BÀI THU HOẠCH CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN THCS MODUL 7, 14, 20

Mục tiêu, nội dung, phương pháp của kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp a.Mục tiêu Kế hoạch dạy học tích hợp nhằm nhìều mục tiêu khác nhau, cỏ thể xác định bổn mục tìêu lớn sau: Làm cho

BÀI THU HOẠCH CƠNG TÁC BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN THCS MODUL 7, 14, 20 NĂM HỌC 201 –

201…

Họ và tên giáo viên: Lê Ngọc Thảo

Sinh ngày : 11-5-1980

Trình độ chuyên mơn: Đại học

Chức vụ, tổ chuyên mơn: Giáo viên– Tổ Khoa Học Xã hội

Cơng việc chuyên mơn và kiêm nhiệm được giao: Giảng dạy mơn Thể dục khối 7, khối 8; Bồi dưỡng HSG năng khiếu

Modul THCS 7 : Hướng dẫn, tư vấn cho học sinh.

1 Quan niệm về hướng dẫn tư vấn cho học sinh

a/ Hướng dẫn:

- Là quá trình tác động có chủ định của chủ thể đến quá trình phát triển tự nhiên của đối tượng được hướng dẫn/ giúp đỡ nhằm làm cho người đó hiểu, chấm nhận và sử dụng được những năng lực, khả năng và những mối quan tâm của mình trong việc đạt đến những mục tiêu phải thực hiện

- Là chỉ bảo, dẫn dắt, cho biết phương hướng, cách thức tiến hành một hoạt động nào đó

b/ Tư vấn:

- Là quá trình tác động có định hướng của người tư vấn đến người được tư vấn nhằm đươa ra những gợi mở, định hướng, các phương án giải quyết khác nhau Trên cơ sở đó, người được tư vấn có thể tự tin lựa chọn phương án, cách giải quyết tình huống phù hợp với bản thân, nhằm giải quyết những khó khăn của nhiệm vụ đặt ra

- Tư vấn là tiến trình tương tác giữa người tư vấn và người được tư vấn, trong đó người tư vấn sử dụng những kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp của mình giúp người được tư vấn thấu hiểu hoàn cảnh của mình và tự giải quyến vấn đề của mình

- Có thể nói quan niệm tư vấn bằng 4 chữ T: Tiến trình, tương tác, thấu hiểu, tự giải quyết

+ Tiến trình: tư vấn cần một khoảng thời gian, có thể không phải chỉ gặp gỡ 1 lần mà có khi rất nhiều lần mới có kết quả rỏ rệt Tư vấn là triến trình bởi nó là một hoạt động có mỡ đầu, diến biến và có kết thúc

+ Tương tác: Tư vấn không phải là người tư vấn khuyên bảo người được tư vấn phải làm gì mà đó là cuộc trao đổi hai chiều

+ Thấu hiểu:Tư vấn không phải là người được tư vấn nhận ra mình là ai, đang trong hoàn cảnh nào, có thế mạnh, điểm yếu nào, đã sử dụng những biện pháp nào cho tình huống của mình, tại sao chưa có kết quả, những cái được và cái mất khi sử dụng một biện pháp nào đó

+ Tự giải quyết: Tư vấn không quyết định thay Trên cơ sở thấu hiểu hoàn cảnh của mình, người được tư vấn cân nhắc, lựa chọn biện pháp nào phù hợp nhất cho bản thân mình

2 Các lĩnh vực cần hướng dẫn, tư vấn cho học sinh THCS

a/ Hướng dẫn/ tư vấn về giáo dục:

- Giúp HS yếu, kém nhằm khắc phục hiện tượng lưu ban, bỏ học

- Giúp HS trung bình duy trì và cải thiện lực học của bản thân

- Giúp HS khá nâng cao sự tiến bộ của họ

b/ Hướng dẫn/ Tư vấn về ứng xử xã hội:

- Giúp HS tháo gở những vướng mắc riêng tư có quan hệ tới nhu cầu cá nhân, quan hệ với người khác

- Giúp HS hiểu được bản thân mình

- Có kĩ năng sống chung với người khác

- Tình yêu, giới tính và quan hệ với bạn khác giới

- Quan hệ, giao tiếp, ứng xử với gia đình, giáo viên và bạn bè

c/ Hướng dẫn/ tư vấn về phương pháp học tập

d/ Hướng dẫn/ tư vấn về tham gia các hoạt động xã hội

e/ Hướng dẫn/ tư vấn về thẩm mĩ

f/ Hướng dẫn/ tư vấn về tác hại của game online

g/ Hướng dẫn/ tư vấn về lợi ích cũng như tác hại của các trang mạng xã hội

h/ Hướng dẫn/ tư vấn về nghề nghiệp

BD modun 14

*Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp

Module THCS 14- Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp

Các yêu cầu của một kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp.

1 Yêu cầu đối với kế hoạch bài học:

Cấu trúc bài soạn phải bao quát đuợc tổng thể các phuơng pháp dạy học đa dạng

và nhiều chiều , tạo điều kiện vận dung phổi hợp những phuơng pháp dạy học, mềm dẻo và mức độ chi tiết để cĩ thể thích ứng đuợc với cả những giáo viên đã dày dặn kinh nghiệm lẫn những giáo viên trẻ mới ra trường hay giáo sinh thục tập sư phạm Đồng thời làm nổi bật hoạt động của học sinh như là thành phần cốt yếu

Bài soạn phải nêu đuợc các mục tiêu của tiết học Giáo viên cần phải xác định chính xác trọng tâm kiến thúc kỉ nàng cửa bài dạy, trên Cơ sở đĩ cĩ phương pháp dạy phù hợp Thơng qua phương pháp dạy, cách hối, rèn kỉ năng mà thầy giáo cỏ thể rèn luyện bồi dưỡng phát triển tư duy, phát triển trí thơng minh của học sinh Mục đích yêu cầu sẽ chỉ đạo tồn bộ nội dung kế hoạch thục tiến bài dạy và chính nội dung bài

dạy quy định mục đích yêu cầu chính vì vậy việc sác định mục đích yéu cầu là vấn đề hết súc quan trọng đòi hỏi sử dụng công, đòi hỏi ý thúc trách nhiệm cao của giáo viên lúc soạn bài

Bài soạn phải nêu được kết cấu và tiến trình cửa tiết học, bài soạn phải làm nổi bật các vấn đề sau: Sự phát triển logic từ giai đoạn này đến giai đoạn khác, tù phần kiến thức này' đến phần kiến thúc khác Giảng dạy phù hợp với quy luật nhân thức, dẫn giải, suy luận từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phúc tạp một cách có hệ thống Làm

rõ sụ phát triển tất yếu tù kiến thúc này đến kiến thúc khác Cụ thể là đâm bảo moi lĩên hệ logic giữa các phần, bảo đâm bài dạy là một hệ toàn vẹn, moi phần là một phân

hệ, các phân hệ gắn bỏ chăt chẽ tạo nên một hệ toàn vẹn

Bài soạn phải xác định được nội dung, phương pháp làm việc cửa thầy và trò trong cả tiết học: Đây là vấn đề hết súc quan trọng đổi với một tiết học Từ cho giáo vĩên nắm vững nội dung kiến thúc, vận dụng thành thạo kiến thúc đến cho truyền thụ cho được kiến thúc đó đến học sinh, để họ nắm bất và vận dụng được đòi hỏi ờ người thầy sụ động não, Muốn như vậy thầy giáo phải lụa chọn được phuơng pháp thích hợp úng với từng giờ giảng và trong bài soạn phải nêu được một cách cụ thể công việc của thầy và trò trong tiết học cụ thể xác định đồ dùng dạy học và phương pháp sử dụng chứng

2 Mục tiêu, nội dung, phương pháp của kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp

a.Mục tiêu

Kế hoạch dạy học tích hợp nhằm nhìều mục tiêu khác nhau, cỏ thể xác định bổn mục tìêu lớn sau:

Làm cho quá trình học tập cỏ ý nghĩa hơn bằng cách đặt các quá trình học tập

và nhận thúc trong hoàn cánh cỏ ý nghĩa đổi với HS chính vì vậy, việc học tập không tách rời cuộc sổng hằng ngày mà thường xuyÊn được lìên hệ và kết nổi trong mổi quan hệ với các tình huổng cụ thể mà HS sẽ gặp trong thục tiến, những tình huống cỏ

ý nghĩa với HS Nói một cách khác việc học ờ nhà trường hòa nhâp vào đòi sống thường ngày cửa học sinh Để thục hiện điều này, các môn học học riêng rẽ không thể thục hiện được vai trò trên mà cần phải có sự đóng góp cửa nhiều môn học, sự kết hợp cửa nhiều môn học

Phân biệt cái cốt yếu với cái thứ yếu Không thể dạy học một cách dàn trải, đồng đều, các quá trình học tập ngang bằng với nhau Bên cạnh những điều hữu ích, những kiến thúc và năng lục cơ bản cỏ những thú được dạy chỉ là “lí thuyết", không thật hữu ích Trong khi đỏ, giờ học trên lớp là có hạn, nhiều kiến thúc và năng lục cơ bản không đủ thời gian cần thiết

Giáo viên nên nhấn mạnh những quá trình học tập Cơ bản, chẳng hạn như: là cơ sờ của các quá trình học tập tiếp theo; là những kỉ năng quan trọng hoặc chứng cỏ ích trong cuộc sổng hằng ngày

Dạy sử dung kiến thức trong tình huống DHTH chú trọng tới việc thục hành, sú

dụng kiến thúc mà HS đã lĩnh hội đuợc, thay vì chỉ học tập lí thuyết mọi loại kiến thúc Mục tiêu cửa DHTH là huỏng tồi việc giáo dục HS thành con nguửi chú động, sáng tạo, cỏ năng lục làm việc trong sã hội cũng như làm chú cuộc sổng cửa bản thân sau này

Lập mổi liên hệ giữa các khái niệm đã học Một trong bổn mục tìêu cửa DHTH

là nhằm thiết lập mổi quan hệ giữa những khái niệm khác nhau cửa cùng một môn học cũng như cửa những môn học khác nhau ĐiỂu này sẽ giúp cho HS cỏ năng lục giải quyết các thách thúc bất ngờ gặp trong cuộc sổng, đòi hối người đổi mặt phẳi biết huy động những năng lục đã có không chỉ ờ một khía cạnh mà nhìều lĩnh vục khác nhau

để giải quyết

b Nội dung

Có bốn quan điễm khác nhau trong việc liên kết, tích hợp các môn học:

- Quan điểm trong “Nội bộ môn học" Theo quan điểm này chỉ tập trung chú yếu vào nội dung cửa môn học Quan điểm này nhằm duy trì các môn học riêng rẽ

- Quan điểm “đa môn" Quan điểm này theo định hướng: những tình huổng, những “đề tài", nội dung kiến thúc nào đó được xem xét, nghiên cứu theo những quan điểm khác nhau nghĩa là theo những môn học khác nhau, ví dụ, nghìên cứu giải bài Toán theo quan điểm Toán học, theo quan điểm Vật li, Sinh học Quan điểm này, những môn học tiếp tục tiếp cận một cách riêng rẽ và chỉ gặp nhau ờ một sổ thòi điểm trong quá trình nghiên cứu các đề tài Như vậy, các môn học chua thực sụ được tích hợp

- Quan điểm “lìên môn", trong đó chúng ta đề xuất những tình huổng chỉ cỏ thể được tiếp cận một cách hợp lí qua sự soi sáng cửa nhiều môn học Ví dụ, câu hỏi “Tại sao phải bảo vệ rừng?" chỉ cỏ thể giải thích được dưới ánh sáng của nhiều môn học: Sinh học, Địa lí, Toán học Ở đây chứng ta nhấn mạnh đến sự liên kết giữa các môn học, làm cho chứng tích hợp với nhau để giải quyết một tình huổng cho trước: Các quá trình học tập sẽ không được để cập một cách ròi rạc mà phẳi lìên kết với nhau xung quanh những vấn đề phải giải quyết

- Quan điểm “xuyên môn", trong đố chúng ta chủ yếu phát triển những kĩ năng

mà học sinh có thể sú dụng trong tất cả các môn học, trong tất cả các tình huổng, chẳng hạn, nêu một giả thiết, đọc thông tin, thông báo thông tin, giải một bài toán Những kỉ năng này chứng ta gọi là những kĩ năng xuyên môn, có thể lĩnh hội được những kỉ năng này trong tùng môn học hoặc nhân dịp cỏ những hoạt động chung cho nhiều môn học

Trong bổn quan điểm trên, mọi quan điểm có những mặt mạnh và khó khăn, vì vậy khi áp dụng cần hết súc lưu ý tới những đặc điểm Tuy nhìên yêu cầu của xã hội và dạy học ngày nay đòi hối chúng ta phải hướng tới hai quan điểm liên môn và xuyên môn Quan điểm liên môn cho phép việc phổi hợp kiến thúc, kỉ năng của nhìều môn học để nghìên cứu và giải quyết một tình huống Quan điểm xuyên môn cho phép phát triển ờ học sinh những kiến thúc, kỉ năng xuyên môn để có thể áp dụng trong mọi tình huổng, giải quyết vấn đề

c Phương pháp

Phương thúc tích hợp đua ra 2 dạng tích hợp co bản, mỗi một dạng lại đua ra 2 cách thúc tích hợp, được thể hiện như sau:

