Biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Công ty cổ phần nhựa Bình Minh

Phân loại vốn trong doanh nghiệp Vốn luôn tồn tại theo cả 3 giai đoạn trong quá trình SXKD, bắt đầu từ muacác yếu tố đầu vào, tiến hành sản xuất và bán sản phẩm tiền – Hàng – Hàng’ –Tiền

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài: “Biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Công ty cổ phần nhựa Bình Minh” là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số

liệu, kết quả nêu trong luận văn là chính xác, trung thực và có nguồn trích dẫn rõràng Nội dung của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nàokhác

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đượcchỉ rõ nguồn gốc

Ngày 15 tháng 09 năm 2015

TÁC GIẢ

Trịnh Thị Phương Lan

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian nghiên cứu, thu thập các số liệu và dẫn chứng có liênquan, kết hợp việc vận dụng tổng hợp các kiến thức đã được học tại trường Đại họcHàng Hải, cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo, bạn bè, đồngnghiệp, v.v…, đến nay tôi đã hoàn thành cuốn luận văn tốt nghiệp này.

Với kết quả đã đạt được, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới tập thể độingũ cán bộ, giảng viên Khoa Đào tạo sau đại học của trường đã trau dồi cho tôinhững kiến thức hiểu biết về mặt lý luận và phương pháp khoa học để viết luận vănnày, hoàn thành tốt khóa học chuyên ngành Quản lý kinh tế 2013 – 2015

Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến cô giáo TS Đỗ Thị Mai Thơm, người đãtận tình chỉ bảo, hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo Công ty cổ phần nhựaBình Minh, tới tập thể anh chị em trong Ban tài chính kế toán của đơn vị đã tạođiều kiện cho tôi trong công tác thu thập chứng từ, số liệu có liên quan đến hoạtđộng sản xuất kinh doanh của xí nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT v

DANH MỤC CÁC BẢNG vi

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ vii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG DOANH NGHIỆP 3

1.1 Cơ sở lý luận chung về vốn trong doanh nghiệp 3

1.1.1 Khái niệm vốn 3

1.1.2 Đặc trưng của vốn trong nền kinh tế thị trường 4

1.1.3 Phân loại vốn trong doanh nghiệp 6

1.1.4 Vai trò của vốn đối với sự tồn tại và phát triển doanh nghiệp 8

1.1.5 Các thành phần của cơ cấu vốn trong DN 8

1.1.6 Nguồn hình thành vốn trong doanh nghiệp 12

1.2 Hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp 14

1.2.1 Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn 14

1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn 18

1.2.4 Hệ thống các chỉ tiêu phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn 21

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA BÌNH MINH 29

2.1 Tổng quan về công ty cổ phần Nhựa Bình Minh 29

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 29

2.1.2 Đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp 31

2.1.3 Thông tin về mô hình quản trị và bộ máy quản lý của công ty 33

2.2 Tình hình hoạt động SXKD của công ty cổ phần Nhựa Bình Minh giai đoạn 2010 – 2014 35

2.2.1 Đặc điểm chung của đơn vị 35

2.2.2 Một số chỉ tiêu phản ánh kết qủa hoạt động SXKD 41

2.3.1 Phân tích ảnh hưởng của thành phần cơ cấu vốn tới hiệu quả chung 42

2.3.2.Tình hình thực hiện các chỉ tiêu về hiệu quả sử dụng vốn 46

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA BÌNH MINH 66

3.1 Định hướng phát triển của Công ty trong những năm tới 66

3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn 67

3.2.1 Biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động 67

3.2.3 Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng TSCĐ - VCĐ 71

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 74

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Giải thích

2.1 Tình hình lao động của Công ty giai đoạn 2010-2014 37

2.4 Đánh giá cơ cấu vốn tại công ty cổ phần nhựa Bình Minh 44

2.5 Các chỉ tiêu phản ánh cơ cấu vốn 45

2.7 Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn đối với hàng tồn

2.8 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng TSLĐ và VLĐ 532.9 Tình hình tăng giảm TSCĐ phân theo loại tài sản 54

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ

Số

Tran g

2.1 Biểu đồ sự biến động nguồn vốn của Công ty giai đoạn 2010

– 2014

39

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam đang trong thời kỳ xây dựng và mở rộng nền KTTT theo địnhhướng XHCN, cùng với công cuộc cải cách mậu dịch, tự do hóa trong thương mạiđòi hỏi nhu cầu về vốn cho nền kinh tế và cho từng DN đang là vấn đề lớn Thựctiễn cho thấy, các DN của nước ta hiện đang phải cạnh tranh khốc liệt để có thể tồntại và có được chỗ đứng vững chắc trên thương trường, Để có thể tồn tại và pháttriển, các DN phải tận dụng những lợi thế của mình, từng bước khắc phục nhữngđiểm yếu để nâng cao khả năng cạnh tranh Đồng thời, các nhà quản trị phải quản

lý và sử dụng nguồn vốn của mình một cách hiệu quả để phát triển hoạt độngSXKD trong điều kiện cạnh tranh ngày càng quyết liệt như hiện nay

Trong quá trình hoạt động SXKD của mỗi DN, vốn đóng một vai trò hết sứcquan trọng, quyết định sự ra đời, tồn tại và phát triển của DN Vốn đảm bảo choquá trình SXKD được tiến hành liên tục Nếu không chú trọng tới quản trị vốn DN

sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì và mở rộng SXKD Nâng cao hiệu quả sử dụngvốn là một vấn đề rất quan trọng giúp doanh nghiệp đứng vững và phát huy hơnnữa thế mạnh của mình Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài

“Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh”

3 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử; phươngpháp thống kê mô tả; phương pháp thống kê so sánh; phương pháp thay thế liênhoàn, phương pháp số chênh lệch; phương pháp dự báo; phương pháp toán kinh tế

và một số phương pháp khác

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Tình hình sử dụng vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần NhựaBình Minh trong 5 năm 2010-1014

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của Công ty trong giai đoạn

từ năm 2010 đến năm 2014 và đề xuất giải pháp đến năm 2020

- Về không gian: Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh

5 Ý nghĩa khoa học thực tiễn của đề tài

* Về mặt khoa học:

Luận văn khẳng định vai trò quan trọng của việc quản lý vốn trong sự pháttriển của DN nói chung và hiệu quả sử dụng vốn của công ty cổ phần nhựa BìnhMinh nói riêng

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG

VỐN TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Cơ sở lý luận chung về vốn trong doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm vốn

Bất kỳ một doanh nghiệp nào để tiến hành một hoạt động kinh doanh đềuphải có vốn, đó là điều kiện đầu tiên, diễn ra trước khi bắt đầu hoạt động sản xuấtkinh doanh Trong nền kinh tế thị trường, vốn là điều kiện tiên quyết, có ý nghĩaquyết định tới bước tiếp theo của quá trình kinh doanh [93, tr,74]

Vậy vốn là gì? Theo K.Marx dưới góc độ các yếu tố sản xuất, vốn được kháiquát hóa thành phạm trù tư bản K.Marx cho rằng: Vốn (tư bản) là giá trị đem lạigiá trị thặng dư, là đầu vào của quá trình sản xuất Định nghĩa này có một tầm kháiquát lớn vì bao hàm đầy đủ cả bản chất và vai trò của vốn Bản chất của vốn là giátrị cho dù nó được biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như: tài sản cố định,nhà cửa, n guyên vật liệu, tiền công… Vốn là giá trị đem lại giá trị thặng dư vì nótạo ra sự sinh sôi về giá trị thông qua các hoạt động sản xuất kinh doanh Tuynhiên, do hạn chế về trình độ phát triển lúc bấy giờ, K.Marx đã bó hẹp khái niệm

về vốn trong khu vực sản xuất vật chất và cho rằng chỉ có quá trình sản xuất mớitạo ra giá trị thặng dư cho nền kinh tế

Theo P.Samuelson: “Vốn là các hàng hóa được sản xuất ra để phục vụ choquá trình sản xuất mới, là đầu vào của hoạt động sản xuất của một doanh nghiệp(máy móc, trang thiết bị, vật tư, nguyên vật liệu…)

Còn theo nhà kinh tế học D.Begg, thì: vốn bao gồm vốn hiện vật và vốn tàichính Vốn hiện vật là dự trữ các loại hàng hóa, sản phẩm đã sản xuất ra để sảnxuất các hàng hóa khác Vốn tài chính là tiền và các giấy tờ có giá của Doanhnghiệp

Từ các khái niệm trên cho thấy tuy có những cách diễn đạt khác nhau songđều có điểm chung là đồng nhất vốn với tài sản của DN Thực chất, vốn kinhdoanh của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản hữu hình và vôhình được đầu tư vào kinh doanh nhằm mục đích sinh lời Đây là một loại quỹ tiền

tệ đặc biệt trong DN, nó không phải dùng để tiêu dùng mà ứng ra, được sử dụngkinh doanh và sau một chu kỳ hoạt động được thu về ứng trước cho kỳ sau Vốnvừa là nhân tố đầu vào, đồng thời là kết quả phân phối thu nhập đầu ra của quátrình kinh doanh Vốn của doanh nghiệp được phản ánh trong bảng cân đối tài sảncủa doanh nghiệp Qua đó ta thấy vốn đưa vào SXKD của DN có nhiều hình tháivật chất khác nhau để từ đó tao ra sản phẩm hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ trên thịtrường Lượng tiền mà doanh nghiệp thu về sau quá trình tiêu thụ phải bù đắp đượcchi phí bỏ ra ban đầu, đồng thời phải có lãi Quá trình này phải diễn ra liên tục thìmới bảo đảm cho sự tồn tại và phát triển của DN Trong nền kinh tế thị trường, vốnđược coi là một loại hàng hóa Nó giống các hàng hóa khác ở chỗ có chủ sở hữuđích thực, song nó có đặc điểm là người sử hữu vốn có thể bán quyền sử dụng vốntrong một thời gian nhất định Chí phí của việc sử dụng vốn chính là lãi suất.Chính nhờ có sự tách rời quyền sở hữu và quyền sử dụng nên vốn có thể lưuchuyển trong đầu tư kinh doanh để sinh lợi Dưới góc độ của doanh nghiệp, vốn làmột trong những điều kiện vật chất cơ bản kết hợp với sức lao động và các yếu tốkhác làm đầu vào cho quá trình SXKD Sự tham gia của vốn không chỉ bó hẹptrong quá trình sản xuất vật chất riêng biệt mà trong toàn bộ quá trình sản xuất vàtái sản xuất liên tục suốt thời gian tồn tại của doanh nghiệp, từ khi bắt đầu quátrình sản xuất đầu tiên đến chu kỳ sản xuất cuối cùng.

