MỘT số BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG môn làm QUEN CHỮ cái CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI tại TRƯỜNG mầm NON

Đó là nền tảng để hiểu về thế giới chữ viết và tiếp nhận nhiều trithức mới thông qua các hoạt động sinh hoạt, học tập, lao động, qua các buổi thamquan, dạo chơi...Vì vậy cần kích thích t

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN LÀM QUEN CHỮ CÁI CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết việc nâng cao chất lượng các môn học ở trường mầmnon nói chung, môn làm quen chữ cái nói riêng là một việc làm rất quan trọng vàcần thiết đối với trẻ mẫu giáo 5 tuổi theo chương trình giáo dục mầm non mới hiệnnay Công tác đổi mới giáo dục mầm non trên cơ sở thừa kế và phát triển khắc phụcnhững tồn tại của các chương trình cũ Chương trình đổi mới GDMN là đẩy mạnhđổi mới nội dung, phương pháp dạy và học theo hướng tích cực chủ động, sáng tạocủa trẻ

Ngôn ngữ phát triển tốt chính là phương tiện quan trọng để phát triển trí tuệ

và giúp cho trẻ tiếp thu kiến thức học tập tốt ở trường lớp mầm non và cấp tiểu họcsau này Ngôn ngữ còn giúp trẻ hình thành và phát triển các kỹ năng nghe, nói, tiềnbiết đọc, biết viết Đó là nền tảng để hiểu về thế giới chữ viết và tiếp nhận nhiều trithức mới thông qua các hoạt động sinh hoạt, học tập, lao động, qua các buổi thamquan, dạo chơi Vì vậy cần kích thích trẻ sử dụng tiếng Việt một cách thành thạo

mở rộng vốn từ về thế giới xung quanh, tập cho trẻ biết cách diễn đạt những gìmuốn nói một cách rõ ràng, không nói ngọng, không nói lắp Việc giáo viên hướngdẫn cho trẻ 5 tuổi làm quen chữ cái là cơ hội tốt để sớm hình thành ở trẻ nhữngnăng lực hoạt động ngôn ngữ Phát triển trí tuệ và kĩ năng làm quen với chữ cái qua

đó giáo dục tình cảm và tư duy, mở rộng vốn hiểu biết của trẻ góp phần vào việcphát triển nhân cách toàn diện cho trẻ nhất là đối với trẻ 5 tuổi

Làm quen với chữ cái là môn học mở đầu cho bước ngoặt của quá trình giaotiếp, đồng thời nó là thước đo đánh giá kết quả học tập và giảng dạy các môn họckhác trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non Làm quen chữ cái dầnnhư chiếm vị trí quan trọng đặc biệt trong các môn học của chương trình GDMN.Trong khi đó ở mẫu giáo trẻ đang quen với vui chơi là hoạt động chủ đạo, nhưngkhi bước vào tiểu học thì học tập lại là vai trò chủ đạo Nên việc cho trẻ làm quenvới chữ cái ở trẻ mẫu giáo không phải là đưa chương trình tiếng Việt của lớp 1 vàodạy mà ở đây trẻ mẫu giáo được sử dụng những yếu tố vui chơi và các nhiệm vụ

học tập sáng tạo thông qua các hoạt động học tập “Học mà chơi, chơi mà học”, để

làm được điều đó trẻ phải nhận biết và phát âm đúng – chuẩn 29 chữ cái cơ bản Môn làm quen làm quen chữ cái ở trường MN được lồng ghép trong nhiềumôn: Thơ, chuyện, LQCC, trò chơi chữ cái… như vậy làm quen với chữ cái là mộtmôn học mang tính tổng thể và sáng tạo rất lớn và là một môn học đặc biệt quantrọng trong công tác GDMN; mục đích cho trẻ 5 tuổi LQCC không chỉ nhằm chotrẻ biết được các mặt chữ cái để phát âm chuẩn khi nói mà còn tạo cho trẻ hứng

thú học tiếng mẹ đẻ, làm tiền đề cho trẻ ứng dụng thích ứng với tập đọc, viết ở bậchọc tiếp theo Làm quen với chữ cái không phải là môn học độc lập riêng mà là mộtphần, một bộ phận của phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi trong chương trình chămsóc giáo dục trẻ Vì vậy nó có ý nghĩa trực tiếp trong việc phát triển ngôn ngữ chotrẻ, giúp trẻ rèn luyện kỹ năng nghe, nói và giúp trẻ phân biệt được các âm khóthông qua chữ cái Cũng qua môn học này rèn luyện cho trẻ các thao tác trí tuệ vàrèn luyện cho trẻ tinh thần thích hoạt động trí óc qua đó hình thành tính ham hiểubiết, thích khám phá những điều mới lạ trong quá trình làm quen chữ cái Qua giờhọc hình thành và rèn luyện cho trẻ khả năng tập chung chú ý có chủ định và sựhình thành nỗ lực chú ý để giải quyết nhiệm vụ học tập, lắng nghe sự chỉ dẫn của

cô giáo

Tuy nhiên, trong công tác giảng dạy sự lồng ghép các hoạt động giáo dụcLQCC vẫn chưa đạt được kết quả cao do nhiều nguyên nhân khách quan cũng nhưchủ quan Nguyên nhân khách quan có thể kể đến như môi trường học tập, cơ sởvật chất… nguyên nhân chủ quan chính là do khả năng của giáo viên còn hạn chếtrong việc lồng ghép các hoạt động học tập và rèn luyện cho trẻ, một số giáo viêncòn hạn chế về cách tổ chức một tiết hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ theochương trình mầm non mới mà còn rập khuôn theo chương trình phương pháp cảicách cũ, chưa có sự linh hoạt sáng tạo đổi mới, chưa tạo hứng thú học tập cho trẻ.Vậy làm sao để cải thiện thực trạng trên và nâng cao chất lượng giáo dục LQCCcho trẻ 5 tuổi? Việc thay đổi thực trạng này sẽ tác động như thể nào đến chất lượngphát triển nhận thức và trí tuệ của trẻ hay không?

Là một giáo viên mầm non, rất tâm huyết với nghề dạy trẻ năm nay đã lànăm thứ 5 tôi ra trường và nhận công tác tại trường Mầm non Hoa Hồng được nhàtrường phân công công tác giảng dạy trẻ ở độ tuổi 5-6 tuổi Qua những năm trựctiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với chữ viết không phải là việc dễlàm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó biết vận dụng những linhhoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy đủ kiến thức của bộ môn,

để từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực sự có hứng thú, có tính kỷ luật trong họctập Tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triểnhết những khả năng vốn có Chính vì điều đó tôi đã luôn trăn trở, tìm tòi và sángtạo, để tìm ra những cách thức hay, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng củamình Trong tất cả các môn học của trẻ tôi đặc biệt yêu thích môn “Làm quen chữcái” Bằng tất cả sự nỗ lực, cố gắng, tôi đã tìm ra được những phương pháp hữuhiệu nhất để phục vụ tốt nhất cho hoạt động của mình và tôi cảm thấy một phần nào

ý nguyện của mình đã thực hiện được Tôi nhận thấy nâng cao chất lượng cho trẻmẫu giáo lớn 5 tuổi làm quen với chữ viết, hình thành và phát triển kỹ năng nghe,nói, tiền biết đọc, tiền biết viết là rất quan trọng Đó là nền tảng để trẻ hiểu về thếgiới chữ viết và tiếp nhận những tri thức mới một cách nhanh chóng và dễ dàng

Chính vì vậy, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ 5 – 6 tuổi”, với mong muốn góp một phần tri thức nhỏ bé

của mình đưa những hình thức mới lạ, hấp dẫn tới trẻ, để nâng cao hiệu quả cho trẻmẫu giáo 5 tuổi làm quen với chữ cái.

