Do đó việc bồi dưỡng, chỉ đạo chođội ngũ giáo viên trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là rất cần thiết.Chính vì những lí do trên, tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo
Trang 1I. Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài.
Trẻ em, thế hệ mầm non tương lai của đất nước, là những chủ nhân sẽ kếthừa và phát huy những gì tốt đẹp nhất của loài người Việc giáo dục trẻ ngay từkhi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành vàphát triển toàn diện nhân cách cho trẻ sau này Sản phẩm của giáo dục là conngười mà con người là mục tiêu, động lực của sự phát triển đất nước trong tươnglai đó chính là thế hệ trẻ
Xã hội hiện nay đã và đang làm thay đổi cuộc sống của con người, nhiềuvấn đề phức tạp liên tục nảy sinh Bên cạnh những tác động tích cực, còn cónhững tác động tiêu cực, gây nguy hại cho con người, đặc biệt là trẻ em Nếumỗi người trong đó có trẻ em không có những kiến thức cần thiết để biết lựachọn những giá trị sống tích cực, không có những năng lực để ứng phó, để vượtqua những thách thức mà hành động theo cảm tính thì rất dễ gặp trở ngại, rủi rotrong cuộc sống Do đó, việc hình thành kỹ năng sống cho mọi người nói chung
và trẻ em nói riêng đang trở thành nhiệm vụ quan trọng Giáo dục kỹ năng sốngphải được đo bằng sự vận dụng những kỹ năng đó trong cuộc sống mỗi cá nhân
để sống tích cực, sống hạnh phúc, sống có ý nghĩa Giáo dục kỹ năng sống chotrẻ mầm non nhằm giúp trẻ phát triển hài hòa, toàn diện về nhân cách Cung cấpcho mỗi trẻ những kiến thức cần thiết về kỹ năng sống để các em sống sao cholành mạnh và có ý nghĩa Giúp các em hiểu, biến những kiến thức về kỹ năngsống được cung cấp thành hành động cụ thể trong quá trình hoạt động thực tiễnvới bản thân, với người khác, với xã hội, ứng phó trước nhiều tình huống, họccách giao tiếp, ứng xử với mọi người, giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ
và thể hiện bản thân một cách tích cực
Vì vậy, trong mục tiêu Giáo dục Đào tạo ghi rõ hình thành cho trẻ những
cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa: khỏe mạnh, nhanhnhẹn, phát triển hài hòa, cân đối, giàu lòng yêu thương biết quan tâm, nhườngnhịn giúp mọi người, biết yêu thích và giữ gìn cái đẹp, thông minh, ham hiểubiết, thích khám phá và tìm tòi một số kỹ năng cơ bản như: nhẹ nhàng, khéo léo,biết xin lỗi và nhận lỗi khi mình có lỗi
Trang 2Chính vì thế, nhiệm vụ của các cô giáo mầm non là việc giáo dục kỹ năngsống cho trẻ mầm non hiện nay đang là vấn đề bức thiết, là việc làm cần thiết cóvai trò to lớn trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non, đặc biệt là trẻvùng đồng bào DTTS nơi tôi đang công tác Do đó việc bồi dưỡng, chỉ đạo chođội ngũ giáo viên trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là rất cần thiết.
Chính vì những lí do trên, tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình Minh”.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Nghiên cứu đề tài nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ ở trường mầm non và chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào học trường phổthông và sự phát triển sau này của trẻ
Đề xuất một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kĩnăng sống cho trẻ để đạt được hiệu quả cao hơn
Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng tư vấn tuyên truyềnkiến thức nuôi dạy con theo khoa học với các bậc cha mẹ cho toàn thể đội ngũgiáo viên và cán bộ quản lý của trường
3. Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáo dục kỹnăng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở trường mầm non BìnhMinh- xã Đray Sáp- huyện Krông Ana- tỉnh Đăk Lăk
4. Giới hạn của đề tài.
* Về nội dung: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác giáodục kĩ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở trường mầm nonBình Minh- xã Đray Sáp- huyện Krông Ana- tỉnh Đăk Lăk
* Đối tượng khảo sát: Giáo viên, học sinh trường mầm non Bình Minh- xãĐray Sáp- huyện Krông Ana- tỉnh Đăk Lăk
* Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/2017 đến tháng 3/2018
5. Phương pháp nghiên cứu.
Trang 3Để thực hiện đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên làm tốt công tácgiáo dục kỹ năng sống cho trẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở trường mầmnon Bình Minh” Tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp thống kê giáo dục
- Phương pháp trực quan hình ảnh
- Phương pháp điều tra, thu thập thông tin cá nhân
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lý luận
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Kỹ năng sống là khả năng để có hành
vi thích ứng (adaptive) và tích cực (positive) giúp các cá nhân có thể ứng xửhiệu quả trước những nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày
Theo Quỹ nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) Kỹ năng sống là cách tiếpcận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới, cách tiếp cận này lưu ý đến sựcân bằng về tiếp thu kiến thức hình thành thái độ và kỹ năng
Những năm gần đây, kết quả của nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, nhữngcan thiệp dựa trên giáo dục kỹ năng sống giúp cho việc thay đổi hành vi đạt hiệuquả cao hơn so với các phương pháp tiếp cận chỉ cung cấp thông tin, nâng caonhận thức Ở Việt Nam, những năm gần đây, việc giáo dục kỹ năng sống ngàycàng được nhân rộng về nội dung chương trình và bước đầu đã có những kết quảđáng ghi nhận
Vì vậy, trường mầm non có nhiệm vụ giáo dục trẻ có được những thói quenhọc tập, sinh hoạt hàng ngày
Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ MN nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong
cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm
Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã
hội hiện đại Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằmgiúp trẻ có thể chuyển kiến thức, thái độ, cảm nhận thành những khả năng thực
Trang 4thụ, giúp trẻ biết xử lý hành vi của mình trong các tình huống khác nhau trongcuộc sống
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non, đó là những hoạt động tích cực,hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ với mục đích giúp trẻ cóthể ứng phó hiệu quả với các tình huống, thách thức trong cuộc sống hàng ngày.Định hướng của giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là giúp trẻ làm chủ bản thân, ứng
xử phù hợp với cộng đồng và xã hội, thích nghi, học tập hiệu quả, nâng cao sứckhỏe tinh thần và thể chất, ứng phó tích cực trong các tình huống của cuộc sống.Theo một số nghiên cứu cho thấy, các kỹ năng sống khác nhau theo địa lý, thờigian… Ví dụ như trẻ em vùng biển thì có một số kỹ năng sống khác với trẻ emvùng núi, kỹ năng sống của trẻ em thành phố khác với kỹ năng sống trẻ em nôngthôn, kỹ năng sống của trẻ em ngày xưa khác với kỹ năng sống trẻ em bây giờ…Tuy nhiên có thể thấy rất rõ ràng là kỹ năng sống luôn gắn bó với các giá trị.Các giá trị sống đúng đắn là kết tinh được truyền lại như sự tôn trọng, sống tráchnhiệm, yêu thương, sự tự tin, sự sáng tạo, lòng ham hiểu biết…các giá trị nàyđược truyền lại nhằm giáo dục giúp cho con người sống có chuẩn mực và gópphần vào sự tiến bộ của xã hội
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1 Ưu điểm: Trường được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của UBND huyện,
Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, chính quyền địa phương, quý Sơ dòng nữvương Hòa Bình cùng các bậc cha mẹ học sinh
Trường có 100% học sinh ăn ở bán trú, CSVC khang trang sạch đẹp
Tập thể giáo viên đoàn kết nhất trí, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau trongcông tác cũng như trong đời sống
Giáo viên nắm vững phương pháp, có trình độ trên chuẩn, có sự nhiệt tìnhchia sẻ, phối hợp với nhau và luôn quan tâm tới trẻ, thường xuyên dành thờigian trao đổi với phụ huynh để cùng chăm sóc giáo dục trẻ
2.2 Hạn chế: Bên cạnh những mặt ưu điểm vẫn còn một số hạn chế tồn tại
sau: 92.4% học sinh là con em đồng bào DTTS, con bệnh nhân phong nên việcthực hiện giáo dục kỹ năng sống còn nhiều lúng túng đối với giáo viên và họcsinh
Trang 5Chưa có nhiều tài liệu sách báo về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ để giáoviên nghiên cứu, tham khảo.
