LIÊN MINH CHÂU âu EU

Những thể chế chính trị quan trọng của Liên minh châu âu bao gồm Ủy ban châu âu, Nghị viện châu âu Hội đồng Liên minh châu âu, Tòa án công lý liên minh châu âu và Ngân hàng trung ương ch

LIÊN MINH CHÂU ÂU EU

1. Giới thiệu

EU có tên đầy đủ là Liên minh châu âu hay Liên hiệp châu âu (European Union) Là liên minh kinh tế chính trị bao gồm 28 quốc gia thành viên thuộc Châu Âu

Liên minh châu âu được thành lập bởi Hiệp ước Maastricht vào ngày 1 tháng 11 năm

1993 dựa trên cộng đồng châu Âu (EC) Với hơn 500 triệu dân, Liên minh châu âu chiếm khoảng 22% (16,2 nghìn tỷ đô la Mỹ năm 2015) GDP danh nghĩa và khoảng 17% (19,2 nghìn tỷ đô la Mỹ năm 2015) GDP sức mua tương đương của thế giới (PPP)

Liên minh châu âu đã phát triển thị trường chung thông qua hệ thống luật pháp tiêu chuẩn

áp dụng cho tất cả các nước thành viên nhằm đảm bảo sự lưu thông tự do của con người, hàng hóa, dịch vụ và vốn

EU duy trì các chính sách chung về thương mại, nông nghiệp, ngư nghiệp và phát triển địa phương 17 nước thành viên đã chấp nhận đồng tiền chung (đồng Euro), tạo nên khu vực đồng Euro Liên minh châu âu đã phát triển vai trò nhất định trong chính sách đối ngoại, có đại diện trong Tổ chức

Là tổ chức quốc tế, Liên minh châu âu hoạt động thông qua hệ thống chính trị siêu quốc gia và liên chính phủ hỗn hợp Những thể chế chính trị quan trọng của Liên minh châu âu bao gồm Ủy ban châu âu, Nghị viện châu âu Hội đồng Liên minh châu âu, Tòa án công lý liên minh châu âu và Ngân hàng trung ương châu âu

Liên minh châu âu có nguồn gốc từ Cộng đồng Than thép châu âu từ 6 quốc gia thành viên ban đầu vào năm 1991 Từ đó cho đến nay, Liên minh châu âu đã lớn mạnh hơn về

số lượng cũng như chất lượng thông qua việc tang cường thẩm quyền của Liên minh châu âu

2. Nhiệm vụ

• Thành lập liên minh phòng vệ

Sau cú sốc về việc Anh quyết định rời khỏi EU (Brexit), EU buộc phải tái khởi động lại

dự án cũ về một liên minh phòng vệ, tiến tới đích cuối cùng là thành lập khối quân đội chung của châu Âu Dự kiến vào tháng 6/2017, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU Federica Mogherini sẽ trình bày kế hoạch triển khai quân đội EU và phương thức

để lực lượng này hoạt động hiệu quả hơn

Mặc dù các nước EU đã tuyên thệ hợp tác chặt chẽ hơn trong lĩnh vực quốc phòng và EU

sẽ tài trợ cho các nghiên cứu quân sự chung Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia

EU đều sẵn sàng “hội nhập quân sự” giống nhau về quy mô và mức độ

• Giải quyết khủng hoảng cuộc tỵ nạn

Sau khi đóng cửa tuyến đường qua các nước Balkan, dòng người tị nạn lại dùng các tuyến đường cũ để vào miền đất hứa EU Theo Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR), trong năm 2017 có hơn 179.000 người vượt Địa Trung Hải để tới Italy Đến nay, châu Âu còn đang chưa tìm được câu trả lời làm cách nào để hạn chế dòng người này

• Ngăn chặn nguy cơ về cuộc khủng hoảng đồng Euro

Sự mất kiên nhẫn về chính sách thắt lưng buộc bụng của EU đang ngày một tăng nhanh Các ngân hàng của Italy đang được bơm mạnh tiền của nhà nước, điều từ lâu chỉ có trong quá khứ Người ta lo ngại rằng, có thể sau cuộc bầu cử, Italy cũng sẽ phải tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về việc có ở lại Eurozone hay không

Về Hy Lạp, Thủ tướng Alexis Tsipras cũng đang gặp áp lực nội bộ nặng nề và có nhiều hoài nghi rằng liệu ông có thực hiện các cuộc cải tổ tiếp theo hay không Đây là cơ sở bắt buộc để EU và IMF quyết định tiếp tục giảm nợ cho Hy Lạp Viễn cảnh mà Đức hy vọng

là cho đến đầu năm 2017, tức là đúng thời hạn trước cuộc bầu cử Quốc hội Liên bang, Hy Lạp sẽ đáp ứng đủ điều kiện để được nhận các khoản tín dụng mới trị giá hàng tỷ Euro, tuy nhiên khả năng này khó có thể đạt được Trường hợp tồi tệ nhất được dự báo là sẽ có một cuộc khủng hoảng đồng Euro vào mùa Hè tới

Trong năm 2017, EU dự kiến sẽ ký thỏa thuận hợp tác phát triển và hồi hương người tị nạn với 5 nước châu Phi Đồng thời, EU cũng phải giải đáp bài toán của riêng mình là việc phân bổ 160.000 người tị nạn, hiện đang tồn đọng tại Italy và Hy Lạp Trong khi đó, các nước Đông Âu vẫn đang từ chối tiếp nhận hạn ngạch và đòi hỏi có sự “đoàn kết linh hoạt” Trong thời gian tới EU sẽ phải xác định cụ thể đòi hỏi này và chắc chắn sẽ có nhiều việc cần làm và nhiều tranh cãi

• Bắt đầu đàm phán Brexit

Việc Anh rời EU sẽ không dễ dàng, bằng phẳng Nguyên nhân là do Anh không có kế hoạch và EU không rõ là Anh thực sự muốn gì Vấn đề mấu chốt là Anh sẵn sàng trả giá thế nào để rời khỏi EU nhưng vẫn được kết nối với thị trường nội khối của EU

Thêm vào đó, Nghị viện Anh cũng muốn có tiếng nói quyết định trong việc Anh rời khỏi

EU Vào tháng 1/2017, Tòa án tối cao sẽ phân xử việc Hạ viện nước này có quyền tham gia quyết định vấn đề Brexit hay đây chỉ là việc riêng của Chính phủ Anh Việc ra phán xét của tòa có thể dẫn đến sự trì hoãn lộ trình dự kiến hiện nay là hai bên bắt đầu các cuộc đàm phán về Brexit vào tháng 3/2017

• Xác định rõ quan hệ với các nước láng giềng

Trong tháng 12 vừa qua, các nước EU đã nhất trí gia hạn lệnh trừng phạt Nga do thiếu những tiến bộ trong tiến trình hòa bình của Ukraine Trong bối cảnh quan hệ Nga - Mỹ có thể được cải thiện sau khi Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền, quyết định có kéo dài lệnh trừng phạt này hay không có khả năng sẽ vấp phải sự không đồng tình của nhiều quốc gia trong EU

Ngoài ra, quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ, một đối tác của EU, cũng đang là một trở ngại EU đang ở thế khó xử, một mặt họ muốn Thổ Nhĩ Kỳ bên mình nhưng đồng thời vẫn muốn duy trì các áp lực cải cách lên nước này Trong tình hình hiện nay, áp lực về việc làm sáng tỏ vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ là một nước láng giềng hay là một nước ứng viên xin gia nhập

EU cũng tăng lên Mối quan hệ này càng không rõ ràng sẽ càng trở thành mối nguy lớn đối với EU

3. Mục tiêu

Mục đích của EU là xây dựng và phát triển một khu vực mà ở đó, hàng hóa, dịch vụ, con người, tiền vốn được tự do lưu thông giữa các nước thành viên; tăng cường hợp tác, liên kết không chỉ về kinh tế, luật pháp, nội vụ mà còn trên cả lĩnh vực an ninh, đối ngoại

4. Gia nhập và thành viên

Ban đầu Liên minh châu âu bao gồm 6 quốc gia thành viên: Bỉ, Đức, Luxembourg, Pháp,

Hà Lan Năm 1973, tang lên thành 9 quốc gia thành viên Năm 1981, tang lên thành 10 Năm 1986, tang lên thành 12 Năm 1995, tang lên thành 15 Năm 2004, tang lên thành

25 Năm 2007, tang lên thành 27 Từ ngày 1 tháng 7 năm 2013, EU có 28 thành viên Sau đây là danh sách 28 quốc gia là thành viên của EU:

• 1957: Bỉ, Đức, Hà Lan, Luxambourg, Pháp, Ý

• 1973: Anh (hiện nay đã rút khỏi EU), Đan Mạch, Ireland

• 1981: Hy Lạp

• 1986: Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha

• 1995: Áo, Phần Lan, Thụy Điển

• Ngày 1/5/2004: Ba Lan, Estonia, Hungary, Latva, Malta, Séc, Síp, Slovakia, Slovenia

• Ngày 1/1/2007: Bulgaria, Romania

• 1/7/2013: Croatia

Hầu hết các quốc gia Châu Âu đều đang là thành viên của Liên minh Châu âu 5 quốc gia Tây Âu không là thành viên của Liên minh châu âu nhưng đã có những thỏa thuận hợp tác nhất định về kinh tế, pháp luật của Liên minh châu âu đó là: Iceland, Liechtenstein và

Na Uy, thành viên thị trường duy nhất thông qua khu vực kinh tế châu âu, và Thụy Sỹ ngoài ra, đồng tiền chung EURO và các lĩnh vực hợp tác khác cũng được áp dụng đối với các quốc gia thành viên nhỏ như Andorra, Monaco, San Marino và Vatican

Tháng 6 năm 2016, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland rời Liên minh châu Âu sau cuộc trưng cầu dân ý ngày 23/6/2016 và nước Anh có vị thủ tướng mới

5. Các nguyên tắc

Cơ sở pháp lý hình thành Liên minh châu Âu là các hiệp ước được ký kết và phê chuẩn bởi các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu Các hiệp ước đầu tiên đánh dâu sự thành

lập Cộng đồng châu Âu và Liên minh châu Âu Các hiệp ước kế tiếp chỉnh sửa và bổ sung

các hiệp ước đầu tiền ngày một đầy đủ và hoàn thiện hơn Đó chính là những hiệp ước

tạo ra các thể chế chính trị của Liên minh châu Âu cũng như cung cấp cho các thể chế

chính trị đó thẩm quyền thực hiện các mục tiêu và chính sách đã đặt ra ngay trong chính các hiệp ước Những thẩm quyền này bao gồm thẩm quyền lập pháp ảnh hưởng trực tiếp

đến tất cả các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu và công dân của các quốc gia thành viên đó Liên minh châu Âu có đầy đủ tư cách pháp nhân để ký kết các thỏa thuận và điều

ước quốc tế

Căn cứ theo nguyên tắc "uy quyền tối cao" (tiếng Anh, "supremacy"), tòa án của các quốc gia thành viên có trách nhiệm thực hiện đầy đủ và đúng đắn tất cả quy định và nghĩa vụ đặt ra tuân theo các hiệp ước mà quốc gia thành viên đó đã phê chuẩn, kể cả khi điều đó gây ra các xung đột pháp luật trong hệ thống pháp luật nội địa, thậm chí trong vài trường hợp đặc biệt là hiến pháp của một số quốc gia thành viên

6. Cơ cấu tổ chức

Liên minh châu Âu có 7 thể chế chính trị chính đó là: Nghị viện châu Âu, Hội đồng bộ trưởng, Ủy ban châu Âu, Hội đồng châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu, Tòa án Công lý Liên minh châu Âu và Tòa án Kiểm toán châu Âu Thẩm quyền xem xét và sửa

đổi hệ thống luật pháp của Liên minh châu Âu - quyền lập pháp - thuộc về Nghị viện châu Âu và Hội đồng Bộ trưởng Quyền hành pháp được giao cho Ủy ban châu Âu và

một bộ phận nhỏ thuộc về Hội đồng châu Âu (trong tiếng Anh, cần tránh nhầm lẫn giữa

"Council of the European Union" bản chất thuộc về các quốc gia thành viên và

"European Council" bản chất thuộc về Liên minh châu Âu) Chính sách tiền tệ của khu

vực đồng tiền chung châu Âu (tiếng Anh, "eurozone") được quyết định bởi Ngân hàng Trung ương châu Âu Việc giải thích và áp dụng luật của Liên minh châu Âu và các điều ước quốc tế có liên quan - quyền tư pháp - được thực thi bởi Tòa án Công lý Liên minh châu Âu Ngoài ra còn có một số cơ quan nhỏ khác phụ trách tư vấn cho Liên minh châu

Âu hoặc hoạt động riêng biệt trong các lĩnh vực đặc thù.