Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở đại áng thanh trì hà nội (tt)

Lí do chọn đề tài Việc ứng dụng Công nghệ thông tin CNTT vào công tác dạy học trong ngành giáo dục là một bước đi đúng hướng của các nhà trường.. Để thực sự ứng dụng CNTT vào các hoạt đ

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Việc ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) vào công tác dạy học trong ngành giáo dục là một bước đi đúng hướng của các nhà trường Sự phát triển mạnh mẽ của toàn xã hội đã làm cho nền giáo dục cũng tất yếu cần phát triển theo Chính vì vậy, các nhà nghiên cứu CNTT đã không ngừng xây dựng, thiết kế các phần mềm dạy học để phục vụ việc dạy - học và nghiên cứu các môn khoa học

Tuy nhiên trong quá trình triển khai tổ chức thực hiện tại các đơn vị trường THCS cũng gặp không ít những trở ngại, vướng mắc và khó khăn Để thực sự ứng dụng CNTT vào các hoạt động dạy và học trong trường THCS cần phải có nhiều yếu tố kết hợp như: cơ sở vật chất, việc học tập và tự học tập của cán bộ giáo viên (CBGV), sự đầu tư của nhà trường và các cấp lãnh đạo,… Đối với các trường THCS thuộc địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, việc ứng dụng CNTT vào hoạt động giảng dạy cũng đã được Phòng GD&ĐT chỉ đạo, Ban giám hiệu các nhà trường quan tâm Song thực sự vẫn chưa đi vào chiều sâu, mặc

dù các nhà trường vẫn có nhiều thuận lợi về cơ sở vật chất, trang thiết bị, lực lượng giáo viên… Nhưng để mang lại hiệu quả cao trong công tác dạy và học cần phải có sự chung sức chung lòng của tập thể sư phạm, phải đầu tư xây dựng một kế hoạch cụ thể, chi tiết, được tổ chức thực hiện một cách đồng bộ và kiểm tra đánh giá kịp thời thì mới đem lại thành công

Với những trăn trở đó, saumột thời gian giữ chức vụ Hiệu Trưởng trường THCS Đại Áng và đặc biệt được tham gia khoá học đào tạo trình

độ Thạc sỹ Quản lý giáo dục tại Học viện Quản lý Giáo dục, bản thân tôi xác định rõ hơn CNTT là một trong các công cụ và động lực quan trọng của sự phát triển xã hội Nếu biết cách ứng dụng CNTT trong giáo dục, chắc chắn chất lượng giáo dục sẽ ngày càng phát triển cao hơn Do đó

tôi đã quyết định nghiên cứu nội dung đề tài: “Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường THCS Đại Áng–

huyện Thanh Trì–thành phố Hà Nội”làm đề tài luận văn Thạc sĩ Quản

lý Giáo dục của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội nhằm từng bước nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học của nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tại trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường Trung học cơ sở

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Nêu đề xuất được các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học tại trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội và vận dụng các biện pháp một cách đồng bộ thì sẽ nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong dạy học, góp phần nâng cao chất lượng dạy

và học ở trường THCS Đại Áng

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học ở trường THCS

- Nghiên cứu thực trạng quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học ở trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì, thành phố

Hà Nội

- Đề xuất cácbiện pháp quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học ở trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì, thành phố

Hà Nội

6 Phạm vi nghiên cứu

Nội dung:Nghiên cứu các biện pháp quản lý ứng dụng công nghệ

thông tin trong hoạt động dạy học tại trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội

Địa bàn nghiên cứu: Trường THCS Đại Áng, huyện Thanh Trì,

thành phố Hà Nội

Thời gian: Từ năm học 2011 – 2012 đến năm học 2015 – 2016

7 Phương pháp nghiên cứu

Để nghiên cứu đề tài, tác giả dự kiến sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3 Phương pháp bổ trợ

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo,

luận văn được trình bày theo 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học ở trường THCS

Chương 2 Thực trạng quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học ởtrường THCS Đại Áng - Thanh Trì - Hà Nội

Chương 3 Biện pháp quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong

hoạt động dạy học ởtrường THCS Đại Áng - Thanh Trì - Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Trên thế giới các nước có nền giáo dục đang phát triển đều rất chú trọng đến việc ứng dụng CNTT như Mỹ, Australia, Canađa, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore… Để ứng dụng CNTT được như ngày nay các nước đã trải qua rất nhiều các chương trình quốc tế về tin học hóa cũng như ứng dụng CNTT vào các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là ứng dụng vào khoa học công nghệ và giáo dục Họ coi đây là vấn đề then chốt của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, là chìa khóa để xây dựng và phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tăng trưởng nền kinh tế để xây dựng và phát triển nền kinh tế tri thức, hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới Vì vậy, họ đã thu được những thành tựu rất đáng kể trên các

lĩnh vực như: Điện tử, sinh học, y tế, giáo dục…

1.1.1.Trên thế giới

Cộng hòa Pháp: Một chính sách quốc gia đầu tiên mang tên Plan de

Cancul đề xuất vào giữa những năm 60 dưới thời Tổng thống Đờ Gôn (De Gaullé)

Nhật Bản: xây dựng chương trình Quốc gia có tên: “Kế hoạch một

xã hội thông tin – mục tiêu quốc gia đến năm 2000” đã được công bố từ những năm 1972

Tại Philippin: Kế hoạch CNTT Quốc gia (NTTP) của Philippin

công bố năm 1989 xác định một chiến lược chung nhằm đưa CNTT phục vụ việc phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong những năm 90

1.1.2.Ở Việt Nam

Ở Việt Nam cũng đã có chương trình quốc gia về CNTT 2000) và Đề án thực hiện về CNTT tại các cơ quan Đảng (2003-2005)

(1996-ban hành kèm theo Quyết định 47 của Ban Bí thư trung ương Đảng Mặt khác, tại các cơ quan quản lý nhà nước đã có Đề án tin học hoá quản lý hành chính nhà nước (2001-2005) ban hành kèm theo Quyết định số: 112/2001/QĐ - TTg ngày 25/7/2001 của Thủ tướng Chính phủ về giáo dục,

Qua các nghiên cứu các tác giả đều khẳng định ý nghĩa của việc ứng dụng CNTT vào dạy học và vai trò quan trọng của các biện pháp quản

lý Qua đó các tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị với các cấp quản lý như Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT trong việc triển khai một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT vào dạy học tại các trường thuộc phạm vi quản

lý

Từ các phân tích trên, tôi nhận thấy quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học ở trường THCS là một vấn đề cấp thiết nhưng chỉ được nghiên cứu dưới góc độ hẹp Thực tế ở Việt Nam việc đưa CNTT vào quản lý các hoạt động nhà trường nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng còn tồn tại nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu giải quyết Vì thế tôi đã đi sâu nghiên cứu vấn đề này trong phạm vi trường THCS Đại Áng – Thanh Trì – Hà Nội nhằm hy vọng đề xuất được một

số biện pháp quản lý góp phần nâng cao hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học trong trường THCS Đại Áng – Thanh Trì – Hà Nội

1.2.2 Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

Từ những cách định nghĩa trên, chúng tôi hiểu quản lý giáo dục là

sự tác động có kế hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể và đối tượng

quản lý, nhằm huy động các khách thể và đối tượng ấy cùng phối hợp

tham gia vào các hoạt động giáo dục để đạt được mục tiêu đề ra

1.2.3 Trường trung học cơ sở

Điều lệ trường THCS quy định: “Trường THCS là cơ sở giáo dục

ở bậc trung học, bậc học nối tiếp bậc tiểu học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh học vấn THCS có tư cách pháp nhân và có

dấu riêng”

1.2.4 Hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở

Cấp học THCS là cấp học nối tiếp bậc tiểu học, có trách nhiệm hoàn thành việc đào tạo thế hệ học sinh đã qua cấp tiểu học và mầm non Đây là cấp học quan trọng trực tiếp đào tạo nhân cách, kỹ năng cho các

em để các em tiếp tục học lên các bậc học cao hơn nữa Ở cấp học này ngoài việc chuẩn bị cho học sinh những tri thức và kỹ năng về khoa học

xã hội, nhân văn, toán học, khoa học tự nhiên, kỹ thuật để họ tiếp tục được đào tạo ở bậc học tiếp theo, cần phải hình thành và phát triển cho học sinh những hiểu biết về nghề phổ thông cần thiết cho cuộc sống, để học sinh ngoài giờ học có thể phụ giúp gia đinh, lao động sản xuất, xây dựng xã hội và khi có điều kiện tiếp tục học lên Từ nền tảng đó mà phát triển các phẩm chất, năng lực cần thiết đáp ứng nhu cầu xây dựng đất

nước trong giai đoạn mới

Chính vì vậy nên hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm trong bất

cứ loại hình nhà trường nào, dưới góc độ giáo dục học Dạy học là một quá trình toàn vẹn có sự thống nhất giữa hai mặt của các chức năng hoạt động dạy và hoạt động học

1.2.5 Công nghệ thông tin

a) Khái niệm công nghệ:

Theo quan điểm truyền thống: “Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, kỹ thuật, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm”

Theo quan điểm hiện đại: Công nghệ là tổ hợp của bốn thành phần

có tác động qua lại với nhau, cùng thực hiện bất kỳ quá trình sản xuất

Công nghệ thông tin: là thuật ngữ dùng để chỉ các ngành khoa học

và công nghệ liên quan đến thông tin và quá trình xử lý thông tin Như vậy, “CNTT là một hệ thống các phương pháp khoa học, công nghệ, phương tiện, công cụ, bao gồm chủ yếu là các máy tính, mạng truyền thông và hệ thống các kho dữ liệu nhằm tổ chức, lưu trữ, truyền dẫn và khai thác, sử dụng có hiệu quả các thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, xã hội, văn hóa,… của con người”

1.4 Quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở`

1.4.1 Xây dựng kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin

1.4.2 Tổ chức thực hiện ứng kế hoạchứngdụng công nghệ thông tin 1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin 1.4.4 Kiểm tra, đánh giá việc ứng dụng công nghệ thông tin

1.4.5 Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động ứng dụng CNTT 1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở

- Chủ trương, cơ chế chính sách về ứng dụng CNTT trong giáo dục nói chung và dạy học trong trường THCS nói riêng

- Nhân lực và trình độ tin học của đội ngũ cán bộ, giáo viên trong trườngTHCS

Trước hết, một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục ở các nhà trường

chậm đổi mới về tư duy, thiếu sáng tạo, nhạy bén; chưa theo kịp yêu cầu

và sự đòi hỏi ngày càng cao của thực tiễn; chưa coi trọng công tác phát triển và ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học

Thứ hai, một bộ phận giáo viên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi

mới phương pháp dạy học; đội ngũ cán bộ, giáo viên có chuyên môn

về CNTT còn thiếu, tay nghề còn hạn chế; một số ít chưa toàn tâm toàn ý với nghề

Thứ ba, giáo dục cơ sở chịu sức ép lớn về nhu cầu học tập ngày

càng tăng do dân số và trình độ dân trí tăng

Thứ tư, kinh phí đầu tư cho giáo dục còn ít, cơ sở vật chất, máy

tính, mạng máy tính, trang thiết bị dạy học nhìn chung chưa đáp ứng được yêu cầu của việc nâng cao chất lượng

Tiểu kết chương 1

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG THCS ĐẠI ÁNG - THANH TRÌ - HÀ NỘI

2.1 Giới thiệu khái quát về trường THCS Đại Áng - Thanh Trì - Hà Nội

2.1.1 Vài nét về tình hình kinh tế, văn hóa xã hội của địa phương 2.1.2 Khái quát về trường THCS Đại Áng - Thanh Trì - Hà Nội 2.1.3 Thực trạng đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên trường THCS Đại Áng - Thanh Trì - Hà Nội

2.1.4 Thực trạng về học sinh trường THCS Đại Áng - Thanh Trì -

2.2.2 Đối tượng khảo sát

2.2.3 Phương pháp điều tra

Máy chiếu projecto

Kiểm tra, khảo sát học

sinh bằng các bài kiểm tra

2.4 Thực trạng quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học tại trường THCS Đại Áng - Thanh Trì - Hà Nội

2.4.1 Thực trạng việc xây dựng kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin

Bảng 2.5 Đánh giá về công tác xây dựng kế hoạch ứng dụng CNTT

Công tác xây dựng kế hoạch

trang thiết bị và phương

tiện phục vụ cho việc ứng

Bảng 2.6 Đánh giá về công tác tổ chức thực hiện kế hoạch ứng dụng

Mức ý nghĩa (Sig)

1

Công tác chỉ đạo việc

soạn bài giảng có ứng

bồi dưỡng kỹ năng ứng

dụng CNTT cho giáo viên

2.5667 2.8033 968 2.4833 2.4067 475

6

Tổ chức các hoạt động

chuyên đề thảo luận trao

đổi kinh nghiệm về ứng

dụng CNTT

2.8000 2.8067 791 2.7500 2.5833 068

7

Công tác quản lý phương

tiện, thiết bị dạy học hỗ

trợ việc ứng dụng CNTT

vào giảng dạy

3.1833 2.9800 371 2.4100 2.4100 215

2.4.3 Thực trạng việc chỉ đạo thực hiện kế hoạch ứng dụngcông nghệ thông tin

2.4.4 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động ứng dụng CNTT

Bảng 2.7 Bảng công tác tổ chức thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả ứng dụng CNTT (trong đó x,y là điểm đánh giá trung bình, sig là mức

ý nghĩa)

TT Công tác kiểm tra, đánh

giá việc ứng dụng CNTT

vào giảng dạy

Mức độ thực hiện Hiệu quả thực hiện

1

Quy định các tiêu chuẩn

kiểm tra đánh giá việc ứng

dụng CNTT của giáo viên

5 Đánh giá qua các kỳ thi thao

giảng, hội giảng 3.5500 3.5233 914 2.8833 2.9100 317

2.4.5 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗtrợ hoạt động ứng dụng CNTT

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học tại trường THCS Đại Áng - Thanh Trì - Hà Nội 2.5.1 Kết quả đạt được

Trường THCS Đại Áng – Thanh Trì – Hà Nội đã thực sự cố gắng để ứng dụng CNTT vào dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, nhờ

vậy mà trình độ nhận thức của giáo viên được nâng cao, chất lượng học của học của học sinh đã có sự thay đổi rõ nét, với sự đầu tư về CSVC của nhà trường thì đây thực sự là thuận lợi cho việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong trường học Bên cạnh đó lại có đội ngũ CBQL năng động, nhiệt tình có trình độ quản lý là động lực thúc đẩy việc ứng dụng CNTT vào dạy học

Giáo dục THCS của trường có đội ngũ giáo viên đa số đạt ở mức cơ bản trở lên, việc ứng dụng CNTT trong dạy học đã thực hiện ở nhiều tiết học Đây là những điểm mạnh của việc ứng dụng CNTT vào dạy học của trường THCS Đại Áng – Thanh Trì – Hà Nội

2.5.2 Tồn tại và nguyên nhân

Trước hết, Cán bộ quản lý giáo dục ở nhà trường chậm đổi mới về

tư duy, thiếu sáng tạo, nhạy bén; chưa theo kịp yêu cầu và sự đòi hỏi ngày càng cao của thực tiễn; chưa coi trọng công tác phát triển và ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học

Thứ 2: Kiến thức và kỹ năng về CNTT của giáo viên còn hạn chế,

chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo có thể thấy sự sáng tạo đam mê, ứng dụng CNTT ở các giáo viên trẻ nhưng khó có thể thấy ở những giáo viên đã có tuổi thậm chí còn là sự né tránh, làm cho xong Tuy máy tính điện tử có nhiều tiện ích cho việc giảng dạy của giáo viên, nhưng công cụ hiện đại này không thể hỗ trợ và thay thế hoàn toàn cho các phương pháp trực quan khác của người giáo viên Đôi lúc vì là máy móc nên có thể gây ra một số tình huống bất lợi cho tiến trình giảng dạy như: mất điện, máy bị treo, bị vi rút và mỗi khi có sự cố như vậy giáo viên khó có thể hoàn toàn chủđộng điều khiển tiến trình bài giảng theo nhưý muốn

Thứ 3: Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin

còn lúng túng, chưa xác định hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Chính sách, cơ chế quản lý còn nhiều bất cập, chưa tạo được sự đồng bộ trong thực hiện Các phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi