Dao động điện từ tự do trong mạch dao động 1> Định luật biến thiên điện tích và cường độ dòng điện trong một mạch dao động lí tưởng Sự biến thiên điện tích trên một q = q0cosωt + ϕ i =
Trang 1ÔN TẬP CHƯƠNG IV-SÓNG ĐIỆN TỪ- CT NÂNG CAO 18/4/09
@ MẠCH DAO ĐỘNG – DAO ĐỘNG ĐIỆN TỪ
I Mạch dao động :
- Gồm một tụ điện mắc nối tiếp với một cuộn cảm thành mạch kín
- Nếu r rất nhỏ (≈ 0): mạch dao động lí tưởng
II Dao động điện từ tự do trong mạch dao động
1> Định luật biến thiên điện tích và cường độ dòng điện trong một mạch dao động lí tưởng
Sự biến thiên điện tích trên một
q = q0cos(ωt + ϕ) i = - q0ωsin(ωt + ϕ) = I0cos(ωt+ϕ+ π/2) + Điện tích q của một bản tụ điện và cường độ
dòng điện i trong mạch dao động biến thiên điều hoà theo thời gian; i nhanh pha π/2 so với q I0 = Q0ω
Nếu ϕ = 0 thì q = q0cosωt i = I0cos(ωt+π/2)
2> Định nghĩa dao động điện từ: Sự biến thiên điều hoà theo thời gian của điện tích q của một bản tụ điện và cường độ dòng điện i (hoặc
cường độ điện trường và cảm ứng từ ) trong mạch dao động được gọi là dao động điện từ tự do
3> Chu kì và tần số dao động riêng của mạch dao động( chu kì tần số của q và i)
LC ,ω = 0
0
I
Q T = 2 π LC , = π 0
0
T
1 2
f
LC , = 2 π0 0
I f Q (Tần số góc, chu kì, tần số ) chỉ phụ thuộc vào đặc tính của mạch( là L và C), không phụ thuộc vào yếu tố ngoài (Q 0 ,I 0 , v.v)
Tỉ lệ nghịch với ; Tỉ lệ nghịch với Tỉ lệ thuận với ; Tỉ lệ thuận với Tỉ lệ nghịch với ;Tỉ lệ nghịch với
Ví dụ 1: L tăng lên 4, C giữ nguyên T tăng 2; f và giảm 2 lần Ví dụ 2: L tăng lên 4, C giảm4 T; f và giữ nguyên
4>Năng lượng điện từ của mạch dao động
Năng lượng điện từ của mạch dao động bao gổm:
Năng lượng điện trường WC tập trung ở tụ điện Năng lượng từ trường WL tập trung ở cuộn cảm
W C = với q = Q0cosωt WC = W0 cos2ωt W L = với i = I0cos(ωt+π/2) WL = W0 sin2ωt
+ WC và WL biến thiên tuần hoàn với cùng chu kì T/ =T/2 ( cùng tần số f/ =2f) với T và f là chu kì và tần số của mạch dao động ( chu
kì tần số của q và i)
+ Trong mạch dao động có sự biến thiên tương hỗ giữa năng lượng điện trường và năng lượng từ trường : Khi WC tăng , thì WL giảm ( và ngược lại); phần WC tăng thêm bằng với phần WL giảm đi ( và ngược lại)
+ Năng lượng điện từ W = W C +W L == = = = hằng số ( bảo toàn)
III Dao động điện từ tắt dần- dao động điện từ duy trì trong mạch dao động
1> Dao động điện từ tắt dần: Trong thực tế mạch LC có điện trở thuần mặt dù bé Trong quá trình dao động điện do hiệu ứng jun –
Len-xơ mà năng lượng toàn phần ban đầu cung cấp cho mạch giảm dần theo thời gian, dẫn đến các biên độ dao động như điện tích, hiệu điện thế và cường độ dòng điện giảm
2>Dao động điện tự duy trì: Muốn có dao động điện từ không tắt dần ta có thể duy trì bằng cách cung cấp thêm năng lượng cho mạch để
bù vào phần năng lượng tiêu hao Một cách phổ biến để tạo ra dao động điện từ duy trì là dùng máy phát dao động điều hoà dùng tranzito
3> Sự tương tự điện - cơ:
a Sự giống nhau về quy luật biến đổi thời gian:
x // + ω2 x = 0 với:
ω =
x = Acos(ωt + ϕ)
v = -Aωsin(ωt + ϕ)
q // + ω2 q = 0 với:
ω =
q = q 0 cos(ωt + ϕ)
i = -q 0ωsin(ωt + ϕ)
b Sự tương tự giữa các đại lượng cơ và điện: li độ x ↔ điện tích q; vận tốc ↔cường độ dòng điện i; Khối lượng m ↔ hệ số tự cảm L
Độ cứng k ↔ nghịch đảo điện dung 1/C; Lực F ↔ hiệu điện thế u; Hệ số ma sát µ↔ điện trở R
@ ĐIỆN TỪ TRƯỜNG
Trang 21> Mối quan hệ giữa điện trường và từ trường ( Các giả thiết của Maxwell)
Từ trường biến thiên và điện trường xoáy Điện trường biến thiên và từ trường xoáy
Nội dung Nếu tại một nơi có từ trường biến thiên theo
thời gian thì tại nơi đó xuất hiện một điện trường xoáy.
