PHÂN TÍCH tác ĐỘNG của các yếu tố bên TRONG và bên NGOÀI đối với HOẠT ĐỘNG của NGÂN HÀNG SAIGONBANK

MỞ ĐẦU Với các kiến thức đã thu nhận được từ môn học Quản trị sản xuất tác nghiệp cùng với sự nghiên cứu tìm hiểu của bản thân, bài viết này sẽ tập trung phân tích các vấn đề theo yêu cầ

PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ BÊN TRONG VÀ BÊN

NGOÀI ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG SAIGONBANK

A MỞ ĐẦU

Với các kiến thức đã thu nhận được từ môn học Quản trị sản xuất tác nghiệp cùng với sự nghiên cứu tìm hiểu của bản thân, bài viết này sẽ tập trung phân tích các vấn đề theo yêu cầu của bài tập tại tổ chức t¹i Ngân hàng thương mại cổ phần Sµi Gßn c«ng th¬ng (SAIGONBANK) Theo đó, nội dung bài viết sẽ tập trung vào các vấn đề:

- Tác động của bối cảnh nền kinh tế và thị trường đối với hoạt động của SAIGONBANK trong giai đoạn hiện nay

- Ưu tiên cạnh tranh tối ưu của SAIGONBANK

- Các điều kiện, nội lực cần thiết của SAIGONBANK cần có để đạt được ưu tiên cạnh tranh tối ưu và đánh giá các rào cản có thể gặp phải khi triển khai chiến lược cạnh tranh này

B.PHÂN TÍCH

1 Tác động của bối cảnh nền kinh tế và thị trường đối với hoạt động của SAIGONBANK trong giai đoạn hiện nay:

Trong thời gian gần đây (từ năm 2007 đến các tháng đầu năm 2009), cùng với các tổ chức tín dụng khác tại Việt Nam, SAIGONBANK đã và đang hoạt động trong bối cảnh có nhiều khó khăn và cạnh tranh gay gắt trên thị trường

Thø nhÊt: Việc gia nhập WTO của Việt Nam với cam kết mở cửa trong lĩnh vực Ngân hàng với việc Chính phủ Việt Nam cho phép các Ngân hàng nước ngoài được phép thành lập chi nhánh tại Việt Nam và được cung cấp toàn bộ các dịch vụ Ngân hàng tại Việt Nam Cam kết này tạo ra sự cạnh tranh rất gay gắt trong lĩnh vực hoạt động Ngân hàng khi các Ngân hàng nước ngoài có thế mạnh vượt trội và tính đa dạng các sản phẩm/ dịch vụ, hệ thống công nghệ mạnh theo các chuẩn mực quốc tế và kĩ năng quản trị cao Đồng thời, cùng với trào lưu thành lập rầm rộ các Ngân hàng thương mại cổ phần đặc biệt là các Ngân hàng mang tính chất ngành của các Tổng công ty/ Tập đoàn lớn trong năm 2007 đã làm gia tăng đáng kể số lượng các Ngân hàng hoạt động trên thị trường Việt Nam Các yếu tố này đã tạo nên sự cạnh tranh gay gắt của các Ngân hàng trong lĩnh vực hoạt động tài chính tại Việt Nam và điều đó cũng làm cho thị phần hoạt động của Vietcombank ảnh hưởng theo

Thứ hai: Trong năm 2008 và các tháng đầu năm 2009, với các vấn đề hoạt động của nền kinh tế và từ các chính sách quản lý vĩ mô của Chính phủ, Ngân hàng nhà nước đã gây ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động của SAIGONBANK Với mục tiêu kiềm chế lạm phát, giữ ổn định thị trường tiền tệ, trong năm tháng đầu năm 2008, Ngân hàng nhà nước đã thực thi thắt chặt chính sách tiền tệ thông qua các giải pháp như nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc và tăng tất cả mức lãi suất cơ bản, tái cấp vốn và chiết khấu để hạn chế tăng trưởng tín dụng, liên tục hút tiền

từ lưu thông về thông qua hoạt động thị trường mở, phát hành tín phiếu bắt buộc

và thực hiện lộ trình chuyển tiền gửi kho bạc từ hệ thống tổ chức tín dụng về Ngân hàng nhà nước Theo đó, Ngân hàng nhà nước chuyển sang điều hành công cụ lãi suất cơ bản với nội hàm thay đổi từ lãi suất mang tính chất tham khảo đối với các TCTD sang lãi suất phản ánh cung cầu thị trường làm cơ sở để các tổ chức tín dụng xác định lãi suất huy động và cho vay đối với nền kinh tế Diễn biến bất lợi này đã làm cho các tổ chức tín dụng (trong đó có SAIGONBANK) phải đối mặt với khó khăn trong cân đối nguồn vốn Bên cạnh việc áp dụng các pháp hạn chế đến mức thấp nhất sự gia tăng tín dụng, các tổ

chức tín dụng không ngừng chạy đua trong công tác huy động vốn nhằm đảm bảo khả năng thanh toán của mình Ttại thời điểm đó, khả năng thanh khoản của SAIGONBANK vẫn đảm bảo hoạt động an toàn cho Ngân hàng Tuy nhiên, với mức lãi suất tăng cao trên thị trường, SAIGONBANK cũng phải liên tục điều chỉnh nâng mức lãi suất để giữ chân khách hàng Do đó, trong năm 2008, các dịch vụ huy động vốn được các Ngân hàng huy động với mức lãi suất tăng cao (có thời điểm tăng 200% so với lãi suất cùng kỳ năm trước) Điều này đã tạo ra một khoản chi phí lớn của Vietcombank trong việc chi trả lãi tiền gửi tiết kiệm cho khách hàng Trong khi đó, khoản cấp tín dụng phải hạn chế dẫn đến Ngân hàng chỉ cấp được tín dụng cho khách hàng theo mức khống chế chỉ tiêu tăng trưởn tín dụng do Ngân hàng nhà nước qui định Động thái này đã ảnh hưởng đáng kể tới thu nhập từ hoạt động tín dụng của Ngân hàng

Thứ ba: Ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính xuất phát tại Mỹ từ quý III/2008 và đến Qúy IV/2008, các nền kinh tế lớn như Mỹ, Nhật và EU bắt đầu rơi vào suy thoái và khủng hoảng kinh tế toàn cầu có nhiều nguy cơ xảy ra Tác động này đã gây ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động sản xuất kinh doanh đặc biệt

là lĩnh vực xuất nhập khẩu của các Doanh nghiệp Việt Nam Khi các giải pháp thắt chặt tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát có hiệu quả và ổn định kinh tế vĩ mô,

từ tháng 07/2008, Ngân hàng nhà nước đã từng bước nới lỏng chính sách tiền tệ bằng các giải pháp linh hoạt để thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh và chủ động ngăn ngừa nguy cơ suy giảm kinh tế Ngân hàng nhà nước kịp thời điều chỉnh lãi suất cơ bản, tỷ lệ dữ trữ bắt buộc, nâng lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc… Nhưng các chính sách này cũng không hỗ trợ được nhiều cho các tổ chức tín dụng (trong đó có SAIGONBANK) Về phía khách hàng, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu cùng với tình hình sản xuất kinh doanh bị đình trệ, khách hàng cũng không mặn mà với các sản phẩm tín dụng của Ngân hàng mặc

dù lãi suất vay của SAIGONBANK đã giảm một cách đáng kể và đặc biệt là từ tháng 1/2008, các khách hàng có nhu cầu vay vốn kinh doanh có thể được xem xét để hỗ trợ lãi suất (với mức hỗ trợ lãi suất là 4%/ tháng) theo chính sách hỗ

trợ của Chính phủ Về phía Ngân hàng, với một lượng vốn khả dụng khá lớn từ hoạt động huy động vốn trong năm 2008 với mức lãi suất cao thì nay phải cấp tín dụng cho khách hàng với mức lãi suất vay giảm đáng kể so với cùng kì năm

2008 Điều này đã cho thấy hiệu quả hoạt động của SAIGONBANK bị giảm một cách đáng kể khi chi phí đầu vào - chi phí từ hoạt động huy động vốn cao hơn rất nhiều so với thu nhập - thu nhập từ hoạt động cho vay (do giá đầu vào cao hơn so với giá đầu ra)

2 Ưu tiên cạnh tranh tối ưu của SAIGONBANK:

Trong bối cảnh hoạt động như trên, SAIGONBANK xác định lựa chọn ưu

tiên cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng là chiến lược cạnh tranh về sự

khác biệt của dịch vụ (trong đó bao gồm chất lượng dịch vụ và tính đa dạng

hóa của dịch vụ) Trong lĩnh vực hoạt động tài chính-ngân hàng, các sản phẩm,

dịch vụ của các tổ chức tín dụng về cơ bản là tương đối đồng nhất, đặc biệt là các dịch vụ được cung cấp theo phương thức truyền thống là kênh giao dịch trực tiếp khi khách hàng đến giao dịch tại Ngân hàng Do đó, để nâng cao năng lực cạnh tranh của SAIGONBANK trên thị trường tài chính – ngân hàng hiện nay, SAIGONBANK xác định sẽ tập trung vào hai vấn đề chính: (i) Đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng; (ii) nâng cao chất lượng dịch vụ Với các mục tiêu trên, SAIGONBANK xác định:

- Đối với kênh phân phối truyền thống (giao dịch trực tiếp với khách hàng): Tại SAIGONBANK cũng như các tổ chức tín dụng tại Việt Nam, dịch vụ huy động vốn và dịch vụ cho vay được coi là 2 dịch vụ cơ bản của kênh phân phối truyền thống Theo đó, Vietcombank chủ trương sẽ gia tăng thêm các tiện ích của dịch vụ huy động vốn, dịch vụ cho vay và đa dạng hóa các sản phẩm của hai dịch vụ này, cụ thể:

 Đối với dịch vụ huy động vốn, SAIGONBANK cần nghiên cứu để đưa

ra các sản phẩm thu hút được khách hàng và tạo được sự khác biệt với các Ngân hàng khác từ mức lãi suất huy động, cơ chế linh hoạt của

việc gửi/rút, các chương trình khuyến mại/ chương trình quay thưởng… đi kèm

 Đối với dịch vụ cho vay, SAIGONBANK sẽ phát triển tín dụng theo hướng đón đầu các giải pháp của Chính phủ về thúc đẩy sản xuất, kích cầu cũng như định hướng về chính sách tài khóa, tiền tệ Đồng thời, SAIGONBANK chủ động tiếp cận cho vay các lĩnh vực, đầu mối triển khai/ liên quan đến chương trình kích cầu đầu tư như: cho vay bắc cầu ngân sách, các dự án cơ sở hạ tầng trọng điểm…

 Ngoài ra, SAIGONBANK cũng chủ trương nâng cao chất lượng dịch

vụ tài trợ thương mại, đây là một lĩnh vực mà SAIGONBANK có thế mạnh trong những năm qua với mạng lưới quan hệ tài khoản với các Ngân hàng đại lý lớn trên thế giới cũng như kỹ năng chuyên môn cao của các cán bộ nghiệp vụ trong lĩnh vực thanh toán quốc tế tại SAIGONBANK Điều đó được thể hiện qua thị phần Vietcombank nắm giữ đối với hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu đứng đầu trên thị trường so với các Ngân hàng hoạt động tại Việt Nam Do vậy, mục tiêu hoạt động của SAIGONBANK là phải tiếp tục đứng đầu thị trường trong lĩnh vực thanh toán quốc tế và phải gia tăng được thị phần của hoạt động này trên thị trường Bên cạnh đó, chất lượng dịch

vụ cũng được SAIGONBANK quan tâm để nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ cho khách hàng thông qua việc đào tạo các cán bộ nâng cao kĩ năng giao tiếp với khách hàng và nâng cao kĩ năng xử lý tác nghiệp để khách hàng nhận thấy được giao dịch tại một Ngân hàng với phong cách hoạt động rất chuyên nghiệp

- Đối với kênh giao dịch điện tử: SAIGONBANK chủ trương đầy mạnh việc phát triển các dịch vụ được cung ứng qua kênh giao dịch điện tử giữa Ngân hàng và khách hàng Với lợi thế là một Ngân hàng đi đầu về việc triển khai

và ứng dụng các hệ thống công nghệ mới mang tiêu chuẩn quốc tế để hỗ trợ

cho việc xử lý tác nghiệp của Ngân hàng, trong những năm qua, SAIGONBANK đã luôn đẩy mạnh công tác nghiên cứu để đưa ra các dịch

vụ Ngân hàng được cung cấp qua các phương tiện điện tử, điểm hình là dịch

vụ VCB-Money (Dịch vụ Home Banking) của Vietcombank và các dịch vụ được cung cấp qua kênh Internet Banking, SMS Banking, Phone Banking, ATM Trong những năm gần đây, văn hóa giao dịch Ngân hàng của khách hàng cũng đã được thay đổi Khách hàng, đặc biệt là khách hàng từ độ tuổi 25-40 có trình độ học vấn cao, sẵn sàng và rất hưởng ứng trong việc sử dụng các dịch vụ của Ngân hàng thông qua các kênh giao dịch điện tử Đánh giá được nhu cầu của khách hàng và với khả năng đáp ứng về công nghệ của Ngân hàng, Vietcombank có chủ trương sẽ tập trung phát triển các dịch vụ mới cung cấp qua kênh giao dịch điện tử của Ngân hàng đặc biệt là các dịch

vụ về thanh toán chuyển khoản và hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ để phát triển các dịch vụ thanh toán hóa đơn, dịch vụ bán hàng qua mạng….Việc nghiên cứu, triển khai các dịch vụ này sẽ tạo nên thế mạnh vượt trội cho SAIGONBANK, bởi khác với các dịch vụ truyền thống có thể

bị “copy” một cách nhanh chóng giữa các Ngân hàng do tính chất quản lý các dịch vụ truyền thống tương đối đơn giản, nếu không có sự hỗ trợ của hệ thống công nghệ thì tổ chức tín dụng có thể theo dõi thủ công các công việc trong quá trình cung cấp và quản lý các dịch vụ đó Ngược lại, đối với các dịch vụ Ngân hàng điện tử, các Ngân hàng không thể cung cấp dịch vụ được khi không có sự hỗ trợ đầy đủ của hệ thống công nghệ cũng như không khẳng định được khả năng bảo mật cao nhất của hệ thống thì việc cung cấp các dịch vụ này sẽ mang lại rủi ro rất cao cho Ngân hàng

- Mở rộng lĩnh vực hoạt động sang hoạt động Ngân hàng bán lẻ Từ trước tới nay, SAIGONBANK hoạt động chủ yếu trong việc cung cấp các dịch vụ Ngân hàng bán buôn Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thị trường khách hàng thể nhân trong lĩnh vực hoạt động ngân hàng – tài chính đã và đang được các Ngân hàng chuyển hướng sang khai thác Đây được coi là một thị

trường rất tiềm năng trong thời gian tới Do đó, để gia tăng khách hàng từ đó mang lại doanh số hoạt động cao, Vietcombank cần phải tập trung nhiều hơn nữa vào việc cung ứng các dịch vụ của hoạt động Ngân hàng bán lẻ

- Bên cạnh đó, SAIGONBANK chủ trương hoàn thiện hoạt động quản trị rủi

ro để đảm bảo phát triển bền vững Cụ thể, SAIGONBANK tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến và dự báo về ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế để chủ động ngăn ngừa rủi ro có thể xảy ra Đồng thời, với những kinh nghiệm tích lũy trong những năm qua và nắm bắt cơ hội hoạt động trên thị trường để hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro của Ngân hàng

Từ đó, tạo nên sức mạnh hoạt động có hiệu quả và an toàn cho SAIGONBANK

-3 Các điều kiện, nội lực của SAIGONBANK cần có để đạt được các ưu tiên cạnh tranh trên và các trở ngại ảnh hưởng tới việc thực hiện các ưu

a, Điều kiện, nội lực cần có của SAIGONBANK:

SAIGONBANK nhận thấy phải có được các yếu tố nội lực sau để đạt được các ưu tiên cạnh tranh được đề cập tại phần 2, cụ thể:

- Phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền để mỗi cán bộ của SAIGONBANK biết

và hiểu rõ được các ưu tiên cạnh tranh và mục tiêu hoạt động của Ngân hàng Việc nắm rõ các thông tin này không thể chỉ dừng ở mức các cấp lãnh đạo và cấp cán bộ quản lý của Ngân hàng mà phải đưa đến cho từng cán bộ được tiếp cận một cách đầy đủ Từ đó, mỗi cán bộ Ngân hàng sẽ thấy được trách nhiệm của mình và phải nỗ lực nhiều hơn để hoàn thành tốt các công việc trong phạm vi được giao Với sức mạnh thống nhất của một tập thể lớn chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả hoạt động cao và thành công cho Vietcombank

- Nâng cao trình độ chuyên môn của các cán bộ làm việc tại bộ phận thiết kế sản phẩm: Mõi cán bộ khi tham gia thiết kế sản phẩm phải có trang bị đầy

đủ các kiến thức cần có để có khả năng đánh giá thị trường, phân đoạn khách hàng, xác định được chính xác nhu cầu của khách hàng tại từng phân đoạn để xây dựng các tính năng về sản phẩm/ dịch vụ thực sự đáp ứng được nhu cầu của khách hàng

- Thường xuyên đào tạo để nâng cao kỹ năng giao tiếp, bán hàng của cán bộ Ngân hàng với khách hàng Trong hoạt động của Ngân hàng, bộ phận bán hàng chính là các cán bộ Ngân hàng trực tiếp giao dịch với khách hàng Đây được coi là một bộ phận tạo dựng nên hình ảnh của Ngân hàng với khác hàng Một sản phẩm/ dịch vụ được thiết kế hoàn hảo nhưng không có sự phối hợp của bộ phận bán hàng thì chưa chắc sản phẩm/ dịch vụ đó đã đến

được khách hàng và mang lại doanh thu cao cho Ngân hàng Do đó, cùng với việc đào tạo nâng cao kỹ năng giao tiếp của cán bộ Ngân hàng để khách hàng luôn cảm thấy hài lòng với sự nhiệt tình, chu đáo, khả năng chuyên môn cao của cán bộ giao dịch thì các cán bộ giao dịch này cũng phải được tham gia các khóa đào tạo về sản phẩm, dịch vụ mới của Ngân hàng Từ đó,

họ sẽ có thông tin đầy đủ để giải thích cho khách hàng Như vậy, cán bộ giao dịch với khách hàng khi tiếp xúc với khách hàng, họ không chỉ đơn thuần là bán các sản phẩm/ dịch vụ hiện có của Ngân hàng theo yêu cầu của khách mà cần phát huy khả năng tư vấn về tài chính cho Ngân hàng Đồng thời, đây là một kênh thông tin nắm bắt nhu cầu của khách hàng một cách hữu ích cho Ngân hàng để đưa ra các sản phẩm/ dịch vụ phù hợp

- Tiếp tục ưu tiên đầu tư cho các dự án công nghệ thông tin của Ngân hàng Trong lĩnh vực hoạt động tài chính – ngân hàng, hệ thống công nghệ là yếu

tố then chốt để tạo nên sức mạnh và sự khác biệt cho các sản phẩm/ dịch vụ của tổ chức Với tốc độ phát triển công nghệ nhanh như hiện nay, các hệ thống ứng dụng để xử lý tác nghiệp của Ngân hàng thường xuyên có sự đổi mới Do đó, SAIGONBANK cần thường xuyên có đánh giá và đầu tư khoản ngân sách lớn cho việc hiện đại hóa các hệ thống công nghệ của Ngân hàng Việc khai thác các tiện ích, chức năng của các hệ thống công nghệ mới sẽ giúp cho SAIGONBANK có khả năng đưa ra các sản phẩm/ dịch vụ mới với tính năng đa dạng, đồng thời các hoạt động tác nghiệp của bộ phận nghiệp

vụ trên hệ thống cũng sẽ giảm thiểu được rất nhiều do đặc tính tự động hóa của hệ thống và công tác quản trị rủi ro tác nghiệp của Ngân hàng cũng được nâng cao Từ đó, Vietcombank sẽ nâng cao được hiệu quả hoạt động với mức độ an toàn cao

b, Đánh giá các trở ngại có thể gây ảnh hưởng tới việc thực hiện các ưu tiên cạnh tranh của SAIGONBANK:

- Vietcombank mới chuyển mình sang cơ chế hoạt động của Ngân hàng cổ phần Tuy nhiên, do hoạt động trong một thời gian dài với cơ chế quản lý của Nhà nước nên trong thời gian tới, SAIGONBANK phải thực sự chuyển sang có chế hoạt động mới Điều đó thể hiện tại cơ chế hoạt động, cơ chế điều hành của Ngân hàng với định hướng cần có sự trao quyền mạnh hơn nữa cho các cấp để mỗi bộ phận phát huy được tính chủ động và có quyền tự quyết cao hơn trong phạm vi công việc được giao để nâng cao hiệu quả làm việc

- Với bề dày hoạt động trong lĩnh vực Ngân hàng bán buôn, thông thường khách hàng phải chủ động tìm tới Ngân hàng Tuy nhiên, hiện nay với tính cạnh tranh gắt gao của thị trường, các bộ phận của Ngân hàng cần phát huy tính chủ động đi tìm khách hàng mới, mở rộng thị trường mới đặc biệt là khi Ngân hàng tập trung sang mở rộng hoạt động bán lẻ

C KẾT LUẬN:

Với các nội dung trình bày trên, tôi nhận thấy việc xác định hướng đi của Vietcombank trong bối cảnh hoạt động của nền kinh tế như hiện nay là phù hợp Để đi được đến các mục tiêu đặt ra, việc xác định được nội lực của bản thân tổ chức, nhìn nhận được các điểm mạnh/ điểm yếu sẽ giúp SAIGONBANK phát huy được các thế mạnh của mình và khắc phục các yếu điểm nhằm đi đến thành công cao trong lĩnh vực hoạt động ngân hàng tài chính tại Việt Nam để tạo tiền đề cho việc mở rộng hoạt động của SAIGONBANK tại thị trường tài chính trong khu vực

Tài liệu tham khảo:

- Giáo trình Quản trị sản xuất tác nghiệp của Chương trình đào tạo thạc sỹ quản trị kinh doanh quốc tế của Trường Đại học Griggs – Đại học quốc gia

Hà nội

- Các văn bản chỉ đạo của Ngân hàng nhà nước liên quan tới việc điều hành các chính sách vĩ mô trong năm 2008