Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố cẩm phả tỉnh quảng ninh

Đánh giá biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường tiểu học ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh .... Đánh giá chung về công tác xây dựng trư

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS HÀ THẾ TRUYỀN

HÀ NỘI – 2016

LỜI CẢM ƠN

Hai năm được học tập và nghiên cứu tại Học viện Quản lý Giáo dục là một khoảng thời gian tuy không dài nhưng đã để lại trong tôi những ấn tượng sâu sắc khó quên Đó là khoảng thời gian tôi và các đồng môn được các thầy

cô trong Học viện tận tình giúp đỡ để tôi nỗ lực cố gắng vượt qua những khó khăn hoàn thành chương trình khóa học

Với sự trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn tới lãnh đạo Học viện Quản lý Giáo dục, lãnh đạo và các thầy cô giáo, Phòng Đào tạo Sau đại học (Học viện Quản lý Giáo dục) đã quan tâm giúp

đỡ, tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành nhiệm vụ học tập và nghiên cứu

Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Hà Thế Truyền, người thầy, người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Lãnh đạo, chuyên viên phòng giáo dục Tiểu học Sở GD&ĐTQuảng Ninh; Phòng GD&ĐT thành phố Cẩm Phả; Các bạn đồng nghiệp và những người thân đã tận tình giúp đỡ, cung cấp tài liệu, số liệu, thông tin bổ ích và động viên, khích lệ tôi trong quá trình học tập nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Đề tài “Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ

2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh” đã hoàn thành đúng kế hoạch,

được nghiên cứu một cách công phu và cẩn trọng Mặc dù cá nhân tôi đã có nhiều cố gắng để hoàn thành luận văn, nhưng do điều kiện thời gian và năng lực có hạn nên không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế Kính mong được

sự chỉ dẫn, góp ý và giúp đỡ quý báu của các thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Thị Lan

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 4

6 Giả thuyết khoa học 4

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Đóng góp mới của đề tài 6

9 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỐI VỚI XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Những nghiên cứu của một số nước trên thế giới 7

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước 9

1.1.3 Một số nhận xét 12

1.2 Một số khái niệm, thuật ngữ có liên quan đến vấn đề nghiên cứu 12

1.2.1 Biện pháp 12

1.2.2 Quản lý giáo dục (QLGD) 13

1.2.3 Quản lý nhà trường 14

1.2.4 Khái niệm chuẩn, chuẩn hóa 15

1.3 Giáo dục tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 16

1.3.1 Vị trí của trường tiểu học 16

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục tiểu học 17

1.3.3 Định hướng phát triển trường tiểu học 17

1.4 Hiệu trưởng và vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học 17

1.4.1 Khái niệm Hiệu trưởng 17

1.4.2 Vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học 18

1.5 Nội dung xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 20

1.6 Nội dung quản lý của Hiệu trưởng trường TH trong xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 20

1.6.1 Mối quan hệ của những quy định về tiêu chuẩn của trường TH đạt CQG mức độ 2 với nội dung quản lý trường tiểu học 20

1.6.2 Một số nội dung quản lý của Hiệu trưởng trường TH trong xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 22

1.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 24

1.7.1 Những yếu tố về quản lý nhà nước 24

1.7.2 Những yếu tố về kinh tế - xã hội, truyền thống văn hóa, phong tục tập quán, tâm lý xã hội 25

1.7.3 Các yếu tố về quản lý nhà trường 26

1.7.4 Các yếu tố khác 26

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 27

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2 CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC Ở THÀNH PHỐ CẨM PHẢ TỈNH QUẢNG NINH 28

2.1 Điều kiện tự nhiên và KT-XH thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh ảnh hưởng đến xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 28

2.1.1 Vị trí địa lý 28

2.1.2 Dân cư 28

2.1.3 Kinh tế - Xã hội 28

2.1.4 Những đặc điểm về KT-XH ảnh hưởng đến xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả 29

2.2 Khái quát về Giáo dục và Đào tạo của thành phố Cẩm Phả 30

2.2.1 Đặc điểm tình hình 30

2.2.2 Thực trạng về tình hình giáo dục ở Thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh 31

2.3 Quá trình xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả và những thành tựu đạt được 34

2.4 Tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh 36

2.4.1 Mục đích 36

2.4.2 Đối tượng khảo sát 36

2.4.3 Phương pháp khảo sát 36

2.4.4 Xử lý kết quả khảo sát 36

2.5 Thực trạng quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh 37

2.5.1 Thực trạng xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh 37

2.5.2 Thực trạng quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường tiểu học ở thành phố Cẩm Phả 56

2.5.3 Đánh giá biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường tiểu học ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh 61

2.5.4 Đánh giá chung về công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh 64

2.6 Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 66

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 68

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2 CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC Ở THÀNH PHỐ CẨM PHẢ TỈNH QUẢNG NINH 70

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 70

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 70

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 70

3.1.3 Đảm bảo tính khả thi 70

3.1.4 Đảm bảo tính kế thừa 71

3.2 Đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trường TH đối với xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh 71

3.2.1 Nâng cao nhận thức trong cấp ủy, chính quyền, các lực lượng xã hội, cha mẹ học sinh và nhân dân về ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 71

3.2.2 Lập kế hoạch xây dựng trườngTH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 trên

cơ sở quy hoạch phát triển nhà trường 75

3.2.3 Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn đáp ứng yêu cầu đổi mới về giáo dục trong giai đoạn hiện nay 80

3.2.4 Tăng cường quản lý đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên 84

3.2.5 Tham mưu với các cấp ủy chính quyền địa phương, ngành giáo dục cung ứng các điều kiện vật chất, thiết bị đảm bảo yêu cầu xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 89

3.2.6 Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng xã hội tham gia vào công tác xã hội hóa giáo dục để xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 92

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 97

3.4 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 99

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 104

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 105

1 Kết luận 105

2 Khuyến nghị 106

DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO 109 PHỤ LỤC

7 GD &ĐT Giáo dục và Đào tạo

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Tổng số trường, lớp năm học 2015-2016 31

Bảng 2.2 Tổng hợp tình hình cơ sở vật chất năm học 2015 - 2016 32

Bảng 2.3 Chất lượng đội ngũ CBQL, giáo viên năm 2015 - 2016 33

Bảng 2.4 Chất lượng giáo dục tiểu học năm học 2015 - 2016 33

Bảng 2.5 Số trường học đã đạt CQG và đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả 35

Bảng 2.6 Thống kê mạng lưới trường lớp học sinh tiểu học 37

Bảng 2.7 Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 1 - Tổ chức và quản lý nhà trường 38

Bảng 2.8 Tổng hợp tình hình CBQL bậc Tiểu học năm học 2015-2016 42

Bảng 2.9 Tổng hợp tình hình đội ngũ giáo viên năm học 2015-2016 42

Bảng 2.10 Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 2 – Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh 43

Bảng 2.11 Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 3 – Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học 46

Bảng 2.12 Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 4 - Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 48

Bảng 2.13 Chất lượng giáo dục tiểu học năm học 2015 - 2016 50

Bảng 2.14 Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 5 – Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục 51

Bảng 2.15 Tổng hợp kết quả thực hiện 5 tiêu chuẩn 54

Bảng 2.16 Các trường TH đã đạt CQG mức độ 1 và đạt CQG mức độ 2 55

Bảng 2.17 Kế hoạch xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 56

Bảng 2.18 Tổ chức triển khai các hoạt động xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 57

Bảng 2.19 Hình thức triển khai kế hoạch xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 58

Bảng 2.20 Chỉ đạo thực hiện các hoạt động xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ 2 59

Bảng 2.21 Kiểm tra, đánh giá việc triển khai thực hiện các hoạt động xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 60

Bảng 2.22 Đánh giá các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trong việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 62

Bảng 2.23 Thực trạng tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 67

Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 100

Bảng 3.2 Bảng xếp thứ bậc giá trị trung bình của từng biện pháp về tính cần thiết và tính khả thi 103

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Biểu đồ số 2.1 Về phẩm chất 34

Biểu đồ số 2.2 Về năng lực 34

Biểu đồ 2.3 Số trường Mầm non, Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả 35

Biểu đồ 2.4 Tổng hợp kết quả thực hiện 5 tiêu chuẩn 54

Sơ đồ 3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp 97

Biểu đồ 3.1 Tổng hợp kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 101

Biểu đồ 3.2 Tổng hợp kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 101

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Quan điểm của Nhà nước ta về Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), đã được khẳng định trong Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn lực, bồi dưỡng nhân tài ” (Khoản 1, Điều 61- Hiến pháp năm 2013) [30]

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI nêu rõ “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong

đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục (QLGD), phát triển đội ngũ giáo viên (GV) và cán bộ quản lí (CBQL) giáo dục là khâu then chốt ”[20]

Thực tế ở nước ta hiện nay, sự nghiệp giáo dục liên tục phát triển, tuy nhiên, chất lượng giáo dục còn nhiều hạn chế Nghị quyết số 37/2004/QH11 ngày 03/12/2004 của Quốc hội khóa XI đã chỉ rõ những tồn tại hạn chế của giáo dục Việt Nam “Chất lượng giáo dục còn nhiều yếu kém, bất cập, hiệu quả giáo dục còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp phát triển đất nước, công tác quản lý giáo dục còn hạn chế…” [28]

Vì vậy Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 (Hội nghị TƯ 8 khóa XI) đề ra mục tiêu “Đối với giáo dục mầm non và phổ thông, Nhà nước

ưu tiên tập trung đầu tư xây dựng, phát triển các cơ sở giáo dục công lập và có

cơ chế hỗ trợ để bảo đảm từng bước hoàn thành mục tiêu phổ cập theo luật định Khuyến khích phát triển các loại hình trường ngoài công lập đáp ứng nhu cầu xã hội về giáo dục chất lượng cao ở khu vực đô thị Tiếp tục thực hiện mục tiêu kiên cố hóa trường, lớp học; có chính sách hỗ trợ để có mặt bằng xây dựng trường Từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất (CSVC) kỹ thuật, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin (CNTT) Bảo đảm đến năm

2020 số học sinh (HS) mỗi lớp không vượt quá quy định của từng cấp học…”

[1] Vì vậy xây dựng hệ thống các trường đạt chuẩn quốc gia (CQG) là một trong những yêu cầu cấp thiết và đang đặt ra nhiều vấn đề về công tác quản lý đối với ngành GD&ĐT cũng như các cấp Đảng ủy, chính quyền địa phương nhằm xây dựng hệ thống biện pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng giáo dục

Trong những năm qua sự nghiệp giáo dục tỉnh Quảng Ninh ngày càng phát triển toàn diện Báo cáo tổng kết các năm học của Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Ninh đã khẳng định: “Công tác giáo dục được đẩy mạnh, tiếp tục chuẩn hóa đội ngũ GV các cấp học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, vận dụng linh hoạt hình thức đối tác công - tư để đẩy mạnh xã hội hóa (XHH) đối với các cơ sở giáo dục ở những nơi có điều kiện thuận lợi Chất lượng giáo dục được nâng cao, tỷ lệ trường chuẩn quốc gia tăng từ 47,1% năm 2010 lên 70% vào năm 2015 (trong đó các trường MN, TH đạt chuẩn quốc gia mức độ

2 là 30% Kết quả Phổ cập giáo dục (PCGD) được duy trì và nâng cao chất lượng” Đồng thời báo cáo cũng chỉ rõ những khó khăn hạn chế: “Tỷ lệ huy động trẻ ra lớp của các huyện miền núi còn thấp CSVC cho dạy và học ở nhiều nơi chưa bảo đảm, điều kiện trang thiết bị dạy học chưa đáp ứng theo yêu cầu, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của GV chưa đồng đều…”[15]

Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng giáo dục, công tác chỉ đạo và quản lý nhằm xây dựng trường học đạt CQG ở tỉnh Quảng Ninh được các cấp chính quyền, ngành giáo dục, các tổ chức Đoàn thể và nhân dân quan tâm Đối với thành phố Cẩm Phả tại thời điểm tháng 9/2016 có 54 đơn vị trường học, 55 cơ sở MN tư thục trực thuộc phòng GD&ĐT (trong đó có 16 trường THCS, 20 trường TH, 17 trường MN và 1 trường TH&THCS) Hiện nay tỷ lệ đạt CQG của thành phố Cẩm Phả đạt 96,3 %, trong đó trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 là 35% cao hơn mặt bằng chung của tỉnh Tuy nhiên, kết quả xây dựng trường học đạt CQG mức độ 2 ở cấp TH, mầm non giai đoạn 2010- 2015 trên địa bàn thành phố không đồng đều, đặc biệt cấp TH, trong

7/20 (35%) trường đạt CQG mức độ 2 thì cả 7 trường thuộc địa bàn có trình

độ dân trí phát triển và điều kiện kinh tế -xã hội (KT-XH) thuận lợi Việc xây dựng thêm 03 trường (theo Nghị quyết đến năm 2020 đạt 50%), đạt CQG mức độ 2 và giữ vững, duy trì 7 trường tiểu học đạt CQG mức độ 2, trong những năm tiếp theo gặp phải những khó khăn và mâu thuẫn đó là: Mâu thuẫn giữa nhu cầu xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 và điều kiện thực hiện

“Đa số các trường TH không đạt CQG mức độ 2 đều chưa đạt tiêu chuẩn về CSVC, trang thiết bị dạy học, số lớp quá quy định, vượt số HS/lớp Đặc biệt không đủ phòng học cho 80% số HS của trường học 2 buổi/ngày, một số trường chưa quan tâm chú trọng đến công tác lập kế hoạch xây dựng trường CQG mức độ 2, do đó chưa có biện pháp hữu hiệu nhằm khắc phục những tiêu chí chưa đạt được…” [26]

Từ những khó khăn thực tế đã nêu ở trên, để đạt được mục tiêu xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 của thành phố, trong những năm tới cần phải có những biện pháp tích cực, cần sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo của cấp

uỷ, chính quyền các cấp, sự phối kết hợp của các lực lượng xã hội, đặc biệt là công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện của ngành giáo dục Trong đó, vai trò quản lý của Hiệu trưởng trường TH là rất quan trọng

Với lý do trên tôi thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học “Quản lý xây

dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng công tác xây dựng trường đạt CQG ở thành phố Cẩm Phả đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu lý luận về quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức

độ 2 của Hiệu trưởng trường TH

3.2 Đánh giá thực trạng xây dựng trường TH và thực trạng quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

3.3 Đề xuất biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ

2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

5.1 Giới hạn đối tượng nghiên cứu

Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trường tiểu học đối với xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

5.2 Giới hạn khách thể điều tra

- Lãnh đạo, chuyên viên Phòng giáo dục Tiểu học, Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Ninh (5 người)

- Lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh (15 người)

- CBQL, GV các trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh (30 CBQL, 180 GV)

6 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả những năm qua bước đầu đã đạt được một số kết quả, nhưng vẫn còn những mặt hạn chế do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân chính thuộc công tác quản lý của Hiệu trưởng trường TH Nếu áp dụng một cách đồng bộ những biện pháp quản lý có tính khả thi của tác giả đề xuất sẽ đạt

được mục tiêu xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh, theo đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tỉnh Quảng Ninh

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Tiến hành phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các nguồn tài liệu lý luận

và thực tiễn có liên quan đến công tác xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc

gia mức độ 2, bao gồm:

- Các tài liệu văn kiện của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển GD&ĐT các quy định về xây dựng trường phổ thông đạt CQG nói chung và trường TH đạt CQG mức độ 2 nói riêng

- Các kết quả nghiên cứu, tài liệu trong nước và ngoài nước về phát triển giáo dục, xây dựng trường CQG, các tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra

Xây dựng các bảng điều tra phù hợp với nội dung đề tài luận văn; thống

kê, phân tích các dữ liệu để có những đánh giá chính xác về thực trạng các trường TH và thực trạng quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

7.2.2 Phương pháp chuyên gia

Thông qua bảng hỏi ý kiến chuyên gia, các CBQL, GV có nhiều kinh nghiệm để khảo sát tình hình xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 và biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

7.2.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Xin ý kiến CBQL, chuyên viên Phòng giáo dục Tiểu học Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Ninh, Phòng GD&ĐT thành phố Cẩm Phả, CBQL, GV các trường

TH và đặc biệt là trường TH đã đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả để phân tích, lựa chọn các ý kiến tốt bổ sung vào biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

7.2.4 Phương pháp khảo nghiệm

Xin ý kiến đánh giá của các chuyên gia, CBQL giáo dục, GV có nhiều kinh nghiệm, phỏng vấn về các kết quả nghiên cứu các biện pháp được đề xuất trong luận văn

7.3 Phương pháp thống kê trong toán học

Sử dụng phương pháp thống kê trong toán học để xử lý dữ liệu, các thông tin trong quá trình nghiên cứu, điều tra, thu nhập Trên cơ sở đó xác định được kết quả một cách khách quan các biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

8 Đóng góp mới của đề tài

Đề tài góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề về lý luận liên quan đến biện pháp quản lý trong công tác xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2, phân tích thực trạng và đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng phù hợp nhằm xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn được trình bày trong 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý của Hiệu trưởng trường TH đối

với xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

Chương 3: Biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỐI VỚI XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC

ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu của một số nước trên thế giới

a Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục (ISCED) được thiết kế bởi UNESCO vào đầu những năm 1970 để phục vụ như một công cụ thích hợp để lắp giáp, lập và trình bày số liệu thống kê của giáo dục cá nhân trong nước và quốc tế Nó đã được sự chấp thuận của hội nghị quốc tế về giáo dục (Geneva 1975), sau đó đã được xác nhận bởi UNESCO (Paris 1978)

Việc phân loại hiện nay được gọi là ISCED 1997 đã được hội nghị UNESCO thông qua tại kỳ họp thứ 29 (tháng 11 năm 1997) ISCED 1997 bao gồm chủ yếu là phân loại hai biển số: cấp và các lĩnh vực giáo dục

Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục 5 bậc:

- Bậc 0: Dự bị giáo dục tiểu học

- Bậc 1: Giáo dục tiểu học hoặc giai đoạn đầu tiên của giáo dục cơ bản

- Bậc 2: Trung học cơ sở hoặc giai đoạn thứ hai của giáo dục cơ bản

- Bậc 3: Giáo dục trung học bậc cao

- Bậc 4: Giáo dục sau trung học và trước đại học

Ở mỗi bậc học đều có tiêu chí phân loại Đối với tiểu học chuẩn xây dựng các tiêu chí như sau:

- Các tiêu chí hỗ trợ:

+ Nhập học sau khi hoàn thành chương trình mầm non

+ Kết thúc bậc học sau năm năm học kể từ khi bắt đầu học tiểu học + Kết thúc giai đoạn giáo dục bắt buộc (phổ cập giáo dục tiểu học) + Giáo viên dạy các môn và giáo viên dạy chuyên biệt

- Chuẩn mực giáo dục cao

- Môi trường học tập năng động sáng tạo, được sự hỗ trợ của giáo viên

- Có thể học chuyển tiếp hay học tại Singapore vẫn lấy được các bằng cấp của Mỹ, Anh, Úc, Canada

Đội ngũ giáo viên, giảng viên giỏi, có bằng cấp quốc tế và rất nhiệt tình với học sinh, sinh viên

Các chương trình học:

- Ở bậc tiểu học: Trong giai đoạn nền tảng, chương trình học chính là tiếng Anh, ngôn ngữ mẹ đẻ và các môn chuyên biệt như môn âm nhạc, nghệ thuật, thủ công, thể dục và các môn xã hội khác Khoa học được dạy từ lớp 3 Cuối bậc tiểu học, các em phải qua kỳ thi hoàn tất tiểu học

- Ở bậc trung học: Nổi danh trên thế giới về khả năng phát triển cho học sinh lối tư duy sâu và các kỹ năng trí tuệ

- Bậc cao đẳng: Có các khóa học đa dạng như kinh doanh, công nghệ thông tin, cơ khí, truyền thông đại chúng, thiết kế, viễn thông

- Bậc đại học : Các trường đại học công lập được đánh giá rất cao trên thế giới Ngoài ra Singapore còn có hệ thống các trường đại học quốc tế phong phú giúp sinh viên có nhiều lựa chọn phù hợp cho riêng mình

c Giáo dục nước Anh có chuẩn quốc gia, Hiệu trưởng trường phổ thông Chuẩn quốc gia, Hiệu trưởng trường học nước Anh phản ánh quan điểm của Chính phủ Anh về phát triển CBQL trường phổ thông Chuẩn này chỉ rõ vai trò quan trọng của Hiệu trưởng trong việc thực hiện chính sách giáo dục của Chính phủ và triển khai các chính sách này trong trường học nhằm đạt mục tiêu phát triển của mọi trẻ em và các nhu cầu, nguyện vọng của chúng

Chuẩn quốc gia Hiệu trưởng trường phổ thông được xây dựng trên ba nguyên tắc chính

- Học tập làm trung tâm

- Tập trung vào quan hệ lãnh đạo

- Phản ảnh cao nhất chuẩn nghiệp vụ quản lý trường học

Các thành phần chính của chuẩn quốc gia Hiệu trưởng trường phổ thông bao gồm 6 nội dung

- Xác định tầm nhìn và xây dựng kế hoạch chiến lược của nhà trường

- Quản lý việc dạy và học

- Tự phát triển bản thân và phối hợp công tác

- Quản lý tổ chức

- Báo cáo kết quả hoạt động của nhà trường

- Xây dựng và củng cố mối quan hệ với cộng đồng địa phương

Trong từng thành phần này có các yêu cầu về kiến thức, chất lượng nghiệp vụ (các kĩ năng, các năng lực quản lý) và các hành động cần thiết để các Hiệu trưởng đạt được các nhiệm vụ trọng tâm [23]

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước

Sau khi cả nước đã cơ bản hoàn thành phổ cập giáo dục TH, Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục đặc biệt quan tâm tới giáo dục TH nhằm giữ vững và phát huy những thành tựu đã đạt được Sự cố gắng của toàn ngành tạo ra sự ổn

định, phát triển và nâng cao chất lượng của giáo dục TH, đồng thời với việc ban hành các văn bản pháp quy về giáo dục TH và thực tế đã có một số nghiên cứu về việc xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia nói chung và chuẩn quốc gia mức độ 2 nói riêng

Tác giả Hà Thế Truyền (Học viện QLGD) có bài “Xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001 – 2010” nội dung chủ yếu tập trung nêu rõ mục tiêu, kết quả xây dựng trường CQG và biện pháp thực hiện, tác giả xác định xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia là một chủ trương đúng đắn nhằm từng bước xây dựng nhà trường theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, đồng thời đưa hoạt động giáo dục toàn diện của nhà trường vào kỷ cương, nề nếp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Để thực hiện mục tiêu trên ngoài việc làm tốt công tác tuyên truyền phổ biến sâu rộng trong toàn ngành và xã hội về công tác xây dựng trường CQG, các địa phương cần xây dựng Đề án cụ thể trình UBND tỉnh, thành phố để công tác này trở thành chủ trương chính thức của các cấp chính quyền, trên cơ sở đó có quy hoạch đất và huy động các nguồn lực của địa phương đầu tư cho trường học Mỗi Sở GD&ĐT cần có kế hoạch chỉ đạo cụ thể, tập trung xây dựng cho được một số trường CQG làm mẫu và tạo đà chung, kết hợp với chương trình kiên cố hóa trường lớp để xây dựng trường CQG, phấn đấu để các trường xây mới đều theo tiêu chuẩn trường CQG Tác giả đã nêu ra 7 biện pháp và 3 bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng trường THCS ở các tỉnh Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Ninh Bình [33]

Công tác xây dựng trường TH đạt CQG và trường TH đạt CQG mức độ

2 là đề tài đã được một số tác giả của các luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD nghiên cứu ở các địa phương trên cả nước, cụ thể như:

- Tác giả Nguyễn Văn Bình - Năm 2006 với luận văn thạc sỹ: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia

trên địa bàn huyện Yên Thành Tỉnh Nghệ An” Luận văn cũng đã đề xuất được một số biện pháp thuộc lĩnh vực quản lý xây dựng trường TH đạt CQG, nhưng các biện pháp chung chung chưa rõ cho mức độ nào về việc nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng trường TH đạt CQG

- Tác giả Võ Minh Kỳ - Năm 2007 với luận văn thạc sỹ: “Một số biện pháp quản lý để xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu tỉnh Nghệ An” Đề tài chỉ nêu chung chung biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

- Tác giả Nguyễn Hồng Sơn - Năm 2011 “Một số biện pháp xây dựng các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 trên địa bàn huyện Tuyên Hóa tỉnh Quảng Bình”

- Tác giả Nguyễn Thanh Hải - Năm 2013 “Một số biện pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở huyện Đông Sơn tỉnh Thanh Hóa” Đề tài cũng đề xuất được một số biện pháp xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 trên địa bàn huyện, nhưng chỉ qua khảo sát và đánh giá 6 trường

Cơ bản các địa phương đều có cơ cấu tổ chức bộ máy hệ thống giáo dục giống nhau, nhưng mỗi địa phương có sự khác biệt về điều kiện địa lý, KT-XH, thực trạng giáo dục, nên các biện pháp để xây dựng trường học đạt CQG mức độ

2 có sự khác biệt Vì vậy nghiên cứu thực tế địa phương là hết sức cần thiết Hiện nay thành phố Cẩm Phả chưa có tác giả nào đề cập nghiên cứu vấn đề này,

do đó trong đề tài nghiên cứu này tôi mong muốn đưa ra một hệ thống các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trong công tác quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 phù hợp với đặc điểm tình hình của một tỉnh miền núi đứng đầu trong 15 tỉnh miền núi phía Bắc về các diều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục

tuy nhiên trong tỉnh còn nhiều huyện miền núi điều kiện KT-XH còn nhiều khó khăn, trình độ đân trí chưa cao, chất lượng giáo dục còn thấp

1.1.3 Một số nhận xét

Những kinh nghiệm, thành tựu của giáo dục thế giới trong những năm qua đã chứng minh sự đúng đắn và tính ưu việt, sự cần thiết của việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục

Xây dựng trường TH đạt CQG ở nước ta là một trong những chủ trương lớn của Đảng Đặc biệt, xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2, để đảm bảo tổ chức các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện thực hiện PCGD, xây dựng mô hình trường TH mới ở Việt Nam, tạo tiền đề nhằm tiếp cận với trình độ phát triển của trường TH các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới

1.2 Một số khái niệm, thuật ngữ có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

Biện pháp là cách làm, cách giải quyết vấn đề cụ thể như: Biện pháp hành chính, biện pháp quản lý Vậy biện pháp là “Cách thức tiến hành thực hiện giải quyết vấn đề” [34]

1.2.2 Quản lý giáo dục (QLGD)

Quản lý giáo dục được hiểu theo nhiều khía cạnh khác nhau Một số tác giả cho rằng, bản chất của QLGD là quản lý sư phạm: Quản lý mục tiêu nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục - dạy học, quản lý con người, quản lý các công cụ giáo dục, QLGD phối hợp với các ngành, các lực lượng xã hội, tiến hành công tác XHH giáo dục, huy động các nguồn lực và hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực giáo dục QLGD tiến hành những nhiệm vụ này thông qua việc thực hiện 4 chức năng quản lý: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

- Nếu tiếp cận QLGD ở cấp độ vĩ mô (quản lý hệ thống giáo dục) thì: QLGD là những tác động tự giác, có ý thức, mục đích, hệ thống và hợp quy luật của chủ thể QLGD các cấp đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả việc tổ chức, huy động điều phối, giám sát và điều chỉnh các nguồn lực giáo dục để hệ thống giáo dục vận hành đạt mục tiêu phát triển giáo dục [13]

- Nếu tiếp cận QLGD ở cấp độ vĩ mô (quản lý một cơ sở giáo dục) thì: QLGD là những tác động tự giác, có ý thức có mục đích, có hệ thống và hợp quy luật đến tập thể GV, nhân viên, người học và các lực lượng tham gia giáo dục khác trong và ngoài cơ sở giáo dục đó, thực hiện có chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục và dạy học nhằm làm cho cơ sở giáo dục vận hành ổn định và phát triển để đạt tới mục tiêu đào tạo của cơ sở giáo dục đó [13]

Như vậy, có thể hiểu QLGD: là quản lý mục tiêu nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục, là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý (đối tượng quản lý) để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra

Theo tác giả Trần Kiểm thì:

- “Quản lý trường học là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” hoặc:

- Quản lý nhà trường là hệ thống xã hội sư phạm chuyên biệt đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý lên tất cả các mặt của đời sống nhà trường để đảm bảo sự vận hành tối ưu KT-XH

và tổ chức sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang lớn lên [25]

Quản lý nhà trường là vận hành quá trình giáo dục trong nhà trường theo quan điểm đường lối giáo dục của Đảng nhằm đáp ứng tốt nhu cầu học tập của nhân dân, phát triển nhân cách toàn diện cho người học đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội

Có thể thấy công tác quản lý trường học bao gồm quản lý các tác động qua lại giữa trường học và xã hội Có thể phân tích quá trình giáo dục của nhà trường như một hệ thống bao gồm các thành tố:

- Thành tố tinh thần: Mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục

- Thành tố con người: Thầy giáo, học sinh

- Thành tố vật chất: CSVC, trang thiết bị phục vụ giảng dạy [27] Như vậy, quản lý nhà trường thực chất là quản lý lao động sư phạm của thầy, hoạt động học tập tự giáo dục của trò diễn ra chủ yếu trong quá trình dạy học; Là quản lý tập thể GV và HS để điều chỉnh lại công tác quản lý các công việc khác như: Đội ngũ, tổ chức hoạt động của các đoàn thể trong trường, CSVC, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho CBGV, nhân viên và HS

1.2.4 Khái niệm chuẩn, chuẩn hóa

1.2.4.1 Khái niệm chuẩn

Nói về “Chuẩn” và “Chuẩn hóa” thì mỗi tác giả lại có một quan điểm định nghĩa về chuẩn và chuẩn hóa khác nhau

Theo tác giả Đặng Thành Hưng thì “Chuẩn là mẫu lý thuyết có tính chất nguyên tắc, tính công khai và tính xã hội được đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, bao gồm những yêu cầu, tiêu chí, quy định kết hợp logic với nhau một cách xác định được dùng làm công cụ xác minh sự vật, làm thước đo đánh giá hoặc so sánh các hoạt động, công việc, sản phẩm, dịch vụ trong lĩnh vực nào đó và có khuynh hướng điều chỉnh những sự vật này theo nhu cầu, mục tiêu mong muốn của chủ thể quản lý hoặc chủ thể sử dụng công việc, sản phẩm dịch vụ [24]

Từ điển Tiếng Việt thông dụng giải nghĩa chuẩn là:

- Cái được chọn làm mốc để soi vào, để đối chiếu mà làm cho đúng

- Vật chọn làm mẫu đơn vị đo lường

- Cái được xem là đúng với quy định, với thói quen xã hội [34]

Hiện nay, Bộ GD&ĐT cũng dùng thuật ngữ “chuẩn” để làm quy định chuẩn nghề nghiệp và quy định chuẩn Hiệu trưởng Định nghĩa tiêu chuẩn được Bộ GD&ĐT đưa ra như sau “Tiêu chuẩn là quy định về những nội dung

cơ bản, đặc trưng thuộc mỗi lĩnh vực của chuẩn” [9]

Như vậy, qua các khái niệm khác nhau về chuẩn có thể hiểu: Chuẩn là mẫu lý thuyết được quy định chặt chẽ, được xã hội thừa nhận, được đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, buộc mọi tổ chức, cá nhân phải tuân theo Chuẩn được sử dụng làm công cụ để xác minh sự vật hoặc dùng làm thước

đo thuộc một lĩnh vực nào đó nhằm điều chỉnh nó theo mong muốn

1.2.4.2 Khái niệm chuẩn hóa

Chuẩn hóa là một quá trình biến đổi hoạt động hay công việc, dịch vụ hay sản phẩm theo hướng đạt tới các tiêu chuẩn đã đề ra Chuẩn hóa trong một lĩnh vực xác định có nghĩa là dùng tiêu chuẩn làm mục tiêu hướng tới cần đạt được của các công việc, đồng thời dựa vào tiêu chuẩn đó, xây dựng các tiêu chí, công cụ đo để đánh giá xem chúng có đạt được mục tiêu đề ra hay không [32]

Chuẩn hóa trong giáo dục là những quá trình cần thiết làm cho các sự vật, đối tượng trong lĩnh vực giáo dục đáp ứng được các chuẩn đã ban hành

và áp dụng chính thức cho giáo dục để tạo thuận lợi hơn cho tiến bộ và phát triển giáo dục Chuẩn hóa trong giáo dục cũng có những chức năng cơ bản là định hướng quản lý giáo dục, quy cách hóa sản phẩm, nguồn lực, phương tiện hoạt động giáo dục, tạo môi trường chính thức cho sự phát triển giáo dục [24]

1.3 Giáo dục tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1 Vị trí của trường tiểu học

Chương II, Luật giáo dục 2005 (đã sửa đổi năm 2009) nêu rõ: Hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm:

- Giáo dục mầm non (MN)

- Giáo dục phổ thông bao gồm:

+ Giáo dục tiểu học: Được thực hiện trong 5 năm học, từ lớp 1 đến lớp

5, tuổi của học sinh vào lớp 1 là 6 tuổi

+ Giáo dục trung học cơ sở (THCS): Được thực hiện trong 4 năm học,

từ lớp 6 đến lớp 9 HS vào lớp 6 phải hoàn thành chương trình tiểu học, có độ tuổi là 11 tuổi

+ Giáo dục trung học phổ thông (THPT): Được thực hiện trong 3 năm

từ lớp 10 đến lớp 12 Học sinh vào lớp 10 phải có bằng tốt nghiệp THCS có

độ tuổi từ 15 tuổi

Như vậy, giáo dục TH là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục phổ thông, cùng với THCS và THPT hình thành nền giáo dục phổ thông của nước

ta [29]

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục tiểu học

Khoản 2 Điều 27 Luật giáo dục 2005 (đã sửa đổi năm 2009) chỉ rõ:

“Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho

sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các

kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” [29]

1.3.3 Định hướng phát triển trường tiểu học

Hiện nay có 3 định hướng phát triển trường TH là:

- Từ nền giáo dục TH cho một bộ phận hoặc đại bộ phận trẻ em đến nền giáo dục TH cho tất cả trẻ em trong độ tuổi

- Từ nền giáo dục TH còn phiến diện đến nền giáo dục TH toàn diện và hội nhập

- Từ nhà trường TH chưa được chuẩn hóa đến nhà trường TH được chuẩn hóa theo những quy định được thống nhất trong toàn quốc

1.4 Hiệu trưởng và vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học

1.4.1 Khái niệm Hiệu trưởng

Điều 54 - Luật giáo dục năm 2005 (đã sửa đổi năm 2009) quy định: Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường,

do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận” [29]

Hiệu trưởng là người được giao quyền hạn và trách nhiệm cao nhất trong nhà trường, chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên về tổ chức,

chỉ đạo, điều hành mọi hoạt động nhằm thực hiện có hiệu quả các mục tiêu giáo dục

Phẩm chất và năng lực của Hiệu trưởng được thể hiện ở hiệu quả lao động quản lý Do vậy, Hiệu trưởng cần có ý thức luôn đổi mới và tự đổi mới

để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục

Điều quan trọng là Hiệu trưởng phải có sự giác ngộ sâu sắc về lý luận chính trị, hiểu biết về Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về đường lối giáo dục xã hội chủ nghĩa, có tinh thần cách mạng cao, phải là nhà giáo có kinh nghiệm, có năng lực chuyên môn, có uy tín được tập thể GV và học sinh thừa nhận Mặt khác Hiệu trưởng phải hiểu rõ mục tiêu giáo dục, được học tập bồi dưỡng các chương trình QLGD để hiểu sâu sắc về nội dung giáo dục, có phương pháp để phát triển nhà trường cho phù hợp với thực tiễn nền giáo dục hiện nay [2]

1.4.2 Vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học

Hiệu trưởng trường tiểu học luôn được coi là người tiên phong dẫn dắt nhà trường xây dựng, phát triển trong hiện tại và đặt nền móng vững chắc cho tương lai, chăm lo cho đội ngũ về cả tinh thần lẫn vật chất Trong xu thế mở cửa, phải am hiểu nhiều lĩnh vực và thực hiện được nhiều vai trò: Nhà lãnh đạo quản lý, nhà giáo dục, nhà kinh tế, nhà ngoại giao, nhà sư phạm, nhà nghệ thuật nhằm nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo và quản lý phát triển nhà trường một cách bền vững

Trong vai trò quản lý, Hiệu trưởng trường TH phải thực hiện tốt bốn chức năng cơ bản (Kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) Các hoạt động này diễn ra thường xuyên, tác động toàn diện các mặt hoạt động của nhà trường nhằm đảm bảo sự vận hành ổn định và đạt tới các mục tiêu đã xây dựng

- Chức năng kế hoạch: Là quá trình xác định hệ thống các mục tiêu và

quyết định các biện pháp tốt nhằm đạt được mục tiêu Hiệu trưởng cần căn cứ

vào các nhiệm vụ được giao, các hướng dẫn của cơ quan QLGD cấp trên, căn

cứ vào thực tiễn thu thập thông tin, xác định mục tiêu xây dựng kế hoạch đảm bảo tính khả thi cao nhất

- Chức năng tổ chức: Là quá trình tiếp nhận sắp xếp các nguồn lực

nhằm thực hiện hóa các mục tiêu của tổ chức, thông qua việc phân tích nhu cầu công việc, các nhiệm vụ cụ thể của tổ chức Khi phân công nhân sự, Hiệu trưởng cần xác định năng lực nguyện vọng, sở trường của từng cá nhân, đồng thời phân tích hoàn cảnh điều kiện của mỗi người để tạo động lực cho họ làm việc đạt hiệu quả cao nhất

- Chức năng chỉ đạo: Là quá trình tác động của chủ thể quản lý lên

khách thể quản lý làm thay đổi hành vi, thái độ của đối tượng nhằm đạt các mục tiêu đề ra Trong chỉ đạo, người Hiệu trưởng cần tránh gây áp lực, cho đội ngũ giáo viên, nhân viên nên khuyến khích động viên là chính

- Chức năng kiểm tra: Là hoạt động quản lý thường xuyên của Hiệu

trưởng nhằm đánh giá thực trạng, phát hiện sai sót, lệch lạc và đưa ra quyết định quản lý phù hợp Thông qua kiểm tra Hiệu trưởng có cơ sở điều chỉnh hoạt động Kiểm tra thường đi kèm với đánh giá, vì vậy cần xây dựng được các các bộ công

Trong vai trò lãnh đạo Hiệu trưởng có năng lực định hướng cho sự phát triển, biết xây dựng hình ảnh, quy tụ đội ngũ, phát huy sức mạnh tập thể dẫn dắt tập thể hoàn thành mục tiêu đề ra Trong thực tiễn Hiệu trưởng phải có

khả năng dự báo và là người đề xướng sự thay đổi, xây dựng các biện pháp huy động các nguồn lực nhằm duy trì sự phát triển bền vững cho nhà trường

Như vậy: Vai trò lãnh đạo và quản lý của Hiệu trưởng được thể hiện trong mọi mặt hoạt động của nhà trường Người Hiệu trưởng có tư duy quản

lý mới sẽ từng bước xây dựng được các giá trị cốt lõi của một đơn vị, tạo được niềm tin trong cộng đồng, khẳng định được vị trí của mình trong ngành giáo dục cũng như vai trò của nhà trường ở địa phương

1.5 Nội dung xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

Thông tư 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28/12/2012 của Bộ GD&ĐT Ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá công nhận trường TH đạt mức chất lượng tối thiểu, trường TH đạt chuẩn quốc gia

Theo đó nội dung xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 bao gồm:

Tổ chức và quản lý nhà trường; Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh; Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học; Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục [12]

1.6 Nội dung quản lý của Hiệu trưởng trường TH trong xây dựng trường

TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

1.6.1 Mối quan hệ của những quy định về tiêu chuẩn của trường TH đạt CQG mức độ 2 với nội dung quản lý trường tiểu học

Đối chiếu những nội dung quản lý nhà trường TH quy định tại Điều 58 Luật giáo dục năm 2005 (đã sửa đổi năm 2009) với 5 tiêu chuẩn của trường

TH đạt CQG mức độ 2 quy định ở Mục 3 (Thông tư 59/2012), trường TH đạt CQG mức độ 2, chúng ta nhận thấy những quy định này có sự thống nhất và

có mối quan hệ mật thiết với nhau Những yếu tố cơ bản trong quản lý, xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 được rút ra từ quy định của những văn bản trên là:

- Nâng cao nhận thức của CBQL, GV, các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường về việc xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

- Kế hoạch xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 cần phải được xây dựng và thực hiện một cách chi tiết, cụ thể Nó là một bộ phận không thể thiếu nằm trong kế hoạch chiến lược xây dựng và phát triển của nhà trường

- Trong tổ chức và hoạt động của nhà trường cần quan tâm đến tổ chức và hoạt động của Ban chỉ đạo và xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

- Kết hợp và chỉ đạo các hoạt động của nhà trường, chính sách của Đảng, Pháp luật của nhà nước quy định của ngành

- Xây dựng CSVC, thực hiện chương trình kiên cố hóa trường lớp Đồng thời cần sử dụng hiệu quả các nguồn kinh phí để mua sắm TBDH phấn đấu CSVC đạt tiêu chuẩn hiện đại

- Kết hợp với các lực lượng xã hội ở địa phương thực hiện và đẩy nhanh công tác XHH giáo dục, tổ chức cho CBGV và người học tham gia các hoạt động xã hội, địa phương trong việc xây dựng trường TH đạt CQG mức

độ 2

- Trong thực hiện kế hoạch xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 cần tăng cường kiểm tra đánh giá nhằm đề ra các biện pháp cần thiết để duy trì củng cố chấn chỉnh và nâng cao những mặt công tác quản lý trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

Ngành giáo dục đã tích cực triển khai chủ trương xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 Phong trào xây dựng trường học đạt CQG trên cả nước đã

và đang trở thành việc làm chung của ngành giáo dục và của toàn xã hội đã thu được những kết quả được xã hội ghi nhận

- Một trong những nhiệm vụ trọng tâm và biện pháp nhằm phát triển giáo dục từ nay đến năm 2020 được xác định là xây dựng và hoàn thiện hệ thống CQG cho giáo dục bao gồm: Chuẩn kiến thức, kĩ năng đối với từng cấp

học và trình độ đào tạo, chuẩn các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục (đội ngũ CBQL, GV, giảng viên, nhân viên, sách giáo khoa và TBDH, phòng thí nghiệm, thư viện, khu giáo dục thể chất ) các yêu cầu cơ bản về đạo đức tác phong và trách nhiệm của người học trước gia đình và xã hội Hệ thống chuẩn

là căn cứ để chỉ đạo thực hiện và đánh giá chất lượng giáo dục

- Trường TH đạt CQG mức độ 2 là trường chuẩn hóa cao về chất lượng của bộ máy tổ chức nhà trường, đội ngũ CBQL, GV, nhân viên, chất lượng giáo dục, CSVC, thiết bị và thực hiện tốt công tác XHH theo các tiêu chuẩn quy định hiện hành của Bộ GD&ĐT Mục tiêu của công tác xây dựng trường

TH trở thành một ngôi trường có đầy đủ về CSVC trang thiết bị và đội ngũ CBQL, GV, nhân viên đạt chuẩn về trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ

để giảng dạy đạt hiệu quả cao nhất [10]

Để đạt được mục tiêu này cần sự quan tâm vào cuộc của các cấp, chính quyền, ngành giáo dục, đặc là Hiệu trưởng trường TH cũng như những người trực tiếp trách nhiệm trước Đảng, nhà nước, nhân dân và toàn thể xã hội về chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường nói riêng và sự phát triển của ngành giáo dục nói chung

1.6.2 Một số nội dung quản lý của Hiệu trưởng trường TH trong xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

1.6.2.1 Lập kế hoạch xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

Lập kế hoạch xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 là thiết kế các bước đi trong quá trình xây dựng nhằm đạt được những mục tiêu đã xác định thông qua việc sử dụng tối ưu các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực, nguồn thông tin) trong và ngoài nhà trường đã có và sẽ khai thác

Lập kế hoạch xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 để các tổ chức

và cá nhân có liên quan biết nhiệm vụ của mình trong công tác xây dựng

trường TH CQG mức độ 2, biết biện pháp cách thức hoạt động nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu có tổ chức

Để làm tốt nội dung này, Hiệu trưởng trường TH cần tổ chức khảo sát thực trạng rà soát các nội dung theo 5 tiêu chuẩn của trường TH đạt CQG mức độ 2 của nhà trường để xác định nhu cầu xây dựng mục tiêu chương trình hành động để kế hoạch đảm bảo tính thực tiễn và tính khả thi

1.6.2.2 Tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ 2 của nhà trường

Thành lập Ban chỉ đạo xây dựng trường học đạt CQG mức độ 2, triển khai thực hiện kế hoạch

1.6.2.3 Chỉ đạo việc thực hiện các hoạt động xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2: Đối chiếu những nội dung quản lý nhà trường TH quy

định tại Điều 58 Luật giáo dục năm 2005 với 5 tiêu chuẩn của trường TH đạt CQG mức độ 2 chúng ta thấy những quy định này có sự thống nhất và có mối quan hệ mật thiết với nhau

Điều này đòi hỏi người Hiệu trưởng phải nắm vững các văn bản của cơ quan quản lý về vấn đề xây dựng trường CQG mức độ 2 Tổ chức các hội nghị để phổ biến và quán triệt nội dung các văn bản đó Đối chiếu những nội dung quản lý nhà trường TH quy định tại Điều 58 Luật giáo dục năm 2005 với 5 tiêu chuẩn của trường TH đạt CQG mức độ 2 chúng ta thấy những quy định này có sự thống nhất và có mối quan hệ mật thiết với nhau

đến các tổ chức và toàn thể CBGV, nhân viên trong nhà trường

1.6.2.4 Kiểm tra đánh giá việc thực hiện các hoạt động xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

Đây là việc làm thường xuyên nhằm xem xét, đánh giá hoạt động của các tổ chức cá nhân trong nhà trường có phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ theo

kế hoạch đề ra hay không Vì vậy Hiệu trưởng nhà trường cần xây dựng

chương trình kiểm tra, theo từng giai đoạn, phân tích, đánh giá những kết quả đạt được và phát hiện những tồn tại bất cập trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch, xác định rõ nguyên nhân, rút ra kinh nghiệm và có những điều chỉnh bổ sung các nội dung của kế hoạch nhằm đạt tiêu chuẩn của kế hoạch

đề ra

Trong công tác quản lý xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 nếu Hiệu trưởng nhà trường quan tâm thực hiện đồng bộ các nội dung trên thì sẽ từng bước đưa nhà trường đạt được tiêu chuẩn của trường TH CQG mức độ 2

- Tiếp cận quản lý phát triển nguồn nhân lực làm cơ sở phát triển đội ngũ CBQL, GV, NV đáp ứng yêu cầu CQG mức độ 2 của trường TH

- Cách tiếp cận quản lý đảm bảo chất lượng với trường TH theo 5 tiêu chuẩn trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

1.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

1.7.1 Những yếu tố về quản lý nhà nước

Muốn đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 cần tạo cơ chế chính sách thỏa đáng, phù hợp với thực tiễn giáo dục từng vùng miền Bên cạnh đó rất cần sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy chính quyền các cấp và sự tham mưu của cơ quan QLGD từ Trung ương đến địa phương vì đây là những nhân tố mang tính quyết định Công tác xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 phụ thuộc rất nhiều vào ý thức chủ quan và năng lực lãnh đạo

của cấp ủy, sự quản lý chỉ đạo của chính quyền và sự tham mưu của các cơ quan QLGD ở địa phương

Các cơ chế chính sách nhà nước tác động đến công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 thường liên quan đến các vấn đề sau:

- Chính sách phát triển giáo dục tiểu học: Với phương châm phát triển GD&ĐT của Đảng và nhà nước trong thời kỳ đổi mới đó là nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, cùng với nhiều chính sách để phát triển GD&ĐT nói chung và chính sách phát triển giáo dục

TH nói riêng đã tạo điều kiện cho các địa phương trong việc thực hiện mục tiêu kế hoạch xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

- Chính sách phân cấp QLGD đang diễn ra theo phương thức tăng cường tự chủ và chịu sự trách nhiệm tạo cho các địa phương và các cơ sở giáo dục chủ động hơn trong công tác quản lý hoạt động của nhà trường

- Chính sách phát triển đội ngũ cán bộ QLGD, đội ngũ nhà giáo: Chỉ thị 40 của Ban Bí thư TW Đảng, Nghị quyết 90 của Thủ tướng Chính phủ có tác dụng yêu cầu các cấp QLGD và từng CBQL, giáo viên phải phấn đấu hướng theo chuẩn hóa để nâng cao chất lượng công tác [17]

- Chính sách luân chuyển CBQL và GV: Chính sách này nhằm mục tiêu tăng cường CBQL, GV có nhiều kinh nghiệm cho những vùng còn khó khăn tạo ra chất lượng đồng đều trong giáo dục Mặt khác chính sách này còn rèn luyện phẩm chất, năng lực quản lý và tố chất năng động của đội ngũ CBQL và giáo viên giỏi thông qua các hoạt động thực tiễn

1.7.2 Những yếu tố về kinh tế - xã hội, truyền thống văn hóa, phong tục tập quán, tâm lý xã hội

Trên diện toàn cầu nhà trường luôn có mối quan hệ với cộng đồng xã hội nhằm phát triển giáo dục là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đẩy mạnh tốc độ phát triển KT-XH Các yếu tố về KT- XH có tác động mạnh mẽ

đến sự phát triển giáo dục bao gồm: Điều kiện kinh tế, cơ cấu dân số, phân bố dân cư, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa, trình độ dân trí Mặt khác truyền thống văn hóa, phong tục tập quán của từng địa phương cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, đến công tác xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 Hiệu trưởng trường TH phải là người am hiểu tình hình KT-XH, hiểu truyền thống, phong tục tập quán của địa phương, có mối quan

hệ tốt với các tổ chức đoàn thể, các lực lượng xã hội, mới có thể làm tốt được công tác giáo dục Đây là yếu tố khách quan, cần được quan tâm khai thác trong công tác xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 cho phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương

1.7.3 Các yếu tố về quản lý nhà trường

Để xây dựng và phát triển nhà trường đáp ứng 5 tiêu chuẩn của trường

TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 Hiệu trưởng nhà trường cần:

- Nhận thức được xu hướng chung về đổi mới QLGD, cần nâng cao trình độ QLGD, có tư duy lý luận, nắm chắc các trụ cột của hoạt động QLGD

để điều hành và phát triển nhà trường Hiệu trưởng nhà trường cần xác định các nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, rèn luyện kỹ năng, phương pháp quản lý, xác định được nguyên tắc và động lực biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả QLGD nhà trường

- Nhận thức rõ vai trò lãnh đạo, quản lý Hiệu trưởng phải thể hiện rõ vai trò trong quá trình vận hành nhà trường, đặc biệt trong công tác xây dựng kế hoạch chiến lược để phát triển nhà trường đáp ứng yêu cầu các tiêu chuẩn của trường TH đạt CQG mức độ 2 và mục tiêu đổi mới giáo dục [9]

1.7.4 Các yếu tố khác

Thực trạng chất lượng đội ngũ CBQL, đội ngũ Hiệu trưởng trường TH còn chưa đồng bộ, tinh thần phấn đấu rèn luyện của cán bộ QLGD nói chung ảnh hưởng rất lớn đến công tác xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

Sự phân công quản lý Nhà nước về công tác giáo dục còn bất cập, các nhân tố trong hệ thống giáo dục như: quy mô, mạng lưới trường lớp, HS, số lượng, chất lượng đội ngũ CBQL, GV, nhân viên đều tác động đến sự phát triển giáo dục nói chung công tác xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 nói riêng

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Có thể khẳng định chủ trương xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2

là một chủ trương đúng đắn, nhằm từng bước xây dựng nhà trường theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa Bởi lẽ các tiêu chuẩn của trường TH đạt CQG mức độ 2 đã được đề cập một cách toàn diện đầy đủ và được điều chỉnh bổ sung từng giai đoạn một cách phù hợp Việc xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 phù hợp với việc phát triển của xã hội, nhằm đảm bảo cho HS được giáo dục một cách toàn diện Người Hiệu trưởng trường TH với vai trò là nhân tố quyết định hiệu quả của nhà trường phải vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo giữa lý luận quản lý với các biện pháp quản lý thực tiễn nhằm thực hiện một cách hiệu quả nhất trong quá trình quản lý của mình, tổ chức mọi hoạt động nhà trường theo một quy trình khoa học để xây dựng nhà trường đạt CQG mức độ 2 Vì vậy, xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 là huy động nguồn nhân lực của địa phương và là dịp để toàn dân cùng tham gia công tác giáo dục từ đó tạo mối quan hệ tốt giữa gia đình, nhà trường và xã hội

Nội dung chương 1 của luận văn đã đưa ra những vấn đề lý luận chủ yếu làm cơ sở cho nghiên cứu nhìn nhận vấn đề có cơ sở khoa học hơn trong công tác xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2, đặc biệt là trong việc phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh tại chương 2

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2

CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC

Thành phố Cẩm Phả với tổng diện tích tự nhiên là 486 km2, trong đó diện tích đất liền là 343 km2 Địa hình đồi núi chiếm 55,4% diện tích; vùng trung du 16,29%, đồng bằng 15,01% và vùng biển chiếm 13,3%

2.1.2 Dân cư

Tính đến năm 2016, dân số tại thành phố Cẩm Phả gần 200.000 người chủ yếu là dân tộc Kinh (95,2%), còn lại là một số dân tộc ít người Mật độ dân cư được phân bố tương đối đều, trừ 3 xã miền núi, dân cư ít lại sống trải rộng ở nhiều thôn bản Sự tăng trưởng dân số đô thị có tốc độ khá cao

Sự nghiệp GD&ĐT của Cẩm Phả tiếp tục đạt được những bước tiến cơ bản và toàn diện như: Hệ thống mạng lưới giáo dục phát triển mạnh ở tất cả các cấp học, bậc học; Hoàn thành PCGD mầm non trẻ em 5 tuổi, giữ vững kết quả PCGD TH đúng độ tuổi mức độ 3 và PCGD THCS ở 16/16 phường, xã Công tác quản lý chỉ đạo tiếp tục được đổi mới, CSVC của các nhà trường được trang

bị theo hướng đồng bộ Nhiệm vụ xây dựng trường học đạt CQG (ở cả 3 cấp học MN, TH, THCS) tính đến năm 2015 đạt 84,6% vượt chỉ tiêu 14,6% so với Nghị quyết Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2010 – 2015 [26]

2.1.4 Những đặc điểm về KT-XH ảnh hưởng đến xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả

Ngành GD&ĐT đã có sự chuyển biến tích cực mạnh mẽ, toàn diện, quy

mô trường lớp phát triển phù hợp và đáp ứng nhu cầu học tập của người dân, chất lượng giáo dục có bước chuyển biến tích cực, CSVC, trang thiết bị dạy học được đầu tư nâng cấp từ nguồn ngân sách nhà nước Nhận thức của người dân về giáo dục có nhiều thay đổi tích cực, công tác XHH giáo dục thu được kết quả cao

2.1.4.2 Khó khăn

Địa bàn thành phố Cẩm Phả trải dài 70 km, địa hình đồi núi, dân cư đông, nhiều dân tạm trú từ địa bàn khác đến Cẩm Phả có 62 trường từ cấp học MN đến THPT và có 55 cơ sở MN tư thục; Tuy nhiên, thành phố có 3 xã miền núi với các trường TH và MN còn có điểm trường lẻ Quỹ đất giành cho

việc mở rộng quy mô trường lớp ở các phường trung tâm thành phố còn hạn hẹp, chưa đáp ứng nhu cầu của phụ huynh học sinh

Cấp uỷ chính quyền ở một số phường, xã chưa quan tâm sâu sát đến sự nghiệp GD&ĐT, một bộ phận giáo viên, nhân dân còn trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, chưa quan tâm và đầu tư tham gia đóng góp các nguồn lực cho sự nghiệp giáo dục, đặc biệt là đầu tư cho công tác xây dựng trường đạt CQG mức độ 2 còn hạn chế

2.2 Khái quát về Giáo dục và Đào tạo của thành phố Cẩm Phả

2.2.1 Đặc điểm tình hình

Sự nghiệp GD&ĐT của thành phố luôn có những bước tiến cơ bản và toàn diện, chất lượng giáo dục có chuyển biển rõ nét, kết quả học sinh giỏi luôn đứng thứ 2 toàn tỉnh; CSVC trường lớp ngày càng được đầu tư xây dựng theo hướng kiên cố hoá, hiện đại hoá, công tác quản lý tiếp tục đổi mới

Quy mô trường lớp, HS tương đối ổn định, tỷ lệ huy động trẻ nhà trẻ đạt 18%; Trẻ mẫu giáo đạt 88,7% trong đó trẻ 5 tuổi đạt 99.8 % Huy động trẻ

từ 6 đến 10 tuổi ra lớp tiểu học 100%, trên 96% trẻ độ tuổi THCS đến trường

Đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD được bổ sung về số lượng và tăng dần

về chất lượng, GV các trường học được bố trí đảm bảo tỷ lệ, cân đối, CSVC của nhiều trường được đầu tư, bổ sung, sửa chữa, nhiệm vụ xây dựng trường (MN, TH) đạt CQG mức độ 2 cơ bản đảm bảo về tiến độ [26]

* Thuận lợi:

Ngành Giáo dục của thành phố luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Thành uỷ, HĐND, UBND thành phố, Sở GD&ĐT, sự quan tâm phối hợp, sự đồng tình ủng hộ của các cấp, các ngành, các đoàn thể,

tổ chức xã hội và các tầng lớp nhân dân Ngành Giáo dục đã từng bước chủ động phát huy được nội lực, tích cực thực hiện đổi mới, phần lớn đội ngũ CBQL, GV quyết tâm khắc phục khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ

* Khó khăn:

Công tác quản lý chỉ đạo của đội ngũ CBQL, các đơn vị trường học chưa thực sự quyết liệt Trình độ, năng lực tổ chức chỉ đạo quản lý của một bộ phận CBQL chưa đáp ứng được yêu cầu Việc ứng dụng CNTT phục vụ quản

lý và dạy học của CBQL, GV các trường còn hạn chế, chưa thực sự thường xuyên và hiệu quả

Chưa huy động được nhiều nguồn lực và sự đóng góp của các tổ chức,

cá nhân vào việc đầu tư xây dựng trường, lớp TBDH phục vụ công tác quản

lý và giảng dạy được đầu tư nhưng mới chỉ đáp ứng được một số lượng cơ bản, chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu Một số trường đã được đầu tư phòng học bộ môn, phòng chức năng nhưng việc sử dụng chưa thường xuyên, hiệu quả

2.2.2 Thực trạng về tình hình giáo dục ở Thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh

2.2.2.1 Mạng lưới trường lớp và quy mô học sinh

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Cẩm Phả lần thứ XXII và chương trình hành động số 35-CTr/TU của Thành uỷ Cẩm Phả ngày 10/4/2014, với mục tiêu “Xây dựng CSVC trường học đạt CQG, đến năm 2020: 100% số trường đạtCQG, trong đó trên 50% số trường MN và TH đạt CQG mức độ 2” [16]

Hệ thống mạng lưới giáo dục trường lớp được duy trì và phát triển mạnh ở tất cả các cấp học