- Thứ nhất, về ph ơng diện lí thuyết: Tỡm hiểu bớ mật của sự sống ở cấp độ phõn tử, di truyền bản đồ gen, biến dị, bệnh tật, … - Thứ hai, về ph ơng diện thực nghiệm: Tạo cỏc phương phỏp
Trang 1T¸c gi¶ gi÷ b¶n quyÒn
PhÇn hãa häc h÷u c¬
SGK 12 n©ng cao
T¸c gi¶ : GS.TS NguyÔn H÷u §Ünh
Khoa Hãa Häc - Tr êng §HSP Hµ Néi
Trang 2 Phần hoá hữu cơ ở SGK thí điểm lớp 12 nâng cao gồm 4 ch ơng
- Ch ơng 1: Este - Lipit
- Ch ơng 2 : Cacbohiđrat
- Ch ơng 3 : Amin, Aminoaxit, Protein
- Ch ơng 4 : Polime và vật liệu polime
Tuy số ch ơng, số chức ít hơn so với lớp 11, nh ng nhiều vấn đề khó hơn vì gồm nhiều hợp chất tạp chức, hợp chất thiên nhiên phức tạp
Trang 3Ngoài việc thay đổi về ph ơng pháp và hình thức phần hoá học hữu cơ SGK 12 nâng cao có thay
đổi sâu sắc về nội dung.
Vỡ sao có sự thay đổi nhiều về nội dung nh vậy ?
ở 3 mặt sau đây :
Trang 4- Thứ nhất, về ph ơng diện lí thuyết: Tỡm hiểu bớ mật của sự sống ở cấp độ phõn tử, di truyền (bản
đồ gen), biến dị, bệnh tật, …
- Thứ hai, về ph ơng diện thực nghiệm: Tạo cỏc phương phỏp vật lớ nghiờn cứu cấu trỳc phõn tử, cỏc phương phỏp biến đổi gen, …
- Thứ ba, về ph ơng diện công nghệ: Hoá hữu cơ
và hoá sinh dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ sinh học, sản xuất ra hoá chất, d ợc liệu
Trang 5Ch ¬ng 1: Este - Lipit
Kh¸i niÖm vÒ este vµ c¸c dÉn xuÊt kh¸c cña axit cacboxylic
SGK c : Este lµ s n ph m c a ph n ng este hãa ũ: Este lµ sản phẩm của phản ứng este hãa ản phẩm của phản ứng este hãa ẩm của phản ứng este hãa ủa phản ứng este hãa ản phẩm của phản ứng este hãa ứng este hãa
gi a axit h u c hoÆc axit v« c v i r ữa axit hữu cơ hoÆc axit v« cơ với rượu ữa axit hữu cơ hoÆc axit v« cơ với rượu ơ hoÆc axit v« cơ với rượu ơ hoÆc axit v« cơ với rượu ới rượu ượu u.
cacboxyl c a axit cacboxylic b ng nhãm OR th× ủa phản ứng este hãa ằng nhãm OR th×
Các d n xu t khác c a axit cũng đ ẫn xuất khác của axit cũng được định ất khác của axit cũng được định ủa axit cũng được định ược định ịnh c đ nh
nghĩa t ương tự ng t ự.
Trang 7Phản ứng este hoá
dung dÞch NaOH 1M
Hçn hîp sau ph¶n øng vµ
Trang 9Chất giặt rửa
ChÊt giÆt röa thiªn nhiªn : bồ kết, bồ hòn, … ChÊt giÆt röa nhân tạo : xµ phßng
ChÊt giÆt röa tæng hîp: C 12 H 25 C 6 H 4 SO 3 Na, …
ChÊt tÈy mµu :
ChÊt a n íc:
ChÊt kÞ n íc:
Trang 10Chất giặt rửa
Cơ chế hoạt động của chất giặt rửa
Trang 11D ChÊt giÆt röa lµ nh÷ng chÊt khi dïng cïng víi n
íc th× cã t¸c dông lµm s¹ch c¸c vÕt bÈn b¸m trªn
Trang 12Mèi liªn hÖ gi÷a hi®rocacbon
vµ mét sè dÉn xuÊt cña hi®rocacbon
Trang 14Cacbohiđrat Gluxit Saccarit
chÊt h÷u c¬ t¹p chøc th êng cã c«ng thøc chung lµ C n (H 2 O) m
VÒ cÊu t¹o, cacbohi®rat lµ nh÷ng hîp chÊt polihi®roxicacbonyl vµ dÉn xuÊt
cña chóng.
Monosaccarit
§isaccarit Polisaccarit
Trang 16Glucozơ - Glucozit - Glicozit
Nhóm OH hemiaxetal Nhóm metyl glicozit CH3O
Glucoz Metyl glucozit ơ Metyl glucozit
O H
OH
CH 2 OH
H
O H
OH
OH
H H
OH H
OH
CH 2 OH
H HC
O H
OH
H
OH H
4
5 6
Trang 17Glucoz ơ
Nhãm OH hemiaxetal Nhãm metyl glicozit CH 3 O
Glucoz Metyl glucozit ơ hoÆc axit v« cơ với rượu.
Trang 18Glucoz ơ Metyl glucozit vµ Fructozơ hoÆc axit v« cơ với rượu.
5 6
-D-Glucopiranoz¬
O H
OH
CH 2 OH
1
2 3
4
5
6
Trang 19H H
OH H
OH
CH 2 OH
1
2 3
4
5 6
O
1
Liªn kÕt 1, 2 glicozit
Trang 20O H
OH
H H OH H
OH
CH2OH
1 2
OH
CH2OH
1 2 3 4
5 6
O
O
H OH H
OH
CH2OH
1 2
3 4
OH
CH2OH
1 2
3 4
OH
CH2OH
1 2
3 4
6
OH
Liªn kÕt 1, 4 glicozit (C 6 H 10 O 5 ) n : n = 1000 - 4000
Trang 21O H
OH
H H OH H
OH
CH2OH
1 2
OH
CH2OH
1 2
3 4
5 6
O
O
H OH H
OH
CH2
1 2
3 4
OH
CH2OH
1 2
3 4
OH
CH2OH
1 2
3 4
6
OH
Liªn kÕt 1, 4 glicozit, mçi chuçi gåm 20 - 30 m¾t xÝch
(C 6 H 10 O 5 ) n : n = 2 000 - 200 000; ph©n tö khèi: 300 000 - 3 000 000
O
H OH H
OH
CH2OH
1 2
3 4
OH
CH2OH
1
2 3 4
6
O
Liªn kÕt 1, 6 glicozit.
Trang 22Amilopectin
Trang 23Xenluloz¬ lµ mét polime hîp thµnh tõ c¸c m¾t xÝch -glucoz¬ nèi víi nhau bëi c¸c
liªn kÕt 1,4glicozit , ph©n tö xenluloz¬
kh«ng ph©n nh¸nh, kh«ng xo¾n
Xenluloz¬ cã c«ng thøc (C6H10O5)n cã ph©n
tö khèi rÊt lín (kho¶ng 1.000.000 - 2.400.000).
Trang 24Phenylamin Metylphenylamin Etylmetylamin
Metanamin Etanamin Propan –1amin Propan – 2amin Hexan-1,6-®iamin Benzenamin
N-Metylbenzenamin
N-Metyletan-1-amin
Anilin
N-Metylanilin
Trang 26Amino axit
3
R CH COO
| NH
Trang 27Liên kết CONH giữa các gốc không phải -amino
axit đ ợc gọi là liên kết amit (nhóm amit)
Cần phân biệt polipeptit với poliamit.
Protein là những polipeptit cao phân tử có phân tử khối
từ vài chục nghìn đến vài triệu
Trang 28Protein
Trang 29Chươngư 5 hiđrocacbon
no
Trang 30§¹i c ¬ng vÒ polime
Trang 31Đại c ơng về polime
Polime là những hợp chất có phân tử khối rất lớn do nhiều
đơn vị nhỏ (gọi là mắt xích) liên kết với nhau tạo nên
Các phân tử tạo nên từng mắt xích của polime đ ợc gọi là monome.
Chọn phát biểu đúng :
A Monome là những phân tử nhỏ tham gia phản ứng tạo ra polime.
B Monome là một mắt xích trong phân tử polime.
C Monome là các phân tử tạo nên từng mắt xích của polime.
D Monome là các hợp chất có 2 nhóm chức hoặc có liên kết bội
Trang 32Đại c ơng về polime
Nếu các mắt xích trong mạch polime nối với nhau theo một trật tự nhất định , chẳng hạn theo kiểu “ đầu nối với đuôi”, ng ời ta nói polime có
cấu tạo điều hoà
Nếu các mắt xích trong mạch polime nối với nhau không theo trật tự nhất định , chẳng hạn
chỗ thì kiểu “đầu nối với đầu, chỗ thì đầu nối
điều hoà
Trang 33Poli(phenol-foman®ehit) [nhùa phenolfoman®ehit)]
vµ p-hi®roximetylphenol Nhùa novolac
Nhùa novolac: phenol d so v¬Ý foman®ehit, xóc t¸c axit
Nhùa rezol: foman®ehit d so víi phenol, xóc t¸c kiÒm
Trang 34Poli(fenol-fomanđehit) [nhựa phenolfomanđehit)]
Nhựa rezit: đun nhựa rezol đến 150 oC đ ợc nhựa rezit
Trang 35“ChÊt ngµn øng dông”
Trang 36Một cuốn sách giáo khoa hoá học của Mỹ
Trang 39Một cuốn Sách giáo khoa hoá học ban khoa học tự nhiên của Pháp
Trang 43B ng 5.1 VÞ trÝ cña c¸c nguyªn tè kim lo¹i ảng 5.1 VÞ trÝ cña c¸c nguyªn tè kim lo¹i trong b ng tuÇn hoµn ảng 5.1 VÞ trÝ cña c¸c nguyªn tè kim lo¹i
Trang 46Sù ¨n mßn ®iÖn ho¸ häc
1 S¾t kh«ng bÞ gØ trong kh«ng khÝ kh« mµ chØ bÞ
gØ trong kh«ng khÝ Èm.
2 S¾t kh«ng bÞ gØ trong n íc kh«ng hoµ tan
kh«ng khÝ mµ chØ bÞ gØ trong n íc cã oxi hoµ tan.
Mg.
Trang 49NÕu cã th¾c m¾c g× h y liªn l¹c:·y liªn l¹c: