng sau đó bàn giao cho chính quyền địa phương, bán đất
đã có hạ tầng cho các chủ đầu tư thứ cấp
Hai là, EPASE có nhiệm vụ phát triển kinh tế EPASE
đóng góp vào chiến lược kinh tế của địa phương bằng cách xác định những lĩnh vực cần thu hút đầu tư ở các khu vực dự án và kế hoạch hành động cần thiết để triển khai EPASE góp phần quảng bá và thương mại hóa những dự án này đến các tổ chức kinh tế và cơ quan thể chế
Để thực hiện những dự án đã lập kế hoạch trong giai đoạn 2015-2020, EPASE nhắm đến việc thúc đẩy quá trình cải tạo đô thị, chuyển tiếp sang thời kỳ hậu công nghiệp ở Saint-Etienne và khẳng định vị thế trung tâm kinh tế lớn thứ hai của vùng đô thị Lyon Về mặt chiến lược thực hiện, EPASE là một công cụ để tăng cường phát triển kinh tế của Saint-Etienne, tăng sức hấp dẫn về nơi ở của đô thị và phát huy hiệu ứng đòn bẩy của đầu tư công
5 Một cách tiếp cận thực tế và khả thi cho quy hoạch đô thị bền vững
EPASE chịu trách nhiệm thực hiện tất cả các hoạt động để tạo thuận lợi cho quy hoạch, cải tạo đô thị và phát triển kinh tế ở các khu vực nằm bên trong phạm vi hoạt động của EPASE.
Theo bài tham luận của ông Stéphane QUADRIO,
EPASE
Ban quản lý dự án quy hoạch đầu tư xây dựng đô
thị thành phố Saint-Etienne (EPASE), được thành lập
vào tháng 1 năm 2007, là kết quả của quan hệ đối tác
giữa Chính phủ và chính quyền địa phương (Thành
phố Saint-Etienne, Cộng đồng đô thị Saint-Etienne,
Tỉnh Loire và Vùng Auvergne Rhône-Alpes), để thúc
đẩy quá trình cải tạo đô thị Saint-Etienne Dự án đô
thị Saint-Etienne được đánh giá là Dự án mang lợi
ích quốc gia
Trong khu vực 970ha, EPASE chịu trách nhiệm đẩy
nhanh quá trình quy hoạch, cải tạo đô thị và phát
triển kinh tế của thành phố EPASE đóng góp vào việc
tăng cường sức hấp dẫn của Saint-Etienne trong vùng
đô thị Lyon
EPASE có hai nhiệm vụ Một là, quy hoạch đầu tư
xây dựng đô thị Đây là ngành nghề cốt lõi: EPASE
là chủ đầu tư cấp 1 và đóng vai trò kết nối các chủ
đầu tư thứ cấp trong các dự án quy hoạch đầu tư xây
dựng đô thị mà EPASE quản lý Ngoài ra EPASE còn bổ
sung cho hoạt động của các chủ thể khác (Thành phố,
Cộng đồng đô thị, Tỉnh, Vùng, Chính phủ, Cơ quan
quy hoạch đô thị, Trung tâm phát triển quỹ đất…)