Nếu tại một nơi có điện trường biến thiên theo thời gian thì tại nơi đó xuất hiện một từ trường xoáy
Đặc điểm của đường
sức Điện trường xoáy có đường sức khép kín bao quanh đường sức từ Đường sức của từ trường khép kín, bao quanh đường sức điện
Cơ sở phát hiện hoặc
cơ sở lập luận Thí nghiệm cảm ứng điện từ của faradây là cơ sở phát hiện ra điện trường xoáy Sự xuất hiện từ trường của dòng điện dịch là cơ sở giúp ta khẳng định kết luận "Xung quanh một điện trường biến thiên
xuất hiện một từ trường"
* Chú ý: Điện trường biến thiên theo thời gian tương ứng với một dòng điện gọi là dòng điện dịch
2> Dòng điện dẫn và dòng điện dịch
Bản chất Dòng chuyển dời có hướng của hạt mang điện
Đặc điểm - Chạy bên trong vật dẫn
- Đường sức từ khép kín, bao quanh dòng điện dẫn
- Đo được cường độ dòng điện bằng am pe kế
- Chạy bên trong điện môi ( trong tụ điện
- Đường sức từ khép kín, bao quanh dòng điện dịch ( bao quanh dường sức điện)
- Không đo được cường độ dòng điện bằng am pe kế
3> Điện từ trường
Điện tích tạo ra
ĐIỆN
TRƯỜNG
Từ trường biến thiên theo thời gian tạo ra ĐIỆN TRƯỜNG
Dòng điện dẫn tạo ra
TỪ TRƯỜNG
Điện trường biến thiên theo thời gian tạo ra TỪ TRƯỜNG
+ Mỗi biến thiên theo thời gian của từ trường đều sinh ra trong không gian xung quanh một điện trường xoáy biến thiên theo thời gian, và ngược lại, mỗi biến thiên theo thời gian của điện trường cũng sinh ra một từ trường biến thiên theo thời gian trong không gian xung quanh
+ Điện trường và từ trường không tồn tại riêng biệt chúng họp lại thành một trường duy nhất gọi là điện từ trường + Từ trường biến thiên càng nhanh thì cường độ điện trường xoáy càng lớn và ngược lại
Đường sức
điện : hở
Đường sức điện : khép kín
Đường sức từ : khép kín
Đường sức từ : khép kín
@ SÓNG ĐIỆN TỪ
1> Định nghĩa sóng điện từ : Quá trình lan truyền trong không gian của điện từ trường biến thiên tuần hoàn theo thời gian là một quá trình
sóng, sóng đó được gọi là sóng điện từ
2>Đặc điểm của sóng điện từ
+ Sóng điện từ lan truyền trong mọi môi trường với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng trong môi trường đó
+ Sóng điện từ truyền được trong chân không với vận tốc c = 3.108(m/s), giữa bước sóng và tần số liên hệ theo công thức : λ =
+ Sóng điện từ mang năng lượng Mật độ năng lượng sóng điện từ tăng theo luỹ thừa bậc bốn của tần số sóng
+ Trong quá trình lan truyền sóng điện từ tại mỗi điểm trên phương truyền các véc tơ và vuông góc với nhau và vuông góc với phương truyền sóng Sóng điện từ là sóng ngang
+ Sóng điện từ có đầy đủ các tính chất như sóng cơ học như : Phản xạ, khúc xạ, giao thoa, sóng dừng…
@ THÔNG TIN BẰNG SÓNG VÔ TUYẾN ĐIỆN.
1> Anten:
a Mạch dao động hở:
+ Trong mạch dao động kín LC điện trường biến thiên chủ yếu tập trung bên trong tụ điện và từ trường biến thiên chủ yếu tập trung bên trong cuộn cảm Mạch không có khả năng bức xạ sóng điện từ
+Nếu các bản tụ lệch đi không còn song song nữa và các vòng dây của cuộn cảm xa nhau thì đường sức điện trường và đường sức từ vượt
ra khỏi mạch đi vào không gian Mạch phát được sóng điện từ
+ Các bản tụ càng lệch thì khả năng phát sóng của mạch càng lớn Nếu các bản tụ lệch nhau một góc 1800 thì khả năng phát sóng của mạch
là cực đại
+ Trong thực tế người ta dùng một dây dẫn dài, chính giữa có cuộn cảm, đầu trên để hở đầu dưới tiếp đất Hệ thống này gọi là anten.