1.1.2 Đặc trưng của vốn trong nền kinh tế thị trường

Thứ nhất, vốn đại diện cho một lượng tài sản nhất định, nó biểu hiện bằnggiá trị của các tài sản Nhưng một điều cần chú ý là trong nền kinh tế thị trường thìgiá trị thực của một doanh nghiệp không chỉ là phép cộng giản đơn vủa vốn cốđịnh và vốn lưu động hiện có, mà điều quan trọng hơn là giá trị của những tài sảnkhác như: vị trí địa lý kinh doanh, bí quyết công nghệ, thương hiệu, uy tín củangười lãnh đạo,… Đây là những tài sản vô hình nhưng lại đóng một vai trò rấtquan trọng trong việc tạo ra lợi nhuận của doanh nghiệp [9, tr.75]

Thứ hai, vốn phải được vận động và sinh lời Để hiểu rõ đặc trưng này cần

có sự phân biệt giữa tiền và vốn Thông thường, muốn có vốn thì phải có tiền, song

có tiền, thậm chí là rất lớn cũng không được gọi là vốn Tiền được coi là vốn phảiđồng thời thỏa mãn những điều kiện sau:

- Một là: Tiền phải đại diện cho một lượng hàng hóa nhất định, có nghĩa làphải đảm bảo bằng tài sản có thực

- Hai là: Tiền phải được tích tụ và tập trung đến một lượng nhất định Sự tích

tụ này làm cho nó đủ sức để đầu tư vào một phương án kinh doanh Nếu tiền nằmrải rác ở khắp nơi mà không thu gom được thành “khoản lớn” thì không làm đượcviệc gì

- Ba là: Khi đã đủ số lượng, tiền phải được vận động nhằm mục đích sinhlời Cách vận động và phương thức vận động của tiền do phương thức đầu tư kinhdoanh quyết định Trong quá trình vận động, vốn có thể thay đổi hình thái biểuhiện nhưng điểm xuất phát và điểm cuối cùng phải là tiền (T –T’) với giá trị lớnhơn (T > T’) Đây cũng là nguyên tắc bảo toàn và phát triển vốn trong doanhnghiệp [9, tr.74]

Thứ ba, vốn phải được tích lũy, tập trung đến một lượng nhất định mới pháthuy được hiệu quả Sự tích tụ này là bao nhiêu còn phụ thuộc vào ngành nghề,phương án kinh doanh cụ thể,… nhưng thực tế không phải lúc nào doanh nghiệpcũng có đủ một lượng vốn lớn để thực hiện đầu tư cho các dự án của mình nên cần

có biện pháp huy động từ nhiều nguồn khác nhau như vốn tự có, vốn vay, liêndoanh, liên kết, phát hành qua kênh chứng khoán,… Mỗi nguồn huy động đều cónhững ưu, nhược điểm riêng, chẳng hạn nếu vay nợ thì liên quan đến lãi suất, cáccam kết bất lợi nếu doanh nghiệp không thanh toán nợ đúng hạn, còn với phát hành

cổ phiếu thì không phải trả lãi suất song lại chịu sức ép lớn về cổ tức từ các cổđông… Vì vậy, các DN phải tự xem xét, quyết định cho phù hợp với chiến lượckinh doanh của mình, nhưng phải lấy hiệu quả cuối cùng làm thước đo chuẩn mực

để đánh giá

Thứ tư, Vốn có giá tị về mặt thời gian, nó cho thấy sự so sánh giá trị giữa sốvốn của ngày hôm nay với số vốn trong tương lai Nguyên lý này có tầm quantrọng rất lớn đến quyết định đầu tư nói chung, quyết định tài chính nói riêng Trong

nền kinh tế thị trường hiện nay, cần xem xét, đánh giá sự tác động của các nhân tốảnh hưởng như giá cả, lạm phát, tiến bộ công nghệ, chính sách của Nhà nước, tácđộng của nền kinh tế thế giới… Thậm chí ngay cả khi không có sự tác động củacác nhân tố trên thì tiền tệ vẫn có giá trị theo thời gian bởi một điều rất đơn giản làcác quyết định đầu tư đều đặt trong mối quan hệ với lợi nhuận.

Thứ năm, vốn được gắn với chủ sở hữu Trong nền kinh tế tập trung quanliêu bao cấp, theo cơ chế “xin – cho”, vốn được cấp từ ngân sách Nhà nước nên sựràng buộc trách nhiệm kém dẫn đến sử dụng vốn không hiệu quả hoặc hiệu quảthấp Chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, các thành phần kinh tế, các quan hệ

sở hữu cũng thay đổi theo Trong nền kinh tế hiện nay, người sở hữu có thể khôngđồng thời là người sử dụng nhưng thực tế cho thấy ở đâu có mối quan hệ khăngkhít giữa người sử dụng và người sở hữu thì ở đó vốn được sử dụng hiệu quả hơn

1.1.3 Phân loại vốn trong doanh nghiệp

Vốn luôn tồn tại theo cả 3 giai đoạn trong quá trình SXKD, bắt đầu từ muacác yếu tố đầu vào, tiến hành sản xuất và bán sản phẩm tiền – Hàng – Hàng’ –Tiền’, do đó tùy theo mục đích của người sử dụng và cách thức quản lý vốn mà cókhá nhiều căn cứ khác nhau để phân loại, cụ thể là:

* Căn cứ theo góc độ pháp luật:

- Vốn điều lệ là số vốn do các thành viên, cổ đông góp hoặc cam kết góptrong một thời hạn nhất định và được ghi vào Điều lệ công ty;

- Vốn pháp định là mức vốn tối thiểu phải có theo quy định của pháp luật đểthành lập DN;

- Vốn có quyền biểu quyết là phần vốn góp hoặc cổ phần, theo đó người sởhữu có quyền biểu quyết về những vấn đề thuộc thẩm quyền quyết định của Hộiđồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông [13]

* Căn cứ vào thời hạn luân chuyển:

- Vốn ngắn hạn: là loại vốn có thời hạn luan chuyển dưới một năm;

- Vốn trung hạn: là loại vốn có thời gian luân chuyển từ 5 năm trở lên;

- Vốn dài hạn: là loại vốn có thời gian luân chuyển từ 5 năm trở lên

* Căn cứ vào nội dung vật chất:

- Vốn thực: là toàn bộ hàng hóa phục vụ cho quá trình SXKD như: máy mócthiết bị, nhà xưởng, các công trình phụ trợ,… phần vốn này phản ánh hình thái vậtthể của vốn

- Vốn tài chính: biểu hiện dưới hình thái tiền tê, chứng khoán, các giấy tờ cógiá khác dùng cho việc mua sắm tài sản, máy móc thiết bị,… phần vốn này thamgia gián tiếp vào quá trình hoạt động SXKD

* Căn cứ vào nguồn hình thành:

- Vốn đầu tư ban đầu: là số vốn phải có khi thành lập DN, nó cần thiết đểđăng ký kinh doanh, do sự đóng góp ban đầu của các thành viên trong công tyTNHH, công ty cổ phần, công ty tư nhân hoặc do Nhà nước giao

- Vốn tự bổ sung: là số vốn tăng thêm do trích từ lợi nhuận sau thuế, do ngânsách Nhà nước cấp thêm hoặc sự đóng góp thêm của các thành viên, huy động vốnbằng cách bán trái phiếu,… để bổ sung thêm vào vốn kinh doanh

- Vốn liên doanh: là vốn do sự đóng góp của các bên khi tiến hành cam kếtliên doanh, liên kết với nhau trong hoạt đọng thương mại, dịch vụ, v.v…

- Vốn đi vay: là vốn do DN đi vay từ các tổ chức tín dụng ngân hàng, các tỏchức kinh tế chính trị xã hội hoặc từ các cá thể khác

* Căn cứ vào hình thái biểu hiện;

- Vốn hữu hình: bao gồm tiền, các loại giấ tờ có giá và những loại tài sảnbiểu hiện bằng hình thái hiện vật khác như đất đai, nhà cửa, máy móc,…

- Vốn vô hình: là giá trị những tài sản vô hình như vị trí địa lý kinh doanhcủa DN, bí quyết công nghệ, uy tín của thương hiệu,…

*Căn cứ vào phương thức luân chuyển giá trị:

- Vốn cố đinh (VCĐ): là biểu hiện bằng tiền của TSCĐ, bao gồm toàn bộ các

tư liệu lao động có hình thái vật chất cụ thể, có đủ tiêu chuẩn giá trị và thời gian sửdụng theo quy định hiện hành để có thể xếp vào TSCĐ

- Vốn lưu động (VLĐ): là biểu hiện bằng tiền của TSLĐ, gồm tư liệu laođộng không đủ tiêu chuẩn giá trị và thời gian sử dụng để xếp vào TSCĐ.

