“Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”“Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”“Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Bình Phú A - Thạch Thất - Hà Nội
Bộ môn giảng dạy : Chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Mầm non
Hệ đào tạo : Từ xa
Khen thưởng : Lao động tiên tiến cấp huyện
Trang 2MỤC LỤC
Sơ yếu lý lịch……… 1
Mục lục 2
A ĐẶT VẤN ĐỀ.……… 3
1 Lý do chọn đề tài: 2
2 Mục đích nghiên cứu: 3
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
B NỘI DUNG 5
I CƠ SỞ LÝ LUẬN 5
1 Cơ sở lí luận 5
2 Cơ sở thực tiễn 5
II THỰC TRẠNG 5
1 Thuận lợi 6
2 Khó khăn 10
3 Số liệu điều tra cụ thể 10
III NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 11
IV GIẢI PHÁP TỪNG PHẦN 20
1 Biện pháp 1 20
2 Biện pháp 2 22
3 Biện pháp 3 22
4 Biện pháp 4 23
5 Biện pháp 5 24
V KẾT QUẢ SO SÁNH ĐỐI CHỨNG 25
VI BÀI HỌC KINH NGHIỆM 26
C KẾT LUẬN: Kiến nghị và đề nghị sau khi thực hiện đề tài 26
Tài liệu tham khảo 26
* Hội đồng thẩm định các cấp nhận xét 27
Trang 3A ĐẶT VẤN ĐỀ1.Lý do chọn đề tài :
Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Đây là khâu quan trọng đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện củatrẻ và cho trẻ bước vào học phổ thông Việc hình thành các biểu tượng toán họccho trẻ mầm non có một vai trò to lớn Dạy toán cho trẻ không nhằm đào tạo chotrẻ những nhà toán học, mà nhằm phát triển ở trẻ khả năng nhanh nhạy, trí thôngminh, sự phán đoán phân tích, so sánh tổng hợp Giúp trẻ có được những kiếnthức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm, về kích thước hình dạng, khả năngđịnh hướng không gian Đặc biệt hơn đối với trẻ 5 tuổi việc hình thành biểutượng toán sơ đẳng là một nội dung quan trọng bổ sung vào hành trang cho trẻkhi bước vào lớp một và góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triểntoàn diện nhân cách cho trẻ
Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, Chúng khác nhau về thể chất, tìnhcảm, xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý, vì thế mà mỗi trẻ cónhu cầu, hứng thú, cách học và cách tiếp thu khác nhau nhưng chúng đều có thểthành công Ở lứa tuổi mầm non, hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học
mà chơi ” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thứctrong cuộc sống xung quanh trẻ nhờ có sự can thiệp, hổ trợ của nhà giáo dục.Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên,
xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục, hiệu quảcủa những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ chămsóc giáo dục trẻ
Môn toán là môn học rất khô khan và cứng nhắc, các tiết học toán đặc biệt
là tiết học hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm thườnglặp đi lặp lại nhiều lần các tiết học có nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng
là 5, 6, 7, 10 Cho nên nếu ta chỉ tập chung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng cácbước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh chán sẽ không thu hút được sựchú ý của trẻ Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng chotrẻ mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượngtoán học cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp
tổ chức các hoạt động mà trọng tâm là các “tiết học toán” cho trẻ ở trường mầmnon Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò épphù hợp với sự nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là: “Học
mà chơi, chơi mà học.”
Trang 4Thế nhưng trong quá trình dạy trẻ làm quen với toán đê giúp trẻ nhận biếtsâu sắc, có được những kiến thức mà mình mong muốn thì vấn đề không thểthiếu được ở đây đó là: Phải truyền thụ những kiến thức của giáo viên đến vớitrẻ Giáo viên cấn phải tìm tòi, khám phá, nghiên cứu để tải những kiến thức nộidung cần mang đến cho trẻ, sao cho trẻ cảm thấy đơn giản, gần gũi mà lại dễhiểu Như vậy giờ học mới có hiệu quả Nhưng để đạt được hiệu quả thì giáoviên phải tìm ra phương pháp mới sáng tạo giúp trẻ tiến thu một cách dễ dànghơn, qua đó để trẻ được hoạt động một cách hứng thú.
Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi đã tập trung nghiên cứu, tìm tòi để
tìm ra một số biện pháp “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6
tuổi làm quen với biểu tượng toán”
2 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở nghiên cứu sự hứng thú của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi trong các
hoạt động làm quen với toán, qua đó đề xuất một số biện pháp “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”
3 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu những văn bản tài liệu liên quan đến hoạt động “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”
Đánh giá, phân tích thực trạng của lớp học
Đề ra một số biện pháp, phương pháp tối ưu nhằm “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”
4 Phương pháp nghiên cứu.
Căn cứ vào đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu trong đề tài tôichọn các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận:
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp thống kê toán học:
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.
“Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với
biểu tượng toán” tại lớp A3, trường Mầm non Bình Phú A theo hình thức luyện
tập cá nhân, nhóm, lớp
- Đối tượng nghiên cứu: Trẻ 5 – 6 tuổi lớp A3, khu Bình Xá trường Mầmnon Bình Phú A
Trang 5- Thời gian thực hiện từ tháng 9/2017- 4/2018 trong năm học 2017 – 2018,tại trường Mầm non Bình Phú A, khu Bình Xá - xã Bình Phú - Thạch Thất – HàNội.
Trang 6Qua các giờ dạy hình thành cá biểu tượng về phép đếm rèn và củng cố cáctri thức, kỹ năng về tập hợp số đếm, do đó trong giờ dạy cô đã cung cấp chínhxác hóa tri thức mà trẻ đã có, toán học là phương tiện giúp trẻ phát triển ngônngữ Vì trong giờ học toán trẻ phải trả lời câu hỏi do cô đặt ra (Bao nhiêu?, cómấy? hoặc số nào nhiều hơn? ) trẻ còn được nêu các câu hỏi thắc mắc củamình, ngoài ra trẻ sử dụng ngôn ngữ toán học thường xuyên sẽ giúp trẻ hiểuđược chính xác không sợ nhầm lẫn Toán học còn góp phần phát triển khả năngchú ý lâ bền của trẻ và chú ý có chủ định của trẻ, rèn luyện và phát triển thao tác
tư duy như: So sánh, phân tích tổng hợp, khái quát hóa góp phần hoàn thiện,phát triển năng lực cảm giác thúc đẩy sự ham hiểu biết của trẻ trong quá trìnhtiếp thu kiến thức của trẻ phải có sự tham gia tích cực của giác quan mà chủ yếu
là thị giác, xúc giác sau đó dùng ngôn ngữ để khái quát những nhận biết đó
Trẻ có khả năng đếm thành thạo trong phạm vi 10 nắm vững thứ tự gọitên các số, trẻ hiểu số cuối cùng được gọi trong phép đếm chỉ số lượng trong tậphợp đó Nó không phụ thuộc vào không gian hay chất lượng các phần tử trongtập hợp số đó, đồng thời có khả năng gọi tên chung cho các tập hợp có số lượngbằng nhau trong phạm vi 10, bởi các số từ 1 đến 10 và nhận biết các dãy số tựnhiên từ 1 đến 10 thấy được mối quan hệ giữa chúng với nhau, trẻ còn biết thựchiện một số phép biến đổi đơn giản như thêm, bớt, tạo nhóm, chia nhóm đồ vật
có số lượng 10 thành 2 phần bằng các cách khác nhau Đây là một trong nhữngnội dung chính nằm trong các nội dung khác của việc dạy học cho trẻ làm quenvới biểu tượng toán Với ý nghĩa, tác dụng và tầm quan trọng như vậy, chúng ta
Trang 7thấy rằng hoạt động giáo dục trẻ làm quen với toán là rất cần thiết và không thểthiếu được trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ ở trường Mầm non Trongquá trình giáo dục toàn diện cho trẻ cả về 5 mặt: Đức, trí, thể, mỹ và lao động.
Và nhiệm vụ của chúng ta là làm thế nào để tìm ra phương pháp, biệnpháp gây hứng thú cho trẻ làm quen với toán đạt hiệu quả tốt
2 Cơ sở thực tiễn:
Thực tế trong những năm qua việc dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán
đã có xong chưa được sâu sắc, trẻ nắm bắt còn chưa sâu, cụ thể ở lớp tôi trẻ nắmbắt kiến thức còn yếu, kỹ năng chia nhóm, tách – gộp còn chưa cao cháu nhậnthức còn chậm với giáo viên chưa linh hoạt sáng tạo phương pháp truyền thụchưa khoa học
Vậy giáo viên cần phải nghiên cứu tìm tòi để chuyển tải những nội dungcần mang đến cho trẻ sao cho trẻ cảm thấy đơn giản gần gũi mà lại đễ hiểu nhưvậy giờ học mới đạt hiệu quả cao Trong nhiều năm qua trường MN Bình Phú Athực hiện theo chương trình lấy trẻ làm trung tâm được học được tiếp cận vớikiến thức 1 cách nhẹ nhàng hơn, giáo viên sử dụng nhiều hình thức linh hoạtsáng tạo hơn để tổ chức cho trẻ, lấy trẻ làm trung tâm do vậy đòi hỏi trẻ phải chủđộng và sáng tạo hơn trong hoạt động Tôi luôn suy nghĩ làm sao để cho trẻ bạodạn và hơn nữa dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán là một nôị dung quan trọng
góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục MN và tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”
II THỰC TRẠNG:
1 Thuận lợi:
Giáo viên: Bản thân đã nắm vững phương pháp tổ chức hoạt dộng dạy trẻlàm quen với biểu tướng toán, có trình độ chuyên môn, yêu nghề, mến trẻ đã quanhiều năm dạy lớp 5 – 6 tuổi, có kỹ năng dạy trẻ
Phụ huynh: Ban giám hiệu nhà trường, phụ huynh đã quan tâm đầu tư cơ
sở như bàn ghế, đồ dùng tài liệu ngay từ đầu năm học
Trẻ: khỏe mạnh, đi học đều
2 Khó khăn
Giáo viên: khả năng tổ chức cho trẻ làm quen với biểu tượng toán theoyêu cầu đổi mới còn hạn chế, sự linh hoạt, sáng tạo ít
Trang 8Phụ huynh: một số phụ huynh nhận thức chưa sâu, chưa quan tâm đến trẻ,chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của giáo dục MN.
Trẻ: Đối với trẻ sự phát triển của trẻ nhận thức chưa đồng đều cháu thìquá nhanh nhẹn, cháu thì quá chậm và rụt rè
Đồ dùng cho từng cá nhân trẻ thực nghiệm nhiều lúc chưa đáp ứng đượcyêu cầu, đồ dùng đồ chơi ít chưa phong phú
3 Số liệu điều tra chưa thực hiện
* Khả năng học toán của trẻ
Tông số: 31 trẻ
Khảo sát trẻ thực hành về số
lượng, con số, phép đếm.
Trước thực nghiệm Tổng số
III NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Biện pháp 1 Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình hình thànhbiểu tượng toán
2 Biện pháp 2 Thực hiện tổ chức tiết học cho trẻ làm quen với toán theochương trình lấy trẻ làm trung tâm
3 Biện pháp 3 Lồng ghép cho trẻ làm quen với biểu tượng toán trong cáchoạt động khác vào mọi lúc mọi nơi
4 Biện pháp 4 Tạo môi trường cho trẻ hoạt động theo chương trình lấytrẻ làm trung tâm
Trang 95 Biện pháp 5 Phối kết hợp với phụ huynh.
IV GIẢI QUYẾT TỪNG PHẦN
1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình biểu tượng toán cho trẻ 5 – 6 tuổi theo chủ đề sự kiện
Xây dựng kế hoạch đầu năm là một việc làm quan trọng và cần thiết củagiáo viên giúp giáo viên thực hiện có nề nếp khoa học chính vì vậy tôi bám sátvào nhiệm vụ năm học, và căn cứ vào thực tế trên lớp số trẻ là 31 cháu tôi tiếnhành kế hoạch như sau:
* Kế hoạch bổ sung đồ dùng đồ chơi :
- Theo tôi đây là khâu rất quan trọng trong việc dạy trẻ làm quen với toán.Bởi vì tư duy của trẻ là tư duy trực quan sinh động Muốn có tiết dạy tốt và đạthiệu quả cao thì phải có đồ dùng đẹp hấp dẫn Do vậy ngày từ đầu năm học tôi
đã kiểm kê già soát đồ dùng đồ chơi để kịp thời mua sắm bổ sung cho đúng theotừng chủ điểm sự kiện đồ dùng cần bám sát với nội dung của chương trình, củatừng bài dạy
VD: Như dạy trẻ bài số chia nhóm đối tượng có số lượng là 6 thành 2phần bằng các cách khác nhau tôi chuẩn bị cho mỗi nhóm trẻ một số lượng quảbằng vài có số lượng là 6, mỗi nhóm trẻ một nhóm đồ dùng có số lượng là 6khác nhau như: sỏi màu, các loại hoa, các loại quả…
Để tạo sự hấp dẫn và hứng thú cho trẻ bản thân tôi đã sưu tầm và làmthêm một số đồ dùng tự tạo từ những nguyên vật liệu có sẵn để tạo thành nhữngsản phẩm trẻ yêu thích những đồ dùng đồ chơi tự tạo này làm cho trẻ say mêhơn hẳn hiệu quả tiếp thu bài của trẻ tăng lên rõ rệt
Trang 10VD: Với tiết dạy trẻ về hình khối tôi nhờ phụ huynh cắt gỗ có kích thướcđúng sau đó quét màu sắc đẹp hấp dẫn và cho trẻ sưu tầm thêm những vỏ hộp đồvật có hình dạng khối cho trẻ học.
Từng bài dạy phụ thuộc vào chủ đề sự kiện tôi đã chuẩn bị đủ và phù hợptheo yêu cầu của bài
Để thu hút lôi cuốn trẻ tôi còn dùng đĩa hình ảnh di chuyển, nhóm rau củquả, nhóm đồ dùng gia đình để cô sử dụng dạy thay thế vật thật tranh ảnh trongtiết học
* Kế hoạch bồi dưỡng trẻ khá, rèn trẻ yếu :
Đối với trẻ khá tôi quan tâm động viên trẻ tìm tòi khám phá những điềumới lạ để trẻ hứng thú học từ đó quan tâm đến trẻ con hạn chế, khuyến khíchdạy cho trẻ khá để kỹ năng bộ môn của trẻ được nâng lên và cùng tiến bộ
Khi đã xây dựng được kế hoạch cung cấp kiến thức tới trẻ mới là khó lêntôi mới tìm ra biện pháp
2 Biện pháp 2: Thực hiện tổ chức cho trẻ làm quen biểu tượng toán theo chương trình lấy trẻ làm trung tâm.
- Dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán trên giờ hoạt động chung đạt hiệuquả nhất Vì trong giờ học cô giáo truyền thụ kiến thức cho trẻ được đồng đều,kiến thức lô gíc, để thu hút trẻ mỗi bài dạy tôi chuẩn bị đầy đủ đồ dùng hấp dẫncho trẻ tạo tâm lý thoải mái học mà chơi chơi mà học, để đạt được yêu cầu vềđổi mới nội dung phương pháp dạy trẻ tôi sử dụng nghệ thuật các trò chơi kếthợp giữa động và tĩnh gây hứng thú sử dụng nghệ thuật cho trẻ, các trò chơi vấnđáp đàm thoại quan sát hoạt động trực tiếp với đồ vật kết hợp những câu hỏi gợi
mở nhẹ nhàng kích thích trẻ có hứng thú khám phá điều mới lạ của bài họcnhững nghệ thuật này đều lôi cuốn trẻ rất say mê học
Trang 11- Trẻ tìm và tạo được các nhóm có số lượng là 8 theo yêu cầu của cô.
- Xếp tương ứng 1 -1 giữa 2 nhóm từ trái sang phải
- Chơi thành thạo trò chơi tạo nhóm có số lượng là 8 và trò chơi tìm đúng số
lượng theo yêu cầu của cô
3.Thái độ:
- Trẻ hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động
- Trẻ yêu quý, kính trọng và biết ơn các chú bộ đội
- Mỗi trẻ 1 rổ gồm 8 bông hoa, 8 lá cờ, thẻ số 8, bảng con
- Mỗi trẻ 1 bức tranh trò chơi học tập
- Các con có biết sắp đến ngày gì không?
Ngày 22/12 là ngày thành lập quân đội nhân dân Việt
Nam, là ngày mà cả nước đều hướng đến các chú bộ đội
ngày đêm canh gác bảo vệ vùng trời bình yên cho tổ quốc
cho các con học tập và vui chơi hàng ngày đấy
2:Phương pháp hình thức tổ chức
* Ôn số lượng trong phạm vi 5, 6, 7
- Đến với buổi học ngày hôm nay còn có rất nhiều các cô
chú công nhân này, bác sỹ và các chú bộ đội đấy, bây giờ
cô mời các chú công nhân lên nào?
- Các chú công nhân lên đếm và chọn thẻ số ứng với số
công nhân (5 chú công nhân)
- Các bác sỹ lên đếm và chọn thẻ số ứng với số bác sỹ (6
bác sỹ)
- Các chú bộ đội lên đếm và chọn thẻ số ứng với số chú
bộ đội (7 chú bộ đội)
* Đếm đến 8, nhận biết các nhóm có 8 đối tượng.
- Biết lớp mình rất là ngoan nên chú bộ đội đã tặng cho
mỗi bạn 1 rổ đồ dùng, các con hãy nhẹ nhàng lên lấy rổ
đồ dùng và về đúng vị trí của mình nào
- Các con hãy nhìn xem trong rổ đồ dùng có những gì?
- Các con hãy xếp tất cả số cờ ra thành 1 hàng ngang từ
trái sang phải
Trang 12- Các con hãy lấy cho cô 7 bông hoa và xếp tương ứng 1
– 1 với số cờ từ trái sang phải
- Cho trẻ đếm số hoa
- Cho trẻ đếm số cờ
- Số hoa và số cờ như thế nào với nhau?
- Số nào nhiều hơn? Nhiều hơn là mấy?
- Số nào ít hơn? Ít hơn là mấy?
- Muốn cho số hoa và số cờ bằng nhau phải làm như thế
nào?
- Cô thêm một bông hoa
- Như vậy 7 bông hoa, cô thêm vào 1 bông hoa nữa là
mấy bông hoa?
- Cô nói: 7 thêm 1 là 8.( cho trẻ nói)
- Số hoa và số lúc này như thế nào với nhau?
- Và cùng bằng mấy?
- Cho trẻ đếm lại số hoa và số cờ và nhận xét
- Cả số hoa và số cờ đều có số lượng bằng 8, chúng mình
sẽ gắn thẻ số mấy các con?
- Cô giới thiệu và đọc to: Số 8
- Số 8 gồm 2 nét xoắn
- Cô cho cả lớp đọc - tổ đọc - cá nhân trẻ đọc
- Cô cất lần lượt số hoa
- Cô cất lần lượt số cờ
* Trò chơi ôn luyện củng cố
- Trò chơi 1: Kết bạn
+ Cách chơi: Cho trẻ đi thành vòng tròn và hát, khi cô
nói “Kết nhóm kết nhóm” trẻ đáp lại: “Kết mấy kết
mấy”?
+ Lần 1: cô nói “kết nhóm có 8 bạn” thì trẻ phải tìm đúng
8 bạn và cầm tay nhau đứng thành hình tròn
+ Lần 2: 8 bạn kết thành 1 nhóm và 8 bạn đó phải đứng
theo đội hình để tạo thành hình số 8
+ Luật chơi: Trẻ nào không tìm đúng nhóm hoặc kết
không đúng 8 bạn sẽ phải nhảy lò cò 1 vòng
- Trò chơi 2: “Ai nhanh nhất”
- Cách chơi: Cô chuẩn bị cho mỗi trẻ một file bài, trong
file bài đó có nhiều nhóm số lượng, nhiệm vụ của các bé
là hãy đếm nhóm có đủ số lượng là 8 và khoanh tròn số
- Trẻ tạo nhóm có số lượng 8 và xếp đội hình theo hình số 8
- Trẻ lắng nghe
- Trẻ lắng nghe