Dạng tích hợp thứ nhất đưa ra những ứng dụng chung cho nhiều môn học

(chẳng hạn các vấn đề năng lương, bảo vệ mỏi trường ) Dang tích hợp này vẫn duy trì các môn học riêng rẽ, trong khi các úng dung chung được tích hợp vào những thời điểm thích hợp Đây là cách tích hợp được vận dụng phổ biến hiện nay

Dạng tích hợp thứ hai: Phổi hợp các quá trình học tập cửa nhìều môn học khác nhau

Dạng tích hợp thứ hai thường dẫn đến phải phổi hợp quá trình dạy học cửa các môn học Dạng tích họp này nhằm hợp nhất hai hay nhìều môn học thành một môn học duy nhất Điều này đòi hỏi phải nghìên cứu xây dựng chương trình và tài liệu học tập phù hợp, thường phức tạp

Module - THCS 20: SỬ DỤNG CÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC

MỤC TIÊU : Sau khi kết thúc việc học tập module này :

Nắm được khái niệm về TBDH và phân loại TBDH

Nhận thức sâu sắc hơn về tầm quan trọng của TBDH và xác định được vai trò của TBDH trong đổi mới phương pháp dạy học môn học

Phân tích được thực trạng sử dụng TBDH ở các trường THCS

Nâng cao kỹ năng sử dụng hiệu quả TBDH truyền thống và TBDH hiện đại Biết tự làm một số đồ dùng dạy học

Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của thiết bị dạy học trong đổi mới phương pháp dạy học môn học

Cơ sở vật chất sư phạm, cơ sở vật chất trường học

Cơ sở vật chất (CSVC) sư phạm là tất cả các phương tiện vật chất được huy động vào việc giảng dạy, học tập và các hoạt động mang tính giáo dục khác để đạt được mục đích giáo dục

Hệ thống csvc sư phạm bao gồm: các công trình xây dựng, sân chơi bãi tập, vườn thực nghiệm, trang thiết bị chuyên dụng, TBDH các bộ môn, các phương tiện phục

vụ việc giảng dạy và học tập

Hệ thống csvc trường học

Mỗi trường học đều có hệ thống csvc trường học gồm : Hạ tầng kỹ thuật trường học

và phương tiện dạy học

TBDH là tất cả những phương tiện cần thiết cho GV và HS tổ chức và tiến hành hợp lí, có hiệu quả quá trình giáo dục và dạy học ở các môn học, cấp học

TBDH là quan trọng nhất trong cấu trúc hệ thống csvc trường học

Chức năng của hệ thống TBDH:

Hệ thống TBDH là công cụ đặc thù của lao động sư phạm

Hệ thống TBDH phải cung cấp đầy đủ về hiện tượng đối tượng, quá trình nghiên cứu

Hệ thống TBDH phải nâng cao hiệu quả dạy học, tăng cường nhịp độ trình bày tài liệu và chuyển tải thông tin

Hệ thốngTBDH phải thoả mãn nhu cầu và sự say mê học tập của HS

Hệ thống TBDH phải làm giảm nhẹ cường độ lao động sư phạm của người dạy và người học

Hệ thống TBDH phải nâng cao tính trực quan cho quá trình dạy học

Các yêu cầu của hệ thống TBDH:

Hệ thống TBDH học phải đảm bảo tính hệ thống (đầy đủ và đồng bộ)

Hệ thống TBDH phải đảm bảo tính khoa học, hiệu quả

Hệ thống TBDH phải đảm bảo tính sư phạm (giáo khoa)

Hệ thống TBDH phải đảm bảo tính an toàn, mỹ thuật

Hệ thống TBDH phải đảm bảo tính dùng chung trong một số bộ môn,cho nhiều hoạt động

Hệ thống thiết bị dạy học ở trường trung học cơ sở

Hệ thống TBDH ở trường THCS được quy định theo danh mục TBDH tối thiểu do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

Danh mục TBDH tối thiểu sắp xếp theo lớp học, theo loại hình được tổng hợp tóm tắt theo từng lớp học và môn học

Hoạt động 2: Nghiên cứu sử dụng các thiết bị dạy học theo môn học

TBDH có vị trí quan trọng trong trường phổ thông.

Trong quá trình dạy học, TBDH chịu sự chi phổi cửa nội dung và PPDH Nội dung dạy học quy định những đặc điểm cơ bản cửa TBDH TBDH lại được lựa chọn

để đáp ứng được nội dung chương trình, đồng thời cũng phải thoả mãn các yêu cầu

về sư phạm, kinh tế và yêu cầu về thần mĩ, sự an toàn cho GV và HS Trong đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của HS, bồi dưỡng năng lực thực hành, để HS có thể tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi, khám phá kiến thức thì TBDH giữ vai trò vô cùng quan trọng

TBDH góp phần nâng cao tính trực quan của quá trình dạy học

Giúp HS nhận ra những sự việc, hiện tượng, khái niệm một cách cụ thể hơn,

dễ dàng hơn Mặt khác, TBDH là nguồn tri thức với tư cách là phương tiện chứa đựng và chuyển tải thông tin đến người học

TBDH hướng dẫn hoạt động nhận thức của HS thông qua việc đặt các câu hỏi gợi mở của GV:

Nhận biết tên gọi, tính năng của thiết bị, Lắp ráp thiết bị để tiến hành thí nghiệm thực hành, Nhận biết, thu thập và phân tích kết quả thí nghiệm

Thông qua quá trình làm việc với TBDH, HS phát triển khả năng tự lực nắm vững kiến thức, kỉ năng: Sử dụng các thiết bị kỹ thuật, Kĩ năng thu thập dữ liệu, Kĩ năng quan sát, phân tích, tổng hợp, kết luận từ đó HS tự lực nắm vững kiến thức và phát triển trí tuệ

Sử dụng các TBDH trong khi tiến hành các thí nghiệm, thực hành giúp rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận, khéo léo, cần cù và trung thục cửa HS Qua đó rèn luyện lòng say mê nghiên cứu, mong muốn tìm kiếm kiến thức, say mê khoa học

TBDH là một thành tố quan trọng trong quá trình dạy học sử dụng TBDH một cách hợp lí, đứng lúc, đúng chỗ sẽ đem lại hiệu quả cao trong dạy học Việc sử dụng có hiệu quả các TBDH phụ thuộc rất nhiều vào trình độ, sự sáng tạo mang tính nghệ thuật cửa mỗi GV và sự hỗ trợ hiệu quả của viên chức thiết bị trường học Hiện nay, để đắp ứng đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông, việc sử dụng các TBDH lại càng quan trọng, góp phần thúc đẩy việc đổi mới PPDH nhằm thực hiện

có hiệu quả dạy và học ở trường phổ thông

TBDH có tầm quan trọng đặc biệt trong đổi mới PPDH

Đổi mới PPDH không phải là việc tìm ra một phương pháp hoàn toàn mới, khác hẳn với các PPDH hiện hành Đổi mới PPDH là tìm cách tốt nhất phát huy hiệu quả của hệ thống PPDH đang có trên cơ sở sử dụng các thành tựu khoa học - công nghệ mà đặc biệt là CNTT & TT Trong quá trình thực hiện đổi mới PPDH, nên tập trung vào các hướng sau đây:

Thay đổi cách thức tổ chức dạy và cách thức tổ chức học để đạt được hiệu quả dạy học cao nhất

Thay đổi các điều kiện dạy học để phát huy hiệu quả của các PPDH hiện hành

Sử dụng công nghệ - kĩ thuật tiên tiến vào quá trình dạy học, đặc biệt là sử dụng, ứng dụng các thành tựu của CNTT & TT

Vai trò của thiết bị dạy học đối với nội dung dạy học

TBDH đảm bảo cho việc thực hiện mục tiêu của từng đơn vị kiến thức, mục tiêu cửa từng bài học, vì vậy nó có vai trò đảm bảo cho việc thực hiện có hiệu quả cao nhất các yêu cầu của chương trình và nội dung sách giáo khoa

TBDH đảm bảo cho việc phục vụ trực tiếp cho GV và HS cùng nhau tổ chức các hình thức dạy học, tổ chức nghiên cứu tùng đơn vị kiến thức cửa bài học nồi riêng và tổ chức cả quá trình dạy học nói chung

TBDH đảm bảo cho khả năng truyền đạt của GV và khả năng lĩnh hội của HS theo đứng yêu cầu nội dung chuơng trình, nội dung bài học đổi với mọi khối lớp, mọi cấp học, bậc học

Thiết bị kĩ thuật với đối mới phương pháp dạy học

Hiện nay, thiết bị kỉ thuật được sử dụng trong dạy học ngày càng phong phú, hiện đại, chiếm ưu thế, đã và đang trở thành một trong những phương tiện quan trọng để tiến hành đổi mới PPDH Các thiết bị kỉ thuật như máy vi tính, projector, các phần mềm thông dụng, cùng các phương tiện nghe nhìn khác được phối hợp sử dụng rộng rãi để dạy học và rèn luyện kỉ năng cho HS đang thu hút sự quan tâm của toàn xã hội

Tác dụng của thiết bị kỹ thuật đối với quả trình dạy học

Đối với quá trình dạy học thiết bị kĩ thuật có khả năng rất lớn Đó là hệ thống tín hiệu quan trọng thứ hai sau lời nói, giúp quá trình nhận thức bền vững, chính xác; giúp rèn luyện kỉ năng thực hành thông qua ba hành động: nghe, nhìn, tiếp xức trực tiếp; làm tăng năng suất lao động của GV và HS; làm thay đổi phong cách tư duy và hành động Kết hợp sử dụng lời nói, hình ảnh và hành động trong quá trình dạy học

sẽ đem lại hiệu quả cao Bản thân TBDH vừa ]à phương tiện, vừa là động lực thúc đẩy quá trình tự nghiên cứu, tự phát hiện của HS

Ứng dụng thiết bị kĩ thuật vào dạy học góp phần nâng cao chất lượng

Khi TBDH trở thành yếu tổ bắt buộc trong các giờ dạy thì GV phải tự rèn luyện, tự học nhiều hơn để thuần thục các kĩ năng dạy học, đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng yêu cầu của PPDH mới Những GV có quá trình tự học, tự rèn luyện kém đều dẫn đến nguy cơ bị đào thải

TBDH góp phần đổi mới PPDH Việc đưa TBDH tham gia vào tiết học có sự chuẩn bị trước sẽ tạo ra tâm thế sẵn sàng của ngựời dạy và người học HS hứng thú học tập hơn Khi đó sẽ tạo được sự chủ động trong tiếp nhận kiến thức, không khí lớp học sôi nổi, tâm lí sáng tạo được khơi nguồn Chất lượng giờ học nhờ đó được nâng lên Việc đổi mới PPDH cỏ sự tham gia bất buộc của thiết bị kĩ thuật thì GV dù

muốn hay không đều phải tiến hành, nếu có thêm sự tự giác của GV thì mục tiêu đổi mới PPDH sẽ thành công

Thực trạng ứng dựng thiết bị kĩ thuật vào dạy học của GV

Đa số GV chưa sử dụng thành thạo thiết bị kỉ thuật, còn có tâm lí ngại khó, giấu dốt trong việc sử dụng thiết bị, đặc biệt là ứng dụng CNTT vào dạy học

Động lực nghề nghiệp chưa cao, một bộ phận còn thờ ơ với việc đổi mới PPDH Lối dạy học cũ vẫn tồn tại như một thói quen cổ hữu, nhất là ở sổ GV đã lớn tuổi

Kiến nghị và giải pháp

Từ thực trạng trên, để tiến hành thành công quá trình đổi mới PPDH theo hướng tăng cường sử dụng thiết bị kĩ thuật phải làm tốt mấy vấn đề sau đây:

Một là, đổi mới chương trình đào tạo, trang bị và rèn luyện cho sinh viên

phương pháp dạy mỗi ngày' tù trường sư phạm Về chương trình đào tạo, ngoài việc hình thành các kỉ nâng sư phạm cần thiết, nhất định phải đưa các nội dung về CNTT,

tư tưỡng dạy học mới, ngoại ngữ, kỉ năng sử dụng máy tính, đọc sách bằng tiếng nước ngoài, kĩ năng sử dụng thiết bị, vào chương trình Đồng thời, phải trang bị, rèn luyện cho sinh viên trước khi ra trường hình mẫu PPDH mới, làm nền tảng cho chiến lược dạy học mới sau này

Hai là, tăng cường kiểm tra, giám sát về việc đưa vào giờ dạy thiết bị kĩ thuật

bắt buộc sử dụng theo chương trình sách giáo khoa mới đối với đội ngũ GV đang tham gia giảng dạy Khuyến khích sử dụng ĐDDH ở khối lớp đang thực hiện theo chương trình cũ

Ba là, tổ chức phòng thực hành, thí nghiệm, phòng học bộ môn, phòng học đa

phương tiện (Multimedia), hình thức dạy học với máy vi tính (TLC - Teaching and Learning with Computer)

Thực hiện được những vấn đề trên có thể làm thay đổi tư duy, hình thành chiến lược dạy học mới thường trực thay thế hẳn lối dạy học cũ ở mỗi GV

Yêu cầu khách quan của việc đổi mới phương pháp dạy học kết hợp với việc sử dụng thiết bị dạy học hiện đại

Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 5 khóa VIII đã chỉ rõ: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo cho người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy - học, đảm bảo điều kiện và thời gian tụ học, tụ nghiên cứu cho HS, sinh viên, nhất là sinh viên đã học."

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc cửa Đảng khóa IX tiếp tục khẳng định:

“Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học Cải tiến việc giảng dạy và học tập các bộ môn khoa học Mác - LÊ NIN

và Tư tưởng Hồ chí Minh ở các trường cao đẳng và dạy nghề "

Đặc điểm của thời đại (xã hội tri thức, thông tin), yêu cầu dạy cách học

-phưong phảp học là chủ yêú Thời đại ngày nay cuộc cách mạng tri năng lấy máy vi

tính và kĩ thuật điện tử làm chủ đạo, sự giao thoa giữa khoa học và kĩ thuật (khoa học hóa kĩ thuật và kĩ thuật hóa khoa học) thông tin bùng nổ, khối lượng thông tin tăng nhanh và có giá trị không lâu; nội dung thông tin ngày càng chuyên sâu và phức tạp; việc dạy - học theo phương pháp truyền thống không đáp ứng được, đòi hỏi phải

có phương pháp tiếp cận thông tin mới - yêu cầu phải đổi mới cách dạy - học

Quan niệm đúng về mục tiêu đào tạo đã thay đổi, nếu trước đây việc dạy - học chú yếu là để trả lời câu hỏi cái gì và vì sao? Thì nay việc dạy học không chỉ để trả lời câu hỏi đó mà còn để trả lời câu hỏi như thế nào? bằng cách nào? và để làm gì?

Nghĩa là, mục tiêu dạy học phải đạt: kiến thức, kĩ năng và thái độ Hơn nữa, trước đây việc dạy và học chú yếu tách biệt với đời sống và thực tiễn sản xuất, thì ngày nay nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp gắn liền với nhau, nên không thể học

lí thuyết mà còn phải học kĩ năng và học hành với ứng xử trong tự nhiên, xã hội và với chính bản thân mình

Nhà nước đã sửa đổi Luật Giáo dục làm cơ sở pháp lí cho việc đổi mới toàn diện nền giáo dục Đặc biệt là Chiến lược Giáo dục và Đào tạo từ nay đến năm 2020 khi được thông qua sẽ không chỉ tạo hành lang pháp lí, tạo môi trường mà còn tạo ra động lực cho quá trình đổi mới toàn diện sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo nước nhà, trong đó có việc đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa

Sử dụng hiệu quà thiết bị dạy học góp phần đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở

Đối mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở

Trước đây với PPDH truyền thống, GV truyền thụ kiến thức cho HS theo kiểu thuyết trình, giảng giải (đọc - chép), minh hoạ bài gi ả n g, HS thụ động tiếp thu kiến thức bằng cách nghe, ghi nhớ và tái hiện lại các kiến thức Từ năm 2000 trở lại đây,

để góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới, với sự bùng

nổ của khoa học, kĩ thuật và công nghệ, nhiều PPDH mới đã được thực hiện Trong các PPDH mới, GV là người tổ chức giờ học, hướng dẫn, gợi mở, luôn ở thế đưa HS vào các tình huống có vấn đề, tổ chức cho HS thảo luận, nhập vai, tự nghiên cứu để

đi đến giải quyếtvấn đề

Thực hiện mục tiêu đổi mới PPDH trong các trường phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành một sổ nội dung:

Đổi mới PPDH, đổi mới chương trình SGK.

Tăng cường đội ngũ GV cả về chất lượng và số lượng, đáp ứng yêu cầu dạy

và học theo phương pháp mới GV được tham gia tập huấn sử dụng hiệu quả TBDH nhằm thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục

Nhà trường được sây dựng không chỉ khang trang về khuôn viên, cảnh quan mà còn

có thêm nhiều thiết bị hiện đại phục vụ cho việc dạy - học theo hướng đổi mới

Hệ thống thư viện được chú trọng cả về số lượng và chất lượng thông tin

Hệ thống mạng Internet được kết nối.

Dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cũng như những hỗ trợ từ các đơn vị, dự án, tổ chức ban ngành, các trường THCS đã triển khai thực hiện một số nội dung chương trình giáo dục theo đứng quy định và hướng dẫn của ngành như: Nhiều trường đã cải tiến nội dung và PPDH phù hợp với đối tượng HS Sử dụng quỹ thời gian ngoài giờ lên lớp trong suốt cả năm học để phụ đạo HS yếu, kém, bồi dưỡng HS khá, giỏi

Các trường đã áp dụng nhiều PPDH mới nhằm đổi mới PPDH, phù hợp với đối tượng HS: tăng cường các hình thức bổ trợ kiến thức cho HS, sử dụng hiệu quả TBDH, ứng dụng CNTT&TT góp phần nâng cao chất lượng dạy & học

Trong quá trình giảng dạy, các trường THCS đã tâng cường sử dụng TBDH, khuyến khích GV ứng dụng CNTT&TT vào giảng dạy Các trường đã chọn lọc, kết hợp giữa phát huy yếu tổ tích cực trong PPDH truyền thống cùng việc tích cực đổi mới PPDH:

Phương pháp thuyết trình: Đối với HS dân tộc, ờ vùng sâu, vùng xa, vùng

kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, mặt bằng dân trí chưa cao, khả năng giao tiếp của các em còn yếu, vốn tiếng Việt hạn chế, tư duy chậm, GV phải dùng lời nói ngắn

gọn, dễ hiểu Trong bài giảng, các ví dụ đưa ra cần cụ thể, các khái niệm phải được giải thích rõ ràng,

PPDH nêu vấn đề là tổ chức hoạt động nhận thức của HS theo con đường

hình thành và giải quyết ván đề PPDH nêu vấn đề giúp HS không chỉ thu được các tri thức khoa học mới mà còn hình thành phương pháp tư duy logic trong tiến trình giải quyết vấn đề Phương pháp này còn có tác dụng phát huy tính tích cực, độc lập sáng tạo của HS trong quá trình nhận thức, vì vậy HS lĩnh hội tri thức một cách vững chắc

Tổ chức cho HS học tập theo nhóm: với các nhóm nhỏ, HS có thể trao đổi,

giúp đỡ và hợp tác với nhau trong học tập Cách học tập theo nhóm giúp người học tham gia vào đời sống xã hội một cách tích cực, tránh tính thụ động, ỷ lại

Hướng dẫn HS thực hành: GV tổ chức cho HS tham gia vào các hoạt động thực tế,

HS được trực tiếp quan sát, làm thí nghiệm, giải quyết vấn đề theo cách cửa riêng mình, qua đó hiểu được bản chất của sự vật hiện tượng, nắm kiến thức một cách vững chắc và rèn luyện được các kĩ năng cần thiết

Tuy nhiên, trong quá trình đổi mới PPDH tại các trường THCS còn xảy ra một số bất cập sau:

Trình độ, năng lực chuyên môn cửa GV còn thấp

Nhận thức của GV về đổi mới PPDH chưa đầy đủ

Nội dung, chương trình dạy học còn nặng đối với với HS người dân tộc (Các

trường THCS ở miền núi, vùng dân tộc).

Nhiều trường còn coi trọng thành tích hơn chất lượng giáo dục

TBDH thiếu và chất lượng chưa cao csvc bố trí chưa hợp lí (phòng học, bàn

ghế theo lớp học truyền thống không phù hợp.)

Ý thức HS chưa cao

Chưa có quy định, chế tài trong việc kiểm tra, đánh giá, khen thưởng

Hoạt động 3: Phối hợp sử dụng các thiết bị dạy học truyền thống và hiện đại làm tăng hiệu quả dạy học môn học

Hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục

Hiệu quả là đại lượng chỉ mức độ tác động, gây ra hiệu lực, dẫn đến kết quả nhất định và để lại ảnh hưởng của kết quả đó sau khi kết thúc chu trình làm việc hoặc hoạt động

Hiện nay, chưa có một định nghĩa chính thống nào về hiệu quả sử dụng TBDH, tuy nhiên các chuyên gia giáo dục, chuyên gia TBDH, các nhà nghiên cứu

về TBDH đều đi đến thống nhất là để đánh giá hiệu quả sử dụng TBDH thì cần trả lời các câu hỏi sau: TBDH đã được cấp có được sử dụng không? Nếu TBDH đã được sử dụng thi chúng được sử dụng có đúng chỗ không, có phù hợp không, hiệu quả sử dụng đạt được bao nhiêu phần trăm so với nhiệm vụ giáo dục đặt ra, có mang lại lợi ích gì thực sự không cho sự phát triển của HS và GV

Các thành phần của hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học

Với những điều kiện xuất phát nhất định như quy hoạch và mức độ trang bị , tính năng kinh tế kĩ thuật của thiết bị, phương hướng và quan điểm chỉ đạo chuyên môn, môi trường địa lí và văn hóa của từng địa phương, chuẩn nội dung kiến thức, tình trạng cơ sở hạ tầng kĩ thuật của trường học và lớp học, là những dữ kiện cho trước phải tuân thủ, thì có thể xem cấu trúc của hiệu quả sử dụng thiết bị bao gồm những thành phần cơ bản là: hiệu suất trong và hiệu suất ngoài