PHẦN A: MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Dân tộc ta có truyền thống yêu nước nồng nàn đó là truyền thống quý báo của dân tộc. Khi tổ quốc bị xâm lăng thì truyền thống ấy lại càng sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, vượt qua mọi khó khăn thử thách, nhấn chìm tất cả bè lũ bán nước và bon cướp nước. Sức mạnh đó chính là sự đoàn kết nhất trí một lòng vì mục tiêu chung, lý tưởng chung của dân tộc. Tuy trải qua hàng nghìn năm lịch sử, nhưng sự đoàn kết nhất trí đó vẫn luôn luôn được phát huy trong mỗi giai đoạn cách mạng. Trong thời kỳ cách mạng Việt Nam thành công, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, thì sự đoàn kết thống nhất trong các tổ chức, giữa các tổ chức và mọi tổ chức với nhân dân trong khối đại đoàn kết thống nhất được nâng lên một tầm cao mới. Và nó cũng được đảm bảo bằng một nguyên tắc đoàn kết rất chặt chẻ. Trên cơ sở tiếp thu Chủ nghĩa Mác – Lênin về con đường cách mạng Việt Nam, để rồi Nguyễn Ái Quốc xác định cần phải có một tổ chức lãnh đạo cách mạng. Hồ Chí Minh bắt đầu truyền bá Chủ nghĩa Mác – Lênin và chuẩn bị cho sự ra đời của tổ chức Đảng. Người đã tiếp thu những nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của Chủ nghĩa Mác – Lênin và nguyên tắc đoàn kết tập hợp lực lượng trong khối đại đoàn kết dân tộc, vận dụng trong việc xây dựng các tổ chức Đảng, các tổ chức chính trị xã hội để tập hợp lực lượng cách mạng, xây dựng khối đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng. Đó là một trong những nhân tố quan trọng trong vai trò lãnh đạo của Đảng, nó quyết định sự tồn tại của một Đảng chính trị chân chính cách mạng đặc biệt là vai trò lãnh đạo xuyên suốt cách mạng Việt Nam. Thắng lợi trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ vừa qua có thể khẳng định chính là sự thắng lợi của toàn Đảng, toàn dân và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đồng thời cũng là sự thắng lợi của đoàn kết nhất trí, tự giác một lòng của khối đoàn kết toàn dân trong Mặt trận thống nhất của dân tộc. Một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của nguyên tắc đoàn kết theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước ngày nay, giữ vững nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức và nguyên tắc đoàn kết trên cơ sở đấu tranh và tự phê bình dưới sự lãnh đạo của đảng trong khối đại đoàn kết là một trong những nguyên tắc cần phải được nghiên cứu sâu để góp phần trong việc xây dựng các tổ chức thật sự vững mạnh, tăng cường sự gắn bó với nhân dân để góp phần củng cố và xây dựng khối đại đoàn kết thật sự vững mạnh, góp phần thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Đứng trên quan điểm của người học thấy rằng việc đi nghiên cứu nguyên tắc đoan fkết theo tư tưởng Hồ Chí Minh là rất quan trọng và cần thiết. Nó không những góp phần người học tìm hiểu rõ thêm về tư tưởng Hồ Chí Minh, mà nó còn giúp mỗi người chúng ta hiểu sâu sắc thêm về nguyên tắc đoàn kết đó theo tư tưởng Hồ Chí Minh là như thế nào? để vận dụng xem xét trong thực tế hiện nay ở các cơ quan ban ngành, đoàn thể hay trong tổ chức Đảng và Nhà nước vận dụng như thế nào về nguyên tắc đó. Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu còn nhiều điều chưa được thể hiện một cách cụ thể và toàn toàn diện về nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức và nguyên tắc đoàn kết trên cơ sở đấu tranh và tự phê bình theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Rất các ban đọc giả và quý thầy cô đóng góp để bổ sung và hoàn thiện đề tài tiểu luận tốt hơn.
Trang 1PHẦN A: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Dân tộc ta có truyền thống yêu nước nồng nàn đó là truyền thống quý báocủa dân tộc Khi tổ quốc bị xâm lăng thì truyền thống ấy lại càng sôi nổi, nó kếtthành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, vượt qua mọi khó khăn thử thách, nhấnchìm tất cả bè lũ bán nước và bon cướp nước Sức mạnh đó chính là sự đoàn kếtnhất trí một lòng vì mục tiêu chung, lý tưởng chung của dân tộc Tuy trải qua hàngnghìn năm lịch sử, nhưng sự đoàn kết nhất trí đó vẫn luôn luôn được phát huytrong mỗi giai đoạn cách mạng Trong thời kỳ cách mạng Việt Nam thành công,dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, thì sự đoàn kết thống nhấttrong các tổ chức, giữa các tổ chức và mọi tổ chức với nhân dân trong khối đạiđoàn kết thống nhất được nâng lên một tầm cao mới Và nó cũng được đảm bảobằng một nguyên tắc đoàn kết rất chặt chẻ Trên cơ sở tiếp thu Chủ nghĩa Mác –Lênin về con đường cách mạng Việt Nam, để rồi Nguyễn Ái Quốc xác định cầnphải có một tổ chức lãnh đạo cách mạng Hồ Chí Minh bắt đầu truyền bá Chủnghĩa Mác – Lênin và chuẩn bị cho sự ra đời của tổ chức Đảng Người đã tiếp thunhững nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của Chủ nghĩa Mác – Lênin và nguyêntắc đoàn kết tập hợp lực lượng trong khối đại đoàn kết dân tộc, vận dụng trongviệc xây dựng các tổ chức Đảng, các tổ chức chính trị xã hội để tập hợp lực lượngcách mạng, xây dựng khối đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng
Đó là một trong những nhân tố quan trọng trong vai trò lãnh đạo của Đảng, nóquyết định sự tồn tại của một Đảng chính trị chân chính cách mạng đặc biệt là vaitrò lãnh đạo xuyên suốt cách mạng Việt Nam Thắng lợi trong hai cuộc khángchiến chống Pháp và Mỹ vừa qua có thể khẳng định chính là sự thắng lợi của toànĐảng, toàn dân và tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời cũng là sự thắng lợi của đoànkết nhất trí, tự giác một lòng của khối đoàn kết toàn dân trong Mặt trận thống nhấtcủa dân tộc Một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của nguyên tắc đoàn kết theo tư
Trang 2tưởng Hồ Chí Minh Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước ngày nay, giữvững nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức và nguyên tắc đoàn kết trên cơ sở đấutranh và tự phê bình dưới sự lãnh đạo của đảng trong khối đại đoàn kết là mộttrong những nguyên tắc cần phải được nghiên cứu sâu để góp phần trong việc xâydựng các tổ chức thật sự vững mạnh, tăng cường sự gắn bó với nhân dân để gópphần củng cố và xây dựng khối đại đoàn kết thật sự vững mạnh, góp phần thắng lợitrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Đứng trên quan điểm của người học thấy rằng việc đi nghiên cứu nguyên tắcđoan fkết theo tư tưởng Hồ Chí Minh là rất quan trọng và cần thiết Nó khôngnhững góp phần người học tìm hiểu rõ thêm về tư tưởng Hồ Chí Minh, mà nó còngiúp mỗi người chúng ta hiểu sâu sắc thêm về nguyên tắc đoàn kết đó theo tưtưởng Hồ Chí Minh là như thế nào? để vận dụng xem xét trong thực tế hiện nay ởcác cơ quan ban ngành, đoàn thể hay trong tổ chức Đảng và Nhà nước vận dụngnhư thế nào về nguyên tắc đó Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu còn nhiềuđiều chưa được thể hiện một cách cụ thể và toàn toàn diện về nguyên tắc đoàn kết
tự giác có tổ chức và nguyên tắc đoàn kết trên cơ sở đấu tranh và tự phê bình theo
tư tưởng Hồ Chí Minh Rất các ban đọc giả và quý thầy cô đóng góp để bổ sung vàhoàn thiện đề tài tiểu luận tốt hơn
2 Đối tượng nghiên cứu:
Nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức và nguyên tắc đoàn kết trên cơ sởđấu tranh và tự phê bình trong tư tưởng Hồ Chí Minh
3 Phương pháp và phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi: Tập trung phân tích những nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức
và nguyên tắc đoàn kết trên cơ sở đấu tranh và tự phê bình trong tư tưởng Hồ ChíMinh chủ yếu nói về khối đoàn kết dân tộc
Phương pháp: Sử dụng nhiều phương pháp nhưng chủ yếu là phương phápluận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, phương pháp lịch sử, phân tích và xử lý thôngtin
Trang 3PHẦN B: NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận:
Chủ nghĩa duy vật lịch sử khẳng định vai trò của quần chúng nhân dân làchủ thể sáng tạo ra lịch sử Bởi vì mọi lý tưởng giải phóng xã hội, giải phóng conngười chỉ được chứng minh thông qua sự tiếp thu và hoạt động của quần chúngnhân dân Hơn nữa tư tưởng tự nó không làm biến đổi xã hội mà phải thông quahành động cách mạng, hoạt động thực tiễn của quần chúng nhân dân, để biến lýtưởng ước mơ thành hiện thực trong xã hội
Vai trò quyết định lịch sử của quần chúng nhân dân được biểu hiện ở ba nộidung:
- Quần chúng nhân dân là lực lượng sản xuất cơ bản của xã hội, trực tiếp sảnxuất ra của cải vật chất, là cơ sở tồn tại và phát triển của xã hội Lực lượng sảnxuất cơ bản đó là đông đảo quần chúng nhân dân lao động chân tay và lao động tríóc
- Quần chúng nhân dân là động lực cơ bản của mọi cuộc cách mạng xã hội.Lịch sử chứng minh rằng không có cuộc chuyển biến cách mạng nào mà không làhoạt động đông đảo của quần chúng nhân dân Họ là lực lượng cơ bản của cáchmạng, đóng vai trò quyết định thắng lợi của mọi cuộc cách mạng Trong cuộc cáchmạng làm chuyển biến xã hội từ hình thái kinh tế xã hội này sang hình thái kinh tế
xã hội khác, nhân dân lao động là lực lượng tham gia đông đảo Cách mạng làngày hội của quần chúng, là sự nghiệp của quần chúng Bởi vậy nhân dân lao động
là chủ thể của các quá trình kinh tế - xã hội, chính trị đóng vai trò là động lực cơbản của mọi cuộc cách mạng xã hội
- Quần chúng nhân dân là người sáng tạo ra những giá trị văn hoá tinh thần.Quần chúng nhân dân đóng vai trò to lớn trong sự phát triển của khoa học côngnghệ, y học, quân sự, kinh tế, chính trị, đạo đức Nhân dân vừa là cội nguồn vừa
Trang 4là điều kiện để thúc đẩy sự phát triển văn hoá tinh thần của các dân tộc trong mọithời đại Hoạt động của quần chúng nhân dân từ trong thực tiễn là nguồn cảm hứng
vô tận cho mọi sáng tạo tinh thần trong đời sống xã hội
Tóm lại, xét từ kinh tế, chính trị, từ hoạt động vật chất đến hoạt động tinhthần, quần chúng nhân dân luôn luôn đóng vai trò quyết định lịch sử
Từ những vai trò đó các nhà lý luận Macxit đề cao vai trò tập hợp quầnchúng trở thành lực lượng cách mạng Cụ thể trên những nguyên tắc đảm bảo ýthức tổ chức và tinh thần tự giác trong khối đại đoàn kết rộng rãi
Sau đại hội lần thứ II (17/7/1903), cuộc đấu tranh trong nội bộ Đảng càngngày càng quyết liệt hơn Bọn Mensêvich tìm đủ mọi cách để phá hoại những nghịquyết của Đại hội II và để chiếm các cơ quan trung tâm của Đảng Bọn Mensêvichlén lút lập ra một tổ chức bè phái chống Đảng tách ra khỏi Đảng Đứng đầu làMáctôp, Tơrôtxki và Axentốt Chúng tuyên truyền ráo riết phá hoại, làm cho côngcuộc tổ chức mọi mất hẳn tính cách chặt chẽ của nó Như thế là phá hoại tính kỷluật của Đảng và chất lượng Đảng, vừa là tăng bốc chủ nghĩa các nhân, trí thức,vừa lại xác nhận tinh thần vô kỷ luật, vô chính phủ Rõ ràng bọn chúng đã kéoĐảng dật lùi trở lại với lối phê phán về tổ chức, với tinh thần cô độc từng nhómnhỏ, với cách làm việc thủ công nghiệp
Lênin khẳng định phải đập tan bọn Mensêvích một vố có tính chất quyếtđịnh, chính Lênin đã thực hành trong tác phẩm “Một bước tiến, hai bước lùi” xuấtbản vào tháng 5/1904 Đó là những nguyên tắc căn bản để xây dựng tổ chức.Trong đó có một số nguyên tắc quan trọng như: đàon kết trong đảng và với toànthể quần chúng nhân dân lao động:
- Đảng Mácxit là một bộ phận của giai cấp công nhân, nó là một biệt đội củagiai cấp ấy, nhưng trong giai cấp công nhân có nhiều biệt đội, cho nên mỗi biệtđội của giai cấp công nhân không thể gọi là đảng của giai cấp công nhân được.Đảng không giống với các biệt đội khác của giai cấp công nhân, trước hết vì đảng
Trang 5không phải là một biệt đội thường, mà là đội tiền phong, một biệt đội có ý thức,một biệt đội macxit của giai cấp công nhân Nó được vũ trang bằng sự hiểu biếtnhững quy luật về đấu tranh giai cấp, và do đó có khả năng dìu dắt giai cấp côngnhân và lãnh đạo họ trong cuộc đấu tranh giai cấp Bởi thế không nên lẫn lộn Đảngvới giai cấp công nhân, cũng như không nên lẫn lộn với bộ phận toàn khối.
Lênin viết: “Chúng ta là Đảng của giai cấp, và vì thế, hầu hết cả giai cấp
(trong lúc chiến tranh, nội chiến chẳng hạn thì nhất thiết toàn thể giai cấp) phải hành động dưới chỉ đạo của Đảng ta, phải cố hết sức ghép chặt hàng ngũ chung quanh đảng”1
- Đảng không những là đội tiền phong giác ngộ của giai cấp công nhân, màcòn là một bộ phận có tổ chức kỷ luật riêng cua giai cấp công nhân bắt buộc tất cảcác đảng viên phải tuân theo Bởi thế mỗi đảng viên nhất định phải gia nhập mộttrong những tổ chức của Đảng Khi nào hết thảy các đảng viên đều được tổ chứcvào trong một địa vị chung thống nhất, đoàn kết chặt chẽ bằng sự thống nhất ý chí,hành động, thống nhất kỷ kuật, khi ấy đảng mới có thể lãnh đạo một cách thực tếcuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và lực lượng của giai cấp đó đi đến mụcđích được
Lênin viết: “Khi tôi nói Đảng không phải là một tổng số (không phải một
tổng số thường về số học mà là một tổng hợp) các tổ chức, ấy là tôi diễn đạt một cách hết sức rõ ràng và chính xác rằng, tôi muốn, tôi yêu cầu Đảng , đã là đội tiên phong của giai cấp, thì phải là một cái gì được tổ chức hơn yêu cầu Đảng chỉ được thu hẹp những phần tử nào chịu thừa nhận sự tổ chức trên một mức tối thiểu.”2
1 Lênin tập VI tiếng Nga, tr 205 - 206
2 Sđd, tr 203
Trang 6Lênin cũng cho rằng: giai cấp vô sản không sợ tổ chức, không sợ kỷ luật
- Trong mọi tổ chức của giai cấp công nhân, thì Đảng không phải là một tổchức giản đơn mà là một hình thức tổ chức cao nhất có nhiệm vụ lãnh đạo hết thảycác tổ chức khác của giai cấp công nhân Đảng là hình thức tổ chức tối cao, baogồm những người ưu tú của giai cấp, được vũ trang bằng một lý luận tiên tiến,bằng sự hiểu biết những quy luật về đấu tranh giai cấp, kinh nghiệm về công cuộcvận động cách mạng, nên có đủ khả năng để lãnh đạo – và có nhiệm vụ lãnh đạohết thảy các tổ chức khác của giai cấp công nhân, vì không có tổ chức vững vànglãnh đạo thì không có phong trào cách mạng” và “Trong cuộc đấu tranh giànhchính quyền, vô sản không có khí giới nào khác hơn là sự tổ chức”1
- Đảng là sự hiện thân liện lạc giữa đội tiên phong của giai cấp công nhân vàđông đảo quần chúng của giai cấp ấy Đảng sẽ là bộ phận tiên tiến ưu tú nhất vàđược tổ chức hoàn hảo nhất Nếu không được liện lạc ấy không tăng bội thêm,hoặc không được vững chắc thêm thì Đảng sẽ không sao tồn tại và phát triển được
“Chỉ trông chờ vào bàn tay của những người cộng sản để xây dựng xã hội cộng sản Đó là một tư tưởng hết sức ngây thơ Những người cộng sản chỉ là một giọt nước trong đại dương nhân dân và họ chỉ giành được thắng lợi trong trường hợp dẫn dắt quần chúng công nhân, nông dân và toàn thể nhân dân lao động đi theo mình và thực hiện mục đích đã đề ra” Lênin cho rằng một đảng chỉ biết có mình,
xa rời quần chúng và mất hẳn liên lạc, hoặc lỏng lẻo với giai cấp mình, đảng ấy sẽmất tính nhiệm và mất hết hậu thuẩn của quần chúng, do đấy sẽ không tránh khỏi
nạn diệt vong “Muốn thành một Đảng xã hội dân chủ, phải cầm chắc cho được sự
ủng hộ của chính giai cấp mình.”2
- Đảng phải được tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ chỉ có một điều
lệ duy nhất, có một kỷ luật duy nhất, một cơ quan chỉ đạo thống nhất do đại hộicủa đảng đại diện, hoặc giữa các kỳ đại hội thì do Ban Chấp hành Trung ương
1 Sđd tr 328
2 Sđd tr 208
Trang 7đảng đại diện Thiểu số phải phục tùng đa số, các tổ chức phải phục tùng Trungương, các tổ chức cấp dưới phải phục tùng các tổ chức cấp trên Đảng của giai cấpcông nhân không có các điều kiện ấy, không thể gọi là đảng chân chính cách mạngđược, và do đó không thể làm trong nhiệm vụ của nó là lãnh dạo giai cấp được.Mặt khác trong tổ chức cũng phải có dân chủ Nếu trong Đảng không có dân chủthì sẽ có nguy cơ thoái hoá thành một tổ chức quan liêu.
Lênin viết: “Trước kia đảng của ta không phải là một khối tổ chức hẳn hoi
mà chỉ một số các cá nhân riêng biệt, và do đấy, giữa các nhóm không thể có mối quan hệ nào khác, ngoài sự tác động về tư tưởng Ngày nay chúng ta đã trở thành một đảng có tổ chức, như thế nghĩa là chúng ta đã tạo nên một quyền lực đã biến cái uy tín của tư tưởng thành uy tín của quyền lực, đã đem cấp dưới của đảng phụ thuộc vào cấp trên”1
Muốn giữ vững sự thống nhất hàng ngũ, trong hoạt động thực tiễn, Đảngphải áp dụng một kỷ luật vô sản thống nhất, cùng đều bắt buộc đối với tất thẩyđảng viên đối với các lãnh tụ cũng như đối với đảng viên thường
Bởi thế trong đảng không được có sự phân chia thành hạng “đảng viênthượng lưu” không phải tuân theo kỷ luật và hạng “không phải đảng viên thượnglưu” bắt buộc phải tuân thủ kỷ luật Trái lại nếu có sự phân chia như thế trongđảng, thì không sao giữ cho Đảng được nguyên vẹn toàn khối và cũng không saogiữ được sự thống nhất trong đảng Lênin cho rằng sự thống nhất tư tưởng vô sảncũng chưa đủ để đảm bảo cho thắng lợi, rằng muốn chiến thắng, cần phải củng cốvững chắc sự thống nhất tư tưởng bằng sự thống nhất vật chất về tổ chức của vôsản Chỉ có điều kiện như thế giai cấp vô sản mới trở thành một lực lượng vô địchđược
“Trong cuộc đấu tranh cướp chính quyền giai cấp vô sản không có vũ khínào khác hơn là sự tổ chức
1 Sđd tr 291
Trang 8Giai cấp vô sản tuy bị sự thống trị cạnh tranh vô chính phủ trong thế giới tưsản chia rẽ, tuy phải vất vả lao khổ để làm tôi tớ cho tư bản, luôn luôn bị đàyxuống tận đáy của sự bần cùng hoàn toàn của sự thất học, của sự hao mòn mà vẫn
có thể trở thành - tất nhiên phải trở thành một lực lượng vô địch chính, chỉ nhờmột lẽ là sự thống nhất tư tưởng của họ dựa trên nguyên tắc Chủ nghĩa Mác đãđược củng có vững chắc bằng sự thống nhất vật chất về tổ chức, sự thống nhất vậtchất đã tập hợp được hành triệu người lao động lập thành đội quân của giai cấpcông nhân”1
- Đảng phải tự đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, Lênin coi tự phê bình vàphê bình là tiêu chuẩn quan trọng của Đảng chân chính cách mạng Chỉ có sựthông qua tự phê bình và phê bình thường xuyên mới làm nhiệm vụ cho Đảng làmột khối thống nhất cả về chính trị, tổ chức, thì đảng mới vững mạnh Thì đó cũng
là tiêu chuẩn đảm bảo vai trò lãnh dạo của đảng đối với xã hội Quan điểm này có
ý nghĩa quyết định như là quy luật phát triển đảng Tự phê bình và phê bình rất cầnthiết cho đảng cầm quyền, làm cho đảng viên tránh khỏi sai lầm khuyết điểm thìphải thường xuyên tự phê bình và phê bình
“Thái độ của một chính đảng trước những sai lầm của mình là một trongnhững mâu thuẩn quan trọng nhất và chắc chắn nhất để xem xét đảng ấy cónghiêm túc không và có thật sự làm tròn nghĩa vụ đối với gia cấp mình và với quầnchúng lao động không Công khai thừa nhận sai lầm, phân tích những hoàn cảnh
đẻ ra sai lầm, đó là dấu hiệu của một chính đảng nghiêm túc Đó đảng làm trònnghĩa vụ của mình
Đối với người đảng viên, trước những sai lầm của mình cần phải thực hiệnnghiêm túc tự phê bình “Người thông minh không phải là không phạm sai lầm.Người nào phạm sai lầm mà biết sửa chữa là người thông minh” Nếu có sai lầm
mà cứ giữ mãi sai lầm thì từ một sai lầm nhỏ có thể làm cho nó trở thành một sailầm lớn ghê ghớm
1 Sđd tr 328
Trang 9II Nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức:
1 Tầm quan trọng của nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức:
Đối với Hồ Chí Minh thì nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức là hết sứcquan trọng Trong quá trình chống giặc ngoại xâm, xây dựng đất nước, chống mọi
sự đồng hoá của ngoại bang, bảo tồn nền văn hoá dân tộc, đã hun đúc cho dân tộc
ta truyền thống yêu nước, tinh thần nhân ái, đoàn kết, kiên cường bất khuất, tự lực
tự cường sáng tạo
Trong giai đoạn từ giữa những năm 40 của thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XXthì chủ nghĩa tư bản đã phát triển mạnh mẽ đem lại sự phát triển to lớn về lựclượng sản xuất, thúc đẩy tiến bộ xã hội phát triển Song nó vẫn bộc lộ những mâuthuẩn và hạn chế vốn có của nó Trong những mâu thuẩn đó thì mâu thuẩn giữa vôsản và tư sản càng trở nêm gay gắt dẫn tới xung đột giai cấp Cuộc đấu tranh giaicấp của giai cấp vô sản từ đấu tranh tự phát sang đấu tranh tự giác Đánh dấu giaicấp công nhân bước lên vũ đài chính trị, họ được tổ chức trên tinh thần tự giác vì
nó có chung mục tiêu lý tưởng và họ đều được trang bị vũ khí lý luận Mác – Lênin
Đến giữa thế kỷ XIX đế quốc Pháp tiến hành xâm lược nước ta, nhiều cuộckhởi nghĩa nổ ra của nhân dân ta và nhiều bậc sĩ phu yêu nước những đều thất bại
Từ những bài học kinh nghiệm thất bại đó rút ra: Cuộc đấu tranh của họ chưa cóđường lối đúng dắn và chưa có một tổ chức chặt chẽ trang bị lý luận khoa học cáchmạng tiên tiến nhất Nên cuộc đấu tranh của họ mang tính tự phát chỉ đáp ứng nhucầu lưọi ích giản đơn nhằm thoả mãn cho một số người, hay những nhóm ngườinhất định nào đó
Ngay từ khi Đảng ta ra đời trước đó Nguyễn Ái Quốc đã tích cực tuyêntruyền chủ nghĩa Mác – Lênin vào trong nước, chuẩn bị đầy đủ về mặt tư tưởng, tổchức, chính trị như Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên để giác ngộ tinh thầncách mạng của quần chúng để phát huy tính tự giác của họ, là tự nguyện tham giavào trong tổ chức Khi đó chúng ta sẽ có một khối đoàn kết thống nhất vững chắc
Trang 10Trong Điều lệ tạm thời của Hội liên hiệp công nhân quốc tế, Mác – Ăngghen cũng
từng khẳng định: “Sự thành công của phong trào công nhân trong mỗi nước chỉ
có thể được đảm bảo bằng sức mạnh của sự thống nhất và tổ chức.”1
Khi mỗi người trong tổ chức có tính tự giác thì lúc đó ý chí thống nhất, hànhđộng thống nhất và tổ chức thống nhất, khi đó thật sự trong sạch vững mạnh Vì nóphát huy hết tiềm lực vật chất và tinh thần Lênin đặc biệt quan tâm tới việc xây dựngkhối đại đoàn kết toàn dân thống nhất vững chắc trong tổ chức Đảng lãnh đạo Ông
cho rằng: “Sự đoàn kết thống nhất trong đảng bắt nguồn từ bản chất của giai cấp
công nhân và đó là nguồn sức mạnh vô địch và rất vô tận của Đảng.”2
Người coi mục tiêu của xây dựng và củng cố đảng là nhằm xây dựng khốiđoàn kết thống nhất trong tổ chức đảng là rất quan trọng Nội bộ càng tự giác đoànkết, càng ít dao động thì ảnh hưởng của tổ chức đối với quần chúng càng rộng lớn
Lênin cũng từng khẳng định: “Một điều rất rõ ràng là trong một nước thực hiện
chuyên chính vô sản, thì một sự chia rẽ trong nội bộ giai cấp vô sản hoặc đảng giai cấp vô sản với quần chúng vô sản, không phải chỉ là nguy hiểm mà còn là cực
kỳ nguy hiểm, nhất là nếu trong nước đó, giai cấp vô sản lại chỉ là thiểu số nhỏ bé trong dân cư”3 Từ đó ta thấy tầm quan trọng của tính đoàn kết tự giác trong tổ
chức, đó là thu hút đông đảo lực lượng cách mạng tham gia
Đảng ta luôn luôn coi sự đoàn kết thống nhất là sinh mệnh của đảng, là vấn
đề sống còn của cách mạng, là cơ sở để thống nhất giai cấp, là điều kiện để đoànkết toàn dân và đưa cách mạng đến thắng lợi Như Bác Hồ đã từng nói phải giữ gìn
sự đoàn kết thống nhất như giữ gìn con ngươi trong mắt mình
Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình Hồ Chí Minh luôn đặc biệt chútrọng giáo dục cho đội ngũ cán bộ, đảng viên ý thức tự giác xây dựng và sự đoàn
1 Mác – Ănggen toàn tập, Nxb CTQG HN 1993, tập 16, tr 705
2 Lênin toàn tập, Nxb tiến bộ Maxcowa 1978, tập 2, tr 107 - 108
3 Sđd tập 42, tr 336
Trang 11kết thống nhất Người là hiện thân của sự đoàn kết thóng nhất trong toàn đảng,
toàn dân Người day: “Đoàn kết là sức mạnh là then chốt của thành công”1
Trong điều kiện đời sống xã hội gặp nhiều khó khăn phức tạp, khi cáchmạng chuyển giai đoạn thì vấn đề đoàn kết tự giác là một trong những biện pháp
để khắc phục, vượt qua những khó khăn ấy Bác cũng từng khẳng định: “Sữa cái
xã hội cũ đã mấy nghìn năm làm xã hội mới ấy là rất khó Nhưng biết cách làm,biết đồng tâm hiệp lực mà làm thì chắc làm được, thế thì không khó Khó dể cũngtại mình, mình quyết chí thì làm được.”2
Vì vậy trong những lúc “ngàn cân treo sợi tóc” của cách mạng Việt Nam thì
Đảng ta đã vận dụng khối đại đoàn kết dân tộc một lòng tự nguyện ra sức vì đấtnước đã giúp nước ta vượt qua những khó khăn và thử thách lớn lao ấy
Tóm lại: Nguyên tắc đoàn kết tự giác có tổ chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh
có tầm quan trọng trong mọi tổ chức và đối với mọi tầng lớp nhân dân vì nó tránhtình trạng chia rẻ bè phái, đồng thời giúp cho mỗi cán bộ đảng viên cảnh giác và đềcao trách nhiệm, xiết chặt hàng ngũ để giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong khốiđại đoàn kết dân tôc
2 Đoàn kết tự giác có tổ chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh:
Hồ Chí Minh khẳng định vai trò quan trọng của đại đoàn kết đối với sựnghiệp cách mạng Việt Nam:
“Đoàn kết làm ra sức mạnh” 3
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công” 4
1 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG HN 1996, tập 11, tr 154
2 Hồ Chí Minh tuyển tập, Nxb Sự thật, HN 1980, tập 1, tr 239
3 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, HN 1996, Tập 1, tr 447
4 Sđd, tập 10, tr 607
Trang 12Là một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam một chiến lược cách mạng - chiến lược huy động, tập hợp mọi lực lượng có thể tậphợp được, hình thành sức mạnh to lớn của đoàn kết dân tộc trong đấu tranh với kẻthù dân tộc, giai cấp.
-Tuân thủ và vận dụng những nguyên tắc có tổ chức sinh hoạt của một đảngchân chính cách mạng theo Chủ nghĩa Mác – Lênin vào trong việc xây dựng tổ chứcĐảng ở Việt Nam Trong suốt thời gian cầm quyền lãnh đạo cách mạng giành chínhquyền và thời kỳ Đảng cầm quyền Hồ Chí Minh chú ý đến các vấn đề đoàn kếtmang tính tự giác trong tổ chức, nhất là trong công việc, từng cán bộ, đảng viêntrong các cơ quan tổ chức của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể phải nghiêm chỉnhchấp hành với tinh thần tự giác, nhưng phải có tính tổ chức kỷ luật chặt chẽ Xuấtphát từ những nguyên tắc về xây dựng tổ chức của Chủ nghĩa Mác – Lênin về xâydựng các tổ chức, đặc biệt là xây dựng tổ chức Đảng để thực hiện vai trò lãnh đạotập hợp khối đại đoàn kết dân tộc thì Hồ Chí Minh rất chú ý và quan tâm Tuy nhiêntuỳ hoàn cảnh và điều kiện của mỗi quốc gia và điều kiện cụ thể mà Hồ Chí Minh đãvận dụng và phát huy một cách sáng tạo vào hoàn cảnh và điều kiện của Việt Nam.Nhằm để phát huy tinh thần chủ động tích cực sáng tạo của tất cả cán bộ, đảng viên
và sức mạnh của nhân dân trên tinh thần cả nước đồng lòng đồng tâm
“Dân ta có một chữ đồng
Đồng tâm, đồng sức, đồng lòng, đồng minh”
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh tự giác không có nghĩa là tự giác vô tổ chức, tựtheo ý mình làm, tự giác theo Người là nhằm phát huy trí tuệ của toàn bộ con ngờiViệt Nam, khi đã vào tổ chức thì tinh thần ấy vẫn được phát huy với dân chủ cao độ,nhưng phải có tổ chức, có kỷ cương, kỷ luật Đối với Người, kỷ luật trong tổ chức làrất quan trọng nhưng không phải bắt buộc mà là mang tính tự nguyện, như trong tổ
chức đảng kỷ luật từ tính chất của Đảng là tổ chức tự nguyện nên: “kỷ luật này là
Trang 13do lòng tự giác của Đảng viên về nhiệm vụ của họ đối với đảng”1, “Mỗi đảng viên
cần phải làm kiểu mẫu phục tùng kỷ luật chẳng những kỷ luật của Đảng mà cả kỷ luật của các đoàn thể nhân dân và của cơ quan chính quyền cách mạng”2 Có nhưvậy mới đảm bảo “tư tưởng thống nhất, hành động thống nhất” Nếu không có tưtưởng thống nhất, hành động thống nhất thì ý chí sẽ lung lai, kỷ luật trở nên lỏnglẻo, sự đoàn kết bị buông lỏng dẫn đến sức mạnh tất nhiên sẽ yếu Vì vậy trong côngtác tổ chức thì chúng ta nên tôn trọng nguyên tắc, đưa ra ngoài những kẻ phản bội,
hủ bại, những kẻ mang nặng chủ nghĩa cá nhân, công thần, thiếu trách nhiệm làmtrái tiêu chuẩn, phẩm chất của người cán bộ nói chung và của đảng viên
Nguyên tắc tổ chức của Hồ Chí Minh không tập trung vào trong việc xâydựng đảng, mà nó còn mang tính rộng rãi vì trong tư tưởng của người luôn quantâm đến vấn đề đoàn kết là vấn đề chiến lược của cách mạng Việt nam Ngoài tổchức Đảng thì các đoàn thể là tổ chức gần dân nhất và dể tập hợp nhân dân nhất,luôn nắm bắt những thông tin một cách chính xác từ nhân dân Nên việc đoàn kếtdân tộc trong mặt trận thống nhất dưới sự lãnh đạo của đảng là vấn đề chiến lượccủa cách mạng vì nhằm mục đích để phục vụ cho nhân dân, cho Tổ quốc Ở nước
ta gồm 54 dân tộc anh em cùng nhau làm ăn sinh sống từ lâu đời, việc xây dựng,duy trì, củng cố khối đại đoàn kết trong cách mạng xã hội chủ nghĩa sẽ góp phầngiải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc: “Phải đoàn kết toàn dân, đoàn kếttrong Đảng và ngoài Đảng, đoàn kết lương giáo, v.v Đoàn kết chặt chẽ để thiđua tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm, thi đua xây dựng chủ nghĩa xã hội.”3
Hồ Chí Minh thể hiện tinh thần trước sau một lòng: “Đồng bào các dân tộc,không biệt lớn nhỏ, phải thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, phải đoàn kết chặt chẽ nhưanh em một nhà, để cùng nhau xây dựng tổ quốc chung, xây dựng chủ nghĩa xãhội, làm cho tất cả các dân tộc được hạnh phúc ấm no”
1 Sđd, Tập 5, tr 250
2 Sđd, Tập 6, tr 167
3 Hồ Chí Minh toàn tập NXBCTQG, H.2000, tập 9, tr.530.