2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài

- Mục tiêu :

Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổilàm quen với chữ cái góp phần phát triển ngôn ngữ, qua đó giúp trẻ nhận biết 29chữ cái, luyện cách phát âm chuẩn, hoàn thiện tiếng mẹ đẻ, phát triển bộ máy vàcác cơ quan phát âm, giúp trẻ hứng thú tham gia vào giờ học đạt kết quả cao tiếp

cận bổ sung kiến thức một cách nhạy bén và hứng thú trong học tập Qua đề tàinghiên cứu những vấn đề lý luận thực tiễn những năng lực hoạt động ngôn ngữ sựphát triển trí tuệ trẻ 5-6 tuổi

Hình thành cho trẻ các kĩ năng nghe, đọc, viết một cách trọn vẹn thông quacác môn làm quen chữ cái và được lồng ghép qua các môn học khác một cách sinhđộng, sáng tạo, nhưng không làm mất đi nội dung, phương pháp của môn học làmquen chữ cái cho trẻ 5 tuổi trong chương trình giáo dục mầm non mới

- Nhiệm vụ:

Đề tài giải quyết mâu thuẫn khó khăn giữa việc tổ chức của giáo viên, giáoviên chưa linh hoạt và nhẹ nhàng, trẻ chưa tích cực, còn thụ động khi hoạt động vớiviệc giáo viên phải làm sao để nâng cao chất lượng làm quen chữ cái một cách hợp

lý mà mang lại hiệu quả tích cực nhất, tìm ra một số giải pháp để giúp trẻ học tốtmôn làm quen chữ cái ở trường mầm non

Nghiên cứu, sáng tạo, linh hoạt trong cách nghỉ, cách làm một cách khoa học

để tìm ra các phương pháp tối ưu để áp dụng có hiệu quả vào trong công tác giảngdạy cho trẻ 5 tuổi tại trường lớp mầm non

3 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp nâng cao chất lượng môn làm quen chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi tạitrường Mầm non Hoa Hồng

4 Giới hạn của đề tài

Trẻ Mầm non 5 tuổi tại trường Mầm non Hoa Hồng năm học 2017-2018thuộc xã Băng Adrênh, huyện Krông Ana, tỉnh ĐăkLăk

5 Phương pháp nghiên cứu

a Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu

Qua thực tế giảng dạy và làm đề tài bản thân đã nghiên cứu tài liệu có liên

quan đến đề tài và sử dụng một số phương pháp nghiên cứu lí luận như: Phân tíchtổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa để làm rõ những vấn đề

Trước hết phải nhận định được thực trạng của đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu sách báo, tài liệu, Internet về các hoạt động pháp triển nâng caochất lượng giảng dạy môn làm quen chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi.

b Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp điều tra:

Khi bắt đầu tiến hành đề tài tôi đã sử dụng phương pháp điều tra tình hìnhlớp học, phòng học cơ sở vật chất có khang trang, phong phú, sạch sẽ an toàn chotrẻ tìm tòi khám phá hay không, phương tiện nghe nhìn đa dạng và phong phúchưa, có tạo được điều kiện cho trẻ được trải nghiệm thực tế không

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục:

Khi giảng dạy và làm đề tài tôi đã kết hợp một cách linh hoạt các phươngpháp

Học hỏi trau dồi chuyên môn tổng kết lại các kinh nghiệm qua quá trìnhcông tác của bản thân vận dụng vào đề tài đang nghiên cứu

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm:

Sau khi lên kế hoạch cho hoạt động nâng cao chất lượng giảng dạy môn họclàm quen chữ cái tôi đã tiến hành thử nghiệm phương án đã xây dựng trên thực tếvới mục đích khảo sát tính hiệu quả của nó qua quá trình thực hiện

c Nhóm phương pháp thống kê toán học

- Phương pháp nhằm mục đích phân tích và tổng kết kinh nghiệm

- Tôi tiến hành phân tích, tổng hợp số liệu Xây dựng đề cương, thống kê sốliệu sáng kiến, áp dụng sáng kiến và hoàn thành đề tài

- Quy trình dạy học của chương trình mầm non mới để kiểm tra chất lượngtrên trẻ sau mỗi học kì.Bảng thống kê đầu năm học 2017-2018

Sốlượng

Tỉ lệ

Sốlượng

Tỉ lệ

Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng tư thế 39 14 36% 25 64%Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động

1 Cơ sở lý luận

Bộ môn làm quen với chữ cái là một phần của việc phát triển ngôn ngữ trongchương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-6 tuổi Do đó, làm quen với chữ cái nó có ýnghĩa quan trọng việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ và nhận biết chữ cái một cáchtrọn vẹn thông qua học tập, vui chơi ở trường lớp mầm non

Làm quen với chữ cái đối với trẻ là một nấc thang khó khăn khi trẻ mới bướcvào ngưỡng cửa của cuộc sống đầy bí ẩn: Cảm xúc, tình cảm, yêu ghét, giận, hờn.Tiếp xúc với chữ cái là nhu cầu không thể thiếu được đối với trẻ Bởi chính vì vậylàm quen với chữ cái được coi là phương tiện giáo dục, hình thành nhân cách chotrẻ cũng được lồng ghép thông qua đọc thơ, kể chuyện, tranh ảnh có gắn các chữcái và các trò chơi động, tĩnh đối với làm quen chữ cái… sẽ giúp trẻ dần hình thànhtrong tâm hồn của trẻ về thị hiếu về môn làm quen chữ nói riêng là việc cần thiếthoàn thành nhận thức cũng như nhân cách của trẻ mầm non trước khi vào lớp 1 ởtrường phổ thông

Làm quen với chữ cái có vị trí quan trọng trong việc GD trẻ phát triển toàndiện, do đó để dạy tốt hoạt động này giáo viên phải đạt được những mục tiêu như:

- Nắm vững nội dung phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữcái

- Biết thiết kế và tổ chức các hoạt động làm quen chữ cái theo chủ điểm, chủ

đề nhánh để phát triển kỹ năng cần thiết chuẩn bị cho tiền biết đọc, biết viết của trẻ

- Tự tin và có ý thức sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làmquen chữ cái theo chủ điểm nhánh phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị

Trước đây việc tổ chức cho trẻ làm quen với 29 chữ cái còn mang tính chấthoạt động biệt lập, trẻ hoạt động chưa thực sự hiệu quả trong việc LQCC, tuy nhiêntrong những năm gần đây việc tổ chức cho trẻ 5-6 tuổi LQCC đã được đặt lên một

vị trí quan trọng đặc biệt Trẻ ở độ tuổi này được làm quen với cách đọc và nhậnbiết, phân biệt, so sánh 29 chữ cái Đây là một bước phát triển đáng kể vượt quanấc thang khó khănkhẳng định được vị trí của LQCC đối với giáo dục mầm non

Để chuẩn bị cho trẻ có tiền đề và nền móng vững chắc để bước vào lớp 1 Cóthể nói Làm quen với chữ cái là nền tảng đưa trẻ đến hoạt động giao tiếp trongcông tác chăm sóc giáo dục trẻ Vì vậy mà ngay từ bây giờ cô giáo mầm non phảichuẩn bị cho trẻ đầy đủ nhất, phù hợp với sức học độ tuổi của trẻ

2 Thực trạng

- Trường MN Hoa Hồng đạt chuẩn Gồm 3 phân hiệu (Buôn K62, Buôn Cuê

và Thôn 2) Tổng số học sinh toàn trường :233

- Lớp :Lá 1 Tổng số học sinh: 39, Nữ: 17 Dân tộc: 12 Nữ dân tộc: 06

Giáo viên: 02 Trình độ:Đại học

* Ưu điểm:

- Hầu hết trẻ đã nhận biết cấu tạo các chữ cái, làm quen với chữ cái, đọc, viếtchữ cái theo yêu cầu và phù hợp với từng chủ đề, chủ đề nhánh khác nhau Qua đótrẻ còn đọc thơ, chuyện, đồng dao, ca dao ở mọi lúc mọi nơi dựa trên các chữ cái

mà trẻ được học hàng ngày

- Giáo viên trẻ, nhiệt tình có trình độ chuyên môn trên chuẩn và có khả năngtiếp cận với môn làm quen chữ cái một cách nhẹ nhàng lối cuốn trẻ vào tiết học.Ngoài ra còn có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin để tìm ra các hình ảnhđộng để lối cuốn trẻ vào tiết học một cách có hiệu qur nhất Ngoài ra còn tổ chứctốt các hoạt động kể chuyện, đọc thơ ở mọi lúc mọi nơi giúp trẻ phát triển vốn từ vàkhả năng tăng cường tiếng Việt cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số mà tôi đanggiảng dạy

* Khuyết điểm

- Trẻ đa số là đồng bào dân tộc thiểu số nên nhận thức còn chưa đồng đềumột số trẻ còn nói ngọng, nói lắp, nói chưa chuẩn tiếng Việt nên khả năng và năngkhiếu thơ, truyện, LQCC hầu hết cháu còn chậm về tiếp thu kiến thức trong họctập

- Đồ dùng dạy học phục vụ cho môn học chưa có sự sáng tạo

- Một số giáo viên còn hạn chế về cách tổ chức một tiết hoạt động làm quenchữ cái cho trẻ theo chương trình mầm non mới mà còn rập khuôn theo chươngtrình cải cách cũ, chưa có sự linh hoạt sáng tạo

Trên thực tế tôi thấy GV tham gia thực hiện chương trình mầm non mới ởmôn làm quen chữ cái vẫn còn lúng túng trong việc chọn đề tài để xây dựng bộchuẩn phát triển trẻ 5 tuổi đa số giáo viên làm thay cho trẻ rất nhiều Việc xây dựng

kế hoạch hoạt động trong ngày chưa có sự logic, chưa sáng tạo chưa đưa ra đượcyêu cầu phù hợp với lớp mình

* Nguyên nhân chủ quan:

- Một số giáo viên người đồng bào dân tộc thiểu số; trình độ giáo viên khôngđồng đều, nên khả năng nắm bắt phương pháp tổ chức hoạt động môn học làm quenchữ cái chưa thật sự sáng tạo và linh hoạt trong quá trình tổ chức giảng dạy chưalogic, chưa phát huy khả năng tích cực, sáng tạo của trẻ nên dẫn đến hiệu quả chấtlượng của môn học chưa cao Hoạt động giải quyết tình huống xử lí chưa linh hoạt,chưa chú ý dạy phát triển theo khả năng của trẻ Chính vì vậy chưa lôi cuốn và thuhút được trẻ, nên các buổi học trẻ chưa thật sự hứng thú

- Giáo viên tổ chức hoạt động còn cứng, chưa bao quát trẻ tốt vì vậy việckhuyến khích trẻ hoạt động chưa được giáo viên chú trọng, trẻ còn nhút nhát, chưamạnh dạn và tự tin để tham gia hoạt động

- Trẻ 5 tuổi mới đến lớp chưa được làm quen ở các lớp dưới dẫn đến tìnhtrạng trẻ tiếp thu kiến thức còn chênh lệch không đồng đều

- Bên cạnh đó các bậc cha mẹ học sinh ở trường tôi nghề nghiệp chính chủyếu là làm nông nghiệp nên không ít phụ huynh có nhận thức được hết về tầmquan trọng của độ tuổi mẫu giáo Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này, cho con nghỉhọc còn tuỳ tiện, đi muộn về sớm, chưa chịu khó dạy thêm cho con ở nhà.

- Giáo viên chưa thường xuyên cho trẻ tiếp xúc nhiều với chữ cái (Trong cáchoạt động mọi lúc, mọi nơi), mà đa phần trẻ tiếp xúc với chữ cái (tập đọc, tập viết)qua các hoạt động của môn học khi giáo viên tổ chức.Trong những năm qua, hoạtđộng môn học làm quen chữ cái được tổ chức nhưng các hoạt động tổ chức chưathật sự hấp dẫn, chưa có sự đầu tư nhiều vì vậy kết quả đạt được trên trẻ chưacao.Một số trẻ tiếp thu chậm, không có khả năng, năng khiếu khi thể hiện tìnhcảm, cảm xúc qua kể chuyện, đọc thơ

- Một số giáo viên còn hạn chế về cách tổ chức một tiết hoạt động làm quenchữ cái cho trẻ theo chương trình mầm non mới mà còn rập khuôn theo chươngtrình cải cách cũ, chưa có sự linh hoạt sáng tạo

* Nguyên nhân khách quan:

- Đồ dùng dạy học phục vụ cho môn học được đầu tư nhưng chưa có đổi mới

và còn hạn chế

- Đa số phụ huynh làm nhà nông vất vả, kinh tế khó khăn nên chưa quan tâmđến con em, chưa nhận thức được tầm quan trọng của độ tuổi mẫu giáo

- Một số phụ huynh còn lại thì nôn nóng trong việc dạy chữ của con em

mình, đã dạy trẻ biết trước mà dạy sai lệch gây khó khăn trong việc truyền thụ kiếnthức dẫn đến sự bất cập giữa gia đình và nhà trường Và đa số phụ huynh do hoàncảnh công việc thường nhờ người khác đón đưa cháu đi học nên việc trao đổi trựctiếp với phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn

- Trường đóng trên địa bàn là nơi tổng hợp các dân cư ở tất cả các vùng miềntrên cả nước, nên việc phát âm của trẻ không giống nhau Chính vì vậy việc dạyphát âm chữ cái, nhận biết các âm từ là công việc không dễ đối với giáo viên mầmnon

- Xuất phát từ tình hình thực tế của lớp, tôi cần tìm ra các biện pháp tháo gỡ đểthực hiện chương trình đổi mới đạt kết quả tốt và phát triển đúng mục tiêu theo kếhoạch đã đề ra: Nắm vững tâm sinh lý theo từng lứa tuổi của trẻ; hình thành nhâncách của trẻ thông qua các hoạt động nghe, đọc thơ chuyện trong các giờ hoạt độngchung, hoạt động góc, đi dạo đi chơi, giờ ngoại khóa để trao đổi, đàm thoại cùngtrẻ Tất cả các câu hỏi đặt ra nhằm khích thích trẻ cảm nhận những tình cảm, tưduy, suy nghĩ, trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ Các câu hỏi phù hợp với khả năngcủa từng trẻ nhưng không áp đặt để làm mất đi sự hứng thú của trẻ, tạo cho trẻ có

sự tranh luận, thảo luận sôi nổi, khơi gợi tính tò mò, sáng tạo, khám phá để thúcđẩy trẻ học tập tích cực hơn. Và cũng chính vì nhận thấy được những bất cập trong

việc tổ chức hoạt động môn học làm quen chữ cái, bản thân tôi đã mạnh dạn tìmtòi, học hỏi để tìm cho mình những biện pháp hay nhất có thể áp dụng trong quá

trình thực hiện hoạt động của môn học nhằm nâng cao chất lượng phát triển ngônngữ cho trẻ

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

- Giúp trẻ nhận biết và phát âm đúng, phát âm chuẩn 29 chữ cái, qua đó pháttriển ngôn ngữ tốt và khả năng diễn đạt ngôn ngữ ở trẻ một cách mạch lạc

- Trẻ phát huy tính tích cực của khi tham gia hoạt động làm quen với chữ cái

- Xác định rõ mục đích là tìm ra những biện pháp thiết thực để thực hiện tốtmôn làm quen chữ cái trong lớp lá 1 trường mầm non Hoa Hồng theo chương trình

mầm non mới hiện nay Giáo viên trau dồi thêm kiến thức, chuyên môn nghiệp

vụ nâng cao hiệu quả giáo dục cho trẻ 5 tuổi.

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

* Biện pháp 1: Thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân.

Để bản thân nắm được mục đích, ý nghĩa, yêu cầu, nội dung, phương pháp

về việc nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ Tôi tích cực thamgia vào các chuyên đề về Làm quen chữ cái do nhà trường, các đơn vị bạn, đặc biệt

là do nhà trường thực hiện tổ chức Ngoài ra để nắm vững nội dung kiến thức vàcác yêu cầu về kỹ năng của “Làm quen chữ cái” một cách nhẹ nhàng, sinh động, tôitham gia vào các hình thức do nhà trường tổ chức như:

- Bám sát kế hoạch chuyên đề của nhà trường hàng năm, trên cơ sở đó đề racác mục tiêu, kế hoạch giảng dạy của lớp mình chủ nhiệm; từ tình hình thực tế củađịa phương, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu để tìm ra các phương pháp, giải pháp tối ưu

để thực hiện tốt cho công tác giảng dạy một cách tốt nhất

- Thảo luận kiến thức: Bản thân tôi tự nghiên cứu tài liệu, tự đặt ra nhữngcâu hỏi có liên quan đến chuyên đề “ Làm quen chữ cái” để học hỏi các đồng chíphụ trách chuyên môn và giáo viên có thâm niên và giáo viên giỏi về môn làm quenchữ cái về vấn đề mình còn băn khoăn, chưa hiểu; thông qua các buổi sinh hoạtchuyên môn, họp chuyên môn, dự chuyên đề và tự học bồi dưỡng thường xuyên đểnâng cao kiên thức về môn học mà mình ngiên cứu

- Để dạy trẻ hoạt động làm quen chữ cái có hiệu quả, ngoài việc giáo viên cókiến thức về nội dung, phương pháp tổ chức tiết dạy Giáo viên cần phải có kĩ năng

về soạn giảng phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, hướng vào đề tài giáo dục

để dạy trẻ phát âm chuẩn, rõ ràng Tạo cho trẻ hứng thú trong hoạt động chung và ởmọi lúc mọi nơi

- Tham gia thao giảng, dự giờ đồng nghiệp

- Để lý thuyết và thực hành đi đôi với nhau, giúp bản thân có thể tiếp cậnđược nội dung một cách sâu sắc Sau các buổi bồi dưỡng chuyên môn, sinh hoạt tọađàm, khi đã nắm vững kiến thức lý thuyết, tôi đã mạnh dạn đăng ký các tiết thaogiảng, đặc biệt hoạt động làm quen chữ cái Các tiết thao giảng, tôi đã đầu tư chặtchẽ về nội dung hình thức, phương pháp dạy theo hướng đổi mới Sau khi chuyênmôn, đồng nghiệp dự giờ thao giảng, tôi xin ý kiến góp ý, rút kinh nghiệm cho tiếtdạy của mình Bên cạnh đó, bản thân tôi còn sắp xếp thời gian để dự giờ các đồngchí, đồng nghiệp trong trường và các đơn vị bạn để học hỏi kinh nghiệm

Chính vì vậy tôi đã nắm vững chuyên môn một cách có hiệu quả Bản thânnắm vững những phương pháp sáng tạo nhằm giúp trẻ hứng thú trong hoạt độnglàm quen chữ cái tiếp cận công nghệ thông tin để vận dụng vào dạy trẻ trong hoạtđộng LQCC lấy trẻ làm trung tâm

Một trong biện pháp tốt nhất để nâng cao chất lượng học tập nói chung vàhoạt động làm quen chữ cái nói riêng là giúp trẻ có điều kiện học tập mà khôngthấy nhàm chán.Tôi thường xuyên quan sát trẻ, ghi chép vào sổ để theo dõi, đánhgiá quá trình phát triển những kĩ năng cân thiết chuẩn bị cho việc đọc, viết của trẻnhằm điều chỉnh các biện pháp giáo dục đối với từng cá nhân trẻ

Kết quả đạt được ở biện pháp này tôi thấy mình học hỏi được từ ban lãnh đạonhà trường, chuyên môn, đồng nghiệp những kĩ năng cần thiết, việc tổ chức cho trẻhoạt động LQCC trở nên nhẹ nhàng hơn và trẻ cũng hứng thú với những hoạt độngtrải nghiệm mới do giáo viên tổ chức

* Biện pháp 2: Rèn cho trẻ phát âm chuẩn

Việc quan trọng đầu tiên nếu muốn dạy trẻ phát âm chuẩn thì bản thân giáovien phải là người am hiểu và là người phát âm chuẩn xác nhất không nói tiếng địaphương phải rõ ràng mạch lạc không ấp úng ê a Việc hướng dẫn trẻ đọc và phát

âm chuẩn tuy đơn giản nhưng đòi hỏi giáo viên phải thật sự chuẩn mực từ nét mặt,

cử chỉ, âm điệu khi hướng dẫn trẻ Khi phát âm giọng nói rõ ràng để trẻ phát âmtheo, việc này không chỉ áp dụng trong hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái màcòn trong các hoạt động khác của trẻ Vì trẻ ở địa phương tôi dạy thuộc đa dạngvùng miền nên cách phát âm không giống nhau, trẻ đọc chữ N thành L, hoặc ngượclại, còn có trẻ đọc S, X không rõ Bản thân tôi cũng do ảnh hưởng của tiếng địaphương nên khi phát âm một số chữ cái chưa chuẩn ( s,x ) nên tôi đã tự rèn phát âmcho mình, tôi nghiên cứu tài liệu hướng dẫn cách phát âm và tự tập phát âm các chữ

đó vào các thời gian rãnh rỗi

Khi cho trẻ làm quen với các chữ cái tôi thường giới thiệu trước chữ cái địnhcho trẻ làm quen rồi phân tích kĩ cấu tạo của chữ cái đó và cách phát âm chuẩn.

Ví dụ : Cách phát âm chữ cái L-N

Khi đọc mẫu tôi cố gắn đọc to, rõ ràng âm thật chuẩn để trẻ nghe rõ cáchđọc, đồng thời tôi nêu rõ cách phát âm cho trẻ hiểu

- Chữ L : Đọc cong lưỡi, đầu lưỡi uốn vào trong và đưa xác lợi trên

- Chữ N : Đọc thẳng lưỡi , lưỡi sát với lợi dưới

Hướng dẫn và cùng luyện tập với trẻ để trẻ biết cách đọc đúng, phát âmchuẩn, tôi hướng dẫn trẻ trò chơi “Thi đọc đúng” “Đoán đúng chữ” giữa các đội tạocho trẻ tính thi đua trong học tập Việc làm này tránh nhàm chán cho trẻ và cònmang lại hiệu quả đáng kể

Đối với những trẻ phát âm không chuẩn tôi kịp thời động viên khuyến khíchcho trẻ luyện tập cá nhân nhiều hơn các trẻ khác , thường xuyên quan tâm giúp đỡtrẻ phát âm đúng, chính xác

* Biện pháp 3: Nâng cao tính linh hoạt, tích cực chủ động của trẻ trong giờ hoạt động làm quen chữ cái

Hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái là một hoạt động tương đối khô khan

so với các hoạt động khác Vì thế giáo viên cần sử dụng phương pháp đổi mới sángtạo vào việc tổ chức hoạt động để giúp trẻ tích cực và hứng thú hơn

Giáo viên chúng ta đã nắm được đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mẫu giáo sự tậptrung của trẻ chưa bền vững và trẻ thích những cái đẹp mới lạ có sự hấp dẫn cao Nếu như cô giáo cứ ép buộc trẻ ngồi học tuân thủ như một học sinh tiểu học hoặcmột tiết dạy không có đổi mới sáng tạo,mang tính áp đặt kỉ luật, rập khuôn sẽ dẫnđến trẻ uể oải chán nản trong tiết học , phân tán tư tưởng, tiếp thu bài hạn chế Vìthế tôi đã tìm ra một số biện pháp gây sự hứng thú cho trẻ đó là: Trước hết là phảichuẩn bị đồ dùng đầy đủ cho cô và trẻ Đồ dùng đó phải có tính thẩm mĩ cao vì đồdùng rất cần thiết , trẻ mẫu giáo suy nghĩ bằng hình thức tư duy hình tượng , tư duygắn liền với tình cảm.Trẻ ghi nhớ những gì gây ấn tượng mạnh.Chính vì thế khicho trẻ “ Làm quen chữ cái” Tôi cho rằng đồ dùng trực quan là yếu tố đầu tiên Bước đầu trẻ được làm quen với từng chữ cái có trong nhóm chữ và trẻ đượclần lượt làm quen các chữ qua vật chất, tranh ảnh mà trong đó có chứa một chữ cái

mà chúng ta định cho trẻ làm quen

Ví dụ 1: Ở chủ điểm Thế giới động giới động vật, hoạt động làm quen chữcái i,t,c Thay vì đơn giản gắn tranh có từ: Gà mái, con vịt, con cá chép Tôi tìmbức tranh sinh động hơn như: Hình ảnh gà mẹ dẫn đàn con đi kiếm mồi, vịt bơi lội,đàn cá chép trong ao Sau đó tôi cho trẻ gọi tên các con vật, trò chuyện về chúng.Hình ảnh đẹp và sinh động sẽ giúp trẻ tập trung và tiếp thu cao hơn Tiếp đó giáoviên khéo kéo đặt câu hỏi và dẫn dắt trẻ vào hoạt động một cách say mê, nhẹnhàng Sau đó cô gắn tên khái niệm bằng những chữ cái ở bên cạnh cùng trẻ đọc

tên khái niệm, cho trẻ tìm chữ cái đã học Khi trẻ trả lời được câu hỏi cô giới thiệuchữ cái mới, trẻ đọc rồi phân tích chữ cái mới Cuối cùng cô hệ thống lại cho trẻhiểu sau đó mới giới thiệu các kiểu chữ khác nhau của chữu cái đó.

Ví dụ 2: Trong hoạt động ngoài trời tôi cùng trẻ trò chuyện về các phương

tiện giao thông , chơi trò chơi “ Các phương tiện giao thông vào bến” tôi huy độngtrẻ sưu tầm bìa cát tông, tranh, ảnh, họa báo về các phương tiện giao thông như:máy bay, tàu, ô tô hướng dẫn trẻ cắt sát mép các hình đó Sự tìm tòi cắt dán sẽ tạocho trẻ khéo léo ở đôi bàn tay thuận lợi trong việc viết chữ , dán chữ lên cácphương tiện giao thông,trẻ hứng thú hơn với chính đồ dùng mình tự làm ra

* Biện pháp 4: Xây dựng môi trường làm quen chữ cái.

Môi trường xung quanh trong đó có các yếu tố giúp trẻ được thường xuyêntiếp xúc, tương tác với chữ cái là điều hết sức quan trọng trong hoạt động cho trẻlàm quen với chữ cái.Tạo ra môi trường chữ không khó nhưng để môi trường mangtính thẩm mĩ thu hút sự quan sát, tìm tòi của trẻ là vấn đề khó hơn Vì vậy tôikhông ngừng nghiên cứu để tạo ra môi trường phong phú đa dạng và lôi cuốn sự tòmò của trẻ

- Tạo môi trường chữ cái trong lớp học:

Trẻ mẫu giáo luôn bị thu hút trước những gì mới lạ có kích thước lớn hoặcmàu sắc đẹp mắt.Thế giới xung quanh luôn là môi trường sống động, kích thích sựtò mò và trí tưởng tượng của trẻ vì thế việc tạo môi trường làm quen chữ cái tronglớp học rất cần thiết để làm nổi bật bộ môn và chuyên đề Đối với trẻ mẫu giáo môitrường là một vấn đề hết sức quan trọng nhằm kích thích cho trẻ hứng thú hoạtđộng Vì thế tôi luôn trang trí lớp theo mảng chủ đề từng chủ điểm, hình ảnh trangtrí rõ ràng có màu sắc đẹp hài hòa, có nội dung giáo dục theo chủ điểm, dưới mỗibức tranh đều có chữ viết kèm theo với tên gọi ngộ nghĩnh tôi không chỉ chú ý đếnkiểu chữ mà còn phải chú ý đến cỡ chữ phải chuẩn xác màu sắc phù hợp với hìnhảnh minh họa mà còn chú ý đến sự hài hòa thống nhất giữa các góc trong khônggian lớp học Việc trang trí vừa làm đẹp cho phòng học vừa tạo cho trẻ có điềukiện quan sát, nhận xét tranh ảnh, đồng thời trẻ được làm quen với chữ viết Khixem tranh chuyện tôi hướng cho trẻ đọc từ trái sang phải, từ trên xuống dưới Làmnhư vậy giúp cho trẻ tập kể chuyện theo tranh, hiểu nội dung của tranh đồng thờiđược rèn luyện môi trường chữ viết và khả năng quan sát, chú ý của trẻ

Sau khi tham gia hoạt động học trẻ sẽ được tham gia vào hoạt động góc.Đặcbiệt thông qua góc văn học và góc chữ cái sẽ giúp trẻ thích thú và học tốt các chữcái Để lôi cuốn được sự thích thú của trẻ tôi đã chuản bị rất nhiều đồ dùng, đồchơi, nguyên phế liệu báo lịch cũ cho trẻ hoạt động

Ở góc chữ cái tôi chuẩn bị các đồ dùng, nguyên phế liệu như bút sáp, màunước, len, giấy màu vụn…để trẻ vẽ hoặc dán chữ cái từ những mảnh giấy vụn.Theo như chương trình MN mới hiện nay, trẻ là trung tâm của mọi hoạt động, trẻphải được hoạt động và trải ngiệm Vì vậy không những cho trẻ viết và tô màu chữ

bằng bút sáp, tôi đã cho trẻ sử dụng màu nước(trẻ có thể dùng tay trực tiếp viết chữhoặc dùng chổi vẽ) Khi trẻ viết xong tôi đến hỏi trẻ vừa viết được chữ gì? Như vậytrẻ vừa nhớ lại được mặt chữ vừa luyện được cả cách phát âm Một số giáo viêncho rằng trẻ sử dụng màu nước hay đất nặn… sẽ rất bẩn, rửa tay lại lâu sạch mấtthời gian nhưng tôi nghĩ dù có hơi nhoe nhoét hay dửa tay lâu sạch hơn bìnhthường nhưng trẻ thích thú tham gia, không gò ép trẻ Kết quả trẻ thu được lại rấtcao.

Bên cạnh đó tôi còn hướng trẻ vào chữ cái đang học bằng cách cho trẻ tựtìm các chữ cái rời xếp thành tên của mình sao cho tên của trẻ đó phải có chữ cáiđang học VD đang học chữ i,t,c thì trẻ nào thấy tên của mình có một trong 3 chữcái đó thì lên gắn vào

Hình ảnh minh họa

Ngoài ra tôi còn kết hợp cùng trẻ cắt chữ cái to từ sách báo, lịch cũ Trẻ được

sử dụng kéo cắt lượn theo đường viền của chữ và được phát âm nói về đặc điểmcủa chữ cái mình vừa cắt được Từ đó giúp trẻ củng cố thêm vốn chữ cái của mình

Dù bằng hình thức này hay hình thức khác với việc chuẩn bị nhiều đồ dùng,nguyên phế liệu khác nhau cùng với sự hướng dẫn gợi mở của cô giáo tôi thấy trẻrất hứng thú tham gia học chữ cái, phát âm rõ ràng và nhớ được chữ cái lâu hơn

Dán nhãn vào mọi thứ đồ dùng trong lớp để dần hình thành được mối liên hệgiữa lời nói và chữ viết Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với chữ cái a,ă,â trong chủ đềgia đình tôi cho trẻ ôn luyện bằng cách yêu cầu trẻ tìm chữ a,ă,â trong các từ chỉ tên

đồ vật trong lớp như:Chữ â trong từ “Cái ấm” chữ ă trong từ “Khăn mặt”

Ví dụ: Ở góc học tập: Thường xuyên thay đổi hình ảnh ở các góc theo chủđiểm, tạo góc học tập mới hấp dẫn trẻ, ở các góc học tập tôi luôn thay đổi học xongchữ cái nào tôi viết các kiểu chữ in thường, in hoa, viết thường, viết hoa treo ở góc

học tập để trẻ thường xuyên củng cố lại Ví dụ: Cho trẻ làm quen chữ b, d, đ chủđiểm thế giới động vật tôi làm mô hình vườn bách thú, cho các cháu đi tham quankết hợp bài hát “Thương con mèo” sau đó trò chuyện với trẻ về các con vật trongvườn bách thú rồi hướng tới đề tài cho trẻ xem từng tranh: Tranh “Con bò” trẻ làmquen chữ đ với những trò chơi cũng không thể thiếu được như:

- Trò chơi ghép chữ: Ghép các nét cong, nét thẳng, nét ngang tạo chữ b, d, đ

- Trò chơi dán đúng ký hiệu: chữ b hình tròn, chữ d hình tam giác, chữ đhình vuông với đoạn thơ “Ba bà đỏng đảnh” chia trẻ làm 2 đội cô cho trẻ đọc đoạnthơ hoặc mở nhạc, hai đội thi nhau bật qua vòng cầm chữ dán vào ký hiệu, dứt lờibài hát trò chơi kết thúc so sánh của 2 đội - Trò chơi “Thi nói nhanh”: chia trẻ làm

2 đội thi đua nhau nói nhanh tên con vật có chứa chữ cái vừa học, hoặc tên người

có chứa chữ cái vưà học với chủ điểm gia đình

Ví dụ ở góc thư vịên: Tôi chuẩn bị nhiều chuyện tranh, sách, báo dành cholứa tuổi mầm non ở các chủ điểm Nhất là chuyện tranh chữ to phù hợp với sự hiểubiết của trẻ tôi luôn thay đổi theo chủ điểm để gây sự thích thú cho trẻ, không nên

để một loạt sách từ đầu đến cuối năm trẻ sẽ chán và không thích đọc Ví dụ: Chủđiểm thế giới thực vật: Tôi trưng bày sách, tranh truyện về các loại hoa, quả cùngvới dòng chữ “ Thư viện của các loài hoa quả” vào các giờ hoạt động góc tôithường tham gia và hướng trẻ “ Cùng đọc sách và lật trang sách” Hướng dẫn trẻcầm sách đúng hướng, cách mở sách, lật trang xem sách Ví dụ: Góc bé tập tạohình chủ điểm thực vật thì tôi dán chữ “ Bé cùng làm quen chữ cái” rồi cắt bìathành một cây to, sau đó cho trẻ vẽ, cắt, dán hoặc siêu tầm họa báo, tranh, ảnh vềcác loại lá, hoa, hột, hạt sau đó cho trẻ tìm cắt các chữ cái vừa học dán dưới cácloại lá, hột, hạt, tranh, ảnh như: Chữ L dán dưới tranh lá hoặc lựu, M dán dưới chữmận Những hình ảnh tôi thường thay đổi theo chủ điểm Không những ở góc Mỗi khi thay đổi đồ dùng đồ chơi và tên đồ dùng gắn trên các giá đồ chơi tôilại giới thiệu cho trẻ về đồ dùng và từ mới để trẻ quan sát và làm quen với chữ cáimới từ đó tìm ra chữ cái đã học trong từ mới đó và ở các góc xung quanh lớp tôiđều viết tiếng và từ tương ứng như: Hộp đựng hoa lá, rổ đựng hình, bé đến trường,

bé ngoan Tất cả tôi đều trang trí vừa tầm nhìn của trẻ Hoặc có những bức vẽ củatrẻ được viết tên trẻ vào góc trái, làm như thế trẻ được sử dụng ngay trên hoạt độnglàm quen chữ cái, trẻ đọc đến chữ cái gì tôi cho trẻ tìm xung quanh lớp chữ cái đó,phía dưới tôi đặt giá đựng đồ dùng của cô và trẻ phục vụ môn chữ cái như bút chìmàu, vở tập tô, vở bé chuẩn bị vào lớp 1 ngoài ra còn có đồ dùng phục vụ chobuổi chơi như mũ có gắn chữ, hoa lá, hột hạt, chữ cái rời, các chấm tròn để trẻ ghépchữ lô tô từ đó phát huy khả năng ghi nhớ tư duy của trẻ dần dần trẻ trở nên yêuquý và hứng thứ với môn LQCC hơn Kết quả các biện pháp này theo đánh giá đạt90%

- Tạo môi trường ngoài lớp học:

Môi trường ngoài lớp học như: Góc thiên nhiên, Góc tuyên truyền, khu vực

đồ dùng cá nhân của trẻ Đây là những nơi trẻ thường xuyên hoạt động nên có tác

dụng ôn tập và củng cố chữ cái cho trẻ vì vậy tôi thường tạo môi trường có nhiềuchữ cái ở những góc này.

Ví dụ: Tôi đã gắn kí hiệu riêng kèm theo tên trẻ nơi để đồ dùng cá nhân hàngngày của trẻ Hàng ngày, khi lấy hoặc cất đồ dùng trẻ sẽ được nhìn tên và biết têncủa mình có mấy chữ cái, bắt đầu bằng chữ cái nào Hay chúng mình cùng cô sẽgắn bảng tên cho cây trong sân trường xem ai là người giỏi nhất Từ đó trẻ bắtchước và sao chép lại tên mình và tên bạn, ghi tên mình vào các tác phẩm mình tựlàm

Kết quả từ việc cô và trẻ cùng chuẩn bị làm đồ dùng học tập trang trí môitrường trong và ngoài lớp, tôi thấy trẻ hứng thú hơn vào tiết học, bản thân cô giáolên lớp tự tin hơn, gần gũi với trẻ hơn.Và một điều quan trọng giáo viên phải biếtđộng viên, khen ngợi trẻ kịp thời, có thể thổi vào trẻ bầu không khí tin tưởng bằngnhững hành động sáng tạo và chơi những trò chơi sinh động Khi trẻ nhận ra rằng

cô giáo tôn trọng và hoan nghênh các biểu hiện cá nhân của chính mình, thì trẻ sẽ

tự tin hơn, nhiều chi tiết phong phú hơn Khi có được sự tự tin, trẻ tự thấy hài lòng

và hãnh diện với suy nghĩ “Mình đã làm được điều gì đó một mình” Đồng thờigiúp trẻ say sưa, thích thú hơn trong nhiều giờ hoạt động khác.Một giáo viên cókinh nghiệm sẽ chóng nhận ra trạng thái của nhóm và sẽ sẵn có trong tay đầy đủcác nội dung, hình thức lựa chọn phù hợp nhằm thay đổi trạng thái của trẻ khi tổchức hoạt động

Qua thực hiện biện pháp này tôi thấy mình đã linh hoạt nhẹ nhàng khi tổchức và điều quan trọng nhất là tôi đã biết lựa chọn những đề tài vừa phải, phù hợpvới chủ đề, vừa phù hợp với nhóm lớp của mình Để tổ chức tốt hoạt động học vàchơi cho trẻ trong các tiết học đòi hỏi giáo viên lập kế hoạch và tập duyệt nghiêmtúc như thể thí sinh đi thi sẽ biểu diễn thực sự trước khán giả

Nếu trong lúc đang dẫn dắt trẻ vào hoạt động mà giáo viên còn nhìn vàosách, vở bài soạn thì sẽ không thể giao tiếp trực tiếp phát hiện phản ứng của trẻ.Nếu giáo viên thiếu tự tin khi nhớ thiếu lời bài soạn thì sao giáo viên có thể để lôikéo trẻ tập trung được? Giảng dạy hiệu quả đòi hỏi cô giáo phải “Làm bài tập ởnhà” Cô giáo cũng sẽ đạt được sự tự tin qua luyện tập như các trẻ nhỏ Chính vìvậy muốn để cô và trẻ tự tin trong hoạt động làm quen chữ cái, giáo viên cần phảibiết xây dựng mọi không gian học tập cho trẻ một cách hiệu quả nhất

* Biện pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động làm quen chữ cái.

Trong một vài năm gần đây dưới sự hướng dẫn và chỉ đạo của phòng GD,các trường mầm non trong toàn huyện nói chung và trường MN Hoa Hồng nóiriêng đã bước đầu áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Nhận thấy được sựcần thiết và ích lợi của việc ứng dụng CNTT, tôi đã không ngường học hỏi bạn bè,đồng nghiệp, qua Internet…để đưa CNTT vào trong giảng dạy Trước khi tiến hànhcho trẻ làm quen với chữ cái, tôi luôn xác định trước đề tài là hoạt động làm quenchữ cái hay hoạt động tập tô chữ cái.Sau đó tôi nghiên cứu bài soạn, vạch ra kế

hoạch hoạt động cho cô và trẻ.Tôi chuẩn bị giáo án điện tử phù hợp với nội dunghoạt động và chủ đề Muốn giờ học LQCC đạt hiệu quả cao và giúp trẻ chủ động,tích cực tham gia vào hoạt động thì việc ứng dụng công nghệ thông tin đóng vai tròquan trọng trong việc thu hút sự chú ý của trẻ vào các hoạt động giáo dục

Và một điều đặc biệt tôi thấy hoạt động làm quen với chữ cái trước kia cầnphải mất nhiều thời gian để làm đồ dùng như vẽ tranh, cắt dán chữ phía dưới tranh,bảng gài chữ, thẻ chữ to, nam châm ,bảng… dễ gây cho giáo viên lúng túng trongviệc sử dụng đồ dùng Chẳng hạn trong giờ làm quen với nhóm chữ có 3 chữ cáinhư: I,t,c hoặc b,d,đ thì đương nhiên cô phải dùng 3 tranh và 3 bảng gài chữ có gắncác thẻ chữ rời tương ứng với bức tranh, lại chưa kể đến các thẻ chữ to cho trẻ nhìn

rõ Nhưng khi ứng dụng CNTT vào tiết chữ cái thì không chỉ giúp trẻ tiếp cận vớitin học mà còn giúp tôi tiết kiệm được thời gian và kinh phí cho việc làm đồ dùng

đồ chơi, hiệu quả và chất lượng giáo dục vẫn được đảm bảo

Ứng dụng CNTT vào hoạt động làm quen với chữ cái đã mang lại cho trẻhứng thú và kích thích thích trẻ tham gia vào hoạt động Bởi trên máy có các hìnhảnh xuất hiện và mất đi kèm theo các hiệu ứng mới lạ, hấp dẫn theo ý muốn của côgiáo Và trẻ sẽ tập trung chú ý trước những điều mới lạ, tiết học cang đạt hiệu quảcao hơn

VD: Trong tiết học làm quen chữ cái

Tiết làm quen với chữ cái e,ê ở chủ đề gia đình tôi coppp hình ảnh “Mẹ mayáo”, “ Bố vào bếp” từ mạng Internet, dưới mỗi hình ảnh đó tôi đánh chữ tương ứng.Khi dạy đến chữ nào thì hình ảnh đó xuất hiện kèm theo từ, trẻ chọn chữ cái nàohọc rồi thì khi nháy chuột chữ cái đó sẽ chuyển màu Khi tôi gới thiệu chữ e thìhiệu ứng sẽ chuyển màu và xuất hiện ở phông chữ to Hoặc khi cho trẻ so sánh chữe,ê, những nét nào giống nhau thì sẽ xuất hiện và có màu giống nhau

Trò chơi powerpoint cho trẻ khi cho trẻ chơi với chữ cái tôi thường xuyênchọn lọc và tìm tòi những trò chơi phù hợp với từng nhóm chữ cái Để gây hứngthú cho trẻ, trò chơi mà tôi sử dụng trong các hoạt động cho trẻ làm quen chữ cáithường xuyên được thay đổi và làm mới Trò chơi phải ngắn gọn, dễ hiểu, luôn kếthợp giữa hai yếu tố động và tĩnh, đảm bảo tính vừa sức và luôn thay đổi hình thức

để tránh nhàm chán cho trẻ Thường xuyên sử dụng hình thức thi đua giữa cácnhóm trẻ trong trò chơi nhằm khuyến khích sự nỗ lực, cố gắng của trẻ Ngoài ra tôicòn thường tìm cách giới thiệu trò chơi phù hợp với từng chủ đề, cách thể hiện ấntượng để hấp dẫn trẻ

VD: Trong giờ làm quen với chữ h,k tôi đa sưu tầm trò chơi trong đĩa

“những trò chơi với chữ cái” mà phòng GD đã phát cho giáo viên tham khảo Ở tròchơi này trẻ phải tư duy để tìm chữ cái sắp xếp theo đúng quy luật Như vậy trẻ vừađược dùng chuột để di chuyển, vừa được củng cố lại chữ cái đã học

Hay trò chơi “Ô số kì diệu”cô tạo những hình ô số trên màn hình mỗi ô số ẩnphía sau là các chữ cái theo kiểu chữ in thường, viết thường và in hoa.Yêu cầu trẻ

mở ô số, ứng với mỗi ô số trẻ đọc tên chữ cái và nói được kiểu chữ cái đó

Vd: Tôi tạo 6 ô số trên màn hình với 6 màu sắc rực rỡ khác nhau, trên mỗi ô

số là một chữ số(1,2,3,4,5,6) ẩn phía sau ô só là các chữ cái e,ê theo kiểu in thường,viết thường và in hoa Tôi chia sẻ làm hai đội và yêu cầu hai đội cùng thi đua nhau

mở ô số.Lần lượt từng đội sẽ mở ô số.Khi ô số mở ra đội đó phải đọc tên chữ cái ẩnphía sau ô số và nói kiểu chữ in hoa, in thường hay viết thường.Trẻ đoán đúng thìchữ cái sẽ xuất hiện với kích thước lớn trên màn hình và kèm theo món quà được

cô tặng

Theo chương trình mầm non mới thì việc sử dụng công nghệ thông tin cácphần mềm powerpoint, phần mềm kissmarsk, phần mềm tương tác giúp cho trẻhứng thú , tập trung chú ý nhiều hơn vào tiết học làm quen chữ cái

Khi dạy chữ cái trên giáo án điện tử cô cho trẻ được lên kích chuột vào cácchữ cái đã học, hoặc cho trẻ lên kích chuột vào các chữ cái giống nhau

Kết quả từ việc cô và trẻ cùng học tập và sử dụng phần mềm trên giáo án điện

tử tôi thấy trẻ hứng thú hơn vào tiết học ,bản thân cô giáo lên lớp tự tin hơn , gầngũi trẻ hơn

Hình ảnh minh họa

Biện pháp 6: Cho trẻ làm quen chữ cái thông qua các các môn học

Bản thân mỗi giáo viên là người xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồngghép, lồng ghép các môn học một cách hợp lí để trẻ phát huy hứng thú khuyếnkhích trẻ tích cực chủ động say mê trong tiết học

Ngoài việc dẫn dắt bằng ngôn ngữ thì sự linh hoạt, sáng tạo ứng xử nhanhcủa cô giáo trong một tiết dạy mang lại sự chú ý cho trẻ, cô giáo phải kết hợpnhuần nhuyễn các bộ môn khác vào tiết học làm quen chữ cái và phù hợp với từngchủ đề

- Lồng ghép môn văn học: