Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn làm quen môn văn học tại trường MN 8

Sau các buổi thao giảng, dự giờ đầu năm học tôi nhận thấy rằng đa số trẻtrong giờ học còn nhút nhát, khi trả lời câu hỏi của cô chưa diễn đạt được mạchlạc, trọn câu… việc trẻ thiếu vốn t

MỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU: 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài 4

3 Đối tượng nghiên cứu 5

4 Giới hạn của đề tài 5

5 Phương pháp nghiên cứu 5

II PHẦN NỘI DUNG .5

1 Cơ sở lý luận 5

2 Thực trạng 7

3 Nội dung và hình thức của giải pháp 11

a) Mục tiêu của biện pháp.……… ……… 12

b) Nội dung và cách thực hiện biện pháp.….……… ………… 13

- Biện pháp 1……….……… .13

- Biện pháp 2……….……… .13

- Biện pháp 3……….……… .15

- Biện pháp 4……….……… .20

- Biện pháp 5……….……… .21

- Biện pháp 6……….……… .22

- Biện pháp 7……….……… .23

c) Mối quan hệ giữa các biện pháp……… 25

d) Kết quả khảo nghiệm, gia trị khoa hoạc của vấn đề nghiên cứa… 25

III PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ .27

1 Kết luận: 27

2 Kiến nghị: 28

Phụ lục tài liệu tham khảo……… 29

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Làm quen văn học là một môn học được trẻ mầm non rất yêu thích, hìnhthành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẩm mỹ, phát triển trítưởng tượng như: Lòng yêu thiên nhiên cỏ, cây, hoa, lá,… lòng kính trọng yêuthương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như: ông bà, bố mẹ,

cô giáo, anh chị em, Những tác phẩm văn học cung cấp cho trẻ sự hiểu biết đầutiên về thế giới xung quanh, nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tượng tượng, sángtạo nghệ thuật, vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến cho trẻ thông qua hoạt độngLàm quen văn học là một việc rất quan trọng và cần thiết, nó không chỉ giúp trẻphát triển về mặt thẩm mĩ mà còn kích thích trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ Trẻđược cảm nhận, đồng điệu với niềm vui, nỗi buồn của những nhân vật trong câutruyện, bài thơ, cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên, bến nước, bờ tre, con vật gầngũi… giúp trẻ hình thành và phát triển kỹ năng nghe, nói, kể lại chuyện, mở rộnghiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được thu nhỏ, qua đó giáo dục đạo đứcthẩm mỹ, lòng yêu con người, yêu quê hương đất nước thông qua các tác phẩm vănhọc Thông qua hoạt động này trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết củatác phẩm một cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm Thông qua sựhiểu biết, trí tưởng tượng của trẻ Đồng thời trẻ thể hiện được bài thơ diễn cảm, kểlại chuyện sáng tạo phù hợp với các nhân vật trong câu chuyện

Sau các buổi thao giảng, dự giờ đầu năm học tôi nhận thấy rằng đa số trẻtrong giờ học còn nhút nhát, khi trả lời câu hỏi của cô chưa diễn đạt được mạchlạc, trọn câu… việc trẻ thiếu vốn từ, chưa mạnh dạn trong giao tiếp và ngôn ngữchưa phát triển hoàn thiện là một trong những rào cản lớn để giáo viên cung cấpkiến thức cho trẻ, nhất là ở hoạt động Làm quen với tác phẩm văn học Một số câuchuyện dài không có kịch tính trẻ thường khó khăn trong việc nhớ nội dung câuchuyện, hay nói chuyện riêng, không chú ý nghe hết câu chuyện, đối với các tácphẩm thơ trẻ mới chỉ đọc qua hình thức đọc thuộc lòng, khả năng đọc thơ diễn cảmcủa trẻ còn hạn chế, đa số trẻ ở địa phương vẫn còn nói ngọng, sai dấu, cũng cómột số câu chuyện giáo viên còn gặp khó khăn trong việc chuyển thể sang thể loạiđóng kịch, các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động này còn ít dẫn đến kết quảgiờ học chưa linh hoạt, còn thiếu các yếu tố như: Âm thanh, trang trí hoạt cảnh,trang phục… Dẫn đến hoạt động đóng kịch chưa cuốn hút được trẻ Ngoài ra ápdụng công nghệ thông tin còn hạn chế, đồ dùng dạy học còn chưa đa dạng, phongphú

Để có được tiết làm quen văn học cuốn hút như vậy yêu cầu giáo viên phải

có những đồ dùng đồ chơi cho trẻ, đồ dùng đồ chơi là một phần quan trọng khôngthể thiếu trong các tiết văn học, chú ý về giọng đọc thơ, kể chuyện của cô, sao chodiễn cảm, phù hợp với từng nhân vật Từ những yếu tố trên giúp trẻ tích cực trongcác hoạt động làm quen văn học Để có được các tiết học làm quen văn học đạt kếtquả cao yêu cầu tôi cũng như tập thể giáo viên trường Mầm non Ea Na cần cónhiều cố gắng trong năm học 2017-2018 này

Tập thể CBGV trường Mầm non Ea Na

Là một Phó hiệu trưởng phụ trách công tác chuyên môn của nhà trường tôiluôn trăn trở để tìm ra hướng đi, giải pháp phù hợp với đặc điểm của đơn vị, xứngđáng là một trường trọng điểm về chất lượng giáo dục, đáp ứng với yêu cầu, tiêuchuẩn của trường Chuẩn quốc gia bậc học Mầm non huyện nhà

Nhận ra được tầm quan trọng của bộ môn làm quen văn học đối với trẻ mầmnon như vậy, và dựa trên tình hình thực tế những gì chưa làm được của giáo viên

và trẻ mầm non tại trường mầm non Ea Na bản thân tôi đã chọn đề tài nghiên cứu

“Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng dạy tốt môn làm quen văn học tại trường mầm non Ea Na” Mong rằng kết quả đề tài có tác dụng góp phần

tích cực vào hoạt động làm quen văn học của trẻ, nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mớihình thức tổ chức hoạt động đặc biệt là chương trình lấy trẻ làm trung tâm cho trẻnhư hiện nay

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

- Mục tiêu:

Áp dụng một số biện pháp giúp giáo viên đưa ra các mục tiêu biện pháp đểnâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục môn làm quen văn học tại lớp để trẻhiểu được những thế giới thu nhỏ trong tác phẩm văn học một cách có hiệu quảnhất, khắc phục phần lớn những khó khăn chung trong công tác giảng dạy của giáoviên đồng thời phát huy được tính tích cực sáng tạo của trẻ

Giúp giáo viên biết cách vận dụng sáng tạo phương pháp giáo dục mầm nonmới đưa vào bài dạy và lựa chọn phương pháp giảng dạy, sáng tạo phù hợp với lứatuổi

Rèn kỹ năng đọc, kể diễn cảm cho trẻ ở trường Mầm non Ea Na đạt hiệu quảcao

Giúp trẻ nhớ và thuộc các tác phẩm văn học, nâng cao khả năng đọc, kể diễncảm, phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ tích lũy và mở rộng vốn từ phong phú,

đa dạng, giúp trẻ phát âm đúng, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, là điều kiện tốt cho trẻhọc đọc, học viết sau này

Trẻ yêu thích các tác phẩm văn học, gây được sự hứng thú, chú ý và ghi nhớcác tác phẩm văn học

Trẻ phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay, cái đẹpcủa mọi vật xung quanh trẻ thông qua các tác phẩm văn học

Trẻ bộc lộ được tình cảm của mình trước các nhân vật, mạnh dạn, tự tintrong giao tiếp, thích trò chuyện với những người xung quanh

- Nhiệm vụ:

Giúp giáo viên tìm ra các giải pháp, biện pháp để tạo được hứng thú, sáng

tạo cho trẻ trong môn Làm quen văn học

Truyền thụ kiến thức cho trẻ, từ đó giúp trẻ cảm nhận tác phẩm văn học mộtcách tích cực hơn

Giúp trẻ khả năng đọc rõ lời, thể hiện sự khéo léo phát triển trí tưởng tượng,

óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ Nói năng lưu loát, diễn đạtgãy gọn biết sử dụng từ chính xác Góp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ,giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ, phát triển ngôn ngữ Từ đó trẻ hứng thú khi

kể chuyện, đọc thơ

3 Đối tượng nghiên cứu.

Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên nâng cao chất lượng dạy tốt môn làmquen văn học.

4 Giới hạn của đề tài.

Khuôn khổ nghiên cứu: Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên nâng caochất lượng dạy tốt môn làm quen văn học

Đối tượng khảo sát: Giáo viên và học sinh trường Mầm non Ea Na

Thời gian nghiên cứu từ tháng 09 năm 2017 đến tháng 02 năm 2018

5 Phương pháp nghiên cứu.

Để áp dụng một số biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt môn Làm quen vănhọc tôi đã sử dụng:

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:

Phương pháp phân tích – tổng hợp tài liệu: Nghiên cứu tài liệu trongchương trình giáo dục trẻ, sổ tay giáo viên mầm non, bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi,các module mầm non

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Phương pháp điều tra, thực nghiệm, quan sát, đàm thoại, thực hành trên trẻ,điều tra khảo sát

c) Phương pháp thống kê toán học

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận.

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc nhở chúng ta rằng:

“ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây,

Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mượn câu nói trên để chỉ ra tầm quan trọng củangành giáo dục, giáo dục là nghề trồng người, muốn có những cây xanh cao lớnphát triển tốt thì chúng ta nên chọn những hạt giống tốt để ươm mầm, chăm sócchúng từ nhỏ, làm những công việc như tưới nước, bón phân, nhổ cỏ Sau này câyxanh mới phát triển tốt được Trong giáo dục cũng vậy, muốn đào tạo ra những conngười toàn diện, có tri thức, có lý tưởng, đạo đức, sức khỏe, thẩm mỹ đầu tiênchúng ta phải xây vững nền móng giáo dục vì “Mẫu giáo tốt mở đầu cho nền giáodục tốt” trồng cây non được tốt thì sau này cây lên tốt, dạy trẻ tốt sau này cháu sẽ

làm người tốt Ngoài ra Bác còn khẳng định rằng “ Ngủ thì ai cũng lương thiện,tỉnh dậy phân ra kẻ dữ, hiền, dữ đâu phải là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mànên”, đối với trẻ chúng ta phải dạy trẻ biết đoàn kết, giàu lòng nhân ái, ham họchỏi, trẻ sống vui vẻ, hoạt bát chứ không thụ động trong các hoạt động, đặc biệt làhoạt động làm quen với các tác phẩm văn học.

Văn học giúp cho trẻ hình thành và phát triển ngôn ngữ là phương tiện hìnhthành đạo đức cho trẻ biết yêu ghét rõ ràng Làm quen văn học còn hình thành chotrẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương con người rộng lớn Hình thành

và phát triển thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể đó là tính tổ chức kỷ luật tự chủmạnh dạn trước mọi người Dạy trẻ làm quen văn học còn là phương tiện nâng caokhả năng trí tuệ, giúp trẻ phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻqua học tập vui chơi Không những thế văn học còn là nguồn sữa mẹ nuôi dưỡng,phát triển tâm hồn cho trẻ, truyền cho các cháu vẻ đẹp truyền thống của cha ông,lòng nhân ái thuỷ chung tính công bằng, yêu lẽ phải, đức cần cù chăm chỉ, yêunước thương nòi tự tin, lạc quan, yêu đời Văn học là phương tiện, là mục đích đểthực hiện quá trình giáo dục, đào tạo

Làm quen với tác phẩm văn học giúp khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú

và có ấn tượng với hình tượng nghệ thuật, cái hay, cái đẹp của tác phẩm Trẻ đượcthể hiện sự sáng tạo khi đọc kể theo trí tưởng tượng của mình

Đặc biệt hoạt động Làm quen với tác phẩm văn học là hoạt động giúp trẻphát triển ngôn ngữ và là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất ở trườngMầm non Hoạt động này không những nhằm giúp trẻ hình thành và phát triển cácnăng lực ngôn ngữ như nghe, nói, đọc và tiền viết mà còn giúp trẻ phát triển khảnăng tư duy, nhận thức, tình cảm thông qua các bài thơ câu chuyện Vì vậy trẻ nóinăng mạch lạc, hứng thú với các tác phẩm văn học là một trong những nhiệm vụmầm non có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.Những hình tượng tươi sáng, những bức tranh giàu chất thơ của thiên nhiên được

vẽ lên trong tác phẩm, nhạc điệu của những vần thơ, tính chuẩn xác biểu cảm củangôn ngữ được các cháu yêu thích, cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn ngữ từ đó trẻghi nhớ và hứng thú đọc, kể lại câu chuyện, bài thơ làm cho vốn từ ngữ tăng lên,ngôn ngữ của trẻ trở nên phong phú

Khi trẻ tham gia vào hoạt động Làm quen văn học, trẻ có điều kiện để pháttriển cảm xúc, tư duy sáng tạo, khả năng diễn đạt lưu loát, rõ ràng Đặc biệt, trẻbiết sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ, được làm quen với những từ ngữ nghệ thuật,

Trẻ cảm nhận được những vẻ đẹp của ngôn ngữ, đó là sự trầm bổng của nhịpđiệu, sắc thái tình cảm của giọng nói, những khả năng gợi thanh, gợi hình ảnh, màusắc, cảm xúc Để những tác phẩm văn học nghệ thuật tác động sâu sắc và gây ấntượng mạnh mẽ đến trẻ, làm cho trẻ hứng thú, thì việc chuẩn bị kĩ lưỡng trước khiđến lớp của giáo viên là rất cần thiết Giáo viên cần phân tích và xác định nội dung

tư tưởng tác phẩm, nhiệm vụ giáo dục, tính cách các nhân vật, xác định các hìnhthức đọc, kể diễn cảm, tìm tòi các phương pháp dạy học, làm sao giúp trẻ nhớ đượcsắc thái cơ bản trong giọng kể, ngữ điệu, giọng điệu, lời nói của các nhân vật, giúptrẻ nhận ra ngôn ngữ của các nhân vật trong các tác phẩm văn chương

Qua hoạt động văn học giúp trẻ tự tin bạo dạn giao tiếp trước đám đông,ngoài ra còn phát huy được ngôn ngữ và làm giàu vốn từ cho trẻ

Giáo viên dân tộc: 12 đồng chí

Tổng số học sinh : 410 trẻ/ 14 lớp; Nữ: 197 trẻ; Dân tộc: 159 trẻ; Nữ dântộc: 79 trẻ

Đầu năm học tôi đã tiến hành dự giờ, thao giảng các lớp Qua đợt kiểm tracho thấy hầu hết các giáo viên chưa phù hợp với khả năng của trẻ, lối dẫn dắt chưalôi cuốn, trẻ chưa có hứng thú khi tham gia các hoạt động Làm quen văn học…Đòihỏi giáo viên phải có tính sáng tạo, năng động trong giảng dạy để trẻ đạt được kếtquả tốt nhất khi làm quen với tác phẩm văn học

Còn đối với trẻ thì khả năng tiếp thu khi trẻ làm quen với tác phẩm văn họcchưa cao, đa số trẻ còn nhút nhát, một số trẻ mới chỉ thể hiện tác phẩm văn học quahình thức đọc thuộc lòng chứ chưa biết ngắt nhịp, chưa biết sử dụng ngôn ngữ biểucảm, hình tượng trong khi thể hiện các tác phẩm văn học

* Khảo sát chất lượng đầu năm học 2017 – 2018

+ Giáo viên (Phụ lục 1, kèm theo)

Stt Tiêu chí

Số giáoviên Tỉ lệ % Số giáo viên Tỉ lệ %

sát, tận tình của lãnh đạo Phòng giáo dục và đào tạo trong các hoạt động của nhàtrường.

Hàng năm nhà trường tổ chức các cuộc thi như thi giáo viên dạy giỏi cấptrường, thao giảng, hội giảng … để giáo viên có cơ hội học hỏi kinh nghiệm, saumỗi tiết dạy

Cơ sở vật chất tương đối đảm bảo, có đầy đủ phòng học, có sân chơi rộng,thoáng mát, an toàn, lớp học an toàn, trong lớp có tủ để đồ dùng đồ chơi, ngoài ramột số lớp đã có kệ để đồ dùng đồ chơi cho các cháu

Các lớp được sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường, phân công 2 giáo viêntrên một lớp, sự giúp đỡ của chuyên môn, đồng nghiệp, tạo điều kiện cho giáo viêntham gia các buổi tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, nhà trường tổ chứchội thi chấm đồ dùng, đồ chơi tự tạo tại trường, tuyển chọn những bộ đồ dùng, đồchơi xuất sắc dự thi huyện

Đội ngũ giáo viên trẻ khỏe, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, tận tụy với nghề,các cô luôn có tinh thần học hỏi, trau dồi kinh nghiệm nên hầu hết chuyên mônnghiệp vụ vững vàng, có tới 84,6% số giáo viên có bằng trên chuẩn trở lên, giáoviên trong trường luôn đoàn kết và có tinh thần vượt khó vượt khổ, đặc biệt là các

cô ở phân hiệu buôn Tơ lơ và buôn Cuah thuộc vùng 3

Đa số cha mẹ học sinh đã quan tâm đến vấn đề chăm sóc giáo dục con emmình, thể hiện qua các buổi đón và trả trẻ, ch mẹ học sinh luôn gần gũi với giáoviên chủ nhiệm để trao đổi chuyện học tập và các hoạt động của con họ khi ởtrường, nhiệt tình với các hoạt động của lớp khi được giáo viên chủ nhiệm cần sựgiúp đỡ, cha mẹ học cũng ý thức được tầm quan trọng của việc cho trẻ từ 3 đến 5tuổi đi học là cần thiết, nên tỷ lệ chuyên cần hàng tháng luôn được duy trì ở tỷ lệ95% - 98% (Trừ một số cháu đau ốm nên nghỉ học)

Các cháu đến lớp đa phần vệ sinh sạch sẽ, ngoan hiền, lễ phép với cô giáo,

sự tiếp thu kiến thức của trẻ ngày càng cao, các cháu đến lớp gần gũi cô giáo vàhòa đồng với các bạn

Giáo viên có nhận thức sâu sắc về môn Làm quen văn học, luôn nhiệt tình,linh hoạt, tìm tòi, sáng tạo, lắng nghe góp ý của chuyên môn, đồng nghiệp trênthực tế cũng như lý thuyết, một số giáo viên có giọng đọc, kể tốt, thường xuyêntham khảo thêm tài liệu, sách báo, tạp chí có nội dung liên quan đến hoạt động chotrẻ Làm quen văn học

Nghiêm túc thực hiện chuyên đề, cùng nhiều năm trong nghề, tôi đã tích gópđược nhiều kinh nghiệm, nắm vững phương pháp bộ môn, yêu cầu đối với từng thểloại, từng độ tuổi.

Bản thân tôi là một phó hiệu trưởng được phân công mảng chuyên môn, nênngay từ đầu năm học tôi rất quan tâm đến công việc chuyên môn của nhà trường,tôi thường lên kế hoạch cụ thể, và thường xuyên giám sát kiểm tra xem giáo viêncủa mình thực hiện như thế vào, có hướng điều chỉnh kịp thời, để có những kết quảtốt trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Bản thân tôi cũng không ngừng học hỏikinh nghiệm, tiếp thu những cái hay, cái mới trong chuyên môn nghiệp vụ từ cấptrên triển khai, cũng như những kinh nghiệm từ đồng nghiệp

- Hạn chế:

Nhưng bên cạnh đó cũng còn những mặt hạn chế như sau:

Có 2 phòng học thuộc phân hiệu Quỳnh Ngọc diện tích hẹp, phòng học đã

cũ và xuống cấp, cần được xây mới

Một số giáo viên chưa biết cách làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ, khi sử dụngcòn chưa đạt hiệu quả, phần đông giáo viên chưa có sự tìm tòi, sáng tạo trong quátrình làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, chưa có sự phối hợp giữa cha mẹ học sinh vàgiáo viên chủ nhiệm, trong khi cha mẹ học sinh nhiệt tình nhiệt tình, nguyên vậtliệu dễ kiếm Chuẩn bị đồ dùng phục vụ cho môn Làm quen văn học chưa phongphú, đa dạng để thu hút sự chú ý của trẻ, chưa thực sự chú ý phát huy tính tích cực

ở trẻ Tạo môi trường hoạt động cho trẻ chưa phong phú, thiết kế các trò chơi chưahấp dẫn Khai thác môi trường xung quanh ngay trong lớp để vận dụng hoặc giáodục trẻ còn hạn chế Việc khai thác thông tin trên mạng, giảng dạy trên máy vi tínhcòn hạn chế ở một số giáo viên lớn tuổi

Một số giáo viên chưa có thủ thuật kể chuyện, đọc thơ cho trẻ nghe, chưalôi cuốn được trẻ qua giọng đọc, giọng kể

Một số giáo viên tổ chức cho trẻ làm quen tác phẩm văn học còn lúng túngtrong cách xử lý tình huống, lựa chọn các tác phẩm chưa phù hợp với khả năng củatrẻ

Trong trường tỷ lệ trẻ em là đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 38,7%, cótới 38,5% trẻ em thuộc hộ nghèo và cận nghèo, vì bố mẹ bận đi làm nên một số trẻ

ít được bố mẹ quan tâm, có tới 17% trẻ chưa học qua lớp mầm

Sự cảm thụ các tác phẩm văn học của trẻ còn hạn chế, trẻ nhanh thuộc nhưngcũng mau quên, khả năng nhận thức của trẻ chưa đồng đều, trẻ chưa biết cách đọc,

kể diễn cảm, khả năng nhập vai vào các nhân vật còn chậm, hầu như trẻ chưa hứngthú với việc kể chuyện sáng tạo, trẻ nói giọng địa phương nhiều

- Nguyên nhân hạn chế:

Cơ sở vật chất còn thiếu, đồ dùng chưa sáng tạo, giáo viên còn hạn chế vềcông nghệ thông tin

Chưa sáng tạo trong cách tổ chức các hoạt động Làm quen văn học

Một số cha mẹ thường đi làm ăn xa trên rẫy mang con đi theo, trẻ ít đượctiếp xúc với thế giới xung quanh nên trẻ còn nhút nhát, cha mẹ trẻ chưa có sự quantâm đến việc học của trẻ

Giáo viên chưa thực sự đầu tư vào công tác giáo dục trẻ và áp dụng côngnghệ thông tin vào trong các tiết dạy còn hạn chế

Giáo viên chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động đóngkịch cho trẻ, nếu có thì chủ yếu là trong tiết học, còn trong các giờ chơi, các buổisinh hoạt thì hầu như chưa được tổ chức thường xuyên

Xuất phát từ tình hình thực tế trên bản thân tôi cần đưa ra một số biện pháphướng dẫn giáo viên, giúp giáo viên dạy tốt môn làm quen văn học, giáo viên thayđổi các biện pháp giảng dạy trước đây như đầu tư hơn nữa vào việc nâng cao cácphương pháp, hình thức cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học, chú trọngnhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy trẻ kể lại chuyện, kể sáng tạo dưới nhiềuhình thức đa dạng và phong phú, dạy trẻ đóng kịch Qua những việc làm đó đã cónhững bước đầu góp phần cho sự thành công trong công tác dạy trẻ làm quen vớicác tác phẩm văn học và trẻ đã có thể nắm được nội dung và thể hiện được một sốtác phẩm văn học quen thuộc, trẻ có thể kể diễn cảm hay đọc diễn cảm một bài thơcâu chuyện mà trẻ yêu thích

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

Để khắc phục thực trạng nêu trên bản thân tôi đã đưa ra một số biện phápgiúp giáo viên dạy tốt môn Làm quen với văn học đã được áp dụng có hiệu quả tạitrường Mầm non Ea Na Tổ chức hoạt động Làm quen văn học đạt hiệu quả cần sửdụng đầy đủ, linh hoạt các biện pháp cơ bản sau:

Hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch, lựa chọn hình thức tổ chức hoạtđộng cho trẻ Làm quen văn học sao cho phù hợp

Lựa chọn các tác phẩm sinh động, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ.

Sử dụng đồ dùng một cách khoa học hơn Khai thác môi trường xung quanhngay trong lớp để vận dụng hoặc giáo dục trẻ đạt hiệu quả hơn

Có khả năng xử lý tình huống sư phạm tốt, thu hút, lôi cuốn trẻ vào các hoạtđộng

Tổ chức các tiết dạy nhẹ nhàng linh hoạt

Sử dụng phương tiện trực quan

Tạo môi trường văn học theo từng chủ đề

Tích hợp với các hoạt động hàng ngày của trẻ

Tuyên truyền, phối hợp với cha mẹ giúp trẻ học tốt môn Làm quen văn học.Tuyên truyền để cha mẹ trẻ hiểu rõ tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ

a Mục tiêu của giải pháp:

Hướng dẫn giáo viên xây dựng được kế hoạch bám sát với kế hoạch củatrường, phù hợp với tình hình thực tế của lớp

Tổ chức các hoạt động Làm quen văn học đạt hiệu quả cao, hình thành các

kĩ năng nghe, đọc, kể một cách diễn cảm, thể hiện được cảm xúc khi đọc các tácphẩm văn học, phát triển ngôn ngữ của trẻ

Vận dụng những giải pháp, biện pháp, cách thức tổ chức cho trẻ các hoạtđộng sao cho đạt hiệu quả nhất, vừa duy trì được hứng thú của trẻ vừa giúp trẻ tiếpthu kiến thức một cách nhẹ nhàng và thoải mái

Giúp trẻ tham gia vào các hoạt động tích cực hơn Trẻ hiểu được nội dungtác phẩm, khám phá được thế giới xung quanh, định hướng cơ bản trong môitrường xung quanh, giúp trẻ chính xác hóa những biểu tượng đã có về xã hội, từngbước cung cấp cho trẻ những khái niệm mới và kinh nghiệm sống

Xây dựng môi trường văn học phong phú, đa dạng, gần gũi với trẻ

Tích hợp với các hoạt động hàng ngày của trẻ một cách nhẹ nhàng, linh hoạt.Giúp cha mẹ trẻ hiểu được tầm quan trọng của các hoạt động giáo dục, pháthuy tính tích cực của cha mẹ trẻ khi tham gia các hoạt động

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:

Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên nâng cao chuyên

môn nghiệp vụ.

Ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáoviên và lên kế hoạch cụ thể theo từng kỳ, tháng, chủ đề phân chia cho phù hợp đểgiáo viên có điều kiện tham gia đầy đủ Trong kế hoạch có xây dựng kế hoạch tổchức các buổi chuyên đề hội giảng nhằm giúp giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫnnhau để nâng cao trình độ chuyên môn

Hàng tháng hướng dẫn 3 tổ chuyên môn họp 2 lần/ tháng với mục đích đưa

ra cách dạy mới, linh hoạt, sáng tạo hơn đồng thời rút kinh nghiệm, trao đổi, thảoluận về mục tiêu, nội dung, phương pháp của môn làm quen văn học

Cử những giáo viên cốt cán có năng lực về chuyên môn tham gia lớp tậphuấn chuyên đề tại Phòng giáo dục và đào tạo, sau đó về triển khai, dạy các tiếtthực hành ở trường, trong trường có một số giáo viên trẻ rất năng động, tích cực,vững vàng trong chuyên môn như các đồng chí: Trịnh Phương; Nguyễn Yến; ThiênNhiên; H Dra; Trịnh Thị Thu Hằng

Ngoài ra ngay từ đầu năm học tôi tiến hành khảo sát trên giáo viên và hoạcsinh nhằm mục đích phân loại trình độ năng lực của từng giáo viên và sự tiếp thucủa từng cháu để có biện pháp bồi dưỡng phù hợp qua việc khảo sát chất lượng đầunăm

Lên kế hoạch, tổ chức các hội thi làm đồ dùng đồ cấp trường, qua hội thigiúp giáo viên học hỏi lẫn nhau, có sự gắn kết giữa giáo viên với giáo viên, giữagiáo viên và học sinh và giữa giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ Trong năm học nàytôi hướng cho giáo viên làm những đồ dùng đồ chơi phục vụ môn làm quen vănhọc, như: Mô hình rối, trang phục các nhân vật đóng kịch, mô hình, dạy trên côngnghệ thông tin

Biện pháp 2: Hướng dẫn giáo viên tổ chức các tiết học nhẹ nhàng lôi cuốn trẻ

- Tổ chức dạy trẻ đọc diễn cảm tác phẩm văn học:

Để truyền thụ một tác phẩm văn học đến trẻ trước hết giáo viên phải tự rènluyện và nắm được các thủ thuật đọc, kể, phải nghiên cứu, phân tích kĩ tác phẩmthì mới sử dụng đúng giọng điệu, ngắt nhịp và cường độ ngôn ngữ, âm thanh phùhợp với trẻ, qua bài thơ cung cấp cho trẻ những nội dung gì, giáo dục trẻ như thếnào?

Ví dụ: Bài thơ “Hoa kết trái” Bài thơ ngắt nhịp 2/2, khi đọc diễn cảm cônhấn mạnh ở các tính từ chỉ màu sắc như “Tim tím”, “Vàng vàng”, “Chói

chang”… Trẻ sẽ hình dung ra đặc điểm nổi bật của hoa Cà, hoa Mướp, hoa Lựu vàgây ấn tượng đặc biệt với trẻ về những màu sắc ấy Trước kia trẻ mới chỉ biết đếnmàu tím, màu vàng, màu đỏ… Nhưng qua bài thơ trẻ có những khái niệm mới vềmàu sắc màu “Tim tím”, màu “Vàng vàng”, màu “Đỏ chói chang” là màu như thếnào? Đó là màu đặc trưng của những loại hoa nào, Trẻ biết những loại hoa nào kếttrái, và muốn hoa kết trái thì trẻ không được làm gì.

Khi tổ chức cho trẻ đọc thơ dưới nhiều hình thức: Đọc luân phiên theo tổ,nhóm, đọc đối đáp giữa các tổ, giữa cô và trẻ, đọc thơ qua tranh minh họa, tranhchữ, đọc thơ phối hợp với các động tác minh họa… làm cho tiết học sinh động

- Tổ chức dạy trẻ kể chuyện qua tác phẩm văn học:

Đối với kể chuyện thì lời kể rõ ràng mạch lạc và diễn cảm (Không nóingọng, nói lắp, không dùng từ địa phương) Chú ý sử dụng ngôn ngữ, giọng kể phùhợp với tính cách nhân vật

Ví dụ: Với truyện “Chú Dê Đen” Dê trắng là con vật nhút nhát, cô kể giọng

nhỏ, chậm, yếu ớt và ngắt quãng Dê đen dũng cảm, thông minh, cô kể với giọngbình tĩnh, cường độ âm thanh mạnh mẽ, thể hiện sự đanh thép Giọng Sói thì háchdịch, quát nạt, sau chuyển dần sang lo lắng, ngần ngừ Khi kể nhất thiết phải đảmbảo nội dung cốt chuyện, biết kết hợp hài hoà ánh mắt, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ vàkhéo léo sử dụng giáo cụ trực quan Thống nhất giữa lời nói và hành động Đặt câuhỏi để trẻ suy nghĩ trả lời, hoặc dùng tranh ảnh, mô hình để cùng đàm thoại về nộidung cốt truyện Câu hỏi phải ngắn gọn, rõ ràng đảm bảo tính hệ thống và logic từđầu đến cuối, câu hỏi từ dễ đến khó, kích thích trẻ tư duy, câu hỏi mang tính sángtạo, không dùng câu hỏi mà trẻ chỉ trả lời có hoặc không

Ví dụ: Với câu truyện “Quả bầu tiên”, giáo viên đặt câu hỏi để trẻ tư duy:

“Nếu con là cậu bé, con sẽ làm thế nào?”

Câu hỏi mang tính sáng tạo:

Cho trẻ đặt tên sáng tạo cho bài thơ, câu chuyện

Ví dụ: Trong bài thơ “Tết đang vào nhà” giáo viên đặt câu hỏi cho trẻ

“Con đặt tên khác cho bài thơ này là gì?”

Quá trình đàm thoại, cô có thể yêu cầu trẻ thể hiện tính cách nhân vật bằngngữ điệu, cử chỉ giống như thể hiện một vai diễn, như vậy đã góp phần giảm bớt sự

gò bó, căng thẳng, tạo không khí sôi nổi, nhẹ nhàng, thoải mái cho phần đàm thoại.Khi trẻ đã cảm nhận được câu chuyện, sau phần kể chuyện, để tạo cơ hội cho trẻ

được thể hiện khả năng của mình, cô tổ chức cho trẻ kể lại truyện dưới nhiều hìnhthức:

Cô kể, cháu tham gia, thực hiện bằng cách trả lời những đoạn đối thoại.Cháu kể lại truyện hoặc đóng kịch thể hiện vai các nhân vật với sự giúp đỡcủa cô, với những cháu nhút nhát, chưa mạnh dạn cô động viên, khích lệ trẻ thamgia vai diễn cùng với các bạn mạnh dạn, tự tin

Cho trẻ kể lại truyện kết hợp minh hoạ tranh

Và dù kể dưới hình thức nào, cô cũng cần lưu ý việc sửa sai kịp thời cáchphát âm, cách diễn đạt thể hiện các nhân vật của trẻ

Để tổ chức tiết học đạt hiệu quả cao cần đầu tư cho việc nghiên cứu tácphẩm, để xác định mục đích yêu cầu của từng thể loại mà sử dụng phương pháptruyền thụ cho phù hợp

Ngoài ra, cô nên tham khảo thêm các chương trình dành cho thiếu nhi như:vườn cổ tích, khoa học và giáo dục…

Biện pháp 3: Hướng dẫn giáo viên biết cách làm, lựa chọn đồ dùng, đồ chơi đẹp, sáng tạo nhằm lôi cuốn trẻ vào tiết dạy.

Hướng dẫn giáo viên sử dụng những nguyên liệu sẵn tạo ra những đồ dùng

đồ chơi mở, những đồ dùng phục vụ cho môn làm quen văn học mang tính chấtngộ nghĩnh, gần gũi để thu hút trẻ nhất là những đồ dùng đồ chơi tự tạo do cô làm

ra như: dùng vỏ chai nước giải khát, vỏ hộp sữa, vỏ chai nước rửa tay, bóng nhựa,thìa nhựa, que đè lưỡi, xốp bitit, vải vụn, bông, len…giáo viênlàm thành nhữngnhân vật rối tay, rối que, rối nước, các mô hình theo nội dung của câu chuyệnmàkhông phải tốn kém nhiều tiền vẫn mang lại hiệu quả cao gây hứng thú, kíchthích sự tò mò đối với trẻ

Như rối tay: Được làm từ vải nỉ, len, các hột nút… Ví dụ: Trong câu chuyện

“Cáo, Thỏ và Gà trống” giáo viên lựa chọn kể chuyện bằng rối tay Khi bước vàocâu chuyện giáo viên bất ngờ cho xuất hiện nhân vật Thỏ mà không để lộ ngườiđiều khiển, khi Thỏ khóc thì dùng các ngón tay di chuyển để tai thỏ rung rung, taylau lên mặt, khi đó trẻ rất thích thú và tập trung chú ý vào nhân vật của câu chuyệngiúp trẻ nhớ lâu các lời thoại của nhân vật đó