Quản lý dạy học môn giáo dục thể chất tại các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố hưng yên, tỉnh hưng yên (tt)

Hiện nay vấn đề chất lượng dạy học môn GDTC ở các trường trung học cơ sở THCS nói chung và tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên nói riêng tuy đã được quan t

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục thể chất (GDTC) kết hợp với các mặt giáo dục khác trở thành một trong những phương tiện trực tiếp nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội Giáo dục thể chất là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu GD&ĐT, nhằm

“Đào tạo thế hệ trẻ để trở thành người lao động mới, phát triển về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức”

đó vừa là mục tiêu, vừa là nhiệm vụ của sự nghiệp giáo dục

Hiện nay vấn đề chất lượng dạy học môn GDTC ở các trường trung học cơ sở (THCS) nói chung và tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên nói riêng tuy đã được quan tâm nhưng chưa thực sự đáp ứng được mục tiêu của sự nghiệp giáo dục đề ra Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này: Việc quản lý các dạy học môn GDTC còn mang nặng tính hình thức và chưa đồng bộ về các biện pháp; việc đầu tư và khai thác trang thiết bị hiện đại phục vụ dạy và học môn GDTC còn hạn chế; tầm quan trọng của môn GDTC trong tương quan với các môn học khác chưa được các nhà trường quan tâm đúng mức Chính vì

vậy việc lựa chọn đề tài: “Quản lý dạy học môn Giáo dục thể chất tại các

trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên”

làm hướng nghiên cứu với mong muốn sẽ góp phần làm sáng tỏ về phương diện lý luận trong khoa học quản lý các dạy học trong các nhà trường THCS nói chung và dạy học môn GDTC nói riêng

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động dạy nói chung và dạy học môn thể dục trong hoạt động giáo dục thể chất tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên nói riêng được các nhà quản lý giáo dục quan tâm, đề xuất một số biện pháp quản lý dạy học môn thể dục tại các trường THCS nhằm nâng cao chất lượng GDTC cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong các nhà trường

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: Dạy học môn thể dục và quản lý dạy học môn

thể dục trong hoạt động GDTC trong các trường THCS

Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý dạy học môn thể dục trong

hoạt động GDTC tại các trường THCS thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý dạy học môn thể dục tại các trường THCS

4.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lí dạy học môn thể dục trong các trường THCS trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên

4.3 Nghiên cứu các biện pháp quản lý dạy học môn thể dục trong các trường THCS thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên

5 Giả thuyết khoa học

Dạy học môn thể dục trong hoạt động GDTC tại 18 trường THCS thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên còn có những khó khăn Nếu thực hiện các biện pháp quản lý một cách khoa học, đồng bộ dựa trên những luận cứ lý thuyết và thực tế xác đáng thì chất lượng dạy học môn thể dục

sẽ từng bước được nâng cao, đáp ứng được mục tiêu đào tạo của các nhà trường trong giai đoạn hiện nay

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu việc quản lý dạy học môn thể dục trong hoạt động GDTC tại 18 trường THCS trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí luận

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ DẠY HỌC MÔN

GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 Sơ lược nghiên cứu vấn đề

Ngày nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế xã hội thì TDTT đóng vai trò vô cùng quan trọng đặc biệt là TDTT trong trường học ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm sâu sắc Vì vậy vấn đề quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trong nhà trường được nhiều nhà khoa học và cán bộ quản lý giáo dục hết sức quan tâm Quản lý tốt hoạt động này còn nhằm giúp cán bộ quản lý giáo dục, thành viên ban giám hiệu và cán bộ phụ trách môn học ở trường THCS thực hiện hiệu quả việc tổ chức và điều hành công việc của mình Vì thế đề tài chọn nghiên

cứu là: “Quản lý dạy học môn Giáo dục thể chất tại các trường trung học

cơ sở trên địa bàn thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên” Kết quả nghiên

cứu của đề tài sẽ góp một phần cơ sở khoa học phát triển giáo dục thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên trong thời kì công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện các chính sách của nhà trường XHCN Việt Nam mà mục tiêu, điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến

1.2.2 Quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đã các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục , đào tạo trong nhà trường Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục,

mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, đối với thế hệ trẻ và đối với từng học sinh

1.2.3 Quản lý hoạt động dạy học

Quản lý dạy học là một hệ thống những tác động có chủ đích, hợp quy luật của CBQL giáo dục tới đối tượng quản lý trong quá trình dạy học thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt được mục tiêu dạy học trong điều kiện môi trường kinh tế - xã hội luôn biến động

1.2.4 Quản lý dạy học ở trường trung học cơ sở

Quản lý dạy học ở trường THCS là hệ thống những tác động có chủ đích, hợp quy luật của nhà quản lý trườngTHCS tới đối tượng quản lý thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt được mục tiêu dạy học bậc THCS

1.2.5 Quản lý hoạt động giáo dục thể chất

“Quản lý GDTC là sự tác động liên tục mang tính mục đích, tính kế hoạch của người quản lý (chủ thể quản lý) lên khách thể quản lý (chương trình, kế hoạch giảng dạy, quá trình dạy học của giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy) nhằm thúc đẩy và nâng cao chất lượng công tác giáo dục thể chất cho học sinh sinh viên theo đúng nguyên lý giáo dục, đúng mục tiêu đào tạo và phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội”

1.3 Nội dung dạy học môn thể dục trong trường THCS

1.3.1 Vị trí, vai trò của môn thể dục trong trường THCS

Phần cơ bản của hoạt động TDTT ở cấp THCS nằm trong cả hệ thống giáo dục và giáo dưỡng thế hệ trẻ, với tư cách là một trong những môn học cần thiết và cơ bản Vì vậy còn có thuật ngữ “TDTT nhà trường”

1.3.2 Mục tiêu, nhiệm vụ môn thể dục trong trường trung học cơ

- Kỹ năng: Thực hiện cơ bản đúng các kỹ năng đội hình đội ngũ, bài thể dục phát triển chung liên hoàn, kỹ thuật chạy nhanh 60m, chạy địa hình

tự nhiên; nhảy xa kiểu “ngồi”; nhảy cao kiểu “bước qua”, một số bài tập

kỹ thuật đá cầu và môn thể thao tự chọn bước đầu có kỹ năng rèn luyện sức khỏe và các biện pháp vệ sinh phòng chống bệnh tật

- Thái độ: Tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội phù hợp với khả năng; có ý thức rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh bảo vệ môi trường

1.3.3 Đặc trưng của môn thể dục trong trường trung học cơ sở

GDTC có tính đặc thù rõ rệt, nó có tính độc lập riêng, song nó lại gắn

bó hữu cơ với các mặt hoạt động, rèn luyện, giáo dục những con người phát triển toàn diện Mác và các lãnh tụ khác của giai cấp vô sản thế giới

đã đánh giá rất cao việc GDTC, đặt GDTC ngang hàng với các mặt giáo dục khác Coi đó là bộ phận không thể thiếu được trong toàn bộ công tác giáo dục Nó còn là một điều kiện sống của con người

1.3.4 Chương trình và nội dung môn thể dục trong trường trung học cơ sở

Chương trình được soạn theo các định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông phù hợp với xu thế phát triển chung ở khu vực và thế giới, phù hợp với điều kiện thực tế của giáo dục trung học ở nước ta trong

thập kỷ đầu của thế kỷ XXI

Những nội dung chính của môn GDTC ở cấp THCS gồm:

- Hệ thống những động tác (vận động) có tính chất phân tích, những bài tập và phương pháp thể dục cơ bản

- Hệ thống những bài tập nhằm bồi dưỡng kỹ năng, cách thức cơ bản

để dùng sức hợp lý khi di chuyển trong không gian (đi, chạy, nhảy, bơi )

- Hệ thống những động tác đối kháng cá nhân hoặc tập thể, phối hợp

sử dụng trong những hình thức hoạt động phức tạp như các trò chơi vận động, các môn bóng

1.3.5 Phương pháp dạy học môn thể dục trong trường trung học

cơ sở

Phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng của quá trình dạy học Đối với học sinh THCS khả năng vận động được phát triển nhanh

1.4 Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn thể dục trong trường Trung học cơ sở

1.4.1 Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn Thể dục

- Quản lý việc thực hiện nội dung giáo dục đạo đức xã hội chủ nghĩa, rèn luyện tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật, xây dựng niềm tin, lối sống trích cực lành mạnh, tinh thần tự giác học tập và rèn luyện thân thể

- Quản lý nội dung kiến thức lý luận cơ bản và phương pháp luyện tập, kỹ năng vận động cụ thể theo mức độ về kiến thức, kĩ năng chuẩn của chương trình giáo dục phổ thông:

- Quản lý xây dựng các tiêu chí đánh giá thể lực dựa trên tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo lứa tuổi THCS

- Quản lý cá hoạt động TDTT nhằm giáo dục óc thẩm mỹ cho học sinh THCS và tạo điều kiện để nâng cao trình độ thể thao trong học sinh THCS

1.4.2 Quản lý chương trình và nội dung dạy học môn Thể dục

- Yêu cầu giáo viên nắm vững chương trình và cụ thể hóa các quy định được thực hiện chương trình

- Bộ môn kiểm tra kế hoạch giảng dạy và thực hiện chương trình của giáo viên

- Đánh giá việc thực hiện tiến độ giảng dạy…

- Giám sát thực hiện chương trình môn GDTC

- Xử lý kịp thời những sai sót, sai phạm về thực hiện nội dung, chương trình môn GDTC

1.4.3 Quản lý thực hiện dạy học môn Thể dục trong trường Trung học cơ sở

- Qui định về việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn GDTC

- Nâng cao nhận thức về nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học môn GDTC

- Tổ chức các hội họp đổi mới phương pháp dạy học môn GDTC

- Bồi dưỡng nâng cao năng lực về phương pháp giảng dạy, kĩ năng

1.5 Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn Thể dục trong trường Trung học cơ sở

 Năng lực quản lý của Hiệu trưởng:

 Chất lượng đội ngũ giáo viên:

Kết luận chương 1

Trong chương I tác giả đã phân tích làm sáng tỏ hệ thống các khái niệm, như: khái niệm về quản lý, dạy học, quản lý dạy học, một số khái niệm cơ bản về dạy học môn Thể dục Đặc biệt, tác giả đã nêu lên các yếu

tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Thể dục trong các trường THCS hiện nay Đó là điều kiện để nghiên cứu thực trạng và đề xuất những biện pháp quản lý dạy học môn Thể dục ở THCS thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên Các biện pháp quản lý quyết định một phần không nhỏ chất lượng của việc dạy học môn học Thể dục và các hoạt động TDTT trong Nhà trường

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC

THỂ CHẤT TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

THÀNH PHỐ HƯNG YÊN, TỈNH HƯNG YÊN

2.1 Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội và giáo dục TP Hưng Yên

Thành phố đã hoàn thành phổ cập tiểu học, Trung học Cơ sở; hiện đang thực hiện phổ cập Trung học Phổ thông; hiện nay trên địa bàn TP Hưng Yên có các trường: Cao đẳng Sư phạm Hưng Yên, Đại học Chu Văn An,Trung cấp Nghệ thuật Hưng Yên, Trung cấp Công nghiệp Hưng Yên, Trung cấp GTVT Hưng Yên

Khái quát về Giáo dục trung học cơ sở

Với 18 trường THCS có số HS lớp 6 là 1612; Lớp 7 là 1382; Lớp 8 là 1359; Lớp 9 là 1387

Đội ngũ CBQL và đội ngũ giáo viên tương đối đồng đều, chính đội ngũ CBQL và giáo viên đồng đều đẫn đến kết quả hoạt động dạy học tốt được thể hiện qua báo cáo tổng kết năm học 2015 - 2016 của PGD TP Hưng Yên

2.2 Thực trạng dạy học môn Giáo dục thể chất tại các trường THCS

Hiện nay thành phố Hưng Yên có 18 trường khối THCS thuộc sự quản lý của Phòng GD&ĐT thành phố Hưng Yên với 100% xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ và phổ cập giáo dục THCS đạt mức độ 2; tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THCS đạt 99,8%; Số học sinh trúng tuyển vào lớp 10 hệ công lập là 944 em, đạt tỷ lệ 72,7% so với số HS tốt nghiệp và đạt 79,3%

so với số học sinh dự thi, trong đó có 211 em trúng tuyển vào trường THPT Chuyên Hưng Yên và trường THPT Chuyên của Bộ GD&ĐT; tỉ lệ học viên tốt nghiệp bổ túc THPT đạt 100%

2.3 Thực trạng quản lý dạy học môn Giáo dục thể chất tại các trường Trung học Cơ sở thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên

* Thực trạng khảo sát:

- CBQL Phòng giáo dục: 04

- Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng: 36

1 Chỉ đạo giáo viên chú ý phát triển

về đạo đức cho học sinh 56 80,1 12 17,1 2 2,8

2 Chỉ đạo giáo viên chú ý phát

triển về trí tuệ cho học sinh 34 48,6 28 40 8 11,4

3 Chỉ đạo giáo viên chú ý phát

triển về thể chất cho học sinh 24 34,3 28 40 18 25,7

4 Chỉ đạo giáo viên chú ý phát

triển về thẩm mĩ cho học sinh 26 37,2 28 40 16 22,8

5 Chỉ đạo giáo viên chú ý phát

triển về nhân cách cho học sinh 25 35,8 31 44,3 14 19,9

6 Chỉ đạo giáo viên chú ý phát

triển toàn diện cho học sinh 23 32,9 30 42,9 17 24,2

Với các tiêu chí đánh giá trên về trí tuệ, thể lực, thẩm mĩ được đánh giá ở mức trung bình Như vậy các trường THCS thành phố Hưng Yên chưa thực sự khai thác được thế mạnh của giáo dục thể thể chất vào rèn luyện, phát triển toàn diện học sinh

2.3.2 Thực trạng quản lý thực hiện chương trình, nội dung dạy học môn Thể dục

Bảng Kết quả đánh giá quản lí thực hiện chương trình Thể dục

Yêu cầu giáo viên năm vững

chương trình và cụ thể hóa các qui

định thực hiện chương trình

25 35 31 45 14 20

2

Bộ môn kiểm tra kế hoạch giảng

dạy và thực hiện chương trình của

giáo viên

30 42,9 37 52,8 3 4,3

3

Đánh giá việc thực hiện tiến độ

giảng dạy đối chiếu với sổ báo

giảng

32 45,7 35 50 3 4,3

4

Giám sát thực hiện chương trình

GDTC đối chiếu kế hoạch cá nhân

GV

25 35,8 38 54,2 7 10

5

Xử lí kịp thời những thiếu sót, sai

phạm về thực hiện nội dung,

chương trình môn GDTC

21 30 30 42,8 19 27,2

Qua bảng số liệu trên cho ta thấy là công tác quản lý nội dung chương trình dạy học môn GDTC chưa được đánh giá cao, tốt Tiêu chí cao nhất là tiêu chí đánh giá việc thực hiện tiến độ giảng dạy đối chiếu với

sổ báo giảng với 45,7% tốt; tiếp đến là tiêu chí Bộ môn kiểm tra kế hoạch giảng dạy và thực hiện chương trình của giáo viên với 42,9% và thấp nhất

là xử lí kịp thời những thiếu sót, sai phạm về thực hiện nội dung, chương trình môn GDTC 30%

2.3.3 Thực trạng quản lý dạy học môn thể dục

Bảng Kết quả đánh giá sử dụng phương pháp dạy học môn thể dục

Cần sáng tạo trong việc áp dụng các

thông tin mới về PPDH nhằm nâng

cao hiệu quả dạy học

37 52,5 31 45 2 2,5

4

GV cần nâng cao vấn đề tự học, tự bồi

dưỡng để đáp ứng yêu cầu đổi mới