Chính trị học vấn đề vi phạm pháp luật và việc đấu tranh chống vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước ở tỉnh lai châu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Qua hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội, chính trị và ngoại giao,… được nhân dân tin tưởng, hưởng ứng. Tuy nhiên, chúng ta cũng đang phải đối mặt với những nguy cơ và thách thức, một trong những nguy cơ cản trở công cuộc đổi mới đất nước chính là tệ tham nhũng. Tham nhũng cùng với lãng phí đã gây thiệt hại lớn về tài sản của Nhà nước, làm băng hoại đạo đức của một bộ phận cán bộ, đảng viên; xâm hại trực tiếp công lý và công bằng xã hội, làm xói mòn lòng tin của nhân dân, là nguy cơ đe dọa sự sống còn của chế độ ta. Nhận thức rõ mức độ nghiêm trọng và những hậu quả nguy hại của tham nhũng. Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, biện pháp đấu tranh nhằm ngăn ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng và đã đạt được kết quả bước đầu. Tuy nhiên nạn tham nhũng vẫn diễn ra hết sức phổ biến, ngày càng tinh vi, xảo quyệt ở nhiều cấp, nhiều ngành. Thậm chí, tham nhũng đã ăn sâu vào tư duy và tác phong làm việc hàng ngày của một số cán bộ, công chức, làm giảm hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, gây bất bình trong nhân dân. Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX nêu rõ: Điều làm cho nhân dân còn nhiều bất bình, lo lắng, bức xúc nhất hiện nay là tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí, suy thoái về tư tưởng, chính trị và phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn còn nghiêm trọng; kỷ cương phép nước trong nhiều việc, nhiều lúc chưa nghiêm… Đã đến lúc chúng ta phải nhận thức đầy đủ tính chất, mức độ, những tác hại và biến quyết tâm chính trị thành những biện pháp cụ thể để ngăn chặn và đẩy lùi tệ tham nhũng. Lai châu cũng chung tình trạng như cả nước. Hơn nữa, là một tỉnh miền núi khu vực Tây Bắc Bộ, kinh tế chưa phát triển, ngân sách và đầu tư còn dựa chủ yếu vào chi viện từ Trung ương thì tham nhũng càng đáng bị lên án. Trong những năm gần đây tham nhũng ở Lai châu có những biểu hiện phức tạp, nhất là tham nhũng trong các cơ quan hành chính của Nhà nước. Vì thế, nghiên cứu đề tài Vấn đề vi phạm pháp luật và việc đấu tranh chống vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước ở tỉnh Lai châu

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Qua hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo củaĐảng, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên nhiều lĩnh vựckinh tế - xã hội, chính trị và ngoại giao,… được nhân dân tin tưởng, hưởngứng Tuy nhiên, chúng ta cũng đang phải đối mặt với những nguy cơ và tháchthức, một trong những nguy cơ cản trở công cuộc đổi mới đất nước chính là tệtham nhũng Tham nhũng cùng với lãng phí đã gây thiệt hại lớn về tài sản củaNhà nước, làm băng hoại đạo đức của một bộ phận cán bộ, đảng viên; xâmhại trực tiếp công lý và công bằng xã hội, làm xói mòn lòng tin của nhân dân,

là nguy cơ đe dọa sự sống còn của chế độ ta

Nhận thức rõ mức độ nghiêm trọng và những hậu quả nguy hại của thamnhũng Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, biện pháp đấu tranhnhằm ngăn ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng và đã đạt đượckết quả bước đầu Tuy nhiên nạn tham nhũng vẫn diễn ra hết sức phổ biến,ngày càng tinh vi, xảo quyệt ở nhiều cấp, nhiều ngành Thậm chí, tham nhũng

đã ăn sâu vào tư duy và tác phong làm việc hàng ngày của một số cán bộ,công chức, làm giảm hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, gây bất bình trongnhân dân Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảngkhóa IX nêu rõ: Điều làm cho nhân dân còn nhiều bất bình, lo lắng, bức xúcnhất hiện nay là tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí, suy thoái về tưtưởng, chính trị và phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảngviên vẫn còn nghiêm trọng; kỷ cương phép nước trong nhiều việc, nhiều lúcchưa nghiêm… Đã đến lúc chúng ta phải nhận thức đầy đủ tính chất, mức độ,những tác hại và biến quyết tâm chính trị thành những biện pháp cụ thể đểngăn chặn và đẩy lùi tệ tham nhũng

Lai châu cũng chung tình trạng như cả nước Hơn nữa, là một tỉnh miềnnúi khu vực Tây Bắc Bộ, kinh tế chưa phát triển, ngân sách và đầu tư còn dựachủ yếu vào chi viện từ Trung ương thì tham nhũng càng đáng bị lên án.Trong những năm gần đây tham nhũng ở Lai châu có những biểu hiện phức

tạp, nhất là tham nhũng trong các cơ quan hành chính của Nhà nước Vì thế,

nghiên cứu đề tài "Vấn đề vi phạm pháp luật và việc đấu tranh chống vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước ở tỉnh Lai châu"

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Đề tài nghiên cứu Vấn đề vi phạm pháp luật và việc đấu tranh chống vi

phạm pháp luật trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước hiện nay được

đông đảo mọi người quan tâm vì nó mang tính thời sự và thực tiễn, đặc biệt là vấn

đề tam nhũng và chống tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước.Riêng đề tài phòng, chống tham nhũng trong cơ quan hành chính nhànước cấp tỉnh tại Lai châu chưa được nghiên cứu một cách bài bản và hệthống

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của đề tài là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn liênquan đến hiện tượng tham nhũng trong xã hội hiện nay Đánh giá thực trạngphòng, chống tham nhũng trong cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh tại Laichâu từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực, hiệu quả, khả thi nhằm góp phầnvào cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng nói chung và trong cơ quanhành chính nhà nước tại Lai châu nói riêng

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu: Các hình thức thủ đoạn tham nhũng; Công tác

phòng, chống tham nhũng trong cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh tại Laichâu

Phạm vi nghiên cứu: Các cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh tại Lai

châu

Đề tài nghiên cứu một số biện pháp phòng, chống tham nhũng trong cơquan hành chính nhà nước, thực trạng hiện nay về các hành vi tham nhũngphổ biến của cán bộ công chức trong cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnhtại Lai châu

Thời gian nghiên cứu: từ năm 2000 đến nay (tài liệu chủ yếu từ khi LuậtPhòng, chống tham nhũng có hiệu lực thi hành 01/6/2006)

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác Lênin và tư tường Hồ Chí Minh; các phương pháp khoa học chủ yếu đượcvận dụng trong đề tài gồm: Phương pháp phân tích tư duy, hệ thống, phươngpháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp

-so sánh, phương pháp chuyên gia

6 Kết cấu của đề tài tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dungcủa đề tài gồm 3 chương, 7 tiết

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG

TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1.1 Quan niệm về tham nhũng trong cơ quan hành chính

nhà nước Tham nhũng là hiện tượng xuất hiện từ lâu trong xã hội loài người được

nhiều học giả và các tổ chức quan tâm nghiên cứu

Ở nước ta hiện nay thuật ngữ tham nhũng được sử dụng phổ biến trongđời sống hàng ngày, nhưng vẫn chưa đạt tới sự thống nhất về quan niệm Từđiển Tiếng Việt ghi rằng, "tham nhũng là lợi dụng quyền hành để nhũng nhiễunhân dân lấy của" [37] Theo quan niệm này tham nhũng gồm hai hành viphối hợp với nhau: nhũng nhiễu của người có quyền hành và thu lợi bất chính

từ lạm dụng quyền hành đó

Theo Luật Phòng, chống tham nhũng, "tham nhũng là hành vi của người

có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì mục đích vụ lợi"[26, Điều 1 khoản 2] Người có chức vụ, quyền hạn chỉ giới hạn ở nhữngngười trong khu vực nhà nước (các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong hệ thốngchính trị có sử dụng ngân sách, vốn, tài sản của Nhà nước)

Tiếp thu những điểm hợp lý trong những quan điểm trên, chúng tôi chorằng, tham nhũng hiện nay không chỉ trong phạm vi quyền lực công mà còn

mở rộng đến khu vực tư và về cơ bản một hành vi được coi là tham nhũng là hành vi sử dụng quyền lực của tổ chức giao phó nhưng chủ thể được giao

nhiệm vụ sử dụng nó như một công cụ để trục lợi cho mình và cho người khác

1.2 Một số hình thức tham nhũng chủ yếu trong cơ quan hành chính nhà nước

1.2.1 Tham nhũng trực tiếp: là loại tham nhũng thể hiện dưới hình

thức công chức nhà nước đẩy nhanh việc thực hiện một quyền cụ thể nhấtđịnh hoặc để giúp công dân hoặc tổ chức nào đó đạt được một quyền xác định

mà vốn dĩ họ có quyền được hưởng nhằm thu lợi từ những người thụ hưởngquyền đó Hình thức tham nhũng này thể hiện dưới nhiều hình thái có sự biếntấu khác nhau

- Công chức nhà nước nhận tiền để giúp công dân nào đó có được cácloại giấy tờ chứng nhận của Nhà nước mà anh ta có quyền được cấp, nghĩa làcông dân đó có đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận, nhanh hơn thay vì

để công dân đó chờ đợi, xếp hàng theo đúng quy định Đây là loại thamnhũng trực tiếp phổ biến và ít nguy hiểm nhất trong các cơ quan hành chính nhànước

- Công chức phụ trách thụ lý giải quyết thủ tục cấp các loại giấy phép (xâydựng, hoàn công, đăng ký kinh doanh, nhất là các ngành nghề nhạy cảm, v.v )

cố ý gây khó dễ, tạo ra các khó khăn giả tạo như bắt "khổ chủ" đi lại xác nhận

và chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần, kéo dài thời gian trả hồ sơ với lý do khôngchính đáng, đưa qua nhiều bộ phận, các bộ phận xử lý tắc trách chồng chéokéo dài thời gian gây phiền hà cho "khổ chủ" Tất cả những hành vi đó lànhằm buộc "khổ chủ" phải "biết điều", tức phải kèm theo một bao thư (cótiền) để "lót tay" cán bộ công chức khi nộp hồ sơ Khi đó hồ sơ sẽ được giảiquyết nhanh chóng tùy theo số tiền trong bao thư nhiều hay ít Đây là loạitham nhũng điển hình và khá lộ liễu trong các cơ quan hành chính ở ViệtNam hiện nay

1.2.2 Tham nhũng gián tiếp: là loại tham nhũng không phổ biến như

tham nhũng trực tiếp nhưng gây thiệt hại rất lớn về công sản, tài nguyên, giátrị tinh thần, niềm tin của công chúng vào Nhà nước, thậm chí có thể làm lunglay cả thể chế và chế độ chính trị Tham nhũng gián tiếp thường biểu hiệndưới các hình thức sau:

- "Bẻ cong pháp luật" Đây là hành vi cố tình thay đổi các quy định củapháp luật có lợi của những kẻ tham nhũng Ví dụ, một số công chức cấp cao

có thể bằng các quy định của pháp luật để ưu tiên phân cấp, xây dựng quy chế

và quy hoạch cho một hòn đảo hoang vu, một vùng đất khô cằn thành mộtquần thể du lịch, một nhà máy, hay một khu công nghiệp sầm uất nhằm nânggiá trị đất đai lên gấp hàng trăm lần, qua đó nâng giá tài sản của mình bằngcách tăng giá các lô đất đã mua của họ trong khu vực đó

- Tác động đến nội dung chính sách nhà nước có lợi cho một số ngườinào đó Ví dụ, các chính khách nhận tiền của nhóm đầu cơ chính trị hoặcnhóm doanh nhân rất có thế lực để hướng đại biểu Quốc hội thông qua cácđiều luật có lợi cho họ Nói cách khác, các chính khách này nhận tiền để lèolái cơ quan nhà nước ban hành các chính sách phục vụ một thiểu số những

kẻ có thế lực và tiền chứ không phải phục vụ lợi ích của nhân dân nóichung

Việc ráo riết vận động hành lang Quốc hội là một hoạt động được coi làhợp pháp và chính đáng ở nhiều nước Tuy nhiên, nếu lợi dụng sự vận động

đó để có được các chính sách gây thiệt hại cho lợi ích xã hội, nhất là ngườiđược vận động lại nhận tiền, quà từ người đi vận động thì đó là hành vi thamnhũng, hành vi xấu cần phải phòng ngừa

Cả hai loại tham nhũng trực tiếp và gián tiếp trong cơ quan hành chínhnhà nước ở nhiều nước rất nghiêm trọng khiến công chúng phẫn nộ Để xâydựng một nhà nước tốt, trong sạch, chiếm được lòng tin của nhân dân, cầnphải chống tham nhũng với quyết tâm cao

1.3 Nguyên nhân tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước và ý nghĩa của việc tìm hiểu vấn đề này

* Nguyên nhân xuất phát từ mức sống thấp của công chức

Thực tế cho thấy một nghịch lý, ở những nước kém phát triển, mức sốngcủa dân cư thấp, thì nạn tham nhũng lại có biểu hiện trầm trọng hơn ở cácnước phát triển Lý giải điều này nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, mức lươngthấp là một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến công chức tham nhũng.Bởi vì, xét cho cùng công chức cũng là con người, cũng có nhu cầu cá nhân,gia đình và các mối quan hệ xã hội khác Làm việc trong bộ máy hành chínhcủa Nhà nước cũng là hành nghề và do đó cần có thu nhập Khi trình độ pháttriển kinh tế thấp, ngân sách nhà nước quá eo hẹp, Nhà nước chỉ có thể trảmức lương cho công chức không những thấp hơn khu vực tư nhân, mà cònthấp hơn mức cho phép người công chức có cuộc sống ở mức trung bình caocủa xã hội thì công chức có động cơ lợi dụng chức quyền để tìm kiếm thêm

thu nhập bổ sung.

Nếu đi cùng với mức lương thấp là kỷ luật công chức lỏng lẻo thì nạntham nhũng càng có cơ hội phát triển Ngay cả khi mức trừng phạt công chứctham nhũng cao, vì cuộc sống hàng ngày, nhất là các công chức gặp hoàncảnh khó khăn, cần tiền, họ có thể đánh đổi công danh, sự nghiệp lấy đồngtiền cung cấp cho gia đình

Hơn nữa, với mức lương thấp, người công chức có thể còn coi việc sửdụng quyền lực để có thu nhập thêm là một "bổng lộc" cho cương vị của họ.Khi mức lương của công chức cao và ổn định hơn khu vực tư nhân vàcông chức có cuộc sống khá giả nhờ đồng lương đó, đồng thời họ lại có địa vị

xã hội do công việc đem lại thì họ sẽ ngần ngại hơn khi tham nhũng vì sợ bịmất việc, mất địa vị xã hội

* Trình độ quản lý thấp và kỷ luật lỏng lẻo của bộ máy quản lý nhà nước

Ở các nước có chế độ quản lý thấp, pháp luật chưa hoàn thiện thì côngchức tham nhũng ít có khả năng bị phát hiện và ít bị trừng phạt nên thamnhũng có cơ hội tồn tại và phát triển Tình trạng các cơ quan nhà nước buônglỏng kiểm tra, quan liêu, bất lực trong xử lý sai sót của công chức sẽ dẫn đếntình trạng tham nhũng trở thành "lệ", mọi người bàng quan với nạn thamnhũng, do đó nhóm người nắm quyền lực sẽ lợi dụng công vụ để mưu cầu lợiích cho riêng họ Thậm chí, nếu Nhà nước bất lực trong việc thực thi phápluật, nhất là pháp luật trừng trị "quan tham" thì các nhóm lợi ích này sẽ thiếtlập mạng lưới thực hiện hành vi tham nhũng một cách hệ thống và có tổ chứcnhằm lũng đoạn xã hội Thông qua sự dọa nạt đi đôi với hối lộ nhóm lợi íchnày sẽ bao vây, phong tỏa công chức, buộc công chức phải làm việc cho họ.Ngoài ra, nếu kỷ luật trong cơ quan nhà nước lỏng lẻo, công chức, dokhông sợ bị trừng phạt, dễ đồng lòng cùng kẻ hối lộ khiến tham nhũng nảy sinh

* Quá trình chuyển đổi cơ chế, sự tồn tại và đan xen không rõ ràng giữa cái mới và cái cũ cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tham nhũng

Quá trình chuyển đổi cơ chế sẽ dẫn đến sự mất dần đi của cái cũ và sự

lớn dần lên của cái mới Tuy nhiên, khi các nhân tố mới còn yếu ớt, nhân tố

cũ còn mạnh thì cuộc đấu tranh cũ, mới sẽ rất khó khăn Các công chức ủng

hộ cái cũ sẽ nhân cơ hội mà thu hoạch và vơ vét Công chức ủng hộ cái mớicòn chưa tạo dựng được cơ sở để nuôi quân mình nên dễ làm cho nhữngngười ủng hộ hoang mang Tình trạng "tranh tối tranh sáng" khiến cho nhiềucông chức tham lam, lợi dụng sự chưa rõ ràng của pháp luật để nghiêng vềquyền lợi của cá nhân, phường, hội và làm nảy sinh hành vi tham nhũng

* Nguyên nhân từ cơ chế kiểm tra, giám sát của Nhà nước, của xã hội đối với công chức

Về mặt lý thuyết quản lý, để tạo môi trường giảm cơ hội tham nhũng vàgây sức ép buộc công chức phải tự kiểm soát mình nhằm chống lại sự cám dỗcủa tiền bạc, phải thiết lập và vận hành hiệu quả hệ thống kiểm tra, giám sátcông chức Trong thực tế, kiểm tra, giám sát công chức là việc làm phức tạp,nhiều cơ quan nhà nước có xu hướng buông lỏng Khi không bị giám sát, kiểmtra, nhắc nhở và xử phạt, công chức dễ sa ngã, dễ bị mua chuộc để đi vào conđường tham nhũng Hơn nữa, khi đã trót tham nhũng một lần, công chức có thể bị

áp lực của người đi hối lộ mà ngày càng dấn sâu thêm vào con đường tham nhũng

Ở các nước mà hệ thống chính trị chậm được đổi mới, hoạt động kiểmtra, giám sát của bộ máy nhà nước kém hiệu quả thì công chức khó bị kỷ luật,khó bị bãi miễn nên dễ dàng đi vào tham nhũng hơn Một quốc gia quản lý tốtphải có bộ máy kiểm tra nhà nước tốt Khi đó mọi lỗi lầm của công chức đều

bị trừng phạt nên công chức sẽ tự kiềm chế hơn trước các cơ hội tham nhũng

* Nguyên nhân từ sự thiếu rèn luyện và trau dồi đạo đức của công chức

Phẩm chất đạo đức của công chức là biển chỉ đường giúp cho côngchức không đi chệch vào con đường tham nhũng Tuy nhiên, nếu môi trườngcông tác trong cơ quan nhà nước và môi trường đạo đức xã hội chung khôngcoi trọng việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức công chức thì người côngchức sẽ sao nhãng việc rèn luyện và trau dồi đạo đức làm xuất hiện các côngchức thoái hóa Đối với những công chức thoái hóa, tiêu chuẩn đạo đức bịđảo ngược, họ coi quyền lực của Nhà nước là quyền lực của riêng họ, coimình đứng trên người khác, tự cho phép hành động theo suy nghĩ và nhu cầu

của họ Hành vi của những người này gây nên tình trạng tham nhũng cố ý,rất nguy hiểm cho Nhà nước và xã hội Đồng thời với việc xuất hiện côngchức cố ý tham nhũng, cũng xuất hiện những kẻ a dua, vụ lợi ủng hộ, chegiấucho công chức tham nhũng để cùng nhau chia lợi Đây là nguyên nhânkhông phổ biến, nhưng thường là nguyên nhân chính của các vụ tham nhũngnghiêm trọng.

* Nguyên nhân từ công tác quản lý công chức

Công chức là một nghề đặc biệt, ở đó người công chức không hànhđộng nhân danh họ mà nhân danh Nhà nước, vì thế cần phải có chế độ chínhsách và tiêu chuẩn hành nghề riêng cho họ

Trước hết, công tác tuyển chọn và đào tạo ban đầu phải được chú trọng

để đảm bảo có được các công chức dự bị đáp ứng tiêu chuẩn đạo đức, kỹ năng

và kỷ luật làm việc Nếu công việc này bị xem nhẹ sẽ đưa vào cơ quan nhànước các công chức có động cơ tham nhũng ngay từ đầu thì việc sử dụng vàquản lý họ sẽ vô cùng khó khăn

Chính sách cán bộ đối với công chức phải được thiết kế sao cho côngchức an tâm và tận tụy, trung thành với nhà nước Nếu không công chức sẽtìm kiếm cơ hội lợi dụng chức quyền vụ lợi cho họ

Công tác quản lý, giáo dục, kiểm tra công chức phải được tiến hànhthường xuyên để tạo rào cản đối với hành vi tham nhũng Nếu buông lỏngviệc này tệ tham nhũng sẽ tự do phát triển khi có cơ hội

Việc sử dụng, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ phải chú ý đến loại bỏ cơhội tham nhũng, nếu không sẽ lâm vào tình trạng công chức không tự vệ đượctrước sức tấn công của tệ tham nhũng

* Nguyên nhân từ bộ máy hành chính nhà nước

Trong bộ máy quản lý hành chính nhà nước, quyền hạn được phân cấptương xứng với trách nhiệm thì sẽ ít cơ hội cho công chức tham nhũng vì khisai sót xảy ra có thể truy cứu người chịu trách nhiệm do đó công chức sẽ ítđộng cơ tham nhũng hơn Tuy nhiên nếu trách nhiệm không được phân định

rõ ràng, quyền lực được giao một cách không hợp lý sẽ dẫn đến tình trạng

công chức làm sai không phải chịu trách nhiệm hoặc trốn được trách nhiệmcủa mình Khi đó tệ tham nhũng có điều kiện phát triển

Tham nhũng dễ dàng nảy sinh trong lĩnh vực phân cấp quản lý giữatrung ương và địa phương, giữa cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức sản xuấtkinh doanh

Ngoài ra, ở các cơ quan nhà nước còn duy trì tình trạng thủ tục hànhchính phức tạp, khó tiếp cận thì công chức càng có cơ hội để vòi vĩnh côngdân khi thực thi trách nhiệm của họ

* Ý nghĩa của việc phòng và chống tham nhũng.

Là một hiện tượng xã hội tiêu cực, tham nhũng đã và đang gây ranhững hậu quả nghiêm trọng nhiều mặt đối với sự phát triển của xã hội Do

đó, việc phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng là đòi hỏi cấp thiết đốivới nhà nước và xã hội Cuộc đấu tranh này không chỉ có ý nghĩa to lớn trongviệc ngăn chặn, đẩy lùi, tiến tới loại bỏ các hành vi vi phạm pháp luật và tộiphạm ra khỏi đời sống xã hội mà còn là yếu tố quyết định sự tồn vong của chế

độ và sự phát triển của xã hội

Đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, việc đấu tranh chống thamnhũng càng có ý nghĩa quan trọng, trở thành nhiệm vụ cấp bách hàng đầuđược thực hiện một cách quyết liệt, với sự tham gia tích cực của cả hệ thốngchính trị và của mỗi người dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Hoạtđộng đấu tranh chống tham nhũng được thực hiện mạnh mẽ, quyết liệt lànhằm nhanh chóng loại trừ tệ nạn này khỏi đời sống xã hội, bởi đó là điềukiện cần thiết để chúng ta có thể xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, côngbằng, dân chủ, văn minh Đó chính là ý nghĩa quan trọng và cũng là mụcđích cuối cùng của cuộc đấu tranh chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH Ở LAI CHÂU

2.1 Khái niệm chung

Trước hết phải nói rằng, việc đánh giá về tình hình tham nhũng trongcác lĩnh vực thông qua các số liệu là vấn đề hết sức khó khăn Bởi vì, nếu căn

cứ vào các yếu tố cần và đủ để xác định hành vi hay vụ việc tham nhũng thìtham nhũng phải có đủ yếu tố: lợi dụng chức vụ, quyền hạn và vụ lợi Trongnhiều lĩnh vực, tham nhũng gắn bó chặt chẽ với những hành vi cố ý làm tráihoặc lãng phí mà nhiều trường hợp rất khó hoặc đã không chứng minh đượcyếu tố vụ lợi, vì thế thường được nhận định chung là tình trạng gây thất thoáthay sai phạm về kinh tế Tuy nhiên, có thể khẳng định rằng, đa số các trườnghợp thất thoát và sai phạm đó thường đi liền với tư lợi và tham nhũng Để cómột số liệu tương đối chính xác về tham nhũng có lẽ chỉ có thể thông qua cácbản án đã có hiệu lực pháp luật với việc thống kê các tội danh thuộc nhóm tộitham nhũng Nhưng đó chỉ là con số nhỏ so với thực trạng tham nhũng bởinhiều vụ việc không được đưa ra xử lý hình sự

Chính vì vậy, để có một bức tranh tương đối toàn diện về tham nhũng ởcác cơ quan hành chính cấp tỉnh Lai châu phù hợp với nhận định của Đảng,Nhà nước ta cũng như của xã hội, ở đây ta nêu ra những vụ việc và con sốchính thức của cơ quan Thanh tra tỉnh Lai châu, Tòa án nhân dân tỉnh Laichâu…, qua các phương tiện thông tin đại chúng có thể tin cậy được

2.2 Thực trạng tham nhũng trong cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh ở lai châu

a.Tham nhũng trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản

Tham nhũng xảy ra phổ biến trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản vàgây thiệt hại lớn tài sản của Nhà nước Hầu hết các công trình xây dựng đều

có biểu hiện thất thoát tài sản do tham ô, cố ý làm trái và diễn ra ở tất cả cáckhâu, các giai đoạn, từ khâu lập và phê duyệt dự án, khảo sát, thiết kế, duyệt

kế hoạch vốn, đấu thầu, tư vấn giám sát, nghiệm thu, thanh quyết toán côngtrình Qua thanh tra 40 dự án, công trình có tổng mức đầu tư 103 tỷ đồng,