1.1.4 Vai trò của vốn đối với sự tồn tại và phát triển doanh nghiệp

Vốn có vai trò rất quan trọng đối với DN, là yếu tố không thể thiếu của mọiquá trình kinh doanh Vai trò quan trọng của vốn đã được Các Mác khẳng định: Tưbản đứng ở vị trí hàng đầu, vì tư bản tạo ra giá trị thặng dư

Trong nền kinh tế thị trường muốn tiến hành hoạt động kinh doanh, DN phải

có vốn Vốn là điều kiện để thực hiện các hoạt động tạo nguồn vì thế các chiếnlược hoặc kế hoạch sản xuất kinh doanh chỉ trở thành hiện thực nếu được đảm bảobằng vốn

Như vậy, có thể nói vốn có vai trò quyết định quy mô của DN, quyết địnhnăng lực sản xuất của DN Vốn càng lớn thì quy mô DN càng lớn, nâng cao khảnăng tài chính của DN, tạo điều kiện hiện đại hoá công nghệ, nâng cao trình độ củangười lao động, nâng cao năng lực sản xuất của DN

Vốn có vai trò nâng cao vị thế, uy tín của DN, tạo điều kiện thuận lợi trongquá trình hợp tác phát triển của DN Quy mô của DN càng lớn sẽ tạo điều kiện đểthực hiện mở rộng thị trường trong và ngoài mước, tạo lợi thế trong cạnh tranh, làđiều kiện tồn tại và phát triển của DN

Vốn còn tạo điều kiện cho DN tham gia tốt các chính sách xã hội, các đónggóp với chính phủ, góp phần vào phát triển kinh tế đất nước Vì vậy, công tác quản

lý và sử dụng vốn sao cho hiệu quả có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động quản

lý của DN

1.1.5 Các thành phần của cơ cấu vốn trong DN

1.1.5.1 Khái niệm và thành phần của cơ cấu vốn

Cơ cấu vốn hay cơ cấu nguồn vốn (Capital structure): là một thuật ngữ đềcập đến quan hệ giữa tỷ lệ nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của DN

- Nợ phải trả là nguồn vốn hình thành do vay mượn; mua chịu hàng hóa,dịch vụ cảu nhà cung cấp; các khoản nợ tích lũy (gồm thuế và các khoản phải nộpcho Nhà nước; lương và bảo hiểm xã hội phải trả cho người lao động; thuế thu

nhập hoãn lại phải trả cho đơn vị thuế,…) mà đơn vị có trách nhiệm phải trả tạithời điểm báo cáo [8] Trong đó, nợ ngắn hạn là tổng giá trị các khoản nợ mà đơn

vị phải trả có thời hạn trong vòng một năm hoặc một chu kỳ kinh doanh tại thờiđiểm báo cáo Nợ dài hạn là các khoản nợ dài hơn một năm hoặc phải trả sau mộtchu kỳ kinh doanh, không phân biệt đối tượng cho vay, cho nợ và mục đích DNphải vay nợ Ngoài ra còn bao gồm cả các khoản chi phí phải trả, nhận ký cược kýquỹ hoặc giá trị tài sản thừa chờ xử lý, v.v… được gọi chung là nợ khác

- Vốn chủ sở hữu là toàn bộ nguồn vốn được hình thành từ sự đóng góp củacác chủ sở hữu, các nhà đầu tư hoặc được tích lũy trong quá trình SXKD dướidạng các quỹ (như: quỹ đầu tư phát triển; quỹ dự phòng tài chính; quỹ khen thưởngphúc lợi…) và nguồn kinh phí [8]

Sự khác biệt giữa nợ và vốn chủ sở hữu trên nhiều khía cạnh như thời hạnthanh toán, trách nhiệm thanh toán, chi phí sử dụng vốn và ảnh hưởng đến thuếTNDN, v.v… được so sánh trong bảng dưới đây:

Bảng 1.1 So sánh nợ phải trả và vốn chủ sở hữu

Thời hạn Có thời hạn hoàn trả (trong ngắn

hạn hoặc dài hạn)

Không có thời hạn hoàn trả vì vốn

là của chính phủTính ổn

định

Thấp vì phụ thuộc vào thị trường

vốn và yếu tố cung cầu

Cao vì có sự chủ động góp vốnkinh doanh của các chủ sở hữu.Trách

- Nếu mất khả năng hoàn trả nợ gốc

và lãi, DN sẽ phải tuyên bố phá sản

- Không phải trả lãi mà phân phốilợi nhuận theo kết quả SXKD;

- DN không bị phá sản nếu khôngchia lãi cho chủ sở hữu

Ảnh

hưởng

đến thuế

TNDN

Lãi vay được tính vào chi phí khi

xác định lợi nhuận chịu thuế

TNDN, do đó lãi vay sẽ giảm thuế

- Rủi ro đối với chủ nợ thấp;

Cao hơn chi phí sử dụng nợ phảitrả vì:

- Chủ sở hữu được chia lợi nhuận

- Nợ vay tạo ra “lá chắn” thuế nên

gánh nặng lãi vay thực tế DN phải

chịu thấp hơn

sau mỗi chu kỳ SXKD;

- Khi bị phá sản hoặc giải thể thìđược ưu tiên xếp cuối cùng

1.1.5.2 Các chỉ tiêu phản ánh cơ cấu vốn

Trong hệ thống báo cáo tài chính của DN, giá trị nợ phải trả và vốn chủ sởhữu của DN đều được trình bày rõ ràng ở nửa bên phải của Bảng cân đối kế toáncuối niên độ Dựa vào đó có thể xác định cơ cấu vốn thông qua các chỉ tiêu như: tỷ

số nợ, tỷ số tự tài trợ, hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu, hệ số đòn bẩy tàichính, với công thức:

Tổng vốn (hay tổng tài sản) = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu (1.1)

- Tỷ số nợ: Cứ 100 đơn vị vốn tổng thì DN sử dụng bao nhiêu đơn vị nợ Chỉ

số này lớn hơn 50% cho biết cơ cấu vốn nghiêng về phía nợ

- Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu: Cứ 1 đơn vị vốn chủ sở hữu thì phải gánhbao nhiêu đơn vị nợ Khi hệ số lớn hơn 1, tức là cơ cấu vốn nghiêng về nợ, khảnăng đảm bảo thanh toán nợ thấp và ngược lại

Vốn chủ sở hữu

- Tỷ số tự tài trợ: Cứ 100 đơn vị vốn tổng thì có bao nhiêu đơn vị vốn chủ sởhữu Chỉ số này lớn hơn 50% cho biết cơ cấu vốn được đảm bảo bằng nhiều vốnchủ sở hữu hơn là số nợ hiện có

Ta có thể rút ra mối quan hệ của các chỉ tiêu như sau:

= 1 = 1+Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu

1 - Tỷ số nợThông qua các chỉ tiêu nói trên có thể đo lường sự đóng góp của chủ sở hữutrong tổng số vốn mà DN đang sử dụng Nếu chủ sở hữu đóng góp nhiều vào tổngnguồn vốn thì tỷ số tự tài trọ cao, tỷ số nợ thấp, hệ số đòn bẩy tài chính thấp và hệ

số nợ trên vốn chủ cũng thấp và ngược lại

1.1.5.3 Cơ cấu vốn hợp lý và những lợi ích cơ bản của nó

Từ sự khác biệt giữa phương thức tài trợ bằng nợ và phương thức tài trợbằng vốn chủ sở hữu kết hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của DN cũng nhưrủi ro trong quyết định của nhà đầu tư, các nhà quản trị tài chính sẽ cân nhắc đến

sự kết hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu sao cho hợp lý nhằm góp phần gia tăng giátrị tài sản cho chủ sở hữu mà vẫn đảm bảo an toàn trong kinh doanh Như vậy, cơcấu vốn hợp lý được coi là một thuật ngữ đề cập đến sự kết hợp hài hòa giữa nợ vàvốn chủ sở hữu tùy theo ngành nghề mỗi DN trong từng giai đoạn cụ thể nhằmđảm bảo sự cân bằng giữa lợi nhuận và rủi ro Khi xây dựng được cơ cấu vốn hợp

lý thì DN sẽ đạt được những lợi ích sau:

- Tiết kiệm chi phí sử dụng vốn;

- Tối thiểu hóa chi phí làm kiệt quệ tài chính, hạn chế rủi ro phá sản

- Cơ cấu tài chính đảm bảo tính ổn định và linh hoạt;

- Tạo giá trị DN ở mức cao nhất, gia tăng được giá trị của cổ phiếu trên thịtrường chứng khoán, tạo dựng niềm tin đối với nhà đầu tư và thuận lợi hơn cho DNkhi huy động vốn lúc cần thiết;

- Thiết lập được một lá chắn thuế hợp lý cho DN;

- Tận dụng tích cực đòn bẩy tài chính, đảm bảo được mối quan hệ hài hóagiữa khả năng sinh lời và rủi ro cho chủ sở hữu DN

1.1.6 Nguồn hình thành vốn trong doanh nghiệp

Nền kinh tế thị trường trong điều kiện hiện nay, các DN được tự do huyđộng vốn, tự do kinh doanh đa lĩnh vực, đa ngành nghề mà luật pháp cho phép,phải luôn nắm bắt thông tin để chủ động hội nhập với nền kinh tế quốc tế nên vốnkinh doanh của DN được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau Để lựa chọn và tổ

chức hình thức huy động vốn thích hợp và có hiệu quả thì cân fphair có sự phânloại nguồn vốn Việc phân loại nguồn vốn đối ứng được dựa vào tiêu thức khácnhau, dưới đây là 3 cách phân loại chủ yếu:

1.1.6.1 Căn cứ vào quan hệ sở hữu

* Nguồn vốn chủ sở hữu: là phần vốn thuộc quyền sở hữu của chủ DN, DN

có quyền sử dụng và định đoạt, nó bao gồm: vốn điều lệ, vốn tự bổ sung, vốn doNhà nước tài trợ (nếu có) Đây là nguồn vốn quan trọng và có tính ổn định cao, thểhiện quyền tự chủ về tài chính của DN Tỷ trọng của nó trong cơ cấu nguồn vốncàng lớn thì sự độc lập về tài chính và khả năng thanh toán của DN càng cao vàngược lại

Vốn chủ sở hữu = Tổng nguồn vốn – Nợ phải trả

* Nợ phải trả: Là tất cả các khoản nợ phát sinh trong quá trình kinhdoanh mà

DN có trách nhiệm phải thanh toán cho các tác nhân kinh tế, bao gồm: các khoản

nợ vay và các khoản chiếm dụng

- Các khoản nợ vay gồm tổng số vốn DN đi vay trong ngắn, trung và dài hạn

từ các tổ chức tín dụng ngân hàng, các khoản nợ trái phiếu và nợ khác

+ Vay ngắn, trung và dài hạ từ các tổ chức tín dụng ngân hàng đòi hỏi DNphải trả chi phí sử dụng vốn dưới dạng thanh toán lãi vay và phải đáp ứng được cácđiều kiện ràng buộc như tài sản thế chấp hoặc tín chấp, phương án đầu tư phải cótính khả thi, v.v…

+ Phát hành trái phiếu là hình thức huy động vốn đặc trưng của các DNtrong nền kinh tế thị trường ở các nước đang phát triển như nước ta hiện nay, khi

đó các DN được gọi là các công ty cổ phần, trái phiếu sau khi được phát hành sẽniêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán và được gọi là cổ phiếu;

- Nguồn vốn chiếm dụng chỉ mang tính chất tạm thời, DN chỉ có thể sử dụngtrong thời gian ngắn nhưng với ưu điểm DN koong phải trả chi phí sử dụng vốnnày trong giới hạn cho phép nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn mà vẫn đảm bảo

kỳ hạn thanh toán Các nguồn vốn chiếm dụng hợp pháp như:

+ Các khoản nợ khách hàng chưa đến hạn trả;

+ Các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước chưa đến hạn nộp;

+ Các khoản phải thanh toán với cán bộ CNV chưa đến kỳ thanh toán

1.1.6.2 Căn cứ vào thời gian huy động và sử dụng vốn

Theo tiêu thức này thì nguồn vốn đối ứng của DN được chia thành nguồnvốn thường xuyên và nguồn vốn tạm thời

*Nguồn vốn thường xuyên: Là nguồn vốn mang đặc điểm ổn định, lâu dàiđảm bảo cho quá trình tồn tại và phát triển của DN Nó bao gồm nguồn vốn chủ sởhữu và các khoản nợ dài hạn;

* Nguồn vốn tạm thời: Là nguồn vốn có tính chất ngắn hạn dưới thời hạnmột năm, Dn có thể sử dụng để đáp ứng nhu cầu về vốn vào những thời điểm nhấtđịnh hoặc bất thường phát sinh trong hoạt động SXKD

1.1.6.3 Căn cứ vào phạm vi huy động vốn

* Nguồn vốn từ bên trong: Là nguồn vốn có thể huy động được từ bản thân

DN gồm tiền khấu hao TSCĐ, lợi nhuận để lại, các khoản quỹ dự phòng, cáckhoản thu từ thanh lý, nhượng bán TSCĐ hoặc thu nhập bất thường;

* Nguồn vốn từ bên ngoài: Là nguồn vốn huy động từ bên ngoài như vayngân hàng hoặc các tổ chức, cá nhân khác; từ vốn góp liên doanh liên kết; hoặc từphát sinh trái phiếu, nợ người cung cấp và các khoản nợ khác

Như vậy, từ việc nghiên cứu các phương pháp phân loại nguồn vốn kinhdoanh trong DN, có thể thấy vấn đề đặt ra đó là đi đôi với việc tăng cường quản lý

và sử dụng có hiệu quả số vốn hiện có, DN cũng cần sớm chủ động tạo lập và khaithác vốn từ các nguồn bên ngoài bằng nhiều hình thức trong phạm vi cho phép, kếthợp các nguồn vốn đó sao cho cân đối, hài hóa giữa lợi ích của các bên liên quan

và đảm bảo cho quá trình SXKD của DN luôn phát triển ổn định và bền vững

1.2 Hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp

1.2.1 Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn

Có vốn mới chỉ là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đạt mục đích kinh doanh.Vấn đề đặt ra có ý nghĩa tiếp theo là phải sử dụng có hiệu quả nguồn vốn huyđộng Sử dụng vốn có hiệu quả trước hết là điều kiện để DN bảo đảm đạt được lợi

ích của các nhà đầu tư, người lao động, của nhà nước về mặt thu nhập và đảm bảo

sự tồn tại phát triển của bản thân Mặt khác đó cũng chính là cơ sở để DN có thểhuy động vốn được dễ dàng trên thị truờng tài chính để mở rộng sản xuất, pháttriển kinh doanh

Xét về bản chất hiệu quả sử dụng vốn, trong các quan điểm trước đây, về lýluận cũng như thực tiễn đều coi giá trị thặng dư là do kết quả của lao động sốngsáng tạo ra; yếu tố đất đai, tài nguyên không tính đến, yếu tố vốn bị xem nhẹ Vìvậy khi xét các yếu tố tác động đến kết quả sản xuất, người ta chỉ đánh giá phântích theo ba yếu tố cơ bản: Lao động, thiết bị, nguyên vật liệu, trong đó yếu tố laođộng là cơ bản nhất Từ đó đòi hỏi, bản chất về hiệu quả sử dụng vốn được đề cậpmột cách đầy đủ hơn Trước hết các DN sản xuất kinh doanh tuân thủ theo quy tắc:

"đầu vào" và "đầu ra" được quy định bởi thị trường Sản xuất cái gì ? Sản xuất nhưthế nào? Sản xuất cho ai ? không xuất phát từ chủ quan DN hay từ mệnh lệnh cấptrên, mà xuất phát từ nhu cầu thị trường, từ quan hệ cung - cầu và lợi ích DN.Quyền sở hữu và quyền sử dụng vốn tách rời nhau Hay nói một cách khác mọiyếu tố sản xuất cùng các quan hệ sản xuất của DN đều dựa vào thị trường Thịtrường không chỉ là thị trường hàng hoá, dịch vụ mà còn bao gồm cả thị trường sứclao động, thị trường vốn Như vậy, bản chất hiệu quả sử dụng vốn là một mặt củahiệu quả kinh doanh, nó là một đại lượng so sánh giữa một bên là kết quả đạt đượcvới bên kia là số vốn bỏ ra; trong đó chỉ tiêu so sánh giữa lợi nhuận ròng với sốvốn chủ sở hữu được coi là chỉ tiêu tổng hợp có ý nghĩa quan trọng về hiệu quả sửdụng vốn DN

Tuy nhiên, khi đi vào nghiên cứu các tiêu chuẩn về hiệu quả sử dụng vốn

DN trong cơ chế thị trường lại có nhiều quan điểm khác nhau

Thứ nhất, quan điểm của các nhà đầu tư, tiêu chuẩn về hiệu quả sử dụng

vốn như sau:

Với các nhà đầu tư trực tiếp (những người mua cổ phiếu, góp vốn) tiêuchuẩn hiệu quả vốn đầu tư là tỷ suất sinh lời trên một đồng vốn cổ đông và chỉ sốtăng giá cổ phiếu mà họ nắm giữ

Với các nhà đầu tư gián tiếp (những cá nhân, tổ chức cho vay vốn) ngoài tỷsuất lợi tức vốn vay, họ rất quan tâm đến sự bảo toàn giá trị thực tế của đồng vốncho vay qua thời gian.

Đối với Nhà nước là chủ sở hữu về cơ sở hạ tầng, đất đai, tài nguyên môitrường, tiêu chuẩn hiệu quả sử dụng vốn DN đồng nghĩa với hiệu quả kinhdoanh, đứng trên giác độ toàn bộ nền kinh tế quốc dân Nghĩa là tiêu chuẩn về hiệuquả được xác định thông qua tỷ trọng về thu nhập mới sáng tạo ra, tỷ trọng cáckhoản thu về ngân sách, số chỗ làm việc mới tăng thêm, so với số vốn DN đầu tưsản xuất kinh doanh

Thứ hai, dựa vào điểm hoà vốn trong kinh doanh có một số quan điểm cho

rằng: tiêu chuẩn về hiệu quả sử dụng vốn khác với tiêu chuẩn kinh doanh ở chỗ,tiêu chuẩn hiệu quả sử dụng vốn phải dựa trên cơ sở điểm hoà vốn xác định Tức làkết quả hữu ích thực sự được xác định khi mà thu nhập bù đắp hoàn toàn số vốn bỏ

ra Phần vượt trên điểm hoà vốn mới là thu nhập để làm cơ sở xác định hiệu quả sửdụng vốn

Thứ ba, dựa trên lợi nhuận kinh tế một số nhà nghiên cứu lại đưa ra quan

điểm: Quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, DN đã bỏ ra những chi phí đượcphản ánh vào giá thành sản phẩm nhưng còn một số chi phí khác như: tiền lươngcủa chủ DN, đất đai, nhà cửa, lợi thế cửa hàng, uy tín, của anh ta không đượchoạch toán vào giá thành sản phẩm Tất cả các khoản này gọi là chi phí ngầm Mặtkhác còn một khoản chi phí được xét đến nếu giả thiết số vốn đang sử dụng vàosản xuất kinh doanh được đầu tư vào một phương án khác có hiệu quả hơn, gọi làchi phí thời cơ hay chi phí cơ hội Theo quan điểm này tiêu chuẩn hiệu quả sử dụngvốn của DN được xác định trên cơ sở lợi nhuận kinh tế

Hay

Lợi nhuận kinh tế = Tổng doanh thu - Tổng chi phí kinh tế (1.8)Đây là quan điểm xác định tiêu chuẩn hiệu quả sử dụng vốn mang tính chấttoàn diện, nhưng nó chỉ có ý nghĩa về mặt nghiên cứu hoặc quản lý, còn về mặt hạchtoán cụ thể thì không thể xác định được chi phí ngầm và chi phí thời cơ

Lợi nhuận

Tổng doanhthu kế toán -

Tổngchi phí -

Chi phí ngầm và chi phí thời cơ (1.7)

Thứ tư, dựa trên thu nhập thực tế, một số quan điểm lại đưa ra tiêu chuẩn

hiệu quả như sau: Trong điều kiện nền kinh tế có lạm phát, cái mà nhà đầu tư quantâm là lợi nhuận ròng thực tế chứ không phải lợi nhuận ròng danh nghĩa Lợi nhuậnròng thực tế được đo bằng khối lượng giá trị hàng hoá có thể mua được từ lợinhuận ròng để thoả mãn được nhu cầu tiêu dùng của các nhà đầu tư Do đó, tiêuchuẩn về hiệu quả sử dụng vốn của quan điểm này là tỷ suất lợi nhuận thực tế đượcxác định bằng cách loại trừ tỷ lệ lạm phát trong tỷ suất lợi nhuận ròng Với quanđiểm này đã phản ánh được tiêu chuẩn đích thực cuối cùng về kết quả lợi ích tạo racủa đồng vốn

Qua nghiên cứu các quan điểm trên, theo chúng tôi để đi đến thống nhất vềbản chất và tiêu chuẩn hiệu quả sử dụng vốn của DN hiện nay, cần giải quyết cácvấn đề sau:

Hiệu quả sử dụng vốn chỉ là một mặt của hiệu quả kinh doanh mà không phải

là toàn bộ hiệu quả kinh doanh, do vốn chỉ là một yếu tố của quá trình kinh doanh.Ngược lại, nói đến hiệu quả kinh doanh có thể có một trong các yếu tố của nó khôngđạt hiệu quả Còn nói đến hiệu quả sử dụng vốn, không thể nói sử dụng có kết quảnhưng lại bị lỗ vốn Tức là, tính hiệu quả sử dụng vốn thể hiện trên hai mặt: Bảotoàn được vốn và tạo ra được các kết quả theo mục tiêu kinh doanh, trong đó đặcbiệt là kết quả về sức sinh lời của đồng vốn

Kết quả lợi ích tạo ra do sử dụng vốn phải thoả mãn hai yêu cầu: Đáp ứngđược lợi ích của DN, lợi ích của các nhà đầu tư ở mức độ mong muốn cao nhất,đồng thời nâng cao được lợi ích của nền kinh tế xã hội Hai yêu cầu này cùng tồntại đồng thời phù hợp với mục tiêu kinh doanh Trong nền kinh tế thị trường hiệnđại, bất kỳ một DN nào hoạt động kinh doanh mang lại nhiều lợi nhuận cho mình,nhưng làm tổn hại đến lợi ích chung của nền kinh tế xã hội sẽ không được phép tồntại Ngược lại, nếu DN đó hoạt động đem lại lợi ích cho nền kinh tế, còn bản thân

nó bị thua thiệt lỗ vốn sẽ làm cho DN bị phá sản Như vậy kết quả tạo ra do việc sửdụng vốn phải là kết quả phù hợp với lợi ích DN và lợi ích của nền kinh tế xã hội

Trong các quan điểm trước đây, khi xét "đầu vào" của chỉ tiêu hiệu quả sửdụng vốn chủ yếu đề cập đến khả năng tối thiểu hoá về số lượng vốn, còn vấn đềthời gian sử dụng dài hay ngắn, ít hoặc không đề cập đến Thực tế cho thấy, cùngvới một kết quả như nhau mà sử dụng một lượng vốn ít hơn nhưng kéo dài thờigian sử dụng thì việc sử dụng số vốn đó chưa hẳn là đã có kết quả Theo chúng tôiyếu tố đầu vào cần đề cập trên cả hai mặt là: tối thiểu hoá số vốn và thời gian sửdụng.

Từ sự phân tích trên, theo chúng tôi bản chất và tiêu chuẩn về hiệu quả sửdụng vốn DN được hiểu như sau:

Hiệu quả sử dụng vốn là chỉ tiêu biểu hiện một mặt về hiệu quả kinh doanh,phản ánh trình độ quản lý và sử dụng vốn DN trong việc tối đa hoá kết quả lợi íchhoặc tối thiểu hoá số vốn và thời gian sử dụng theo các điều kiện về nguồn lực xácđịnh phù hợp với mục tiêu kinh doanh

Khái niệm này chỉ rõ: Hiệu quả sử dụng vốn là gì? Tiêu chuẩn của nó nhưthế nào và điều kiện xác định ra sao? cả ba yêu cầu đó là cơ sở để thống nhất nhậnthức về hiệu quả sử dụng vốn DN

1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn

Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanhnghiệp được chia theo các nhân tố khách quan và các nhân tố chủ q;uan Các nhân

tố khách quan là các nhân tố tác động đến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp,nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp Các nhân tố chủ quan là các nhân tốnằm trong nội bộ của bản thân doanh nghiệp Sau đây, chúng ta sẽ nghiên cứu từnnhóm nhân tố:

1.2.2.1 Các nhân tố khách quan

- Chính sách kinh tế của Đảng và Nhà nước:

Nhà nước có vai trò lớn trong việc quản lý, điều tiết nền kinh tế bằng cácchính sách của mình Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp được tự dolựa chọn ngành nghề kinh doanh trong khuôn khổ luật pháp cho phép Nhà nước

chỉ tạo môi trường và hành lang pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triểnsản xuất kinh doanh và định hướng cho các hoạt động thông qua chính sách kinh tế

vĩ mô Sự thay đổi trong chính sách của Nhà nước sẽ ảnh hưởng đến hoạt động củacác doanh nghiêp và ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn, tới nhu cầu thị trườngnhư việc thay đổi chính sách thuế, chính sách đầu tư… Do vậy, Nhà nước phải tạomôi trường thuận lợi để doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả vốn của mình

- Sự ổn định và phát triển của nền kinh tế:

Sự ổn định và phát triển về kinh tế với một tỷ lệ lạm phát vừa phải, giá cả ổnđịnh tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sử dụng vốn có hiệu quả, có điềukiện sử dụng vật tư, phương tiện kỹ thuật, công nghệ hiện đại vào quá trình sảnxuất kinh doanh Ngược lại một nền kinh tế biến động và nhiều rủi ro như rủi ro tỷgiá, lãi suất, lạm phát cao sẽ làm cản trở đến việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốnkinh doanh

Khi có lạm phát cao các doanh nghiệp cần phải tính tới việc gia tăng tỉ lệvốn kinh doanh tương ứng để đảm bảo một cách tương đối nhu cầu về vốn Trongmôi trường có lạm phát c;ao giá cả đầu vào có nhiều biến động theo các chiềuhướng phức tạp, chính vì vậy doanh nghiệp cũng cần giành một khoản vốn nhấtđịnh đối phó với trường hợp này

Trong trường hợp có biến động về tỉ giá hối đoái thì tác động lớn nhất lạixảy ra đối với các doanh nghiệp có tham gia xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ haycác đầu vào sản xuất khác và mức độ tác động theo những hướng hoàn toàn khácnhau đối với hoạt động xuất khẩu và hoạt động nhập khẩu Khi tỉ giá hối đoái giữađồng nội tệ và đồng ngoại tệ giảm thì xuất khẩu có lợi và nhập khẩu lại bất lợi.Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp tham gia nhập khẩu cần tăng lượng vốn nội

tệ để đối phó với sự biến động bất lợi của tỷ giá hối đoái

- Những rủi ro trong sản xuất kinh doanh

Trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt, đôi khi các doanh nghiệpphải chấp nhận rủi ro để đứng vũng trên thị trường Tuy nhiên có những rủi rokhông lường trước được như nợ khó đòi, sự làm ăn không thuận lợi của các doanh

nghiệp có quan hệ kinh tế Ngoài ra còn có những rủi ro từ môi trường như lũ lụthỏa hoạn, và một số rủi ro khác Những rủi ro này xuất hiện bất ngờ và đôi khi gâytổn thất rất lớn cho doanh nghiệp Vì vậy, trong quá trình hoạt động sản xuất doanhnghiệp cần phải tiến hành đánh giá mức độ rủi ro cho mỗi dự án, khách hàng, cũngnhư lập các quỹ dự phòng để đảm bảo vốn kinh doanh được bảo toàn tiến tới nângcao hiệu quả sử dụng.

1.2.2.2 Nhóm nhân tố chủ quan

- Nhân tố con người: Con người là nhân tố đầu tiên ảnh hưởng đến hiệu quả

sử dụng vốn kinh doanh Con người được đề cập đến ở đây là bộ máy quản lí vàlực lượng lao động trong DN, mà trước hết là giám đốc DN Giám đốc là ngườitoàn quyền quản lí và sử dụng toàn bộ tài sản, tiền vốn của DN, là người chịu tráchnhiệm quyết định mọi vấn đề về tài chính của DN Quyết định sử dụng đồng vốnkinh doanh của giám đốc mà đúng đắn, phù hợp với xu hướng phát triển của DNthì DN kinh doanh có lãi, đồng vốn được sinh sôi nảy nở, được sử dụng một cáchtiết kiệm sẽ mang lại hiệu quả cao Ngược lại, nếu quyết định đó là sai lầm, khôngphù hợp với xu hướng phát triển của DN thì sẽ dẫn đến thua lỗ trong kinh doanh,vốn kinh doanh sử dụng không có hiệu quả, thậm chí mất vốn Đội ngũ cán bộquản lí của DN, đội ngũ tham mưu chính cho DN trong việc ra các quyết định kinhdoanh cũng có tác động to lớn Một đội ngũ cán bộ quản lí có trình độ chuyên môncao, vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, năng động sáng tạo, phản ánh trung thực,đầy đủ chính xác kịp thời sẽ giúp nhà quản trị DN có những quyết định đúng đắnvới tình hình sản xuất kinh doanh của DN

- Nhân tố chi phí vốn: Chi phí vốn là những chi phí mà DN phải trả cho việc

huy động vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, vì thế chi phí vốn cao haythấp sẽ có tác động làm tăng hay giảm hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của DN

Chi phí vốn là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng vốn kinhdoanh Chẳng hạn, chi phí sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cao sẽ làm tăng giá thànhsản phẩm, giá cả hàng hoá vì thế sẽ cao hơn, dẫn đến hàng hoá khó tiêu thụ hoặcthậm chí không tiêu thụ được, vốn bị ứ đọng chậm thu hồi, từ đó ảnh hưởng đến

hiệu quả kinh doanh cũng như hiệu quả sử dụng vốn của DN Chi phí quản lí tàichính cao hay thấp, hợp lí hay không hợp lí sẽ cho thấy việc sử dụng vốn của DN

là tiết kiệm hay lãng phí, có hiệu quả hay kém hiệu quả Do vậy, các DN phải luônphấn đấu để giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tăng sức mạnh cạnh tranh củahàng hoá trên thị trường, đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ hàng hoá, thu hồi vốn nhanh, từ

đó tăng vòng quay của vốn kinh doanh góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh củaDN

- Nhân tố phương pháp tổ chức huy động vốn: Đây cũng là một nhân tố có

ảnh hưởng quan trọng đến hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp Bởi

vì, nếu có phương pháp tổ chức huy động vốn kinh doanh hợp lí, luôn đảm bảo đápứng các nhu cầu vốn kinh doanh của doanh nghiệp, không xảy ra tình trạng thừahoặc thiếu vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh, và với mức chi phí huy độnghợp lí không những có tác dụng ổn định sản xuất, tránh tình trạng sản xuất bị đìnhtrệ do thiếu vốn kinh doanh mà còn có tác dụng tiết kiệm vốn , hạn chế sự lãng phítrong sử dụng vốn, giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm góp phần nâng cao hiệuquả kinh doanh của DN

- Nhân tố cơ cấu vốn: Cơ cấu vốn là thuật ngữ dùng để chỉ một DN sử dụng

các nguồn vốn khác nhau với một tỷ lệ nào đó của mỗi nguồn tài trợ cho tổng tài sảncủa nó Nói cách khác đó là tỷ trọng giữa các khoản nợ với tổng vốn kinh doanh củaDN

Do chịu ảnh hưởng của các nhân tố khác nhau nên cơ cấu vốn trong các DNkhác nhau sẽ khác nhau Cơ cấu vốn kinh doanh có vai trò quan trọng đối với DN,

nó ảnh hưởng đến chi phí vốn, đến khả năng đầu tư kinh doanh và do đó đến khảnăng sinh lời của đồng vốn Chính vì vậy, cơ cấu vốn kinh doanh là nhân tố tuychủ yếu tác động gián tiếp song rất quan trọng đối với hiệu quả sử dụng vốn kinhdoanh của DN Do đó, việc xác định một cơ cấu vốn tối ưu - một cơ cấu vốnhướng tới sự cân bằng giữa rủi ro và lãi suất sẽ giúp cho DN tiết kiệm chi phí vốnkinh doanh, tăng lợi nhuận, nâng cao được hiệu quả sử dụng đồng vốn của mình

- Nhân tố quy trình tổ chức sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp: Một

quy trình sản xuất kinh doanh hợp lí, có hiệu quả sẽ hạn chế được sự chồng chéocác chức năng, nhiệm vụ giữa các khâu, tăng năng suất lao động, tiết kiệm đượccác nguồn lực sản xuất, đẩy nhanh tiến độ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, tăng vòngquay vốn, từ đó hạn chế các chi phí bất hợp lí, các chi phí phát sinh không cầnthiết, giảm thiểu sự lãng phí trong sử dụng vốn kinh doanh, giảm giá thành sảnphẩm, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh, từ đó mới làm tănghiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

1.2.4 Hệ thống các chỉ tiêu phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn

Mỗi DN đều có một xuất phát điểm khi tiến hành SXKD là từ chỗ có mộtlượng vốn nhất định với nguồn tài trợ tương ứng Nhưng việc “dầy vốn” và

“trường vốn” mới chỉ là điều kiện cần cho sản xuất, việc sử dụng số vốn đó nhưthế nào cho đạt hiệu quả cao mới là yếu tố quyết định đến sự tăng trưởng và pháttriển của mỗi DN Mục tiêu cần phải đạt tới của việc sử dụng vốn nằm ở các khíacạnh:

- Với số vốn hiện có, DN có thể sản xuất thêm được một số lượng sản phẩmvới chất lượng tốt, giá thành hạ để tăng thêm lợi nhuận;

- Quyết định đầu tư thêm vốn nhằm mở rộng qui mô để tăng doanh số tiêuthụ với yếu cầu đảm bảo tốc độ tăng lợi nhuận lớn hơn tốc độ tăng vốn

1.2.4.1 Nhóm chỉ tiêu chung đánh giá hiệu quả sử dụng vốn

Để có một cái nhìn tổng thể về hiệu quả sử dụng vốn trong DN, người tathường xem xét hiệu quả sử dụng vốn dưới góc độ sinh lợi Đây là một trongnhững nội dung phân tích được các nhà đầu tư, các nhà tín dụng và cổ đông đặcbiệt quan tâm vì nó gắn liền với lợi ích của họ ở hiện tại và tương lai

Hệ số “Doanh lợi vốn chủ sở hữu” (ROE: Return on Equitys): là chỉ tiêuphản ánh khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu Chỉ tiêu này cho biết cứ một đơn

vị vốn kinh doanh sẽ đem lại mấy đơn vị lợi nhuận

Chỉ tiêu này càng lớn so với các kỳ trước hay so với các DN khác, chứng tỏkhả năng sinh lợi của DN càng cao, hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh càng lớn, vàngược lại.

- Hệ số “Doanh lợi DTT” hay “Doanh lợi tiêu thụ sản phẩm” (ROS: Return

on Sale): là chỉ tiêu đo mức hiệu quả hoạt động hay khả năng sinh lời của DN, nócho biết một đơn vị DTT có thể đem lại mấy đơn vị lợi nhuận

Trị số của chỉ tiêu này tính ra càng lớn chứng tỏ khả năng sinh lợi của vốncàng cao và hiệu quả kinh doanh càng lớn

- Hệ số “Doanh lợi tài sản” hay “Khả năng sinh lời của tài sản” (ROA:Return on Assets): là chỉ tiêu dùng để đánh giá khả năng sinh lời của một đơn vịvốn đầu tư vào tài sản sẽ tạo ra được bao nhiêu đơn vị lợi nhuận

- Hệ số “Suất hao phí của vốn”: là chỉ tiêu phản ánh để có một đơn vị lợinhuận hay DTT thì DN phải hao phí (đầu tư) mấy đơn vị vốn Chỉ tiêu này tính racàng nhỏ chứng tỏ khả năng sinh lợi cao, hiệu quả kinh doanh càng lớn, và ngượclại

Suất hao phí

Vốn chủ sở hữu

(1.12)Lợi nhuận (hoặc DTT)

Trong các công thức trên, tùy theo mục đích phân tích và sử dụng thông tin

mà nội dung của các chỉ tiêu như lợi nhuận, vốn chủ sở hữu, doanh thu có thể thayđổi theo các số liệu trên Bảng cân đối hoặc báo cáo kết quả SXKD

1.2.4.2 Nhóm chỉ tiêu phân tích hiệu quả sử dụng tổng tài sản

Hiệu quả sử dụng tổng tài sản được tính toán bằng nhiều chỉ tiêu nhưng phổbiến là ác chỉ tiêu sau:

- Hệ số “Sức sản xuất của tổng tài sản”: phản ánh một đơn vị tài sản bìnhquân đem lại mấy đơn vị DTT Hệ số này càng lớn thì hiệu quả sử dụng tổng tàisản càng tăng, và ngược lại

Sức sản xuất của

Trong đó:

Tổng tài sản bình quân = (Tài sản đầu kỳ + Tài sản cuối kỳ)/2 (1.14)

- Hệ số “Sức sinh lợi của tổng tài sản”: Phản ánh một đơn vị tài sản bìnhquân đem lại mấy đơn vị lợi nhuận (trước thuế hoặc sau thuế) Hệ số này càng caothì hiệu quả sử dụng tổng tài sản càng lớn, và ngược lại

Sức sinh lợi của

Lợi nhuận

(1.15)Tổng tài sản bình quân

- Hệ số “Suất hao phí của tổng tài sản”: là chỉ tiêu cho thấy để có 1 đơn vịdoanh thu hay lợi nhuận, DN cần phải đầu tư bao nhiêu đơn vị tổng tài sản bìnhquân Hệ số càng lớn thì hiệu quả sử dụng tổng tài sản càng thấp, và ngược lại.Suất hao phí của

Tổng tài sản bình quân

(1.16)Doanh thu (Lợi nhuận)

- Hệ số nợ (hay còn gọi là đòn bẩy tài chính): hệ số này cung cấp thông tin

về mức độ đảm bảo của các chủ nợ khỏi tình trạng mất khả năng thanh toán củadoanh nghiệp trong việc huy động tài chính bổ sung cho các cơ hội đầu tư

- Tỷ số tự tài trợ: Cứ 100 đơn vị vốn tổng thì có bao nhiêu đơn vị vốn chủ sởhữu Chỉ số này lớn hơn 50% cho biết cơ cấu vốn được đảm bảo bằng nhiều vốnchủ sở hữu hơn là số nợ hiện có

1.2.4.3 Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng hàng tồn kho

- Vòng quay hàng tồn kho: Vòng quay hàng tồn kho cho biết: hàng tồn kho luân chuyển trong kỳ nhanh hay chậm Tỷ số này lớn đồng nghĩa với hiệu quả quản lý hàng tồn kho càng cao

(1.18)

.- Kỳ thu tiền bình quân: cho biết phải mất bao nhiêu ngày để thu hồi mộtkhoản phải thu

bình quân Doanh thu bình quân 1 ngày

=

=

- Kỳ trả tiền bình quân cho biết: số ngày chiếm dụng một khoản phải trả

Kỳ trả tiền Các khoản phải trả bình quân

(1.20)

1.2.4.4 Nhóm các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng VCĐ và TSCĐ

Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng VCĐ và TSCĐ gồm các chỉ tiêu tổnghợp và các chỉ tiêu phân tích Các chỉ tiêu tổng hợp phản ánh về mặt chất trongviệc sử dụng VCĐ hay TSCĐ của DN Thông qua các chỉ tiêu này, người quản lý

có thể so sánh kết quả quản lý giữa kỳ này với kỳ trước, giữa DN mình với các DN

có cùng quy mô sản xuất trong ngành để rút ra những trọng điểm cần quản lý

- Hiệu suất sử dụng TSCĐ hay Sức sản xuất của TSCĐ: là chỉ tiêu biết mỗiđơn vị nguyên giá TSCĐ bình quân trong kỳ sẽ tạo ra được bao nhiêu đơn vị doanhthu

Hiệu suất sử dụng

Doanh thu tiêu thụ sản phẩm

(1.21)Nguyên giá TSCĐ bình quân trong kỳ

Chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ hiệu suất sử dụng TSCĐ càng cao Trong đó,nguyên giá TSCĐ bình quân trong kỳ = (TSCĐĐK + TSCĐCK)/2

- Sức sinh lợi của TSCĐ: là chỉ tiêu cho biết một đơn vị nguyên giá TSCĐbình quân đem lại mấy đơn vị lợi nhuận Sức sinh lợi càng lớn thì hiệu quả sử dụngTSCĐ càng cao và ngược lại

Sức sinh lợi của

Lợi Nhuận

(1.22)Nguyên giá TSCĐ bình quân

- Suất hao phí của TSCĐ: cho biết để có một đơn vị DTT hay lơi nhuậnthuần, DN cần phải có bao nhiêu đơn vị nguyên giá TSCĐ bình quân Suất hao phícàng lớn thì hiệu quả sử dụng TSCĐ càng thấp, và ngược lại

Suất hao phí

Nguyên giá TSCĐ bình quân

(1.23)Doanh thu (hoặc Lợi nhuận)

- Hiệu suất sử dụng VCĐ: Chỉ tiêu này cho biết mỗi đơn vị VCĐ được đầu

tư và SXKD đem lại bao nhiêu đơn vị doanh thu

Hiệu suất sử

Doanh thu tiêu thụ sản phẩm

(1.24)VCĐ sử dụng bình quân trong kỳ

Chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ hiệu suất sử dụng VCĐ càng cao

=

- Hệ số hàm lượng VCĐ: là nghịch đảo của hiệu suất sử dụng VCĐ, chỉ tiêunày phản ánh số VCĐ cần thiết để tạo ra một đơn vị doanh thu trong kỳ Chỉ tiêunày càng nhỏ thì hiệu suất sử dụng VCĐ càng cao.

Doanh thu tiêu thụ sản phẩm

- Hệ số suất lợi nhuận VCĐ: là tỷ số giữa lợi nhuận ròng (lợi nhuận sauthuế) trong kỳ so với số dư bình quân của VCĐ

Suất lợi nhuận VCĐ = VCĐ sử dụng bình quân trong kỳLợi nhuận ròng (1.26)

1.2.4.5 Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng TSLĐ và VLĐ

Các DN dùng VLĐ để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Lợi nhuận kinh doanhđòi hỏi DN phải sử dụng hợp lý, có hiệu quả hơn từng đồng VLĐ để cho mỗi đồngvốn bỏ ra thu về được nhiều lơi nhuận hơn

* Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng TSLĐ:

- Sức sinh lợi của TSLĐ: là chỉ tiêu cho biết một đơn vị TSLĐ bình quânđem lại mấy đồng lơi nhuận (trước hoặc sau thuế) Chỉ tiêu này càng lớn thì hiệuquả sử dụng TSLĐ càng cao, và ngược lại

Sức sinh lợi của

TSLĐ bình quân

(1.27)Lợi nhuận

- Suất hao phí sủa TSLĐ: là chỉ tiêu cho thấy để có được một đơn vị lợinhuận thuần (trước hoặc sau thuế) thì DN cần phải đầu tư bao nhiêu đơn vị TSLĐbình quân Chỉ tiêu này càng lớn thì hiệu quả sử dụng TSLĐ càng thấp, và ngượclại

Suất hao phí của

Lợi nhuận

(1.28)TSLĐ bình quân

* Nhóm chỉ tiêu đánh giá tốc độ luân chuyển của VLĐ: Việc sử dụng VLĐbiểu hiện ở chỗ tăng tốc độ luân chuyển VLĐ, tốc độ đó nhanh hay chậm phản ánhhiệu suất sử dụng VLĐ cao hay thấp Để đánh giá tốc độ luân chuyển vốn ta dùngcác chỉ tiêu sau:

- Số lần luân chuyển vốn VLĐ (hay số vòng quay VLĐ) trong một thời kỳnhất định (thường là một năm), công thức tính như sau:

Số lần luân chuyển của

Tổng mức luân chuyển

VLĐ bình quân trong kỳChỉ tiêu này cho thấy số vòng quay của VLĐ trong kỳ phân tích, hay cứ mộtđơn vị VLĐ bỏ ra thì thu lại được bao nhiêu đơn vị doanh thu Số vòng quay càngtăng chứng tỏ VLĐ luân chuyển càng nhanh và cho thấy tình hình tài chính của

DN đang rất thuận lợi Tuy nhiên chỉ số này chịu ảnh hưởng bởi tổng mức luânchuyển và số VLĐ sử dụng bình quân, trong đó tổng mức luân chuyển được tínhcộng dồn cả kỳ phân tích nên số vòng quay vốn vẫn chịu ảnh hưởng bởi độ dài của

kỳ phân tích Vì vậy để loại trừ ảnh hưởng của thời kỳ phân tích, ta nên sử dụngchỉ tiêu số ngày của một vòng quay

- Số ngày của một vòng quay của vốn cũng là một chỉ số quan trọng để đánhgiá hiệu quả sử dụng VLĐ, thời gian hoạt động có thể tính trong tháng, quý, năm

Số ngày của mộtvòng quay của vốn =

Thời gian kỳ hoạt động

(1.30)

Số vòng quay trong kỳViệc đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn là tăng vòng quay của vốn trong kỳ,hoặc giảm số ngày của một vòng quay vốn, đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn sẽtiết kiệm được vốn Tiết kiệm tuyệt đối là rút bớt một số vốn ra khỏi quá trình luânchuyển, sử dụng vào mục đích khác nhưng vẫn thực hiện tổng mức luân chuyểnnhư cũ hoặc có tăng lên Tiết kiệm tương đối là cách giữ nguyên số VLĐ hoặc cótăng lên nhưng DN thực hiện được tổng mức luân chuyển tăng so với tốc độ tăngcủa VLĐ

Để đảy nhanh tốc độ luân chuyển vốn cần phải tăng khối lượng sản phẩmtiêu thụ và tiết kiệm vốn Cần thực hiện nhiều biện pháp như: giảm lượng vốn vàthời gian vốn nằm ở các khâu, các giai đoạn của quá trình sản xuất, lựa chọn đơn vịcung cấp tối ưu, rút ngắn chu kỳ SXKD, hạ giá thành, tăng cường công tác tiêu thụ,nâng cao chất lượng sản phẩm,…

- Mức độ đảm nhiệm VLĐ: là số VLĐ cần có để có thể đạt được một đồngdoạnh thu:

VLĐ bình quân trong kỳ

1.2.4.6 Nhóm chỉ tiêu đánh giá tình hình thanh toán và khả năng thanh toán

- Khả năng thanh toán hiện hành: đó là thước đo khả năng thanh toán ngắnhạn của DN, chỉ tiêu này cho biết các khoản nợ của các chủ nợ ngắn hạn Nếu chỉtiêu > 1 thì tốt cho DN

Khả năng thanh toán nhanh = (TSLĐ – Dự trữ)/ Nợ ngắn hạn (1.35)

- Hệ số thanh toán tức thời

Nợ ngắn hạn

- Khả năng thanh toán lãi vay (Số lần có thể trả lãi vay): cho biết mức độ lợinhuận đảm bảo khả năng trả lãi vay hàng năm như thế nào Việc không trả đượccác khoản nợ này có thể làm cho DN bị phá sản

Khả năng thanh

toán lãi vay =

Lợi nhuận trước thuế và lãi vay

Lãi vay

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY

CỔ PHẦN NHỰA BÌNH MINH

2.1 Tổng quan về công ty cổ phần Nhựa Bình Minh

Công ty CP Nhựa Bình Minh có tên giao dịch quốc tế là: Binh Minh PlasticsJoint-stock company

Tên viết tắt là : BMPLASCO

Vốn điều lệ: 454.784.800.000 đồng

Trụ sở chính tại : 240 Hậu Giang, Phường 9, Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh

Số điện thoại : (84-8) 3969.0973 Số fax: (84-8) 3960.6814

Đầu thập niên 80, trong bối cảnh kinh tế đất nước bị cấm vận, Nhà máy sảnxuất cầm chừng từ nguồn nguyên liệu tồn kho từ trước ngày giải phóng, Ban Lãnhđạo đã xác định tập trung sản xuất sản phẩm nhựa kỹ thuật đáp ứng cho nhu cầuthiết yếu của xã hội với chi phí nguyên liệu thấp nhất Các sản phẩm như dâytruyền dịch, bộ điều kinh Karman cho y tế, phụ tùng nhựa cho ngành dệt, bình xịtphục vụ nông nghiệp, nón bảo hộ lao động cho công nhân hầm mỏ đã ra đời tronggiai đoạn này

Năm 1986 đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của Xí nghiệp khoa học sảnxuất Nhựa Bình Minh Bằng hợp đồng gia công ống nhựa cho Unicef phục vụchương trình nước sạch nông thôn, lần đầu tiên ống nhựa sản xuất tại Việt Nam

thay thế ống nhập khẩu ra đời, chi phí gia công được khách hàng trả bằng nguyênliệu đã tạo tiền đề cho ngành ống nhựaViệt Nam phát triển.

Giai đoạn 1990 -1999: Công ty Nhựa Bình Minh đã chuyển đổi hoàn toàn từ

một nhà máy chuyên sản xuất hàng gia dụng sang sản xuất nhựa công nghiệp, chủyếu là ống nhựa theo tiêu chuẩn quốc tế Công ty tập trung đầu tư máy móc thiết bịhiện đại trở thành đơn vị đầu tiên ứng dụng công nghệ Dry-Blend sản xuất ốngnhựa đường kính đến 400mm - lớn nhất Việt Nam

Đầu tư mở rộng mặt bằng Nhà máy tại TP.HCM, đầu tư mới Nhà máy 2 vớitổng diện tích 20.000m2 tại khu Công nghiệp Sóng Thần 1, tỉnh Bình Dương, trang

bị hoàn toàn máy móc hiện đại của các nước Châu Âu

Thương hiệu Nhựa Bình Minh được đăng ký bảo hộ độc quyền, khởi đầucho việc xây dựng và phát triển thương hiệu

Từ năm 2000 đến nay: Xác định tầm quan trọng của công tác quản lý chất

lượng, năm 2000 Công ty đã đưa vào áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theotiêu chuẩn ISO 9002-1994, đến nay đã được chuyển đổi sang phiên bản ISO 9001-2008

Ngày 02/01/2004, Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh chính thức hoạt độngvới tên giao dịch là Bình Minh Plastics Joint-Stock Company, viết tắt làBMPLASCO

Ngày 11/7/2006 đã trở thành ngày có ý nghĩa quan trọng khi cổ phiếu củaCông ty chính thức giao dịch trên Thị trường chứng khoán Việt Nam với mã chứngkhoán BMP

Với chủ trương “Đổi mới để phát triển”, Công ty đã liên tục đầu tư máymóc thiết bị hiện đại bằng nguồn vốn tự có để nâng cao chất lượng và đa dạng hóasản phẩm Những sản phẩm ống có đường kính lớn nhất Việt Nam hiện nay nhưống uPVC 630mm, ống HDPE 1200mm đã được Công ty liên tục đưa ra thị trườngbên cạnh ống gân PE thành đôi, ống PP-R, tạo thêm nhiều lựa chọn cho kháchhàng và đưa sản phẩm đạt chất lượng quốc tế đến với người tiêu dùng Việt Nam,góp phần phát triển kinh tế nước nhà

Công ty mở rộng quy mô sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng phát triểncủa thị trường: Mở rộng Nhà máy 2 lên 50.000m2, năm 2007 Công ty TNHHMTV Nhựa Bình Minh miền Bắc với diện tích 40.000m2 chính thức đi vào hoạtđộng, đưa sản phẩm của Nhựa Bình Minh đến với người tiêu dùng phía Bắc, dự ánNhà máy 4 với diện tích trên 150.000m2 đang trong giai đoạn phê duyệt thiết kếhoàn chỉnh, khi đưa vào hoạt động sẽ nâng tổng công suất toàn Công ty lên gấp 3lần hiện nay.

Năm 2008 đánh dấu bước phát triển của Công ty khi doanh thu vượt quangưỡng 1.000 tỷ đồng

Hướng tới sự phát triển bền vững, thực hiện cam kết trách nhiệm với cộngđồng và xã hội, năm 2011 Công ty được cấp chứng nhận Hệ thống Quản lý môitrường ISO 14001: 2004

Việc xây dựng và phát triển hệ thống phân phối một lần nữa khẳng địnhhướng đi đúng đắn của Công ty trong việc phát triển thị phần Từ 3 cửa hàng đầutiên của những năm 90, đến nay hệ thống phân phối của Công ty đã có hơn 600 cửahàng, đưa sản phẩm mang thương hiệu Nhựa Bình Minh có mặt khắp mọi miền đấtnước và xuất khẩu sang các nước láng giềng

Hoạt động marketing được đẩy mạnh Hiện nay thương hiệu Nhựa BìnhMinh được đánh giá là thương hiệu dẫn đầu ngành nhựa Việt Nam

2.1.2 Đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp

2.1.2.1 Hình thức sở hữu vốn

Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh được thành lập theo quyết định số209/2003/QĐ-BCN ngày 04 tháng 12 năm 2003 của Bộ công nghiệp về việcchuyển Công ty Nhựa Bình Minh thành Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh

Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 4103002023 ngày 02 tháng 01 năm

2004 Giấy chứng nhận kinh doanh thay đổi lần 3 do Sở kế hoạch và Đầu tư Thànhphố Hồ Chí Minh cấp ngày 06 tháng 02 năm 2010

Công ty con được hợp nhất trong báo cáo tài chính hợp nhất:

Công ty TNHH một thành viên Nhựa Bình Minh miền bắc (NBM)

Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0504000211 ngày 18 tháng 09 năm

2006 do Sở kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hưng Yên cấp

2.1.2.2 Lĩnh vực kinh doanh

Lĩnh vực kinh doanh của công ty là sản xuất và thương mại

2.1.2.3 Ngành nghề kinh doanh và địa bàn hoạt động

Nhựa Bình Minh được người tiêu dùng đánh giá là doanh nghiệp hàng đầu

có uy tín trong ngành nhựa Việt Nam nói chung và ngành nhựa công nghiệp nóiriêng, chuyên cung cấp các loại ống, phụ kiện ống nhựa, các sản phẩm nhựa kỹthuật cao cho các ngành cấp thoát nước, bưu chính viễn thông, điện lực, xây dựng

và dân dụng, các loại bình xịt sử dụng trong nông nghiệp… Có thể liệt kê 5 dòngsản phẩm chủ yếu hiện nay của Công ty như sau:

- Ống và phụ tùng uPVC đường kính từ 21mm đến 630mm, dùng trong cácngành cấp thoát nước, điện lực, bưu chính viễn thông, xây dựng và dân dụng

- Ống và phụ tùng HDPE đường kính từ 16mm đến 1.200mm, dùng trongcác ngành cấp thoát nước, điện lực, xây dựng và dân dụng, đặc biệt cho các vùngnước phèn và nước mặn

- Ống gân HDPE thành đôi và phụ tùng đường kính từ 110mm đến 500mm,đặc biệt dùng trong ngành thoát nước hạ tầng, điện lực

- Ống và phụ tùng PP-R đường kính từ 20mm đến 160mm, dùng cho nướcnóng và nước lạnh, chịu áp lực cao

- Bình xịt sử dụng trong nông nghiệp các loại 1 lít, 5 lít, 10 lít

Các dòng sản phẩm chủ yếu mang thương hiệu Nhựa Bình Minh trên đều đạtđược tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế Ngoài ra, các sản phẩm cũng được chứngnhận phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 16-4:2011/BXD

Với hệ thống máy móc thiết bị và công nghệ thuộc thế hệ tiên tiến nhất từcác nước Ý, Đức, Áo, Canada… được trang bị đồng bộ tại ba nhà máy ở TP.HCM,Bình Dương, Hưng Yên; hàng năm, Nhựa Bình Minh có khả năng cung cấp cho thịtrường 80.000 tấn sản phẩm

Bên cạnh đó, với đội ngũ CBCNV được đào tạo chuyên nghiệp cùng hệthống Quản lý chất lượng ISO 9001, hệ thống Quản lý môi trường ISO 14001.Nhựa Bình Minh tự hào là đơn vị cung cấp sản phẩm ống nhựa cho nhiều côngtrình trọng điểm cấp quốc gia, công trình xây dựng công nghiệp và dân dụng, cáccông trình cấp thoát nước, điện lực, hạ tầng…

Thương hiệu Nhựa Bình Minh được người tiêu dùng trong nước biết đến vớimạng lưới phân phối rộng khắn cả nước – gần 1.200 cửa hàng thuộc hệ thống phânphối của Công ty và hơn 80% cửa hàng kinh doanh ống nhựa trên toàn quốc cókinh doanh sản phẩm Nhựa Bình Minh

2.1.3 Thông tin về mô hình quản trị và bộ máy quản lý của công ty

Hình 2.1 Sơ đồ mô hình quản trị tại công ty

a Mô hình quản trị:

Công ty thực hiện đúng mô hình quản trị áp dụng cho doanh nghiệp cổ phầnhóa theo quy định của luật doanh nghiệp Đó là ĐHĐCĐ; HĐQT; BKS; Ban điềuhành cấp cao gồm Tổng giám đốc, hai phó tổng giám đốc và kế toán trưởng

Tháng 4/2003, ĐHĐCĐ thường niên đã bầu ra HĐQT gồm 5 thành viên vàBKS gồm 3 thành viên nhiệm kỳ 2013-2018 Năm 2014 đã là năm thứ 2 mà HĐQT

có thành viên người nước ngoài đại diện cho cổ đông lớn tham gia; hai chức danh

ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG

Chủ tịch HĐQT và ban điều hành đã có sự chuyên biệt trong phạm vi trách nhiệmmỗi chức danh.

Năm 2014 cũng là năm thứ 2 đi vào hoạt động của hai tiểu ban giúp việctrực thuộc HĐQT là Tiểu ban nhân sự - Chính sách – Lương thưởng và tiểu banquan hệ cổ đông, đo đó vai trò hỗ trợ của hai tiểu ban này cũng từng bước được thểhiện rõ ràng hơn Bên cạnh đó, Tiểu ban Chiến lược – phát triển và Tiểu ban Quảntrị rủi ro đã được thành lập và đi vào hoạt động theo yêu cầu của HĐQT

b Cơ cấu bộ máy quản lý:

Hình 2.2 Sơ đồ tổ chức của công ty

Tại công ty mẹ - BMP – HĐQT bổ nhiệm cán bộ quản lý cấp cao (Ban điềuhành) bao gồm Ban Tổng giám đốc và Kế toán trưởng Tổng giám đốc bổ nhiệmcác cán bộ cấp trung bao gồm các Trưởng, Phó phòng ban chức năng và Ban giámđốc hai nhà máy

Tại công ty con – NBM – HĐQT bổ nhiệm HĐTV Chủ tịch HĐTV bổnhiệm Ban Giám đốc