Giáo viên còn nhiều hạn chế về phương pháp tổ chức giáo dục kỹ năngsống cho trẻ
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kĩ năng tuyên truyền của giáo viên chưađồng đều làm ảnh hưởng đến chất lượng truyền thông Nội dung, công tác phốihợp còn sơ sài, đôi khi thiếu tín thực tế, không phù hợp và chưa được cập nhậtthông tin kịp thời dẫn đến hiệu quả chưa cao, chưa thu hút được sự quan tâm vàđáp ứng thông tin của các bậc cha mẹ và cộng đồng
Đa số phụ huynh học sinh là người dân tộc thiểu số nên chưa hiểu và quantâm đến việc giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ Đặc biệt là với tập tụcxưng hô của người đồng bào thì bố mẹ, ông bà hay anh em đều xưng là mày,tao, nó…nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục trẻ Bên cạnh đó, tạinơi tôi công tác đa số phụ huynh đi làm ăn xa, họ thường dẫn theo con em mình
đi theo nên việc tuyên truyền vận động gặp nhiều khó khăn Nhiều phụ huynhcòn chưa gương mẫu trong các hành vi tại gia đình Điều đó dẫn đến việc giáodục kỹ năng sống cho trẻ của giáo viên đối với trẻ tại trường gặp nhiều hạn chế.Phòng học, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị ở một số lớp còn thiếu thốnchưa đáp ứng được yêu cầu dạy và học vì vậy nên giáo viên gặp không ít khókhăn trong dạy học là điều không thể tránh khỏi
*Khảo sát đầu năm giáo viên:
+ Có những hiểu biết và nhận thức đúng đắn
trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 02/08 25%
+ Có kế hoạch thực hiện nội dung giáo dục kỹ
+ Có nhiều đồ dùng, đồ chơi, thơ ca, truyện kể
có nội dung giáo dục kỹ năng sống 03/08 37.5%+ Có nhiều hình thức, các hoạt động để lồng
ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Phát
Trang 6huy được tính tích cực của trẻ.
*Kết quả khảo nghiệm học sinh toàn trường đầu năm 2017 – 2018
Qua bảng tổng hợp trên ta thấy giáo viên đã nắm được nội dung giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ song chưa đầy đủ Giáo viên đang còn tập trung vào việcdạy trẻ theo chương trình giáo dục mầm non mới, chưa coi trọng việc dạy trẻ kĩnăng sống cho học sinh nên việc tổ chức của giáo viên còn chung chung về nộidung cũng như các hình thức và phương pháp dạy trẻ Nhiều giáo viên còn mơ
hồ trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, chủ yếu dạy trẻ theo chương
Trang 7trình với các chủ đề trong năm, việc lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh còn lúng túng hoặc nội dung giáo dục chưa cụ thể Mới chỉ có 25 % giáoviên có những hiểu biết và nhận thức đúng đắn trong việc giáo dục kỹ năng sốngcho trẻ 37,5 % giáo viên có kế hoạch thực hiện nội dung giáo dục kỹ năng sốngcho trẻ Việc lập kế hoạch giáo dục kĩ năng sống tích hợp theo chủ đề trong nămhọc chưa linh hoạt.
Kĩ năng sống của học sinh còn nghèo nàn, đa số trẻ còn chưa biết cách ứng
xử với các tình huống bất thường xảy ra cũng như chưa biết cách giao tiếp ứng
xử có văn hóa với người thân và mọi người trong xã hội Tỉ lệ trẻ mạnh dạn tựtin trong giao tiếp chỉ 35% trẻ làm tốt, các kỹ năng khác tỉ lệ còn rất thấp
Đa phần phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy kĩnăng sống cho con, 12.% phụ huynh cho rằng việc dạy kĩ năng sống cho con làrất quan trọng, 25% là quan trọng, tỉ lệ chưa quan trọng là 48.4% và không quantrọng là 14,1% Phụ huynh chưa thường xuyên phối hợp với giáo viên chủnhiệm để cùng thống nhất giáo dục kĩ năng sống cho con về nội dung cũng nhưphương pháp Một số phụ huynh chưa biết nội dung sẽ dạy gì và dạy như thếnào Do vậy trong quá trình giáo dục đã thấy được nguyên nhân chủ quan vànguyên nhân khách quan như sau:
2.3 Nguyên nhân chủ quan:
Đội ngũ giáo viên mới ra trường, kinh nghiệm trong giảng dạy còn ít nêncòn nhiều bỡ ngỡ trong việc lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Chưa biết cách lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng sống để vận dụng vàothực tế sao cho hiệu quả
Cách tổ chức còn áp đặt, nặng nề, mang tính hình thức
Việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào giảng dạy chưa linhhoạt, sáng tạo vừa làm vừa rút kinh nghiệm
2.4 Nguyên nhân khách quan
Do năng lực, trình độ nhận thức, tuổi đời, của giáo viên trong nhà trườngchưa đồng đều, giáo viên còn rập khuân, cứng nhắc trong việc thực hiện giảngdạy
Trang 8Đa số giáo viên là người dân tộc thiểu số nên phần nào ảnh hưởng đến chấtlượng giảng dạy
Thiếu các điều kiện tối thiểu để tiến hành giáo duc kỹ năng sống trong nhàtrường, trước hết là tài liệu cho giáo viên và cho học sinh
Thực tế trên đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cho cán bộ quản lý nhà trường: Phảitích cực tổ chức bồi dưỡng chuyên môn ngay và lâu dài để có đội ngũ giáo viênvững vàng về việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
3. Nội dung và hình thức của giải pháp:
a. Mục tiêu của giải pháp
Giúp trẻ phát triển toàn diện các lĩnh vực như: phát triển vềthể chất, tình cảm, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ Hình thànhnhững yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp
1, hình thành ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực vàphẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiếtphù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khảnăng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở cấp học tiếp theo vàcho việc học suốt đời
Giúp giáo viên làm tốt công tác giáo dục kĩ năng sống cho trẻ để đạt đượchiệu quả cao hơn Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng tư vấntuyên truyền kiến thức nuôi dạy con theo khoa học với các bậc cha mẹ cho toànthể đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý của trường
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
* Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Bản thân tôi nhận thấy việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trong nhà trường
là việc làm thường xuyên, liên tục theo kế hoạch hàng tháng, hàng tuần của Bangiám hiệu nhà trường Đặc biệt là vấn đề dạy kỹ năng sống cho trẻ trong trườngmầm non còn mới mẻ và rất nhiều giáo viên còn chưa hiểu rõ được tầm quantrọng của vấn đề hoặc thiếu kỹ năng giảng dạy để có thể truyền đạt cho trẻ hiểu
và hình thành cho trẻ những kỹ năng sống cần thiết cho trẻ Vì vậy ngay từ đầunăm học tôi đã tiến hành họp chuyên môn và nêu nhiệm vụ trọng tâm của trong
Trang 9năm học, trong đó nhấn mạnh đến việc đưa các kỹ năng dạy trẻ tập làm một sốcông việc tự phục vụ, chú ý yếu tố cá nhân của trẻ.
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, trước tiêngiáo viên phải có nhận thức về những nội dung dạy trẻ Để giúp giáo viên có vốnkinh nghiệm nhận thức sâu sắc về việc dạy kỹ năng sống cho trẻ thì cần xâydựng kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên bao gồm những nội dung cụ thể sau:
- Cung cấp tài liệu cho giáo viên tham khảo về những hoạt động dạy trẻ kỹ
năng sống Cho giáo viên tham khảo một số giáo án hay, những kinh nghiệmdạy trẻ có nội dung về giáo dục kỹ năng sống của các giáo viên giỏi và trên cáctạp chí
- Tập trung bồi dưỡng cho giáo viên về lý thuyết những nội dung mà trẻ
còn yếu để giáo viên có kiến thức dạy trẻ Bồi dưỡng cho giáo viên hiểu rõ thếnào là dạy kỹ năng sống Dạy kỹ năng sống là dạy cho trẻ những kỹ năng gì.Dạy kỹ năng sống cho trẻ vào thời điểm nào là hiệu quả nhất Đặc biệt nhấnmạnh đến những kỹ năng: lao động tự phục vụ; hợp tác, chia sẻ; giao tiếp, lễgiáo; khám phá, học hỏi; mạnh dạn tự tin
+ Kỹ năng sống tự tin: Ngay từ khi đến lớp giáo viên nên khuyến khích
động viên trẻ giới thiệu tên của mình với các bạn trong lớp Nghĩa là giúp trẻcảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với nhữngngười khác Kỹ năng này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ởmọi nơi, mọi lúc Thể hiện khả năng, năng khiếu của bản thân trước tập thể như:Biết tự giới thiệu về bản thân, tham gia các chương trình văn nghệ, biểu diễnthời trang… Ví dụ: Trẻ tự tin đứng trước mọi người giới thiệu tên của mình vàhát 1 bài hát yêu thích
+ Kỹ năng lao động tự phục vụ: Trẻ ở lứa tuổi MN còn rất vụng về, khi để
trẻ tự xúc ăn có thể bố, mẹ hoặc cô giáo thấy trẻ lúng túng thì lại đút cho trẻ ăn
để tránh rơi vãi, hoặc là khi đến lớp bố mẹ không để cho con cất giầy dép, cởibớt áo khoác, cất ba lô mà lại làm giúp cho con Nhưng giáo viên phải xác địnhrằng đó là cách trẻ học làm người lớn, để cho trẻ tự cần thìa xúc cơm ăn, lúc đầu
có thể chưa quen nhưng sau đó dần dần trẻ sẽ thành thục trong việc tự phục vụcho mình trong ăn uống VD: Tự đi giày dép, uống nước, tự lấy nệm, lấy gối cho
Trang 10mình (trẻ lớp mầm)…tự mặc quần áo, cùng với cô và các bạn kê dọn bàn ăn, tựđánh răng sau khi ăn, tự rửa mặt …(trẻ 4-5 tuổi)
+ Kỹ năng vệ sinh cá nhân: Giúp cho giáo viên dạy trẻ có thể tự súc miệng,
đánh răng và rửa mặt Dạy trẻ cách rửa tay trước mỗi bữa ăn và nhận biết khinào thì quần áo của mình bị bẩn cần phải giặt Đối với các bé gái, giáo viên phảibiết dạy trẻ thói quen tóc tai luôn gọn gàng, biết giúp người lớn dọn dẹp, khônglàm ảnh hưởng đến người xung quanh
+ Kỹ năng sống hợp tác: Khi dạy trẻ kỹ năng hợp tác cần giúp trẻ hiểu có
những công việc một mình sẽ không thể làm được VD Trong giờ hoạt động góctrẻ hợp tác cùng bạn xây dựng ngôi nhà, khu vui chơi… Chính vì vậy phải có sựhợp tác của các thành viên trong nhóm
+ Kỹ năng ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trong những kỹ
năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này Giáo viên cần sử dụngnhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ.Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệumang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể
đoán trước được VD: trong giờ Khám phá khoa học “ Một số con vật nuôi
trong gia đình” trẻ được quan sát các con vật, từ đó tìm hiểu xem con vật đó
lông của nó như thế nào hay vì sao con gà lại dùng chân bới xuống đất để làmgì…
+ Kỹ năng giao tiếp: Trẻ cần biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của
mình cho người khác hiểu Trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mìnhtrong thế giới xung quanh Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọng đối vớitrẻ, nó có vị trí khá chính yếu so với tất cả các kỹ năng khác như: Đọc,viết Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng hay một chính kiến nào
đó, trẻ sẽ dễ dàng học và sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính làyếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng học mọi thứ
+ Dạy trẻ biết nói lời cảm ơn, xin lỗi: Ngay từ khi còn bé, nếu trẻ hiểu
được nên dùng những lời cảm ơn và xin lỗi trong hoàn cảnh phù hợp thì sẽ rất cólợi cho việc hình thành nhân cách của trẻ sau này Cho nên giáo viên cần phảibiết dạy trẻ sử dụng các lời nói đó vào những hoàn cảnh cụ thể Ví dụ khi có
Trang 11người lớn cho quà trẻ phải biết nhận bằng hai tay và nói lời “cảm ơn”, hoặc khikhông may lỡ làm bạn ngã thì phải biết dùng lời “xin lỗi” đối với bạn.
- Bồi dưỡng về thực hành cho giáo viên:
Muốn giáo viên dạy được trẻ các kỹ năng sống thì đòi hỏi thao tác của giáoviên phải chuẩn mực và có sự thống nhất, những kỹ năng này phải được các côgiáo hướng dẫn giống nhau không có sự lệch lạc mỗi lớp hướng dẫn một kiểu thì
sẽ rất khó cho việc kế thừa từ lớp nhỏ đến lớp lớn Hướng dẫn cho giáo viêncách xây dựng các tiết học theo chủ đề, cách lồng ghép nội dung giáo dục kỹnăng sống trong các hoạt động chung, nhất là cách tạo ra các tình huống để trẻgiải quyết
Chỉ đạo 100% các lớp có kế hoạch giáo dục kỹ năng sống Ghi rõ nhữngyêu cầu cần giáo dục trẻ trong năm và những biện pháp sẽ thực hiện như thếnào
Hàng tháng tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn nhằm trao đổi vềchuyên môn, về cách lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Từ đótìm ra những mặt tích cực và khắc phục những mặt còn tồn tại
Ban giám hiệu thường xuyên dự giờ dạy và các hoạt động của giáo viên cólồng ghép nội dung này, từ đó đánh giá được đúng mức trình độ của từng giáoviên để có kế hoạch bồi dưỡng, góp ý Với những giáo viên khá, giỏi cần hướngcho giáo viên cách tổ chức các tiết dạy và các hoạt động có lồng ghép nội dunggiáo dục kỹ năng sống với nhiều hình thức sáng tạo, hấp dẫn Cách làm đồ dùng,
đồ chơi, sáng tác thơ ca, truyện kể có nội dung về giáo dục kỹ năng sống Vớinhững giáo viên mới và có chuyên môn trung bình, Ban giám hiệu đã tập trungbồi dưỡng về chuyên môn, tác phong sư phạm khi lên lớp, cách tổ chức các giờdạy theo chủ đề, cách lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ sao chophù hợp và có hiệu quả Với việc tổ chức các hoạt động mẫu và dự giờ giáo viênthường xuyên, bổ sung góp ý cho giáo viên theo đúng khả năng, chất lượng củagiáo viên trong trường đã được nâng lên một cách rõ rệt Việc lồng ghép nộidung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ cũng được thực hiện thường xuyên hơn ởtrong tất cả các hoạt động
* Biện pháp 2: Hướng dẫn giáo viên cách xây dựng môi trường có nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Trang 12Việc xây dựng môi trường giáo dục rất quan trọng, góp phần thực hiện đạtcác chỉ tiêu kế hoạch đề ra Ngay từ đầu năm học nhà trường đã xây dựng kếhoạch chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm các lớp trang trí phòng học đẹp mắt, màu sắcnổi bật, tạo môi trường ấm áp thân thiện để trẻ hứng thú khi được đến trường, để
Mỗi ngày đến trường của trẻ thật sự là một ngày vui Trang trí sân trường các
khẩu hiệu nhắc nhở giáo viên, người lớn phải gương mẫu như: “Yêu thương, tôntrọng trẻ, giữ lời hứa với trẻ”; “Mỗi cô giáo là tấm gương sáng về đạo đức, tựhọc, sáng tạo” bằng chính hình ảnh giáo viên và học sinh của trường, đặc biệtchú ý đưa hình ảnh đẹp của các trẻ hiếu động, hung hăng, cá biệt để từ đó giúptrẻ tự điều chỉnh hành vi, giúp trẻ thể hiện bản thân và luôn biết giữ gìn, là điềukiện để khen ngợi sự cố gắng của trẻ
Trước mỗi lớp học có bảng tuyên truyền các bậc cha mẹ với tiêu đề
“Những điều phụ huynh cần biết” trong đó gồm có các nội dung như: Danh sách
trẻ, Kết quả theo dõi cân đo hàng tháng, định kỳ, kết quả khám sức khỏe, các nộidung tuyên truyền về dịch bệnh, về giáo dục kỷ năng sống theo chủ đề Các nộidung được trang trí đẹp mắt và nổi bật gây được sự chú ý của các bậc phụ huynhkhi đưa đón trẻ
Trong lớp, chỉ đạo giáo viên trang trí các góc mở cho trẻ được trải nghiệm
và tham gia hoạt động Ví dụ: Mảng tường trên lớp trang trí các hình ảnh làmnổi bật chủ đề, bên cạnh đó có mảng tường được cắt bằng các ô bóng kính chotrẻ tự ghép các hình ảnh vào Góc địa phương, tôi cho giáo viên trang trí cácdụng cụ đồ dùng của người đồng bào Ê đê như nhà sàn, dao, gùi, quần áo thổcẩm
Để đánh giá thực sự về khả năng hiểu biết và thói quen kỹ năng sống củatrẻ tôi đã phối hợp cùng với các giáo viên thường xuyên sưu tầm, phô tô các bứctranh có nội dung về giáo dục kỹ năng sống và thay đổi theo tháng Các hình ảnhnày bao gồm những hành vi đúng, hành vi sai, những hành vi nên làm và nhữnghành vi không nên làm Giáo viên phải yêu cầu trẻ suy nghĩ và tìm được nhữnghình ảnh đúng, sai Vào những giờ chơi giáo viên cùng trẻ xem tranh, đàm thoại
về các hành vi trong tranh Những hình ảnh đúng thì tô màu, những hình ảnh saithì gạch bỏ Để trẻ thực sự có cơ hội phát triển tư duy thì giáo viên phải thườngxuyên thay đổi các hình ảnh và đặc biệt các hình ảnh đó phải phong phú, phảnánh được các hoạt động diễn ra trong cuộc sống hàng ngày
Trang 13VD: Chỉ đạo tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ vào cuối chủ đề của lớp,
tổ chức giao lưu các lớp với nhau, tổ chức mừng sinh nhật một nhóm trẻ Qua
đó trẻ rất hứng thú và thông qua các hoạt động đó nhằm giáo dục kỹ năng sốngcho trẻ một cách rất nhẹ nhàng và có hiệu quả
Đối với các góc khác trong lớp, tôi đã cho giáo viên xây dựng dưới dạng
mở để cho trẻ cùng khám phá, trải nghiệm và giúp cô trang trí
Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên giáo dục kỹ năng sống thông qua tiết học.
Lồng nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các môn học nhằm hình thànhcho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá là rất cần thiết Trên tiết học trẻ vừađược cung cấp kiến thức vừa được giáo dục kỹ năng cần thiết
Ví dụ:
* Giờ học khám phá xã hội:
Trẻ được lĩnh hội những kiến thức về thế giới xung quanh, từ đó hình thànhcho trẻ những kỹ năng như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bảo vệ an toàn cho bảnthân…
Với chủ đề Nghề nghiệp giáo dục trẻ biết trong xã hội có nhiều nghề , nghềnào cũng cao quý giúp ích cho xã hội thông qua giáo dục trẻ kĩ năng giao tiếp và
kĩ năng chia sẻ Liên hệ một số nghề gần gũi xung quanh trẻ có thể làm gì để vàgiúp đỡ các bác công nhân đỡ vất vả Ví dụ: Trẻ và mọi người không vứt rác,không phóng uế bừa bãi để người công nhân quét dọn đường phố đường phố đỡvất vả hơn
Trẻ biết chia sẻ thông tin về gia đình, kể về các thành viên trong gia đình,những việc mà trẻ thường làm ở nhà
Với chủ đề “ Bản thân” giáo viên cho trẻ trải nghiệm với các giác quan củamình, những trải nghiệm trong cuộc sống hằng ngày của trẻ, tự giới thiệu về bảnthân,sở thích… Kỹ năng sống trẻ học được là: Giao tiếp cởi mở với bạn, lắngnghe bạn nói và chờ đến lượt bạn nói Biết nói rõ ràng để bạn hiểu và chơi cùngbạn
* Giờ học phát triển thể chất: