Mục đích nghiên cứu Đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trong việc quản lýchương trình giáo dục mầm non mới ở các trường mầm non trên địa bànQuận Cầu Giấy- Thành phố Hà Nội.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diệnnền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ vàhội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý là khâu then chốt Thựchiện kiểm định giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường vớigia đình và xã hội”
Giáo dục mầm non là cấp học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốcdân Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tìnhcảm, trí tuệ, thẩm mỹ, chuẩn bị tâm thế sẵn sàng cho trẻ vào học lớp Một
Để thực hiện tốt đòi hỏi người Hiệu trưởng mầm non phải có kiến thứckhoa học quản lý trong việc quản lý, chỉ đạo thực hiện chương trình giáodục mầm non, có năng lực tổ chức, phối hợp với gia đình và các tổ chức
xã hội thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non
Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài:
“Quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới ở các trường
mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy- Hà Nội ”
làm đề tài nghiên cứu với hy vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dụcmầm non trên địa bàn thành phố Hà Nội
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trong việc quản lýchương trình giáo dục mầm non mới ở các trường mầm non trên địa bànQuận Cầu Giấy- Thành phố Hà Nội
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Trang 2Hoạt động quản lý của Hiệu trưởng ở một số trường Mầm non.
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới củaHiệu trưởng trường Mầm non
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Đề tài nghiên cứu các biện pháp quản lý thực hiệnchương trình giáo dục mầm non mới của Hiệu trưởng Trường Mầm non
- Về địa bàn: Khảo sát và thử nghiệm đánh giá tại 04 trường mầmnon trên địa bàn Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
-Về đối tượng khảo sát:
+ Cán bộ quản lý (Đại diện Phòng GD&ĐT, Hiệu trưởng, Phó hiệutrưởng, Tổ trưởng chuyên môn), giáo viên và cha mẹ học sinh
- Về thời gian: Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 06/2016
5 Giả thuyết khoa học
Chất lượng GDMN trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố Hà Nộitrong những năm gần đây đã được nâng cao, tuy nhiên với yêu cầu củachương trình GDMN mới hoạt động chuyên môn còn nhiều bất cập so vớiyêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn hiện nay Nếu nghiên cứu vàđánh giá đúng thực trạng quản lý hoạt động chuyên môn ở các trường mầmnon trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội thì có thể đề xuất đượccác biện pháp mang tính khả thi và hiệu quả trong việc quản lý thực hiệnchương trình GGDM mới của Hiệu trưởng góp phần nâng cao chất lượngdạy học và giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN hiện nay
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý thực hiện chương trình ở cáctrường mầm non
Trang 36.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng thực hiện chương trình giáo dụcmầm non mới và quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mớicủa Hiệu trưởng trường Mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố
Hà Nội
6.3 Đề xuất biện pháp và khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thicủa các biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mớicủa người Hiệu trưởng trường mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy thànhphố Hà Nội
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, nội dung chính củaluận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thực hiện chương trình giáo dục
mầm nonmới ở các trường mầm non
Chương 2: Thực trạng quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mới ở các trường mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố HàNội
Chương 3: Biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mới ở các trường mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố HàNội
Trang 4CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON MỚI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Ở nước ta đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về hoạt độngquản lý giáo dục Trong đó quản lý giáo dục mầm non đã được các nhàkhoa học, các nhà quản lý quan tâm nghiên cứu Tuy vậy cho đến naychưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về biện pháp quản lý thực hiệnchương trình giáo dục mầm non mới trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố
Hà Nội
Với vai trò là bậc học nền tảng, đặt tiền đề cho sự hình thành pháttriển nhân cách học sinh, nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượnggiáo dục mầm non đáp ứng được yêu cầu phát triển của sự nghiệp giáodục Do vậy việc tìm ra các biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáodục mầm non mới ở các trường mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấythành phố Hà Nội cần được quan tâm nghiên cứu đặc biệt
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Khái niệm quản lý
Hoạt động quản lý là các tác động có định hướng có chủ đích củachủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý)trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đíchcủa tổ chức
1.2.2 Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tớikhách thể quản lý nhằm đưa ra hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dụcđạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất
Trang 51.2.3 Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường là một phạm vi cụ thể của quản lý hệ thống giáodục Quản lý nhà trường thực chất là quản lý hoạt động giáo dục trên tất cảcác mặt, các khía cạnh liên quan đến hoạt động giáo dục và đào tạo trongphạm vi một nhà trường
1.3 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân và những yêu cầu về chương trình giáo dục mầm non mới
1.3.1 Vị trí, mục tiêu, nhiệm vụ và quyền hạn của trường mầm non
* Vị trí của trường mầm non
Trường mầm non là đơn vị cơ sở của giáo dục mầm non trong hệ thốnggiáo dục quốc dân
* Tính chất trường mầm non:
- Thông qua hoạt động Học mà chơi chơi mà học, nhà trường chămsóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ nhằm hình thành, phát triển nhân cách trẻ
em một cách toàn diện
* Nhiệm vụ và quyền hạn của trường mầm non:
- Tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo chương trìnhchăm sóc, giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
1.3.2 Mục tiêu và nội dung của giáo dục bậc học mầm non
* Mục tiêu giáo dục mầm non
Mục tiêu giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển hài hòa về thếchất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành các yếu tố đầu tiên của nhâncách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp Một
* Yêu cầu về nội dung giáo dục mầm non
Trang 6Phải đảm bảo tính khoa học, tính vừa sức và nguyên tắc đồng tâmphát triển từ dễ đến khó, đảm bảo tính liên thông giữa các độ tuổi, gắn vớicuộc sống và kinh nghiệm của trẻ, chuẩn bị từng bước cho trẻ hòa nhậpvào cuộc sống.
* Yêu cầu về phương pháp giáo dục mầm non
Phương pháp GD phải tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi,khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức đa dạng, đáp ứngnhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm “Học bằng chơi, chơi mà học”
* Yêu cầu đánh giá sự phát triển của trẻ
Đánh giá phải có sự phối hợp nhiều phương pháp, hình thức đánh giá,coi trọng sự tiến bộ của từng trẻ, đánh giá trẻ thường xuyên qua quan sáthoạt động hàng ngày
1.3.3 Chương trình giáo dục mầm non mới ở trường mầm non 1.3.3.1 Khái niệm quản lý Chương trình giáo dục mầm non mới
Chương trình giáo dục:
Chương trình GD là tài liệu để thực hiện mục tiêu giáo dục, quy địnhchuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc của nội dung giáo dục,phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục, cách thức đánhgiá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp, mỗi cấp hoặc trình độđào tạo
Chương trình giáo dục mầm non mới:
Là bản đề cương về kế hoạch hành động sư phạm bao gồm nhữngthành tố cơ bản cấu thành chương trình liên quan chặt chẽ và ảnh hưởnglẫn nhau từ mục tiêu giáo dục đến đánh giá kết quả chăm sóc giáo dục vớicác điều kiện cần và đủ để thực hiện chương trình
Quản lý chương trình giáo dục mầm non mới
Trang 7Quản lý chương trình giáo dục mầm non mới là thực hiện các chứcnăng quản lý như: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giánhằm đảm bảo việc thực hiện chương trình chăm sóc - giáo dục trẻ đúngquy định góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhàtrường.
1.3.3.2 Những yêu cầu của việc thực hiện chương trình GDMN mới
Trẻ được phát triển toàn diện hài hòa; tiếp cận hoạt động nhân cách và
phát triển; giáo dục hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm theo quan điểm đổi mới phương pháp giáo dục.
1.4 Nội dung quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới của Hiệu trưởng trường mầm non
1.4.1 Vai trò, nhiệm vụ của Hiệu trưởng trong quản lý thực hiện chương trình giáo dục ở trường mầm non
Theo Quyết định số 14/2008/BGD&ĐT về việc ban hành Điều lệtrường mầm non quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng.Hiệu trưởng nhà trường, nhà trẻ là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lýcác hoạt động và chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em củanhà trường, nhà trẻ
1.4.2 Nội dung quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới của người Hiệu trưởng trường mầm non:
1.4.2.1 Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới
Kế hoạch quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non là mộtloại kế hoạch trong hoạt động quản lý nhằm thực hiện có hiệu quả mụctiêu hoạt động của cô và trẻ trong việc thực hiện chương trình giáo dụcmầm non mới
Trang 81.4.2.2 Tổ chức việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới
Là thực hiện chức năng quản lý về các hoạt động: thành lập tổ chức,sắp xếp bộ máy, tiếp nhận và phân bổ các nguồn lực, đặc biệt là nhân lực
1.4.2.3 Chỉ đạo việc thực hiên chương trình giáo dục mầm non mới
Để hiện thực hóa các mục tiêu Chức năng chỉ đạo được xác định từviệc điều chỉnh và hướng dẫn các hoạt động nhằm đạt được các mục tiêu
có chất lượng và hiệu quả
1.4.2.4 Quản lý kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chương trình GDMN mới
Bao gồm tất cả các hoạt động mà người quản lý và người thực hiện
đã thực hiện để thu thập thông tin về các hoạt động chuyên môn của nhàtrường Qua đó xác định những gì đã thực hiện được, mức độ thực hiện
và kết quả thực hiện; đồng thời dự báo để điều chỉnh quá trình thực hiện
kế hoạch
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới ở trường mầm non
1.5.1 Yếu tố khách quan
* Chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
Nhằm tạo ra hành lang pháp lý cho các trường mầm non trong việcthực hiện chương trình giáo dục mầm non
* Chế độ chính sách và môi trường làm việc
Sự quan tâm về chế độ chính sách cho đội ngũ CBQL-GVNV củanhà trường và xã hội Tạo môi trường làm việc an toàn bình đẳng và năngđộng, kích thích sự sáng tạo cống hiến của họ
Trang 91.5.2 Yếu tố chủ quan
Hiệu trưởng phải là người chịu trách nhiệm toàn bộ mọi hoạt độngcủa nhà trường do mình quản lý Giáo viên cần có khả năng đánh giá đúngthực chất năng lực của bản thân
Trang 10Kết luận chương 1
Chương 1 của đề tài đã làm rõ một số khái niệm cơ bản, những đặctrưng cơ bản của giáo dục mầm non, khẳng định tầm quan trọng của việcthực hiện chương trình giáo dục mầm non mới Xác định chức năng,nhiệm vụ và quyền hạn của người Hiệu trưởng trong việc quản lý thựchiện chương trình giáo dục mầm non mới đồng thời cũng phân tích nhữngyếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý và tổ chức thực hiện chương trình này
Trang 11CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON MỚI Ở CÁC TRƯỜNG
MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẦU GIẤY THÀNH PHỐ
HÀ NỘI 2.1 Khái quát về tình hình phát triển kinh tế, xã hội của Quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội
2.1.1 Tình hình kinh tế xã hội Quận Cầu Giấy:
Giai đoạn 2011 – 2016, quận Cầu Giấy được ghi nhận với nhiềuthành tựu kinh tế – xã hội nổi bật Giai đoạn này Quận định hướng pháttriển kinh tế theo cơ cấu dịch vụ – công nghiệp – thương mại, đẩy nhanhtốc độ tăng trưởng giá trị ngành kinh tế dịch vụ Sự chuyển dịch đúnghướng đã đem lại sự tăng trưởng khá,nhiều chỉ tiêu đạt và vượt so với chỉtiêu đề ra Trong đó, thương mại dịch vụ với tốc độ tăng bình quân 17,6%/năm, chiếm trên 61% cơ cấu kinh tế của quận với các loại hình dịch vụchất lượng cao như tài chính, ngân hàng, tư vấn, giáo dục, y tế, bưu chính,viễn thông, điện tử, tin học…
2.1.2 Sự nghiệp giáo dục mầm non của Quận Cầu Giấy:
Giáo dục mầm non ở Quận Cầu Giấy hiện đang phát triển khá mạnh,từng bước khẳng định vị thế của mình trong nền giáo dục Thủ đô Theonguồn số liệu thống kê của Phòng giáo dục Quận Cầu Giấy, năm học2015- 2016 cả Quận có 51 trường với khoảng 500 lớp học, thu hút 21.222trẻ trong độ tuổi mầm non đến trường
Trang 122.1.3 Thực trạng về cơ sở vật chất - kỹ thuật trường học
Theo nguồn số liệu thống kê của Phòng giáo dục Quận Cầu Giấy,năm học 2015- 2016 cả Quận có 51 trường với khoảng 500 lớp học, thuhút 21.222 trẻ trong độ tuổi mầm non đến trường Trong đó có 09 trườngmầm non công lập, 03 trường mầm non ngoài công lập đạt trường chuẩnQuốc gia
* Về đội ngũ cán bộ, viên chức:
Tổng số CBQL-GV-NV được đóng BHYT, BHXH là 1.614 người trên tổng
số 2.224 người Như vậy chỉ có 67% CBQL-GV-NV được quan tâm đếnquyền lợi và có chế độ chính sách Còn 610 người lao động tại các cơ sở giáodục mầm non chưa được quan tâm thỏa đáng, chiếm tỉ lệ 33%
Bảng 2.5: Tổng hợp trình độ của đội ngũ CBQL-GV-NV tại các
cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy, thành phố Hà
Nội
STT Cơ sở
giáo dục
Trình độ của CBQL-GV-NV Tin
học
Tỷ lệ
% TH
Ngoại ngữ
Tỷ lệ
% NN
Chuyên môn
Tỷ lệ
% CM
(Nguồn thống kê số liệu năm học 2015 - 2016)
Qua bảng thống kê tổng hợp số liệu ta nhận thấy, trình độ về tin học ngoại ngữ và chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ CBQL-GV-NV tại các cơ
Trang 13sở giáo dục mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy khá cao, thể hiện sự ham học hỏi phục vụ công tác chuyên môn.
Bảng 2.7: Kết quả công tác kiểm tra, đánh giá toàn diện chuyên môn nghiệp vụ CBQL-GVNV của Phòng GD&ĐT Quận
Năm học Tổng số
đã dự giờ
(Nguồn số liệu thống kê PGD Quận Cầu Giây)
Tỉ lệ CBQL-GVNV được đánh giá xếp loại giỏi tăng dần theo từngnăm Đặc biệt không có loại yếu kếm
* Xây dựng xã hội học tập suốt đời
- Công tác xã hội hóa giáo dục được đẩy mạnh Nhận thức của ngườidân về vị trí, vai trò của giáo dục đã có những chuyển biến tích cực
2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng
2.2.1 Mục đích khảo sát
Trang 14Đánh giá thực trạng quản lý thực hiện chương trình GDMN mới cáctrường mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy thành phố Hà Nội của Hiệutrưởng các trường
2.2.2 Đối tượng khảo sát
Đối tượng khảo sát bao gồm: 297 chuyên gia trong đó bao gồm: Cán
bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh của các trường mầm non
2.2.3 Nội dung khảo sát
Đánh giá nhận thức của cán bộ quản lý, GV về tầm quan trọng của quản
lý thực hiện chương trình GDMN mới ở các trường MN trên địa bàn QuậnCầu Giấy Thành phố Hà Nội
2.2.4 Phương pháp khảo sát
- Điều tra sử dụng bảng hỏi
- Phỏng vấn cán bộ quản lý, giáo viên
- Phỏng vấn, sử dụng bảng hỏi để điều tra về mức độ tín nhiệm hàilòng của phụ huynh
2.2.5 Đánh giá kết quả khảo sát
2.3 Thực trạng quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới của người Hiệu trưởng mầm non trên địa bàn Quận Cầu Giấy Thành phố Hà Nội
2.3.1 Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới
Kết quả khảo sát cho thấy mặc dù công tác tổ chức quản lý thực hiệnchương trình GDMN mới của Ban Giám hiệu nhà trường được cán bộ giáoviên nhận thực cao, nhưng mức độ thực hiện chưa thực sự tốt
2.3.2 Thực trạng về lập kế hoạch thực hiện chương trình GDMN mới