Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về nuôi trồng và khai thác thủy sản tại vùng nước nội địa tiên yiên hà cối, tỉnh quảng ninh

B GIÁO D C VÀ ÀO T O B NÔNG NGHI P VÀ PTNT

B GIÁO D C VÀ ÀO T O B NÔNG NGHI P VÀ PTNT

Tôi xin cam đoan r ng m i vi c giúp đ cho vi c th c hi n lu n v n này đã đ c c m

n và các thông tin, s li u trích d n trong lu n v n đã đ c ch rõ ngu n g c

Hà N i, ngày 06 tháng 01 n m 2017

Tác gi lu n v n

V Th Ng c Th

L I C M N

Trong quá trình nghiên c u, th c hi n b n lu n v n này, tác gi đã nh n đ c s quan tâm giúp đ nhi t tình c a các th y giáo, cô giáo Khoa Kinh t và Qu n lý-Tr ng đ i

h c Thu l i; S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn t nh Qu ng Ninh; Chi c c Th y

s n Qu ng Ninh cùng v i s khích l , đ ng viên c a gia đình, bè b n

Tác gi xin bày t lòng bi t n chân thành đ n PGS TSKH Nguy n Trung D ng

ng i đã h ng d n và giúp đ tác gi hoàn thành b n lu n v n này

Xin chân thành c m n ông Nguy n V n Công, Phó Giám đ c S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn t nh Qu ng Ninh đã giúp đ tác gi trong quá trình làm lu n v n

Xin chân thành c m n UBND huy n m Hà, H i Hà, Tiên Yên cùng các cán b trên

đ a bàn huy n, các h gia đình đã t o đi u ki n giúp đ tác gi hoàn thành lu n v n này

Cu i cùng, xin chân thành c m n gia đình, b n bè, đ ng nghi p đã đ ng viên khích l

và giúp đ tác gi hoàn thành khoá h c

Lu n v n là k t qu c a quá trình nghiên c u khoa h c công phu và nghiêm túc c a

b n thân, tuy v y không th không tránh kh i nh ng h n ch nh t đ nh Tác gi mong

nh n đ c s quan tâm, đóng góp ý ki n c a các th y giáo, cô giáo và nh ng đ c gi quan tâm đ n đ tài này

Xin trân tr ng c m n!

Hà N i, ngày 06 tháng 01 n m 2017

Tác gi lu n v n

V Th Ng c Th

M C L C

DANH M C CÁC HÌNH NH vii

DANH M C B NG BI U viii

PH N M U xi

1 Tính c p thi t c a đ tài xi

2 M c đích nghiên c u xii

3 i t ng và ph m vi nghiên c u xii

4 Ph ng pháp nghiên c u xii

C H NG 1 T NG QUAN V NUÔI TR NG, KHAI THÁC TH Y S N VÀ QU N LÝ NHÀ N C I V I NUÔI TR NG, KHAI THÁC TH Y S N 1

1.1 M t s khái ni m, đ c đi m vai trò c a v n đ nghiên c u 1

1.1.1 Vùng n c n i đ a (vùng n i th y) 1

1.1.2 Th y s n, ho t đ ng nuôi tr ng và khai thác th y s n 1

1.1.3 c đi m vai trò c a ho t đ ng nuôi tr ng th y s n 2

1.2 Qu n lý nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y s n 3

1.2.1 Qu n lý nhà n c v kinh t 3

1.2.2 N i dung công tác qu n lý nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y s n 5

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá công tác qu n lý nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y s n 7

1.2.4 Các nhân t nh h ng đ n qu n lý Nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y s n 8

1.2.4.1 c đi m khu v c nuôi tr ng và khai thác 8

1.2.4.2 Tính đa d ng v các ngu n th y s n (nhi u gi ng, nhi u ch ng lo i th y s n v i tính sinh h c và yêu c u v đi u ki n s ng khác nhau) 8

1.2.4.3 Tính đa d ng v các ph ng th c khai thác 9

1.2.4.4 Nh n th c c a c ng đ ng 9

1.3 Th c ti n v công tác qu n lý nhà n c v ho t đ ng nuôi tr ng, khai thác th y s n Vi t Nam 11

1.3.1 Hi n tr ng nuôi tr ng và khai thác th y s n t i Vi t Nam 11

1.3.2 Th c ti n công tác qu n lý nuôi tr ng và khai thác th y s n t i Vi t Nam 13

1.4 Kinh nghi m trong vi c qu n lý nuôi tr ng, khai thác th y s n 15

1.4.1 Kinh nghi m qu n lý nuôi tr ng th y s n c a Thái Lan 15

1.4.2 Kinh nghi m qu n lý th y s n c a Indonexia 18

1.5 Nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài 20

K t lu n ch ng 1 21

CH NG 2 TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ NUÔI TR NG VÀ KHAI THÁC TH Y S N T I VÙNG N C N I A TIÊN YÊN – HÀ C I, T NH QU NG NINH 22

2.1 Gi i thi u khái quát chung v khu v c nghiên c u 22

2.1.1 V trí đ a lý và đi u ki n t nhiên 22

2.1.1.1 V trí đ a lý 22

2.1.1.2 c đi m khí h u th y v n 23

2.1.2 Tình hình kinh t - xã h i 25

2.1.2.1 Tình hình xã h i 25

2.1.2.2 T ình hình kinh t 27

2.2 Hi n tr ng v nuôi tr ng và khai thác th y s n vùng n c n i đ a Tiên Yên-Hà C i, t nh Qu ng Ninh 28

2.2.1 Thành ph n lao đ ng tham gia ho t đ ng nuôi tr ng và khai thác th y s n 28

2.2.2 a bàn nuôi tr ng và khai thác th y s n 29

2.2.3 Môi tr ng nuôi tr ng và khai thác th y s n 32

2.2.3.1 c đi m môi tr ng đ t 32

2.2.3.2 c đi m môi tr ng n c 33

2.2.4 Các lo i ng c , ph ng ti n nuôi tr ng và khai thác th y s n 37

2.2.5 Th i gian khai thác th y s n 38

2.2.6 S n l ng khai thác th y s n 38

2.2.7 S l ng, ch ng lo i các lo i th y s n đ c phép và không đ c phép khai thác 38

2.2.8 M c đ tiêu th s n ph m 42

2.2.9 Tình tr ng nuôi tr ng và khai thác th y s n trái phép 43

2.3 Th c tr ng công tác qu n lý nhà n c v ho t đ ng nuôi tr ng và khai thác

th y s n t i vùng n c n i đ a 45

2.3.1 T ch c b máy qu n lý nuôi tr ng và khai thác th y s n t i vùng n c n i đ a Tiên Yên-Hà C i 45

2.3.2 Các ch tr ng chính sách v n b n đ c ban hành liên quan đ n ho t đ ng nuôi tr ng và khai thác th y s n t i vùng n c n i đ a Tiên Yên-Hà C i 46

2.3.3 Tình hình th c hi n công tác qu n lý nhà n c v ho t đ ng nuôi tr ng và khai thác th y s n t i vùng n c n i đ a Tiên Yên-Hà C i 51

2.3.3.1 Th c hi n các phân vùng quy ho ch phân b , các bi n pháp b o v , duy trì và c i t o các ngu n l i th y s n, đ m b o s phát tri n b n v ng c a ngành th y s n 51

2.3.3.2 Th c hi n ki m tra các ho t đ ng nuôi tr ng và khai thác th y s n 57

2.3.3.3 T o d ng và phát tri n các m i quan h qu c t , thu hút đ u t trong và ngoài n c trong l nh v c th y s n 59

2.4 ánh giá chung v công tác qu n lý ho t đ ng nuôi tr ng và khai thác th y s n t i vùng n c n i đ a Tiên Yên – Hà C i, t nh Qu ng Ninh 63

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 63

2.4.2 Nh ng v n đ t n t i 64

K t lu n ch ng 2 66

CH NG 3 GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC QU N LÝ KHAI THÁC TH Y S N T I VÙNG N C N I A TIÊN YÊN - HÀ C I, T NH QU NG NINH 67

3.1 nh h ng xây d ng và qu n lý nhà n c v nuôi tr ng, khai thác th y s n t i vùng n c n i đ a Tiên Yên - Hà C i, t nh Qu ng Ninh đ n n m 2020 67

3.1.1 Nuôi tr ng và s n xu t gi ng th y s n 67

3.1.2 Quy ho ch phát tri n theo các vùng sinh thái 67

3.1.3 Quy ho ch khai thác và b o v ngu n l i th y s n 69

3.1.4 Quy ho ch c c u t u thuy n khai thác 70

3.1.5 Quy ho ch c s h t ng và d ch v h u c n ngh cá 71

3.2 Nguyên t c đ xu t các gi i pháp 71

3.3 xu t m t s gi i pháp nâng cao công tác qu n lý nuôi tr ng và khai thác i vùng n c n i đ a Tiên Yên-Hà C i 72

3.3.1 Gi i pháp v t ch c qu n lý 72

3.3.2 Gi i pháp v c ch chính sách 73

3.3.3 Gi i pháp v h p tác qu c t , áp d ng khoa h c công ngh 75

3.3.4 Gi i pháp v đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 78

3.3.5 Gi i pháp v n đ u t 79

3.3.6 Gi i pháp t ng c ng s tham gia c a c ng đ ng trong công tác qu n lý 79

K T LU N VÀ KI N NGH 81

1 K t lu n 81

2 Ki n ngh 81

DANH M C CÁC HÌNH NH

Hình 1.2 S n l ng th y s n c a Vi t Nam t 1995-2015 11 Hình 2.1 S đ vùng n c n i đ a Tiên Yên-Hà C i 18

B ng 2.7 T ng h p tàu thuy n theo đ a ph ng và theo công su t 37

B ng 2.8 C c u ngh khai thác theo nhóm công su t 37

B ng 2.9 S n l ng thu s n phân theo huy n/qu n/th xã/thành ph

B ng 2.10 Thành ph n các nhóm loài thu đ c t i khu v c Tiên Yên, Hà

B ng 2.11

M t s loài h i s n t nhiên có kh n ng nuôi t i vùng n c

n i đ a Tiên Yên-Hà C i và nh ng loài c n đ c b o v , khai thác h p lý

39

B ng 2.12 Danh m c các loài thu đ c có tên trong Danh l c IUCN, sách

Vi t Nam và Ngh đ nh 32 c a Chính ph 41

B ng 2.13 Giá tr s n xu t thu s n theo giá so sánh 2010 phân theo

B ng 2.14 Di n tích nuôi tr ng th y s n phân theo huy n/qu n/th

B ng 2.15 S li u x ph t vi ph m hành chính S Nông nghi p và Phát

tri n nông thôn (Thanh tra S và Chi c c Th y s n) 44

DANH M C CÁC T VI T T T VÀ GI I THÍCH THU T NG

ADB Ngân hàng Phát tri n châu Á

DANIDA T ch c Phát tri n Nông nghi p Châu Á, an M ch

FAO L ng th c và Nông nghi p Liên Hi p Qu c

PH N M U

Qu ng Ninh là t nh ven bi n thu c vùng ông B c n c ta Trong quy ho ch phát tri n kinh t , Qu ng Ninh v a thu c vùng kinh t tr ng đi m phía B c v a thu c vùng duyên h i B c B Qu ng Ninh có kho ng 2.000 hòn đ o l n nh t o cho vùng bi n

n i đây v i c nh quan đ c thù ít n i nào trên đ t n c ta có đ c Trong các vùng bi n thu c t nh Qu ng Ninh, vùng n c n i đ a Tiên Yên - Hà C i đ c coi là khu v c có tính đa d ng sinh h c cao v các loài cá, là n i sinh s n và phát tri n c a nhi u loài thu , h i s n Chính vì v y, ngh cá bi n n i đây có vai trò quan tr ng và cá đ c xem

là đ i t ng có giá tr , chi m u th v thành ph n loài l n s l ng trong s n l ng khái thác Ngu n l i cá đã và đang đem l i nhi u l i ích to l n ph c v tr c ti p cho

cu c s ng và phát tri n kinh t c a vùng Nh ng th c t hi n nay do nhu c u th c

ph m t s c ép dân s , nhu c u phát tri n nh m tho mãn tiêu dùng d n đ n vi c đánh

b t ngày càng t ng c ng thêm nh ng tác đ ng m nh m c a các ho t đ ng dân sinh khác (san l p đ t xây d ng nhà , khu công nghi p, khu gi i trí, n o vét sâu, m r ng

c ng, khai thác v t li u, ch t phá r ng ng p m n ) đã gây nên nh ng h u qu nghiêm

tr ng nh phá hu n i sinh c , gây suy gi m đa d ng sinh h c, gi m sút ngu n l i, trong đó có cá Nh m b o v tính đa d ng sinh h c và duy trì phát tri n ngu n l i th y

h i s n nói chung, cá nói riêng, vùng n c n i đ a Tiên Yên – Hà C i đã đ c đ a vào danh sách các vùng bi n c n đ c đi u tra nghiên c u đ thi t l p khu b o t n bi n, tuy nhiên đ n nay t nh Qu ng Ninh v n ch a ra quy t đ nh thành l p khu b o t n bi n Khu v c nghiên c u có s đa d ng h sinh thái cao, bao g m các h sinh thái tiêu bi u

nh h sinh thái r ng ng p m n, h sinh thái r ng trên đ o hay tr ng c mang đ n cho Tiên Yên - Hà C i s giàu có, phong phú v đa d ng sinh h c và giá tr ngu n l i

h i s n l n Trong khu v c có m t s l ng các loài cá có giá tr kinh t cao và cho

s n l ng khai thác l n có th k đ n là cá d a - cá trích x ng, cá b dài cá trích l m,

cá c m th ng, cá l p quai (cá r p), cá đ c b c, cá li t l n Ngoài ra, còn r t nhi u

các loài h i s n quý hi m nh tu hài, trai ng c n , m c nang vân h Vùng đ t li n và các đ o c ng mang t i s phong phú v các loài sinh v t trên c n nh ch nhái, l ng

Có th th y ngu n tài nguyên đa d ng sinh h c bi n c a khu v c nghiên c u phong phú và đa d ng Tuy nhiên, hi n chúng ch a đ c qu n lý và khai thác m t cách hi u

qu , h p lý và b n v ng Các v n đ v ô nhi m môi tr ng, khai thác nh l và không quy mô, s c ép t các ho t đ ng kinh t - xã h i và s bi n đ i khí h u toàn c u đang

là nh ng m i đe d a l n đ n khu v c này Bên c nh đó, nh n th c và trình đ c a c dân đ a ph ng v b o v ngu n l i còn r t h n ch

Vì th đ đ m b o phát tri n b n v ng ngu n l i th y s n tr c h t ph i đánh giá đ c các v n đ hi n nay vùng n c n i đ a đang ph i đ i m t và t đó đ xu t ra các

ph ng án qu n lý phù h p v i hi n tr ng

Xu t phát t nh ng yêu c u, đi u ki n th c ti n trên tác gi l a ch n đ tài lu n v n

t i vùng n c n i đ a Tiên Yên – Hà C i, T nh Qu ng Ninh” v i mong mu n đóng

góp nh ng ki n th c và hi u bi t c a mình trong công tác qu n lý nuôi tr ng, khai thác

th y s n c a đ a ph ng theo h ng phát tri n b n v ng và hi u qu

xu t m t s gi i pháp qu n lý nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y s n t i vùng n c n i đ a Tiên Yên – Hà C i t nh Qu ng Ninh theo h ng hi u qu và b n

v ng

i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác qu n lý nhà n c v nuôi tr ng, khai thác

th y s n và nh ng nhân t nh h ng đ n công tác này t i vùng n c n i đ a Tiên Yên – Hà C i t nh Qu ng Ninh

- Ph m vi v n i dung: Lu n v n nghiên c u th c tr ng và gi i pháp qu n lý nhà n c

v nuôi tr ng và khai thác th y s n t i vùng n c n i đ a Tiên Yên – Hà C i, t nh

Qu ng Ninh

- Ph m vi v không gian và th i gian: Lu n v n nghiên c u phân tích các s li u thu

th p t i Qu ng Ninh t 2010 cho đ n n m 2015 đ phân tích đánh giá th c tr ng và các gi i pháp đ c đ xu t cho giai đo n 2017-2020

4 P h ng pháp nghiên c u

Lu n v n s d ng các ph ng pháp nghiên c u chính, sau đây:

- Ph ng pháp k th a, t ng h p các k t qu nghiên c u đã có c trong và ngoài n c

th c hi n tr c đây;

- Ph ng pháp h th ng hóa, phân tích, so sánh

- Ph ng pháp đi u tra, nghiên c u th c đ a;

C H NG 1 T NG QUAN V NUÔI TR NG, KHAI THÁC TH Y S N

g m toàn b các d ng sông, su i và kênh

d n n c, đôi khi bao g m c vùng n c

nào liên quan t i n i th y c ng nh các

ngu n tài nguyên trong đó Tàu thuy n

n c ngoài không có quy n t do đi qua

vùng n i th y, k c qua l i không gây

Th y s n là tài nguyên sinh v t trong vùng n c t nhiên, có giá tr kinh t , khoa h c

đ phát tri n ngh khai thác thu s n, b o t n và phát tri n ngu n l i thu s n

Hình 1.1: Vùng n i th y (n i đ a)

Ho t đ ng thu s n là vi c ti n hành khai thác, nuôi tr ng, v n chuy n thu s n khai

thác; b o qu n, ch bi n, mua bán, xu t kh u, nh p kh u thu s n; d ch v trong ho t

đ ng thu s n; đi u tra, b o v và phát tri n ngu n l i thu s n

Khai thác thu s n là vi c khai thác ngu n l i thu s n trên bi n, sông, h , đ m, phá

và các vùng n c t nhiên khác

Nuôi tr ng th y s n là nuôi các loài th y sinh v t trong môi tr ng n c ng t và

l /m n, bao g m vi c áp d ng các k thu t s n xu t ti n b , an toàn vào qui trình nuôi

nh m nâng cao n ng su t, ch t l ng nguyên li u th y s n

1.1.3 c đi m vai trò c a ho t đ ng nuôi tr ng th y s n

* c đi m:

- Nuôi tr ng th y s n là m t ngành phát tri n r ng kh p đ t n c ta và t ng đ i ph c

t p h n so v i cac ngành s n xu t v t ch t khác: đ i t ng s n xu t c a ngành nuôi

tr ng là các lo i đ ng v t máu l nh, s ng trong môi tr ng n c, ch u nh h ng tr c

ti p c a r t nhi u các y u t môi tr ng nh th y lý, th y hóa, th y sinh do đó mu n cho các đ i t ng nuôi tr ng phát tri n t t con ng i ph i t o đ c môi tr ng s ng phù h p cho t ng đ i t ng Các bi n pháp k thu t s n xu t ch khi nào phù h p v i

các yêu c u sinh thái, phù h p v i quy lu t sinh tr ng, phát tri n và sinh s n c a các

đ i t ng nuôi tr ng thì m i giúp đ i t ng nuôi phát tri n t t, đ t đ c n ng su t, s n

l ng cao và n đ nh H n n a ho t đ ng nuôi tr ng th y s n là ho t đ ng s n xu t ngoài tr i, các đi u ki n s n xu t nh khí h u, th i ti t, các y u t môi tr ng và sinh v t có nh h ng, tác đ ng qua l i l n nhau đ ng th i luôn có s bi n đ i khôn

l ng S c lao đ ng cùng b ra nh nhau nh ng ch g p n m th i ti t thu n l i (m a

thu n, gió hòa) m i có th đ t đ c n ng su t, s n l ng cao Tính ch t r ng kh p c a ngành nuôi tr ng th y s n th hi n ngh nuôi tr ng th y s n phát tri n kh p các vùng mi n trong n c, đ các lo i đ a hình

- Trong nuôi tr ng th y s n đ t đai di n tích m t n c v a là t li u s n xu t ch y u

v a là t li u s n xu t đ c bi t không th thay th đ c

- Nuôi tr ng th y s n có tính th i v cao: nhân t c b n quy t đ n tính th i vu là quy

lu t sinh tr ng và phát tri n c a các đ i t ng nuôi tr ng

-

* Vai trò:

- Nuôi tr ng th y s n cung c p s n ph m giàu ch t đ m cho nhân dân

- Cung c p th c n cho ch n nuôi, phân bón cho nông nghiêp

- Cung c p nguyên li u cho công nghi p ch bi n, công nghi p th c ph m, d c

ph m, m ph m

- T o ngu n hàng xu t kh u quan tr ng t ng ngu n thu nh p ngo i t cho đ t n c

- Phát tri n nuôi tr ng th y s n góp ph n phát tri n kinh t - xã h i, t o công n vi c làm cho nhi u ng i lao đ ng, giúp bà con nông dân và ng dân xóa đói gi m nghèo Phát tri n nuôi tr ng th y san làm chuy n đ i c c u kinh t nông thôn, góp ph n xây

d ng tr t t xã h i, an ninh nông thôn, vùng bi n, biên gi i, vùng sâu, vùng xa

1.2.1 Qu n lý nhà n c v kinh t

a) Khái ni m qu n lý Nhà n c

Qu n lý nhà n c là m t quá trình, trong đó các c quan c a h th ng b máy quy n

l c c a m t qu c gia c p trung ng đ n c p c s ( Vi t Nam là c p xã, ph ng)

th c hi n các tác đ ng vào đ i t ng là: h th ng các t ch c kinh t , các doanh nghi p, các t ch c xã h i, các đoàn th và các h gia đình trong xã h i b ng các công

c hành chính, (các ch th , ngh quy t, quy t đ nh) và các bi n pháp phi hành chính (s d ng các chính sách khuy n khích kinh t , các ch ng trình h tr phát tri n )

nh m đ t đ c t i m c tiêu phát tri n đ c đ nh s n th hi n qua các ch tr ng, quy

ho ch, k ho ch phát tri n v kinh t , xã h i và môi tr ng)

+ Ngu n nhân l c c a b máy công quy n, bao g m các công ch c, viên ch c, nh ng

các c quan, b ph n c a b máy công quy n trong quá trình th c thi ch c n ng qu n

- Các t ch c, doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c d ch v công tác và các t ch c

ho t đ ng không vì l i nhu n (các doanh nghi p nhà n c, doanh nghi p t nhân,

tr ng h c, c s y t , các t ch c t thi n )

- Các t ch c phi Chính ph ho t đ ng vì s phát bi u c a c ng đ ng xã h i

d) Các công c ch y u c a Chính ph

- H th ng pháp lu t và b máy th c thi pháp lu t

- Các công c tài chính ti n t (tài khóa, ngân hàng trung ng và thu )

- H th ng kinh t nông nghi p (Doanh nghi p nông nghi p )

e) Các công c đ th c hi n qu n lý nhà n c v kinh t

th c hi n vi c qu n lý Nhà n c s d ng h th ng các lo i công c g m pháp lu t, chính sách và công c khác, c th là:

* Pháp lu t : là h th ng các quy t c x s mang tính b t bu c chung do nhà n c đ t

ra, th c hi n và b o v nh m m c tiêu b o toàn và phát tri n xã h i theo các đ c tr ng

đã đ nh

- Hình th c bi u hi n là: V n b n quy ph m pháp lu t, v n b n áp d ng quy ph m pháp lu t

- Vai trò:

+ Xác l p tr t t k c ng xã h i cho các ho t đ ng kinh t

+ T o c s pháp lý th c hi n quy n bình đ ng trong kinh t

+ T o c s pháp lý cho vi c g n phát tri n kinh t v i b o v môi tr ng và đ c l p

- Vai trò: Là s tính toán, cân nh c k tr c khi han đ ng, nh đó r i ro, ách t c s b

h n ch ; các ngu n l c đ c s d ng t t; k ho ch v ch vi n c nh t ng lai cho con

ng i, t o ni m tin hành đ ng tích c c cho con ng i; là c s đ cho công tác ki m tra có c n c th c hi n

* Chính sách: là toàn b các chính sách mà nà n c s d ng trong m i giai đo n phát tri n c th :

+ Tài nguyên thiên nhiên nh đ t đai, bi n c , b u tr i;

+ Công kh là kho b c nhà n c và các ngu n d tr có giá tr (ngo i t , vàng, đá quý,

di s n có giá tr th ng m i, );

+ K t c u h t ng là t p h p các trang b , các công trình v t hóa nh m t o môi tr ng chuy n d ch cho s n xu t và đ i s ng c a con ng i;

+ Doanh nghi p nhà n c;

+ Các chuyên gia đ u ngành khoa h c

- Vai trò: là các đ u vào quan tr ng cho s phát tri n kinh t

1.2.2 N i dung công tác qu n lý nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y s n

C n c Ch ng VIII, t i u 51 đ n i u 52 c a Lu t Th y s n s 17/2003/QH11 ngày 10/12/2003, m t s n i dung qu n lý nhà n c v th y s n t i đ a ph ng đã

đ c quy đ nh nh sau:

i u 51 N i dung qu n lý nhà n c v thu s n

2 Tuyên truy n, ph bi n, giáo d c và t ch c th c hi n các v n b n pháp lu t v thu

s n

3 T ch c đi u tra, đánh giá và qu n lý, b o v s phát tri n b n v ng ngu n l i thu

s n; nghiên c u khoa h c, ng d ng công ngh m i trong ho t đ ng thu s n; quy

ho ch và qu n lý các khu b o t n vùng n c n i đ a, khu b o t n bi n; th c hi n th ng

kê, thông tin v ho t đ ng thu s n

4 Xác đ nh và phân c p qu n lý vùng bi n ven b trong ho t đ ng thu s n; qu n lý

và phân c p qu n lý vùng bi n đ khai thác; phân tuy n khai thác; công b ng tr ng khai thác; qu n lý vi c giao, cho thuê, thu h i đ t đ nuôi tr ng thu s n, m t n c

bi n đ nuôi tr ng thu s n

5 Qu n lý vi c c p, thu h i các lo i gi y phép, gi y ch ng nh n trong l nh v c thu

s n theo quy đ nh c a pháp lu t; đào t o, sát h ch, c p b ng thuy n tr ng, máy

tr ng tàu cá; c p, thu h i Gi y phép ho t đ ng thu s n cho tàu cá n c ngoài

6 Qu n lý vi c th m đ nh và công nh n gi ng thu s n m i, thu c thú y thu s n, th c

n nuôi tr ng thu s n; ki m tra và t ch c phòng, tr d ch b nh thu s n; qu n lý vi c

b o v môi tr ng trong ho t đ ng thu s n

7 Qu n lý và phân c p qu n lý tàu cá, c ng cá, ch thu s n đ u m i

và quy n h n c a mình ph i h p v i B Thu s n th c hi n qu n lý nhà n c v thu

s n theo quy đ nh c a Lu t này và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan

4 U ban nhân dân các c p ch u trách nhi m qu n lý nhà n c v thu s n t i đ a

ph ng theo quy đ nh c a Lu t này và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan

1.2.3 Các tiêu chí đánh giá công tác qu n lý nhà n c v nuôi tr ng và khai thác

+ Công tác thanh tra, ki m tra ho t đ ng khai thác th y s n ph i đ m b o k p th i, công b ng, công khai, minh b ch và làm gi m tình tr ng khai thác th y s n trái phép thông qua gi y phép khai thác và ghi nh t ký khai thác th y s n Ho t đ ng nuôi tr ng

th y s n ph i đ m b o không ô nhi m môi tr ng, b o đ m an toàn lao đ ng và v sinh lao đ ng trong ho t đ ng khai thác th y s n

+ V n b n quy ph m pháp lu t v th y s n ph i phù h p v i đi u ki n Kinh t Xã h i,

đi u ki n phát tri n c a đ a ph ng, bám sát đ ng l i, ch tr ng, chính sách c a ng; Hi n pháp, lu t, các v n b n QLNN c a c p trên H th ng v n b n pháp lu t

ph i toàn di n, đ ng b , kh thi, công khai, minh b ch, ph i đ m b o phát huy vai trò

và hi u l c Công tác tuyên truy n, ph bi n pháp lu t ph i đ m b o th ng xuyên, sâu r ng

Ph i duy trì và m r ng các m i quan h h p tác qu c t t ng thêm đ u ra cho nuôi

tr ng th y s n và thu hút v n đ u t Các quy trình l i th i ph i đ c lo i b thay th vào là ng d ng khoa h c hi n đ i

Vi c qu n lý nuôi tr ng và khai thác th y s n d a vào c ng đ ng phát huy hi u qu khi có s ph i h p ch t ch gi a các bên liên quan nên đ th c hi n t t công tác qu n

lý thì m c đ tham gia c a c ng đ ng c ng là m t trong các ch tiêu quan tr ng đ đánh giá

1.2.4 Các nhân t nh h ng đ n qu n lý Nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y

s n

1.2.4.1 c đi m khu v c nuôi tr ng và khai thác

Ph m vi ngu n l c m t n c tr i r ng t o ra s ph c t p đ i v i công tác qu n lý nhà

n c ngành th y s n Y u t này sinh ra do s phân b t nhiên các di n tích m t n c

có đi u ki n phát tri n th y s n r t đa d ng và không đ ng đ u gi a các vùng; quy mô

v di n tích m t n c t ng vùng, tr l ng n c trong m i sông, h , vùng m t

bi n r t khác nhau Vì v y, đây là y u t t o ra s ph c t p l n nh t đ i v i qu n lý nhà n c các ho t đ ng th y s n, th hi n trên các m t sau:

- Qu n lý vi c s d ng ngu n n c m t không gi ng nhau, không th ho c r t khó có quy đ nh chung nh t v các đi u ki n trong s d ng ngu n n c h p lý cho t t c các vùng

- Qu n lý các quá trình tác đ ng gây ô nhi m ngu n n c khó ch t ch do tính tr i

r ng và nhi u ch th cùng nhau tham gia s d ng

- Tính phù h p v sinh thái c a các loài th y s n đ i v i t ng vùng r t khác nhau, không có công th c chung

- Tình tr ng bi n đ ng v môi tr ng t nhiên (bão, l t, h n r t khác nhau) do đó nh

h ng không gi ng nhau t i ngu n n c c a t ng vùng)

1.2.4.2 Tính đa d ng v các ngu n th y s n (nhi u gi ng, nhi u ch ng lo i th y s n

v i tính sinh h c và yêu c u v đi u ki n s ng khác nhau)

Tính đa d ng v các ngu n th y s n (nhi u gi ng, nhi u ch ng lo i th y s n v i tính sinh h c và yêu c u v đi u ki n s ng khác nhau) gây ra nh ng khó kh n cho công tác

th ng ph m (th y s n hàng hóa); phát tri n c s h t ng thi t y u ph c v cho các

ho t đ ng này; qu n lý các tác đ ng nh h ng c a ho t đ ng nuôi tr ng đ n ngu n

l i th y s n và môi tr ng n c

Công tác qu n lý nhà n c ph i đi u ch nh các h a đ ng đóng m i và s a ch a các

ph ng ti n đánh b t; ph m vi và quy mô khai thác; đ a ra nh ng quy đ nh ràng bu c

ng i tham gia đánh b t th y s n v i ngh a v b o v các ngu n l i th y s n t nhiên

1.2.4.4 Nh n th c c a c ng đ ng

S tham gia c a c ng đ ng trong công tác qu n lý, giám sát v ho t đ ng khai thác tài nguyên luôn đ c chính ph đ cao, k c khai thác, s d ng, x lý, cung c p và b o

v tài nguyên thiên nhiên, đ c bi t là khai thác th y h i s n i u này th đ c bi t

đ n d i khái ni m “xã h i hóa” nh m t ph ng châm hành đ ng v i kh u hi u

“Nhà n c và nhân dân cùng làm” Tuy nhiên v n đ chuy n giao đ y đ trách nhi m

qu n lý nuôi tr ng và khai thác th y s n cho c ng đ ng thì h u nh ch a đ c xem xét

đ n

Có th nói, các ph ng th c, hình th c đ ng i dân tham gia vào quá trình xây d ng

lu t pháp, chính sách, vào công vi c qu n lý c a Nhà n c đã đ c quy đ nh r t đa

d ng, phong phú Nó cho phép ng i dân có th bi u đ t đ c ý chí, nguy n v ng c a mình v i các c quan nhà n c trong vi c hình thành nên các chính sách, pháp lu t

c ng nh vi c quy t đ nh và thi hành pháp lu t Tuy nhiên, c ng ph i nh n th y r ng,

s tham gia c a ng i dân vào quá trình này v n còn nhi u khó kh n, h n ch Ngoài

s h n ch t nh ng c ch quy đ nh hi n hành, b n thân ng i dân, do trình đ nh n

th c, nh t là trình đ pháp lý, c ng ch a th y h t đ c quy n l i và ngh a v c a mình

đ i v i vi c tham gia qu n lý nhà n c, ch a làm h t s c mình khi tham gia qu n lý

nhà n c hình th c này Nó th hi n s b phi u l y l , cho xong c a nhi u ng i trong các l n b u c

Ngày nay, yêu c u v ch t l ng s n ph m thu s n ngày càng kh t khe do các th

tr ng EU, M , Nh t B n,…đã và đang áp d ng các rào c n k thu t ho c các rào c n

ch t l ng s n ph m Nuôi tr ng thu s n (NTTS) là m t ho t đ ng s n xu t nông nghi p đ c thù H u h t m i h nuôi đ u ti n hành nuôi thu s n trên các ao riêng

nh ng đ u ph thu c vào m t môi tr ng và ngu n n c chung Nuôi tôm thành công hay th t b i không ch ph thu c vào kh n ng qu n lý, k thu t nuôi, ngu n l c c a

h gia đình mà còn b chi ph i b i nhi u y u t khác nh : th tr ng, công tác quy

ho ch, d ch b nh, ô nhi m môi tr ng, m u thu n và xung đ t gi a các ngành, c ng

đ ng trong xã h i

M c dù phát tri n qu n lý d a vào c ng đ ng là ho t đ ng h t s c c n thi t, nh t là trong nuôi tr ng thu s n n c l , là m t trong nh ng gi i pháp quan tr ng, góp ph n phát tri n NTTS b n v ng, gi m gánh n ng qu n lý cho nhà n c và chính quy n các

c p, ho t đ ng kinh t có th mang l i l i nhu n cao nh ng c ng đang ph i đ ng đ u

v i nhi u r i ro và đòi h i ph i b ra m t l ng v n đ u t r t l n Các h NTTS trong m t ti u vùng ph thu c ch t ch vào nhau, n u gi a h không có tính c ng

đ ng, không đoàn k t thì vi c s n xu t s g p r t nhi u r i ro và nguy c gây ô nhi m môi tr ng, d ch b nh lây lan là r t l n

Tuy nhiên, vi c qu n lý d a vào c ng đ ng đang g p ph i r t nhi u khó kh n Th

nh t, thi u s quy ho ch trong s n xu t c a m t s đ a ph ng Th 2, vi c qu n lý

d a vào c ng đ ng phát huy s c m nh khi có ng i cán b có kinh nghi m và n ng

đ ng trong vi c thuy t ph c, h ng d n và lãnh đ o các thành viên hay h i viên trong

c ng đ ng nh ng hi n nay đang còn thi u đ i ng cán b c s , cán b trong c ng

đ ng có đ n ng l c Th 3, chính quy n các c p có quan tâm đ n phát tri n qu n lý

d a vào c ng đ ng nh ng h u h t cán b qu n lý ch mang tính kiêm nhi m

Y u t này đòi h i công tác qu n lý nhà n c ph i th c hi n nh ng công vi c sau:

- a ra các đi u ki n v tiêu chu n, ki n th c đ i v i nh ng ng i tham gia ho t

đ ng nuôi tr ng ho c đánh b t

- T ch c các l p đào t o chuyên môn và c p b ng ho c ch ng ch cho t ng lo i ho t

đ ng v i các trình đ chuyên môn khác nhau

- Thi t l p các ch ng trình h tr ng i nghèo trong nuôi tr ng và đánh b t th y s n

th y s n Vi t Nam

1.3.1 Hi n tr ng nuôi tr ng và khai thác th y s n t i Vi t Nam

Vi t Nam n m bên b Tây c a Thái Bình D ng, có di n tích kho ng 3.448.000 km2,

có b bi n dài 3260 km Vùng n i thu và lãnh h i r ng 226.000km2, vùng bi n đ c quy n kinh t r ng h n 1 tri u km2 v i h n 4.000 hòn đ o, t o nên 12 v nh, đ m phá

v i t ng di n tích 1.160km2 đ c che ch n t t d trú đ u tàu thuy n

N c ta v i h th ng sông ngòi dày đ c và có đ ng bi n dài r t thu n l i phát tri n

ho t đ ng khai thác và nuôi tr ng th y s n S n l ng th y s n Vi t Nam đã duy trì

t ng tr ng liên t c trong 17 n m qua v i m c t ng bình quân là 9,07%/n m V i ch

tr ng thúc đ y phát tri n c a chính ph , ho t đ ng nuôi tr ng th y s n đã có nh ng

b c phát tri n m nh, s n l ng liên t c t ng cao trong các n m qua, bình quân đ t 12,77%/n m, đóng góp đáng k vào t ng tr ng t ng s n l ng th y s n c a c n c Trong khi đó, tr c s c n ki t d n c a ngu n th y s n t nhiên và trình đ c a ho t

đ ng khai thác đánh b t ch a đ c c i thi n, s n l ng th y s n t ho t đ ng khai thác

t ng khá th p trong các n m qua, v i m c t ng bình quân 6,42%/n m

Nhìn chung n m 2016 là m t n m thu n l i cho ho t đ ng khai thác th y s n, giá x ng

d u gi m làm gi m đáng k chi phí s n xu t, th i ti t thu n l i cùng v i giá bán h i

s n t ng c ng là m t đ ng l c khác đ ng dân tích c c bám bi n Các chính sách h

tr khai thác nuôi tr ng h i s n và d ch v khai thác h i s n trên các vùng bi n xa theo Quy t đ nh s 48/2010/Q -TTg và chính sách h tr đóng tàu theo Ngh đ nh 67/2014/N -CP đã giúp ng dân đ u t t ng c ng l c cho ho t đ ng khai thác xa b Khai thác cá ng : c s n l ng cá ng c a 3 t nh tr ng đi m n m 2015 đ t 17.884

t n gi m 3,8% so v i n m tr c Trong đó, s n l ng cá ng Phú Yên là 4.300 t n

t ng 6,7% so cùng k n m tr c; Bình nh là 8.950 t n b ng 95% so v i cùng k ; Khánh Hòa là 4.634 t n gi m kho ng 10% so v i cùng k

S n l ng nuôi tr ng th y s n c n m 2016 đ t 3.533 ngàn t n, t ng 1,6% so v i cùng

k M c dù s n l ng th y s n t ng nh ng nhìn chung, nuôi tr ng th y s n n m qua

g p r t nhi u khó kh n ch y u đ n t th tr ng xu t kh u Tình hình s n xu t m t s loài c th nh sau:

+ Cá Tra: Ngành cá tra trong n m 2016 ti m n không ít nh ng r i ro do h n ch v k thu t ch n nuôi, ch bi n c ng nh khâu tiêu th Chi phí s n xu t trong n c cao d n

đ n s n ph m xu t kh u kém c nh tranh Do g p khó kh n trên nhi u th tr ng truy n

th ng, các doanh nghi p xu t kh u l i ch y theo s l ng, chuy n h ng sang nh ng

th tr ng yêu c u ch t l ng s n ph m th p và giá bán th p h n i u này càng gây

s c ép lên giá nguyên li u trong n c S n l ng cá tra n m 2016 c a các t nh vùng

ng b ng sông C u Long c đ t 1.123 ngàn t n, t ng 0,4% so v i cùng k , trong đó

ng Tháp c đ t 375.277 t n (-6%), An Giang c đ t 248.064 t n (+5%), C n Th

đ t 153.140 t n (+2%)

+ Tôm n c l : Do b t l i v th i ti t, m a n ng th t th ng đã nh h ng không nh

đ n tình hình nuôi tôm n c l trong n m 2016 Nhi u di n tích nuôi tôm b thi t h i

c ng v i giá tôm nguyên li u gi m làm cho ng i nuôi tôm không có v n đ u t c i

t o, khôi ph c s n xu t

-Tôm sú: S n l ng c đ t 268.300 t n, t ng 1,6% Vùng ng b ng sông C u Long,

s n l ng c đ t 255.873 t n, t ng 4% so v i cùng k n m tr c Trong đó, B c Liêu

s n l ng c đ t 69.256 t n (+13%), Sóc Tr ng đ t 16.615 t n (+5%), Trà Vinh đ t 13.955 t n (+3%)

-Tôm th chân tr ng: S n l ng c đ t 327.600 t n, gi m 17,1% S n l ng tôm th chân tr ng vùng ng b ng sông C u Long n m 2016 c đ t 218.930 t n, gi m 9%

Lu t Thu s n m iđ c B Thu s n đã đ c phác th o d i s giúp đ c a t ch c

NORAD và FAO đã đ c Qu c h i thông qua tháng 11 n m 2003 và đ c th c thi t ngày 1 tháng 7 n m 2004 Lu t Thu s n đ c so n th o khá t t, là công c m nh m cho vi c qu n lý ngu n l i, nh t là c p t nh Các đi u kho n c a Lu t đ c tóm t t trong ph l c 3 Lu t ngh cá cung c p n n t ng cho vi c c i ti n qu n lý ngh khai thác cá bi n và ngành nuôi tr ng thu s n, bao g m c s đ u t trong t ng lai c a

ng i dân Lu t đ c k t n i ch t ch v i quy ho ch t ng th thu s n và có th là

ph ng ti n t t cho vi c đ nh rõ các chính sách v quy ho ch phát tri n theo c ch th

tr ng m t s th i đi m trong t ng lai, v i mong mu n lu t ngh cá đ c c p

nh t ho c nh ng s c l nh đ a ra phù h p đ v ch rõ quy n c a nhà n c ng dân đánh cá, ng i dân nuôi trông thu s n ho c nh ng ng i liên quan khác V nguyên

t c, s can thi p c a chính ph đ i v i ngành có th t p trung t t nh t vào vi c t p

l c trong), quan tr c, giám sát và c ng ch , khuy n cáo và thông tin tuyên truy n Các quy t đ nh tham gia đ u t c n đ c gi i h n nh m đ m b o tính b n v ng c a môi tr ng sinh thái, các khía c nh xã h i nh khuy n khích lao đ ng ho c s đa d ng hoá và s g n k t ch t ch v i lu t và chính sách c b n c a chính ph

Nuôi tr ng thu s n đã nh n đ c s tr giúp đáng k t chính sách c a Chính ph trong vòng 10 n m qua, b i ngành thu s n đã đ c ngày càng đ c công nh n có vai trò quan tr ng cho vi c đóng góp đ n s phát tri n kinh t c a đ t n c và xoá đói

gi m nghèo Môi tr ng chính sách đ i v i nuôi tr ng thu s n là r t ph c t p, nó b tác đ ng b i chính sách đã đ c áp d ng ngay trong B Thu s n và các B khác K t

qu báo cáo cho bi t có t i vài tr m quy đ nh , ngh quy t và thông tri tác đ ng đ n ngành Thu s n

Qu n lý c ng đ ng: Tháng 5 n m 1995, B Thu s n đã t ch c 1 h i th o v qu n lý

c ng đ ng v ngu n l i s ng ven bi n Hi p h i các n c ông nam Châu Á: Lý thuy t, Th c hành và ng d ng Vi t nam ph n k t lu n c a h i th o Th tr ng

B Thu s n kh ng đ nh nh ng nguyên t c v qu n lý c ng đ ng và tuyên b B Thu

s n s làm vi c theo h ng; ‘L a ch n, chính th c công nh n và tài tr cho vi c th nghi m thi t l p các ho t đ ng qu n lý c ng đ ng ngh cá ven bi n bao g m các khu

b o t n bi n và nuôi tr ng thu s n’ (ADB 1996)

T đó, qu n lý c ng đ ng đã đ c ch c ch n đ c xúc ti n c bi t quy n qu n lý

n c n i đ a đã đ c chuy n cho c p xã các vùng ven bi n, nguyên t c qu n lý

c ng đ ng bi n đã đ c khuy n ngh cho ít nh t 4 t nh (Qu ng ninh, Khánh hoà, Binh Thu n ) Nguyên t c qu n lý c ng đ ng đang đ c áp d ng d i s tài tr v tài chính c a Ngân Hàng Th gi i/GEF/DANIDA nh d án b o t n Hòn Mun vùng nuôi tr ng thu s n n c l nh n th c v nguyên t c qu n lý c ng đ ng đ c m r ng

h n, tuy nhiên vi c cung c p b n h ng d n cho các s Thu s n và ng i nông dân

v vi c áp d ng ví d ch t l ng môi tr ng n c và qu n lý n c th i

Lu t ngh cá m i ra đ i h tr nh t nhi u cho qu n lý c ng đ ng Qu n lý c ng đ ng còn nh n đ c s giúp đ d i n t ng chính sách dân ch c a chính ph , giao quy n

l c cho c p xã trong vi c l p quy ho ch, phát tri n và qu n lý ngu n l i c a h

Quy ho ch vùng ven bi n và qu n lý: Theo truy n th ng, quy ho ch vùng ven b

Vi t nam đã là đ c bi t l n Các c quan khác khau có m i quan tâm khác nhau đ n

vùng đ nh quy ho ch có th đ xu t k ho ch cho H i đ ng nhân dân và Phòng K

ho ch - đ u t đ sau đó vi c phê chu n các k ho ch liên quan đ n v n đ kinh phí, trong r t nhi u tr ng h p b qua ranh gi i c a các v n đ , tác đ ng x u c a môi

tr ng ho c m i quan tâm c a các thành viên khác H i đ ng nhân dân và Phòng k

ho ch đ u t có th t p m t s cách đi u khi n thông qua quá trình quy ho ch, nh ng nhìn chung quy ho ch c p t nh và các c p đ a ph ng v n ch a th c s hi u qu

Nh ng v n đ khác n y sinh do s t qu n c a các t nh d n đ n k t qu là s phát tri n (ví d các c ng cá) c a các t nh thi u s tính toán đ n nh ng phát tri n khác trong vùng

1.4.1 Kinh nghi m qu n lý nuôi tr ng th y s n c a Thái Lan

Theo chính sách an toàn th c ph m thu s n, Thái Lan đã đ y m nh chi n l c truy

xu t ngu n g c th c ph m t tr i nuôi đ n bàn n Th c n trong nuôi tr ng thu s n

Lu t Qu n lý Ch t l ng Th c n ch n nuôi c a Thái Lan đã đ c hình thành t n m

1982 Theo Lu t này, vi c qu n lý ch t l ng th c n ch n nuôi đ c ti n hành d a trên thành ph n th c n, các th c n h n h p dùng cho nuôi thu sinh v t và các ch t

b sung vào th c n T n m 1991 đ n nay, lu t này v n có hi u l c, V Ch n nuôi,

B Nông nghi p và H p tác xã đã có trách nhi m thi hành lu t Bên c nh đó, C c Thu s n còn ban hành các tiêu chu n th c n mà hi n đang l u hành và buôn bán trên

th tr ng Thái Lan

Các c quan qu n lý ch t l ng th c n c a Thái Lan ch u trách nhi m đ m b o t t c các th c n l u hành trên th tr ng Thái Lan là an toàn đ i v i v t nuôi, an toàn v sinh và ch t l ng cao đ m b o l i ích cho nh ng ng i ch n nuôi

Theo lu t hi n hành Thái Lan, không đ c phép s d ng kháng sinh và các ch t ph gia làm tác nhân thúc đ y s t ng tr ng c a v t nuôi N u vi ph m s b x ph t Theo lu t đ nh, các tr ng h p s d ng các ch t ph gia nh các ch t enzym ph i

đ c làm rõ Các ch t này c n đ c C quan Qu n lý D c ph m và Th c ph m c a

B Y t xem xét, đánh giá và c p gi y phép s d ng Ð ng th i, C quan này c ng c p

đ ng ký và gi y phép l u hành, buôn bán đ i v i các s n ph m này Thái Lan

Vai trò c a C c Thu s n

C c Thu s n ch u trách nhi m c p gi y phép ch ng nh n đ i v i t t c th c n nuôi thu s n công nghi p T t c các công th c làm th c n ph i đ c đ ng ký xin c p phép Sau khi đánh giá công th c th c n và ki m tra các ph ng ti n s n xu t thì C c

m i c p gi y phép s n xu t M i m t công th c th c n s đ c c p m t mã s hàng hoá riêng đ s d ng trên bao bì s n ph m

Hi n nay, C c Thu s n đã c p gi y phép đ ng ký cho t ng s 68 doanh nghi p (DN)

s n xu t th c n, bao g m 21 DN s n xu t th c n nuôi tôm, 2 DN s n xu t th c n nuôi cá và 9 DN s n xu t c th c n nuôi tôm và nuôi cá, còn 36 DN s n xu t th c n

h n h p Vi c ki m soát giá th c n đ c th c hi n theo các đi u kho n c a B

Th ng m i

C c Thu s n th c hi n các ch ng trình qu n lý thanh tra các nhà máy Th ng xuyên l y m u th c n t nhà máy và kho hàng đ phân tích Ngoài ra, c ng ki m tra

c th c n t các tr i nuôi và c ng l y m u phân tích C c Thu s n c ng quy đ nh

r ng các th c n nuôi thu s n ch đ c tiêu th trong vòng 3 tháng k t ngày s n

xu t Tuy nhiên, đ i v i th c n nuôi u trùng có hàm l ng n c th p h n thì th i

h n s d ng lâu h n Vi n Nghiên c u Th c n c a C c này c ng l y m u phân tích

Các c quan thu s n và các cán b chuyên trách đ a ph ng c ng có trách nhi m

th c hi n các ch ng trình ki m soát này

Ngoài ra, các h i nuôi thu s n m t s khu v c c a Thái Lan c ng ki m tra và l y

m u phân tích theo yêu c u c a h i viên C quan đ a ph ng và cán b chuyên trách

c ng có trách nhi m giám sát nh ng bi n đ ng giá nguyên li u, giá th c n ch bi n

và giá bán cho các tr i N u có bi n đ ng, h ph i thông báo v i C c Thu s n và C c

Th ng m i đ ti n hành đi u tra xem xét

Tiêu chu n ch t l ng

Các tr i nuôi Thái Lan c ng có trách nhi m trong vi c truy xu t ngu n g c c a các

s n ph m nuôi tr ng thu s n Trách nhi m c a các nhà s n xu t th c n Thái Lan là

ph i s d ng các tiêu chu n ch t l ng qu c t nh Quy t c ng x trong nuôi tr ng thu s n (CoC) và Th c ti n Nuôi t t (GAP) CoC là h th ng s n xu t g n v i b o v môi tr ng Theo h th ng này, vi c cung c p th c n nuôi ph i tuân th s ch d n GAP là h th ng s n xu t ra các s n ph m có ch t l ng và an toàn đ i v i ng i tiêu dùng Theo đó, các nhà máy ch bi n ph i áp d ng HACCP nh m t tiêu chu n đ

xu t kh u Tr c khi xu t kh u, đ c bi t đ i v i m t hàng tôm bi n, theo quy đ nh c a Chính ph Thái Lan, phòng ki m nghi m trung ng ph i ch u trách nhi m ki m tra

1.4.2 Kinh nghi m qu n lý th y s n c a Indonexia

Nuôi tr ng th y s n là m t thành ph n quan tr ng c a ngành th y s n Indonesia vì nó góp ph n đ m b o an ninh qu c gia th c ph m, thu nh p và t o nhi u vi c làm và thu

nh p ngo i h i t vi c xu t kh u các s n ph m th y s n

Nuôi tr ng th y s n đã và đang đóng vai trò nh là m t ngu n thu nh p thay th cho các c ng đ ng ng dân vùng ven bi n, c ng nh góp ph n làm gi m áp l c lên tài nguyên thiên nhiên bi n Trong n m g n đây, ngành nuôi tr ng th y s n c a Indonesia

đã phát tri n r t nhanh và hi n nay đ c coi là m t ngành kinh t quan trong trong h

tr phát tri n kinh t nông thôn Indonesia là m t qu c gia qu n đ o v i trên 17.508 hòn đ o và đ ng b bi n dài kho ng 81.000 km, và có m t ti m n ng l n cho nuôi

tr ng th y s n Di n tích nuôi tr ng th y s n ti m n ng c a Indonesia vào kho ng 15.590.000 ha, bao g m nuôi n c ng t 2.230.000 ha, nuôi n c l 1.220.000 ha và 12.140.000 ha m t n c bi n Tuy nhiên, Nuôi tr ng th y s n c a Indonesia m i ch

s d ng kho ng 50% t ng di n tích ti m n ng có th nuôi tr ng th y s n C th có 10.1% di n tích n c ng t, 40% nuôi n c l và 0.01% di n tích vùng bi n có kh

n ng nuôi tr ng th y s n (Lei Wageninggen UR, 2012)

T ng s n l ng nuôi tr ng th y s n 3.1 tri u t n Nuôi tr ng th y s n đóng góp 34.5%

t ng s n l ng th y s n c a c n c S n l ng nuôi tr ng th y s n t ng kho ng 33.1% m i n m t 2.304.800t n (2010) lên 3.095.585 t n (2014)- FAO, 2015.T ng giá

tr xu t kh u 3.2 t USD (tôm chi m 70% và th y s n khác chi m 30%) Th tr ng

xu t kh u ch y u là Nh t B n (80%), 10% USA và 10% các th tr ng khác (DG Aquaculture, 2014)

Ngh nuôi tr ng th y s n c a Indonesia c ng gi ng nh c a Vi t Nam đã ph i đ i m t

v i m t s tr ng i, thách th c trên con đ ng phát tri n h ng đ n b n v ng, c th

nh :

(i)Vi c phát tri n quá nóng, t phát d n đ n r t khó ki m soát các y u t đ u vào c a

s n xu t: ch t l ng tôm gi ng, th c n, v t t th y s n, ngu n n c, môi tr ng và

d ch b nh,…Chính vì v y, m t di n tích l n nuôi tôm b thi t h i do d ch b nh đã nh

h ng không nh đ n đ i s ng, thu nh p c a các h dân;

(ii) Môi tr ng sinh thái t i các vùng nuôi còn b ô nhi m;

(iii) C ng đ ng nuôi tr ng th y s n quy mô nh thi u s liên k t chu i trong s n xu t; (iv) Ng i nuôi thi u v n và thi u khoa h c k thu t, n ng su t và ch t l ng th y

s n th p, thi u tính c nh tranh,…

Tr c các khó kh n, thách th c cho s phát tri n c a ngh nuôi tr ng th y s n, Chính

ph Indonesia đã xây d ng K ho ch phát tri n ngh tôm theo h ng b n v ng, giai

đo n 2010-2014, t p trung vào các m c tiêu c th nh sau:

(i)T ng s n l ng nuôi tr ng th y s n đ xu t kh u,đ c bi t t p trung vào vi c t ng

c ng l i th c nh tranh thông qua vi c phát tri n và ng d ng công ngh hi u qu và thân thi n v i môi tr ng;

(ii) Phát tri n các s n ph m th y s n ph c v cho tiêu dùng trong n c, đ c bi t là t p trung vào t ng c ng và c ng c c s h t ng các vùng nuôi;

(iii) Thi t l p c ch đ ki m soát vi c s n xu t, mua bán: th c n, hóa ch t, ch ph m sinh h c và trang thi t b ph c v nuôi tr ng th y s n,…

(iv) T ng b c phát tri n và c i thi n các vùng nuôi theo h ng b n v ng (đ t li n và trên bi n);

(v) Phát tri n ngh nuôi tr ng th y s n theo h ng hàng hóa ( ng d ng khoa h c k thu t, m r ng th tr ng, thu hút đ u đ c bi t đ u t n c ngoài và t ng c ng ngu n nhân l c,…);

(vi) ph c h i và c i thi n h th ng ph c v cho nuôi tr ng th y s n: đi n, th y l i, h

th ng s n xu t gi ng, các phòng thí nghi m,…T ng m c đ u t cho K ho ch phát tri n này kho ng 13.41 nghìn t RPM (10.84 tri u USD)

M t s k t qu đ t đ c kh quan: T c đ t ng tr ng c a ngành nuôi tr ng th y s n

c a Indonesia luôn m c t ng kho ng 9.34%/n m Di n tích và s n l ng nuôi tr ng

th y t ng nhanh, giá tr xu t kh u th y s n liên t c t ng t 1.584,5 tri u USD (2000) lên đ n 3.181,9 tri u USD (2014), chi m 3% GDP c a Indonesia; C s h t ng-k thu t (đi n, th y l i, giao thông) và các h th ng d ch v (h th ng s n xu t gi ng, h

th ng phòng thí nghi m, các nhà máy s n xu t th c n, ch ph m sinh h c) đ c c i thi n đáp ng t t nhu c u nuôi tr ng th y s n; H u h t các vùng nuôi tr ng th y s n

t p trung c a Indonesia đ c Chính ph h tr nuôi theo tiêu chu n Indonesia Gap (Indonesian Good Aquaculture Practises) và m t s vùng nuôi đ t tiêu chu n qu c t

Chính nh ng thành công này đã đ a Indonesia tr thành qu c gia xu t kh u th y s n hàng đ u khu v c Châu Á ch sau Trung Qu c và n

i v i tên đ tài v công tác qu n lý nhà n c v nuôi tr ng và khai thác th y s n có

r t ít nghiên c u chuyên sâu T i vùng n c n i đ a Tiên Yên- Hà C i là m t khu v c

có tính đa d ng sinh h c cao nh ng tr i r ng khó nghiên c u nên có r t ít các công trình nghiên c u v khu v c này, m t vài nghiên c u có liên quan đ n khu v c nghiên

c u nh :

- Mai Tr ng Hoàng, 2014, Nghiên c u đánh giá tính đa d ng sinh h c và ch c n ng sinh thái r ng ng p m n Tiên Yên - Hà C i, t nh Qu ng Ninh Lu n v n đã phân tích

và đánh giá đ c các nhân t sinh thái hình thành phát tri n nên h sinh thái r ng ng p

m n Tiên Yên-Hà C i thông qua các nân t t nhiê, nhân t sinh thái nhân v n- xã h i tác đ ng; đánh giá tính đa d ng sinh h c h sinh thái thông qua đa d ng sinh h c th c vât, đa d ng sinh h c đ ng v t, đa d ng sinh h c qu n xã sinh v t; ánh giá ch c n ng sinh thái thông qua đánh giá d tr carbon ti m n ng trong kh i th c v t, duy trì tính

đa d ng sinh h c và ch c n ng đi u hòa T đó tác gi nêu ra các đ nh h ng s d ng

h p lý h sinh thái thông qua b o tòn giá tr đa d ng sinh h c, phát tri n du l ch sinh thái, Phát tri n mô hình kinh t

đ c các tính đa d ng sinh h c c a h sinh thái, đánh giá đ c ch c n ng sinh thái

c a h sinh thái và đ xu t đ c các gi i pháp s d ng h p lý h sinh thái r ng ng p

m n Tiên Yên- Hà C i

- Tr n c Thanh và CS, Nh ng đ c tr ng đ a h c b n c a v nh Tiên Yên-Hà C i Tác gi đã trình bày đ c quá trình hình thành các l p đ t đá và các đ c tr ng c a đ t

đá t i khu v c nghiên c u

- Nguy n Xuân D ng, 2013, S d ng khôn khéo đ t ng p n c t i v nh Tiên Yên, t nh

Qu ng Ninh trên c s phát huy vai trò c a các bên liên quan, T p chí môi tr ng s 12/2013, tác gi đã nghiên c u, phân tích v vai trò c a các bên liên quan trong qu n

lý, b o t n và s d ng đ t ng p n c t i v nh Tiên Yên thông qua vi c xác đ nh các bên liên quan trong quan liên quan trong qu n lý, b o t n đ t ng p n c v nh Tiên Yên; M c đ quan tâm và nh h ng c a các bên liên quan đ n s d ng đ t ng p n c

v nh Tiên Yên; M c đ nh h ng đ n công tác b o t n đ t ng p n c c a các bên liên quan; đánh giá m c đ quan tâm đ n đ t ng p n c c a các bên liên quan và t đó tác gi đ xu t ra các gi i pháp huy đ ng s tham gia c a các bên liên quan nh m s

d ng khôn khéo các d ch v h sinh thái đ t ng p n c v nh Tiên Yên

K t lu n ch ng 1

Trong th i đ i công nghi p hóa hi n đ i hóa đ t n c hi n nay, th y s n là m t trong

nh ng ngành có ti m l c phát tri n m nh chính vì th đ phát huy t i đa, t n d ng ngu n l c trong ngành th y s n m t cách h p lý là bài toán đã và đang đ c đ a ra

đ i v i các nhà chính sách T i các đ a ph ng chú tr ng áp d ng các v n b n lu t m t cách h p lý nh t, linh đ ng nh t phù h p v i t ng đ a ph ng sao cho vùa phát tri n ngành th y s n nh ng không làm t n h i đ n tài nguyên th y s n sau này Chính vì

v y quy n l c Nhà n c ph i m nh, đ đ m b o cho m i ch th đ c ho t đ ng đúng khuôn kh pháp lu t quy đ nh và m i ch th đ u đ c t do phát tri n V i các n c

có công tác qu n lý th y s n có hi u qu cao, h u nh các vi ph m pháp lu t trong khai thác th y s n đ u b x lý r t n ng và r t tri t đ ây chính là bài h c quan tr ng

nh t: k c ng pháp lu t có nghiêm minh thì xã h i m i n đ nh và phát tri n đ c

t nh L ng S n, phía nam giáp v nh B c B , tây nam giáp huy n Ba Ch và th xã C m

Ph , đông b c giáp huy n Bình Liêu, đông nam giáp thành ph Móng Cái Vùng có

t a đ đ a lý nh sau:

- T 21015’00’’ đ n 21030’00’’ V đ B c;

- T 107027’00” đ n 108021’35’’ Kinh đ ông

Hình 2.1 S đ vùng n c n i đ a Tiên Yên-Hà C i

2.1.1.2 c đi m khí h u th y v n

c đi m khí h u

Vùng bi n Tiên Yên – Hà C i n m trong V nh B c B , ch u nh h ng tr c ti p ch

đ khí h u c a l c đ a, V nh B c B và các vùng bi n lân c n Khí h u khu v c này thu c ki u nhi t đ i gió mùa v i mùa hè nóng và m

- N ng và b c x t ng s

Khu v c Tiên Yên – Hà C i có kho ng 1400-1700 gi n ng/ n m, trung bình 1600

gi /n m (theo s li u c a tr m KTTV t i Tiên Yên) Nh ng tháng có s gi n ng cao

nh t là tháng 9 và 10, nh ng tháng có s gi n ng th p nh t là tháng 2 và 3

- Nhi t đ không khí: Nhìn chung, nhi t đ trung bình n m khu v c này vào kho ng 21-22°C (đo t i tr m Tiên Yên)

Vào mùa đông, h ng gió th nh hành là h ng B c - ông B c Còn vào mùa hè gió

h ng Nam – ông Nam l i chi m u th T c đ gió t i khu v c hàng n m không

l n, trung bình kho ng 1.1m/s (đo t i tr m Tiên Yên)

m trung bình đo đ c trong n m 2010 kho ng 87% (đo t i tr m Tiên Yên)

m th p nh t vào n a đ u mùa đông, tháng 10 – 12 là nh ng tháng có đ m th p nh t trong n m d i 79%

- L ng b c h i n c

L ng b c h i trung bình trong 11 n m t 1991 - 2001 c a khu v c Tiên Yên là 784,7

mm, trong đó tháng 10 hàng n m có l ng b c h i cao nh t trung bình 88,5 mm/tháng Tháng có đ b c h i th p nh t hàng n m là tháng 3 (42,0 mm)