b Anten phát và thu:
+Anten phát: Đặt cuộn La của anten gần cuộn L của mạch dao động trong máy phát Mạch dao động trong máy phát được duy trì với tần
số f, do cuộn La đặt gần cuộn L nên nhờ hiện tượng cảm ứng điện từ mà trong anten có dao động điện từ với tần số f, khi đó các electrôn trong anten dao động dọc theo phương anten cũng với với tần số f và anten bức xạ được sóng điện từ cũng với tần số đó
+Anten thu- mạch chọn sóng :
* Mắc anten thu với một mạch dao động LC, các electrôn trong anten dao động dọc theo anten với tất cả các tần số do các đài phát khác nhau truyền đến, khi đó trong mạch LC cũng xảy ra dao động điện từ với tất cả các tần số đó
Trang 3*Chọn sĩng : Để thu được sĩng cĩ tần số f của một đài nhất định, người ta điều chỉnh điện dung C của mạch LC nhằm thay đổi tần số dao
động riêng của mạch này để nĩ trùng với tần số đài muốn thu Khi đĩ trong mạch LC xảy ra cộng hưởng, và dao động với tần số f trong
mạch LC cĩ biên độ lớn hơn hẳn các dao động cĩ tần số khác Lúc này máy thu đã thực hiện được sự chọn sĩng
2> Nguyên tắc thơng tin bằng vơ tuyến điện:
a Ở máy phát:
+ Ở máy phát thơng tin cần truyền đi (âm thanh hay hình ảnh) được biến thành dao động điện nhờ các thiết bị thích hợp Người ta dùng dao động điện này để làm biến đổi một cách tương ứng biên độ, tần số hoặc pha của dao động điện cao tần được tạo ra tại máy phát ( sự biến điệu - điều biến)
+ Dao động cao tần sau khi đã điều biến được khuyếch đại và nhờ Anten phát bức xạ ra ngồi khơng gian dưới dạng sĩng điện từ
b Ở máy thu:
+ Sau khi nhận được dao động cao tần biến điệu từ anten thu, người ta phải tách dao động điện của thơng tin cần truyền ra khỏi dao động
cao tần., quá trình này gọi là quá trình tách sĩng.
+ Dao động điện của thơng tin sau khi tách được khuyếch đại rồi đưa đến bộ phận tái hiện thơng tin ( loa, bộ biến đổi điện - quang) Âm thanh và hình ảnh được tái hiện giống hệt âm thanh và hình ảnh cần truyền
3> Sự truyền sĩng vơ tuyến điện trên trái đất:
+ Sĩng vơ tuyến : Sĩng điện từ dùng để thơng tin liên lạc
+ Để thực hiện được thơng tin liên lạc thì sĩng điện từ phát ra từ đài phát phải đến được đài thu Hình dạng, tính chất vật lý của mặt đất,
và trạng thái của khí quyển (tầng điện li) ảnh hưởng rất lớn đến sự lan truyền của sĩng điện từ
+ Các dải sĩng vơ tuyến và mục đích thơng tin:
Sĩng dài (λ>3000m) và sĩng trung
(λ=100÷3000m):
Sĩng ngắn : (10 ÷ 100)(m) Sĩng cực ngắn :( λ< 10)(m) + Sĩng này bị phản xạ ở tầng điện
ly và cĩ khả năng đi vịng quanh
các vật cản trên mặt đất
+ Mặt đất và tầng điện ly cũng hấp
thụ sĩng này nên sĩng này khơng
truyền đi quá xa trên mặt đất, do đĩ
nĩ dùng để liên lạc ở khoảng cách
trung bình trên mặt đất
+ Sự truyền của sĩng này là do sự phản xạ qua lại nhiều lần giữa tầng điện li và mặt đất
+ Với một máy phát cĩ cơng suất lớn thì sĩng này cĩ thể truyền đến được mọi điểm trên mặt đất
+ Sĩng này cĩ năng lượng lớn nhất, và khơng bị tầng điện li phản xạ và hấp thụ nên chúng truyền thẳng
+ Sĩng này được ứng dụng trong vơ tuyến truyền hình và thơng tin vũ trụ
+Trong vơ tuyến truyền hình để thơng tin đi xa trên mặt đất thì người ta phải dùng các đài tiếp sĩng trung gian trên mặt đất, hoặc trên các vệ tinh nhân tạo, để thu sĩng của đài phát và phát lại sĩng này theo một hướng nhất định
-TRẰC
NGHIỆM -@ MẠCH DAO ĐỘNG – DAO ĐỘNG ĐIỆN TỪ
1> Chọn phương án Đúng Dao động điện từ trong mạch LC là quá trình:
A biến đổi khơng tuần hồn của điện tích trên tụ điện B biến đổi theo hàm số mũ của chuyển động
C chuyển hố tuần hồn giữa năng lượng từ trường và năng lượng điện trường D bảo tồn hiệu điện thế giữa hai bản cực tụ điện 2> Trong một mạch dao động LC cĩ tụ điện là 5µF, cường độ tức thời của dịng điện là i = 0,05sin2000t(A) Độ tự cảm của tụ cuộn cảm là:
3> Trong một mạch dao động LC cĩ tụ điện là 5µF, cường độ tức thời của dịng điện là i = 0,05sin2000t(A) Biểu thức điện tích trên tụ là:
A q = 2.10-5sin(2000t - π/2)(A) B q = 2,5.10-5sin(2000t - π/2)(A)
C q = 2.10-5sin(2000t - π/4)(A) D q = 2,5.10-5sin(2000t - π/4)(A)
4> Một mạch dao động LC cĩ năng lượng 36.10-6J và điện dung của tụ điện C là 25µF Khi hiệu điện thế giữa hai bản tụ là 3V thì năng lượng tập trung ở cuộn cảm là:
A WL = 24,75.10-6J B WL = 12,75.10-6J C WL = 24,75.10-5J D WL = 12,75.10-5J
5a> Dao động điện từ tự do trong mạch dao động là một dịng điện xoay chiều cĩ:
lớn
6> Bước sóng của sóng điện từ ø được tính bằng công thức
7> Mạch dao động điện từ điều hịa gồm cuộn cảm L và tụ điện C, dao động tự do với tần số:
2
L
f
C
π
LC
π
LC
π
2
f
LC
π
8> Tìm phát biểu sai về năng lượng trong mạch dao động LC:
A Năng lượng của mạch dao động gồm cĩ năng lượng điện trường tập trung ở tụ điện và năng lượng từ trường tập trung ở cuộn cảm
B Năng lượng điện trường và năng lượng từ trường cùng biến thiên tuần hồn với tần số của dịng điện xoay chiều trong mạch
C Khi năng lượng điện trường trong tụ giảm thì năng lượng từ trường trong cuộn cảm tăng lên và ngược lại
Trang 4D Tại mọi thời điểm, tổng năng lượng điện trường và năng lượng từ trường là không đổi, nói cách khác, năng lượng của mạch dao động được bảo toàn
9> Nếu điện tích trên tụ của mạch LC biến thiên theo công thức q = Q0sinωt Tìm biểu thức sai trong các biểu thức năng lượng của mạch
LC sau đây:
C 4
Q t sin C 2
Q C 2
q 2
qu 2
Cu W
2 0 2
2 0 2 2
ω
=
=
=
=
®
C 2
Q t cos C
Q 2
Li W
2 0 2
2 0 2
C 2
Q W W W
2 0
t = = +
D Năng lượng dao động:
C 2
Q 2
Q L 2
LI W W W
2 0
2 0 2 2
0
+
10> Một mạch dao động gồm một tụ điện có điện dung 0,1µF và một cuộn cảm có hệ số tự cảm 1mH Tần số của dao động điện từ riêng trong mạch sẽ là:
A 1,6.104 Hz; B 3,2.104Hz; C 1,6.103 Hz; D 3,2.103 Hz
11>Một mạch dao động gồm một cuộn cảm có L và một tụ điện có điện dung C thực hiện dao động điện từ không tắt Giá trị cực đại của hiệu điện thế giữa hai bản tụ điện bằng Umax Giá trị cực đại của cường độ dòng điện trong mạch là:
A Imax = Umax LC; B
C
L U
L
C U
LC
U
12> Mạch dao động điện từ điều hoà có cấu tạo gồm:
A nguồn điện một chiều và tụ điện mắc thành mạch kín B nguồn điện một chiều và cuộn cảm mắc thành mạch kín
C nguồn điện một chiều và điện trở mắc thành mạch kín D tụ điện và cuộn cảm mắc thành mạch kín
13> Mạch dao động điện từ điều hoà LC có chu kỳ
A phụ thuộc vào L, không phụ thuộc vào C B phụ thuộc vào C, không phụ thuộc vào L
C phụ thuộc vào cả L và C D không phụ thuộc vào L và C
14> Mạch dao động điện từ điều hoà gồm cuộn cảm L và tụ điện C, khi tăng điện dung của tụ điện lên 4 lần thì chu kỳ dao động của mạch
15> Nhận xét nào sau đây về đặc điểm của mạch dao động điện từ điều hoà LC là không đúng?
A Điện tích trong mạch biến thiên điều hoà B Năng lượng điện trường tập trung chủ yếu ở tụ điện
C Năng lượng từ trường tập trung chủ yếu ở cuộn cảm D Tần số dao động của mạch phụ thuộc vào điện tích của tụ điện 16> Cường độ dòng điện tức thời trong mạch dao động LC có dạng i = 0,05sin2000t(A) Tần số góc dao động của mạch là
17> Mạch dao động LC gồm cuộn cảm có độ tự cảm L = 2mH và tụ điện có điện dung C = 2pF, (lấy π2 = 10) Tần số dao động của mạch là
18> Cường độ dòng điện tức thời trong mạch dao động LC có dạng i = 0,02cos2000t(A) Tụ điện trong mạch có điện dung 5πF Độ tự cảm của cuộn cảm là
19> Mạch dao động điện từ điều hoà LC gồm tụ điện C = 30nF và cuộn cảm L =25mH Nạp điện cho tụ điện đến hiệu điện thế 4,8V rồi cho tụ phóng điện qua cuộn cảm, cường độ dòng điện hiệu dụng trong mạch là
20> Mạch dao động LC có điện tích trong mạch biến thiên điều hoà theo phương trình q = 4cos(2π.104t)µC Tần số dao động của mạch là
21> Mạch dao động điện từ gồm tụ điện C = 16nF và cuộn cảm L = 25mH Tần số góc dao động của mạch là
A ω = 200Hz B ω = 200rad/s C ω = 5.10-5Hz D ω = 5.104rad/s
22> Tụ điện của mạch dao động có điện dung C = 1µF, ban đầu được tích điện đến hiệu điện thế 100V, sau đó cho mạch thực hiện dao động điện từ tắt dần Năng lượng mất mát của mạch từ khi bắt đầu thực hiện dao động đến khi dao động điện từ tắt hẳn là bao nhiêu?
23> Người ta dùng cách nào sau đây để duy trì dao động điện từ trong mạch với tần số riêng của nó?
A Đặt vào mạch một hiệu điện thế xoay chiều B Đặt vào mạch một hiệu điện thế một chiều không đổi
C Dùng máy phát dao động điện từ điều hoà D Tăng thêm điện trở của mạch dao động
24> Mạch dao động điện từ điều hòa gồm cuộn cảm L và tụ điện C, khi tăng điện dung của tụ điện lên 4 lần thì chu kì dao động của mạch :
25> Mạch dao động điện từ điều hòa gồm cuộn cảm L và tụ điện C, khi tăng độ tự cảm của cuộn cảm lên 2 lần và giảm điện dung của tụ điện đi 2 lần thì tần số dao động của mạch :
Trang 526> Trong mạch dao động có sự biến thiên tương hỗ giữa
C điện tích và dòng điện D năng lượng điện trường và năng lượng từ trường
27 > Điện tích của một bản tụ điện trong một mạch dao động lí tưởng biến thiên theo thời gian theo hàm số q = q0cosωt Biểu thức của cường độ dòng điện trong mạch sẽ là i = I0cos(ωt + ϕ) với :
28>Tần số dao động riêng f của một mạch dao động tí tưởng phụ thuộc như thế nào vào điện dung C của tụ điện và độ từ cảm L của cuộn cảm trong mạch ?
C f tỉ lệ thuận với và tỉ lệ nghịch D f tỉ lệ nghịch với và tỉ lệ thuận
29> Nhận xét nào sau đây về đặc điểm của mạch dao động điện từ điều hoà LC là không đúng?
A Điện tích trong mạch biến thiên điều hoà B Năng lượng điện trường tập trung chủ yếu ở tụ điện
C Năng lượng từ trường tập trung chủ yếu ở cuộn cảm D Tần số dao động của mạch phụ thuộc vào điện tích của tụ điện
30> Chọn câu sai.Năng luợng điện từ của mạch dao động
A bằng tổng năng lượng điện trường và năng lượng từ trường
B gồm năng lượng điện trượng tập trung ở cuộn cảm và năng lượng từ trường tập trung ở tụ điện
C.không thay đổi theo thời gian, nếu không mất mát năng lượng
D.bằng năng lượng điện trường ở thời điểm dòng điện qua mạch bằng 0
31> Biểu thức của năng lượng điện trường trong tụ điện là W = Năng lượng điện trường trong tụ điện của một mạch dao động biến thiên như thế nào theo thời gian ?
A Biến thiên điều hoà theo thời gian với chu kì 2T B Biến thiên điều hoà theo thời gian với chu kì T
C Biến thiên điều hoà theo thời gian với chu kì T/2 D Không biến thiên điều hoà theo thời gian
( T là chu kì biến thiên của điện tích của tụ điện)
32>Mạch dao động lý tưởng LC, khi dùng tụ C1 thì tần số là f1 = 30 kHz, khi dùng tụ C2 thì tần số riêng f2 = 40 kHz Khi dùng tụ C1 và C2 ghép song song thì tần số dao động riêng là :
A 24 kHz B 38 kHz C 50 kHz D Kết quả khác
33>Mạch dao động lý tưởng LC C = 0.5 µF, hiệu điện thế cực đại trên 2 bản tụ là 6 (v) thì năng lượng điện từ của mạch dao động là :
A 8.10-6(J) B 9.10-6(J) C 9.10-7(J) D Kết quả khác
34> Trong máy phát dao động điện từ duy trì thì bộ phận điều khiển việc cung cấp năng lượng bù cho mạch LC là bộ phận nào?
35>Dao động điện từ trong mạch LC đóng kín khi tụ đã tích điện là :
A Dao động tự do B Dao động điều hoà C Dao động cưµng bức D Sự tự dao động
36>Mạch LC trong máy phát dao động điện từ duy trì khi hoạt động là :
C Nguồng dao động điện từ duy trì với mọi tần số D Nguồn dao động điện từ duy trì với tần số riêng của mạch LC
@ ĐIỆN TỪ TRƯỜNG
1> Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về điện từ trường?
A Khi từ trường biến thiên theo thời gian, nó sinh ra một điện trường xoáy
B Khi điện trường biến thiên theo thời gian, nó sinh ra một từ trường xoáy
C Điện trường xoáy là điện trường mà các đường sức là những đường cong
D Từ trường xoáy có các đường sức từ bao quanh các đường sức điện
2> Chọn câu Đúng Trong điện từ trường, các vectơ cường độ điện trường và vectơ cảm ứng từ luôn:
C có phương vuông góc với nhau D có phương lệch nhau góc 450
3> Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Điện trường tĩnh là điện trường có các đường sức điện xuất phát từ điện tích dương và kết thúc ở điện tích âm
B Điện trường xoáy là điện trường có các đường sức điện là các đường cong kín
C Từ trường tĩnh là từ trường do nam châm vĩnh cửu đứng yên sinh ra
D Từ trường xoáy là từ trường có các đường sức từ là các đường cong kín
4> Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Dòng điện dẫn là dòng chuyển động có hướng của các điện tích
B Dòng điện dịch là do điện trường biến thiên sinh ra
C Có thể dùng ampe kế để đo trực tiếp dòng điện dẫn
D Có thể dùng ampe kế để đo trực tiếp dòng điện dịch
5> Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về điện từ trường?
Trang 6A Điện trường trong tụ điện biến thiên sinh ra một từ trường giống từ trường của một nam châm hình chữ U
B Sự biến thiên của điện trường giữa các bản của tụ điện sinh ra một từ trường giống từ trường được sinh ra bởi dòng điện trong dây dẫn nối với tụ
C Dòng điện dịch là dòng chuyển động có hướng của các điện tích trong lòng tụ điện
D Dòng điện dịch trong tụ điện và dòng điện dẫn trong dây dẫn nối với tụ điện có cùng độ lớn, nhưng ngược chiều
6> Ở đâu xuất hiện điện từ trường?
A xung quanh một điện tích đứng yên B Xung quanh một dòng điện không đổi
7> Trong trường hợp nào sau đây xuất hiện điện từ trường ?
A êlectron chuyển động trong dây dẫn thẳng B êlectron chuyển động trong dây dẫn tròn
C êlectron chuyển động trong ống dây điện D êlectron trong đèn hình vô tuyến đến va chạm vào màn hình
8> Một dòng điện một chiều không đổi chạy trong một dây kim loại thẳng.Xung quanh dây dẫn
9> Điện từ trường xuất hiện trong vùng không gian nào dưới đây ?
A Xung quanh một quả cầu tích điện B Xung quanh một hệ hai quả cầu tích điện trái dấu
C Xung quanh một ống dây điện D Xung quanh một tia lửa điện
10> Chỉ ra câu phát biểu sai Xung quanh một điện tích dao động
11> Điện từ trường xuất hiện tại chỗ nảy ra tia chớp vào lúc nào ?
A Vào đúng lúc ta nhìn thấy tia chớp B Trước lúc ta nhìn thấy tia chớp một khoảng thời gian rất ngắn
C Sau lúc ta nhìn thấy tia chớp thột khoảng thời gian rất ngắn D Điện từ trường không xuất hiện tại chỗ có tia chớp
12> Đặt một hộp kín bằng sắt trong điện từ trường trong hộp kín sẽ
A có điện trường B có từ trường C có điện từ trường D không có điện từ trường
13> Chỉ ra câu nói có nội dung sai
A Điện trường tĩnh tồn tại xung quanh điện tích B Từ trường tồn tại xung quanh dòng điện
C Điện trường tĩnh tồn tại ở nơi có từ trường biến thiên D Điện từ trường chỉ tồn tại trong trạng thái đang lan truyền 14> Khi cho một dòng điện xoay chiều chạy trong một dây dẫn bằng kim loại, xung quanh dây dẫn sẽ có:
15> Khi phân tích thí nghiệm về hiện tượng cảm ứng điện từ, ta phát hiện ra :
16>Hiện tượng nào dưới đây giúp ta khẳng định kết luận "Xung quanh một điện trường biến thiên xuất hiện một từ trường" ? Đó là sự xuất hiện
A từ trường của dòng điện thẳng B từ trường của dòng điện tròn
C từ trường của dòng điện dẫn D từ trường của dòng điện dịch
17> Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Điện trường biến thiên theo thời gian, nó sinh ra một từ trường xoáy
B Từ trường biến thiên theo thời gian, nó sinh ra một điện trường xoáy
C Trường xoáy là trường có đường sức không khép kín
D Trường xoáy là trường có đường sức khép kín
18> Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về điện từ trường?
A Không thể có điện trường hoặc từ trường tồn tại riêng biệt, độc lập nhau
B Điện trường và từ trường là hai mặt thể hiện khác nhau của một loại trường duy nhất gọi là điện từ trường
C Điện trường lan truyền được trong không gian
D Điện từ trường không lan truyền được trong chân không
19> Chỉ ra câu sai
A Điện trường gắn liền với điện tích B Từ trường gắn liền với dòng điện
C Điện từ trường gắn liền với điện tích và dòng điện D Điện từ trường xuất hiện ở chỗ có điện trường hoặc từ trường biến thiên 20>Dòng điện xoay chiều đi qua tụ điện là do :
A Các hạt mang điện tự do dao động từ bản cực này sang bản cực kia
B Trong tụ có một điện từ trường biến thiên cùng tần số với nguồn điện xoay chiều
C Chất điện môi của tụ dẫn điện xoay chiều
D Trong tụ điện có một dòng điện cosh ra nhờ sự dịch chuyển có hướng của cá điện tích
@SÓNG ĐIỆN TỪ
1> Phát biểu nào sau đây về tính chất của sóng điện từ là không đúng?
A Nguồn phát sóng điện từ rất đa dạng, có thể là bất cứ vật nào tạo điện trường hoặc từ trường biến thiên
B Sóng điện từ mang năng lượng
C Sóng điện từ có thể bị phản xạ, khúc xạ, giao thoa
D Tốc độ lan truyền sóng điện từ trong chân không bằng vận tốc ánh sáng
2> Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về sóng điện từ?
Trang 7A Khi một điện tích điểm dao động thì sẽ có điện từ trường lan truyền trong không gian dưới dạng sóng
B Điện tích dao động không thể bức xạ sóng điện từ
C Tốc độ của sóng điện từ trong chân không nhỏ hơn nhiều lần so với tốc độ ánh sáng trong chân không
D Tần số của sóng điện từ chỉ bằng nửa tần số điện tích dao động
3> chọn câu đúng Trong quá trình lan truyền sóng điện từ, véc tơ và véc tơ luôn luôn:
A Trùng phương và vuông góc với phương truyền sóng B Biến thiên tuần hoàn theo không gian, không tuần hoàn theo thời gian
4> Sóng điện từ nào sau đây có khả năng xuyên qua tầng điện li?
5> Sóng điện từ nào sau đây bị phản xạ mạnh nhất ở tầng điện li?
6> Sóng điện từ nào sau đây được dùng trong việc truyền thông tin trong nước?
7> Chọn câu phát biểu đúng
A Trong sóng điện từ, dao động của điện trường sớm pha so với dao động của từ trường
B Trong sóng điện từ, dao động của từ trường trễ pha so với dao động của điện trường
C Trong sóng điện từ, dao động của từ trường trễ pha π so với dao động của điện trường
D Tại mỗi điểm trên phương truyền của sóng điện từ thì dao động của cường độ điện trường đồng pha với dao động của cảm ứng từ 8> Chọn câu sai khi nói về sóng điện từ:
A.Điện trường và từ trường dao động cùng tần số B.Các vectơ và vuông góc với nhau
C.Tại mỗi điểm trên phương truyền sóng, điện trường và từ trường dao động cùng pha
D.Sóng điện từ và sóng cơ học có cùng bản chất
9> Tìm phát biểu đúng về sóng điện từ
A Điện từ trường lan truyền trong không gian dưới dạng sóng gọi là sóng điện từ
B Sóng điện từ có phương dao động luôn là phương ngang
C Sóng điện từ không lan truyền được trong chân không
D Sóng điện từ có bản chất như sóng cơ học
10>Theo thứ tự tăng dần về tần số của sóng vô tuyến, thì sắp xếp nào sau đây là đúng?
A Sóng dài; sóng trung; sóng ngắn; sóng cực ngắn B Sóng dài; sóng ngắn ; sóng trung; sóng cực ngắn
C Sóng cực ngắn; sóng ngắn; sóng trung; sóng dài B Sóng cực ngắn; sóng ngắn; sóng dài; sóng trung
11> Đặc điểm nào trong số các đặc điểm dưới đây không phải là đặc điểm chung của sóng cơ và sóng điện từ ?
C Bị nhiễu xạ khi gặp vật cản D Truyền được trong chân không
12> Đặc điểm nào sau đây không phải là của sóng điện từ:
A.làm cho các phần tử vật chất dao động với tần số bằng tần số sóng khi sóng truyền qua B.là sóng ngang
13> Sóng điện từ và sóng âm không có tính chất chung nào sau đây:
A.mang năng lượng B.phản xạ, khúc xạ C.truyền được trong nước biển D.là sóng ngang
@ THÔNG TIN BẰNG SÓNG VÔ TUYẾN ĐIỆN (truyền thông bằng sóng điện từ)
1> Chọn câu Đúng Với mạch dao động hở thì vùng không gian
A quanh dây dẫn chỉ có từ trường biến thiên B quanh dây dẫn chỉ có điện trường biến thiên
C Bên trong tụ điện không có từ trường biến thiên D quanh dây dẫn có cả từ trường biến thiên và điện trường biến thiên 2> Việc phát sóng điện từ ở đài phát phải qua các giai đoạn nào, ứng với thứ tự nào?I Tạo dao động cao tần; II Tạo dao động âm tần; III Khuyếch đại dao động IV Biến điệu; V Tách sóng
A I, II, III, IV; B I, II, IV, III; C I, II, V, III; D I, II, V, IV
3> Việc thu sóng điện từ ở máy thu phải qua các giai đoạn, với thứ tự nào? I Chọn sóng; II Tách sóng; III Khuyếch đại âm tần; IV Khuyếch đại cao tần; V Chuyển thành sóng âm
A I, III, II, IV, V; B I, II, III, V; C I, II, IV, III, V; D I, II, IV, V
4> Sóng nào sau đây được dùng trong truyền hình bằng sóng vô tuyến điện?
5> Nguyên tắc thu sóng điện từ dựa vào
A hiện tượng cộng hưởng điện trong mạch LC B hiện tượng bức xạ sóng điện từ của mạch dao động hở
C hiện tượng hấp thụ sóng điện từ của môi trường D hiện tượng giao thoa sóng điện từ
6> Sóng điện từ trong chân không có tần số f = 150kHz, bước sóng của sóng điện từ đó là
7> Mạch chọn sóng của máy thu vô tuyến điện gồm tụ điện C = 880pF và cuộn cảm L = 20µH Bước sóng điện từ mà mạch thu được là
Trang 88> Chọn sóng ở đầu vào của máy thu vô tuyến điện gồm tụ điện C = 1nF và cuộn cảm ,L = 100µH (lấy π2 = 10) Bước sóng điện từ mà mạch thu được là
9> Một mạch dao động gồm một cuộn cảm có độ tự cảm L =1mH và một tụ điện có điện dung C = 0,1µF Mạch thu được sóng điện từ
có tần số nào sau đây?
10.>Ra đa định vị có khả năng
A Phát sóng điện từ B Thu sóng điện từ C Phát và thu D Phá tín hiệu của đối phương 11>Một mạch LC thu được sóng điện từ có bước sóng λ, người ta mắc một tụ C’ bằng C nối tiếp với C Hỏi mạch thu được sóng là bao nhiêu?
13>Một mạch LC thu được sóng điện từ có bước sóng λ, người ta mắc một tụ C’ bằng C song song với C Hỏi mạch thu được sóng là bao nhiêu?
14>Cho mạch một cuộn cảm mắc nối tiếp với một tụ điện C1 thì mạch thu được sóng điện từ có bước sóng λ1, thay tụ trên bằng tụ C2 thì mạch thu được sóng điện từ có λ2 Hỏi mắc đồng thời hai tụ song song với nhau rồi mắc vào cuộn cảm thì mạch thu được sóng có bước sóng là bao nhiêu?
A 2 (λ1 + λ2) B λ = (λ1 + λ2) 1/2 C λ = (λ1 λ2) 1/2 D λ2 = λ2 + λ2
15>Cho mạch một cuộn cảm mắc nối tiếp với một tụ điện C1 thì mạch thu được sóng điện từ có bước sóng λ1, thay tụ trên bằng tụ C2 thì mạch thu được sóng điện từ có λ2 Hỏi mắc đồng thời hai tụ nối tiếp với nhau rồi mắc vào cuộn cảm thì mạch thu được sóng có bước sóng
là bao nhiêu?
A 2 (λ1 + λ2) B λ = (λ1 + λ2) 1/2 C λ = (λ1 λ2) 1/2 D λ- 2 = λ- 2 1 + λ
-2 16>Cho mạch một cuộn cảm mắc nối tiếp với một tụ điện C1 thì mạch thu được sóng điện từ có tần số f1 , thay tụ trên bằng tụ C2 thì mạch thu được sóng điện từ có f2 Hỏi mắc đồng thời hai tụ song song với nhau rồi mắc vào cuộn cảm thì mạch thu được sóng có tần số là bao nhiêu?
A 2 (f1 + f2) B f = (f1 + f2)1/2 C f = (f1 f2)1/2 D f - 2 = f - 2 1 + f
-2 17>Cho mạch một cuộn cảm mắc nối tiếp với một tụ điện C1 thì mạch thu được sóng điện từ có tần số f1 , thay tụ trên bằng tụ C2 thì mạch thu được sóng điện từ có f2 Hỏi mắc đồng thời hai tụ nối tiếp với nhau rồi mắc vào cuộn cảm thì mạch thu được sóng có tần số là bao nhiêu?
A 2 (f1 + f2) B f = (f1 + f2)1/2 C f = (f1 f2)1/2 D f 2 = f 2 1 + f 2
18>Cho mạch LC, Biết cường độ dòng điện cực đại trong mạch là I0, điện tích cực đại trên hai bản tụ là Q0 Hỏi mạch trên có thể thu sóng điện từ có tần số góc ω là bao nhiêu?
19>Cho mạch LC để thu một dải sóng người ta mắc thêm một tụ C’ hỏi phải mắc thế nào để dải sóng thu được rộng nhất?
20> Mạch chọn sóng trong máy thu thanh có L = 5.10-6 (H), C = 2.10-8(F),R = 0 thì thu được sóng điện từ có bước sóng bằng bao nhiêu
A 590 (m) B 600 (m) C 610 (m) D Kết quả khác
21>sóng điện từ có tần số f = 100(MHz) là :
A Sóng dài B sóng trung C Sóng ngắn D Sóng cực ngắn
22>Nguyên tắc phát sóng điện từ là phải :
A Dùng mạch dao động LC dao động điều hoà B Đặt nguồn xoay chiều vào 2 đầu mạch LC
C Kết hợp mạch chọn sóng LC với anten D Kết hợp máy phát dao động điện từ duy trì với anten