Để giáo dục lấy trẻlàm trung tâm được thực hiện một cách tốt nhất và có hiệu quả thì việc xây dựngmôi trường giáo dục trong các trường mầm non rất cần thiết, việc lập kế hoạch xâydựng gi
Trang 1I Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, ngành giáo dục luôn quan tâm đến công tác giáodục nói chung, giáo dục Mầm non nói riêng đã được các cấp các ngành quan tâmđặc biệt chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ Đây là một trong những vấn đề quantâm hàng đầu Để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non cần rấtnhiều yếu tố khác nhau, nhưng một trong những yếu tố quan trọng là đổi mới tổchức hoạt động giáo dục xây dựng môi trường “Lấy trẻ làm trung tâm"
Để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, cần thay đổi hoạt động của trẻ.Nhưng yếu tố quan trọng nhất vẫn là đổi mới nâng cao hình thức tổ chức các hoạtđộng lấy trẻ làm trung tâm
Trong môi trường lấy trẻ làm trung tâm đội ngũ giáo viên không chỉ truyềnđạt kiến thức cho trẻ một cách thụ động mà các giáo viên phải tạo mọi điều kiện, đểtrẻ lĩnh hội chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến thức và kinhnghiệm Để đạt được điều này giáo viên cần nắm được môi trường hoạt động củatừng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó lựa chọn được nội dung, phương pháp phù hợp vớitừng nhóm, từng cá nhân trẻ Trong quá trình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần tạo
sự hứng thú cho trẻ về nhu cầu, kỹ năng, thế mạnh của mỗi trẻ Để giáo dục lấy trẻlàm trung tâm được thực hiện một cách tốt nhất và có hiệu quả thì việc xây dựngmôi trường giáo dục trong các trường mầm non rất cần thiết, việc lập kế hoạch xâydựng giáo dục, tổ chức các hoạt động vui chơi, hợp tác với cha mẹ học sinh trongviệc chăm sóc giáo dục trẻ là việc làm cần thiết
Trong nhà trường cần tạo cảnh quan môi trường lành mạnh, an toàn đối vớitrẻ, hợp với độ tuổi, đồ dùng phải hấp dẫn, mới lạ có tính thu hút trẻ, trẻ được tựlựa chọn hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm một cách tích cực, qua đó kiến thức và
kỹ năng ở trẻ dần được hình thành Đặc biệt, từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo triển
1
Trang 2khai Chương trình Giáo dục mầm non mới, thì vấn đề xây dựng môi trường giáodục cho trẻ mầm non được đặt ra ngày càng cấp thiết hơn Bởi môi trường giáo dụcđược ví như người giáo viên thứ hai tổ chức và hướng dẫn trẻ chơi, trẻ hoạt động
để nhận thức và phát triển
Trên thực tiễn hiện nay tiết học Khám phá khoa học lấy trẻ làm trung tâmcho trẻ mầm non là quan trọng, bên cạnh đó việc thực hiện đổi mới phương phápdạy học giúp trẻ phát huy tính sáng tạo, tò mò ham học hỏi Đòi hỏi giáo viên phảilinh động, sáng tạo, khuyến khích trẻ khám phá thế giới xung quanh trẻ đã đặt ranhững yêu cầu mới, đối với giáo viên mầm non trong quá trình lựa chọn và tổ chứccác hoạt động khám phá khoa học cho trẻ Để dạy trẻ mầm non đạt hiệu quả caotrong môn khám phá khoa học lấy trẻ làm trung tâm thì giáo viên phải tăng cường
sử dụng các phương pháp xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học là rất cần
thiết, chính vì vậy mà tôi đã chọn đề tài này “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng môn khám phá khoa học trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu
Khảo sát khả năng nhận thức tư duy của trẻ đối với bộ môn khám phá khoahọc lấy trẻ làm trung tâm trên cơ sở đề ra một số giải pháp, biện pháp thích hợpnhằm giúp giáo viên trong quá trình hướng dẫn trẻ môn “Khám phá khoa học lấytrẻ làm trung tâm” có hiệu quả như: Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học,kích thích tính tìm tòi, ham hiểu biết, thích khám phá và phát triển về trí tuệ vàngôn ngữ cho trẻ Thông qua đó nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo ở trẻ
Nhiệm vụ:
+ Tổ chức các hoạt động để trẻ khám phá, trả lời các câu hỏi và giải quyếtcác vấn đề đặt ra như: Hoạt động tham quan môi trường, quan sát, thảo luận, trò
Trang 3chuyện, phỏng vấn, tìm hiểu qua sách, tranh ảnh, khám phá trực tiếp thông quathực hành, lao động
+ Tạo cơ hội cung cấp, củng cố kinh nghiệm, làm tăng sự tò mò, hứng thú.Qua thực hiện đề tài này nhằm giúp giáo viên trong tiết dạy tạo nhiều cơ hội họctập và lĩnh hội được nhiều kiến thức mới nhằm phát huy tính sáng tạo, tính tò mò ởtrẻ thông qua chương trình dạy lấy trẻ làm trung tâm
+ Giúp giáo viên tìm ra các giải pháp, biện pháp để tạo được hứng thú cho
trẻ trong giờ hoạt động khám phá khoa học lấy trẻ làm trung tâm
+ Cùng giáo viên giúp trẻ trải nghiệm, khám phá, tìm tòi, kích thích sự hamhọc hỏi của trẻ, qua việc cho trẻ trải nghiệm trẻ thích tìm hiểu khám phá môitrường xung quanh
+ Sau khi vận dụng đề tài sẽ góp phần đắc lực đối với giáo viên trong quátrình hình thành nhân cách phát triển tư duy cho trẻ
3 Đối tượng nghiên cứu.
Một số biện pháp chỉ đạo giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn khám phákhoa học theo hướng xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm
4 Giới hạn nghiên cứu.
Khuôn khổ nghiên cứu: Chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng môn khámphá khoa học lấy trẻ làm trung tâm ở vùng đồng bào DTTS trường MN Cư Pang
Đối tượng khảo sát học sinh trường mầm non Cư Pang
Thời gian nghiên cứu từ tháng 8 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018
5 Phương pháp nghiên cứu.
Để thực hiện đề tài ngiên cứu này thành công, tôi đã thực hiện các phươngpháp sau:
3
Trang 4- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu, tổng hợp các
tài liệu, nghiên cứu các chuyên đề của Sở, phòng giáo dục, tìm tòi tài liệu trongsách báo, tranh ảnh, chuyện tranh có liên quan đến đề tài nâng cao chất lượng giáodục môn khám phá khoa học trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp phân tích: Dựa trên những chứng cứ đã nghiên cứu, kết hợpvới luận chứng của đề tài, phân tích các yếu tố và đưa ra những lý giải của vấn đề
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Dựa trên các chuyên đề, các vấn đềtrọng tâm Từ đó có cơ sở để đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục mầm non lấy trẻ làm trung tâm trường Mầm non Cư Pang Ngoài ra tôicòn sử dụng thêm một số phương pháp khác để bổ sung cho quá trình nghiên cứucủa đề tài Tiếp xúc trao đổi vận động các tổ chức, ban ngành đoàn thể và tuyêntruyền tới các bậc cha mẹ học sinh về việc xây dựng môi trường trong và ngoài lớphọc là việc cần thiết
- Phương pháp thống kê toán học: Điều tra và thu thập số liệu đưa ra kết
luận vấn đề nghiên cứu
II Phần nội dung
1 Cơ sở lí luận
Mô đun 4 nội dung: đặc điểm phát triển nhận thức, những mục tiêu và kết
quả mong đợi ở trẻ mầm non về nhận thức đó là: Kiểu tư duy chủ yếu của trẻ ấu nhi
là trực quan - hành động sự phát triển tư duy của trẻ gắn liền với hoạt động đồ vậttrong đó đặc biệt quan trọng là việc thực hiện hành động công cụ Đến cuối tuổi ấunhi bắt đầu xuất hiện một số hành động tư duy thực hiện trong óc không cần phépthử bên ngoài Đó là kiểu tư duy trực quan - hình tượng, chỉ sử dụng trong khi giảibài toán đơn giản nhất, còn chủ yếu vẫn sử dụng tư duy trực quan hành động
Trang 5Lúc đầu trí nhớ có chủ định của trẻ chưa hoàn thiện, trẻ nắm được yêu cầunhiệm vụ cần ghi nhớ, những trẻ chưa nắm được biện pháp ghi nhớ và chưa biếtlàm gì để ghi nhớ tốt.
Ở trẻ mẫu giáo, trí nhớ trực quan hình tượng là chủ yếu Những tài liệu trựcquan ( Sự vật và hình ảnh của nó ) được trẻ ghi nhớ tốt hơn nhiều so với tài liệungôn ngữ
Quá trình tư duy của trẻ đã bắt đầu đưa vào sử dụng những hình ảnh của sựvật và hiện tượng đã có trong đầu, cũng có nghĩa là chuyển từ kiểu tư duy trựcquan- hành động sang kiểu tư duy trực quan - hình tượng
Theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong môi trường mầm non: Là mộtquan điểm giáo dục tiến bộ về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên Quan điểmnày định hướng cho giáo viên mầm non trong việc xây dựng, sử dụng hiệu quả môitrường giáo dục, lập kế hoạch giáo dục và tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ trongtrường mầm non
Căn cứ theo chương trình chăm sóc giáo dục mầm non của Bộ GD Mầm nonđặc điểm của từng độ tuổi như sau:
* Trẻ độ tuổi lớp mầm (3-4 tuổi)
- Ở lứa tuổi mầm non bước đầu của trẻ là tư duy trực quan hình tượng, cácbiểu tượng còn gắn liền với hành động Trẻ chưa biết phân tích tổng hợp nên nhìn
sự việc ở từng chi tiết
* Trẻ độ tuổi lớp chồi (4-5 tuổi)
- Trẻ có nhu cầu khám phá mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng Tư duytrực quan hình tượng của trẻ phát triển mạnh Trẻ bước đầu có khả năng suy luận
* Trẻ độ tuổi lớp lá (5-6 tuổi)
5
Trang 6- Khả năng tư duy trực quan hình tượng của trẻ phát triển mạnh mẽ Trẻ ghinhớ có chủ định và có khả năng tập trung tốt, bền vững
- Ở tuổi này xuất hiện tư duy trực quan sơ đồ cụ thể như: Trẻ đi sâu tìm hiểumối quan hệ sự vật hiện tượng và có nhu cầu tìm hiểu bản chất chung Trẻ bắt đầulĩnh hội được tri thức ở trình độ khái quát cao và một số khái niệm sơ đẳng Trẻđang bước đầu của quá trình tư duy trừu tượng
- Muốn hình thành nhân cách cho trẻ tất cả thuộc về cô giáo Mầm non tạo
nên nền tảng vững chắc cho trẻ phát triển Đây là thời điểm quan trọng nhất, thờiđiểm này tất cả mọi việc đều bắt đầu: bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn vàvận động bằng đôi chân, đôi tay của mình tất cả những cử chỉ đó đều làm lênnhưng thói quen, kể cả thói xấu
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
Vào đầu năm học, tôi đã chỉ đạo cho Phó Hiệu Trưởng phụ trách chuyênmôn lên kế hoạch khảo sát đầu năm, bản thân đã thống kê về hoạt động khám phákhoa học để nắm bắt khả năng nhận thức của từng cá nhân trẻ cụ thể:
khoa học trong môi trường giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm
Trang 7Dạy trẻ khám phá khoa học trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
là công việc đòi hỏi giáo viên phải tổ chức để trẻ hứng thú bước vào hoạt động pháttriển nhận thức một cách tự nhiên Để trẻ trở thành một chủ thể hoạt động tích cực,sáng tạo trong các giờ học
Bản chất nhanh nhẹn, ham học hỏi, tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh
là những nét tâm lý nổi bật của trẻ thơ khiến trẻ nhanh chóng tìm ra các đặc điểmnổi bật của sự vật, hiện tượng, nhờ đó cô giáo và trẻ càng có thêm hứng thú để mỗigiờ học khám phá khoa học là mỗi giờ chơi vui vẻ và ý nghĩa
Nguyên nhân chủ quan:
Ưu điểm: Là một người quản lý lâu năm, tôi luôn tìm tòi vận dụng các biệnpháp, hình thức, đổi mới phương pháp giảng dạy; tiếp thu những chuyên đề đãđược tập huấn vận dụng vào đơn vị mình Thường xuyên tổ chức các đợt sinh hoạtchuyên đề, hội thi đồ dùng, đồ chơi để rút kinh nghiệm áp dụng cho giáo viêntrường mình
Hạn chế: Đối với môn khám phá khoa học đòi hỏi phải có tranh ảnh thật sinhđộng hoặc vật thật để cho trẻ khám phá điều này rất khó khăn bởi hầu hết các lớp
về thời gian rất hạn chế như thời gian cô đứng lớp từ sáng đến tối vậy việc làm đồdùng cũng như tìm kiếm hình ảnh cho trẻ khám phá rất khó khăn
Một số giáo viên lớn tuổi, mới ra trường việc tiếp cận chương trình lấy trẻlàm trung tâm còn hạn chế
Nguyên nhân khách quan:
Ưu điểm: Được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương,hội cha mẹ học sinh và đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của bộ phận chuyên mônPhòng giáo dục và đào tạo, nhà trường làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục vềcông tác xây dựng cơ sở vật chất trường học Hiện nay cơ sở vật chất trường học đã
đi vào ổn định
7
Trang 8Hạn chế: Trường Mầm non Cư Pang là một trường quốc lập mới được thànhlập từ tháng 6/2014 với nhiệm vụ là thực hiện công tác giáo dục chất lượng ở cấpmầm non, được tách ra từ trường Mẫu giáo Hoa Sen tại địa bàn xã Ea Bông Đây làmột điểm xã nghèo của huyện Krông Ana, trình độ dân trí thấp, chưa đảm bảo đượcmức sống cho người dân Một số bộ phận không nhỏ người dân chưa có nhận thứcđúng mức về vị trí vai trò, tầm quan trọng của việc cung cấp vốn kiến thức khoahọc cho trẻ mầm non Coi vấn đề đó không quan trọng bằng việc cho con em mình
ăn ngủ đúng giờ, tăng cân và được vui chơi Do đó chưa có sự quan tâm đến con
em mình, sự phối hợp với nhà trường còn hạn chế Hầu hết các cháu chưa đếntrường, các cháu còn rất bỡ ngỡ với tất cả các hoạt động, đặt biệt là hoạt độngkhám phá khoa học Nhận thức của trẻ chưa có sự tập trung, chú ý
Trường có 3 điểm, các điểm trường không tập trung nên quản lý và chỉ đạocác hoạt động gặp nhiều khó khăn Cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi của trẻ mặc dù
đã được đầu tư, mua sắm nhưng vẫn còn thiếu so quy định
Hầu hết trẻ em thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, con hộ nghèo và cậnnghèo nhiều, nên việc chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ còn hạn chế chưa đượcquan tâm
Với thực trạng nghiên cứu đề tài nêu trên ảnh hưởng đến định hướng của bảnthân về việc giúp trẻ học tốt khám phá khoa học trong môi trường giáo dục lấy trẻlàm trung tâm Chính vì vậy để đề tài nghiên cứu đạt hiệu quả cao bản thân tôi tiếptục vận dụng các biện pháp cũ để phát huy những mặt mạnh, những thành công, tậndụng những thuận lợi của thực trạng và bổ sung những cái mới linh hoạt hơn, ứngdụng thực tế, áp dụng mọi lúc mọi nơi
Trang 93 Nội dung và hình thức của giải pháp:
a Mục tiêu của giải pháp
Từ những nguyên nhân, các yếu tố thực trạng nêu trên tôi lựa chọn các giảipháp biện pháp phù hợp Những giải pháp biện pháp đó nhằm mục đích giúp giáolàm tốt công tác chủ nhiệm từ đó thu hút trẻ thích đến trường
- Lựa chọn các biện pháp, giải pháp phù hợp sẽ giải quyết được vấn đề từlòng tin đến thay đổi cách nhìn của các bạc cha mẹ khi đưa con em đi học ở trườnglơp mầm non, từ đó giáo viên biết cách thu hút trẻ đến trường và tăng tỷ lệ trẻ đihọc chuyên cần
- Khi áp dụng những biện pháp này thành công sẽ mang lại kết quả sau:
Giáo viên có định hướng rõ ràng trong việc trang trí môi trường trong vàngoài lớp cũng như công tác tự làm đồ dùng dạy học…dạy trẻ hàng ngày, tạo đượcmối liên hệ phối hợp giữa giáo viên và cộng đồng
Trẻ phát triển đồng đều các lĩnh vực, phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻhứng thú hơn trong mọi hoạt động
Trẻ mạnh dạn, tự tin, phản ứng tốt với mọi tình huống hàng ngày của trẻ Cha mẹ học sinh thấy được sự thay đổi của con em mình, từ đó có sự phốihợp tốt hơn giữa nhà trường, giáo viên và cha mẹ học sinh để công tác chăm sócgiáo dục trẻ đặc biệt là môn khám phá khoa học
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Biện pháp 1: Các hình thức tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên:
Từ đầu năm học tôi bám vào kế hoạch của phòng giáo dục để lên kế hoạch
cụ thể cho từng tháng Thực hiện được việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng, giúp giáoviên có thêm kiến thức, kỹ năng mới trong thực hiện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
9
Trang 10Đồng thời qua đó cũng giúp Ban giám hiệu chúng tôi có những định hướng đúng đểxây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn trong suốt cả năm học thiết thực và hiệuquả hơn.
Tổ chức bồi dưỡng dưới nhiều hình thức chỉ đạo giáo viên tự nghiên cứu kỹcác nội dung chương trình, sách hướng dẫn thực hiện chương trình, các tài liệu cóliên quan đến giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Tổ chức cho giáo viên thảo luận nêuđược những vướng mắc trong quá trình nghiên cứu tài liệu và thực hiện chươngtrình Bồi dưỡng chuyên môn theo kế hoạch định kì đầu năm, hàng tháng là mộtviệc làm không thể thiếu của cán bộ quản lý Việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm làmục tiêu hàng đầu để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
Tổ chức thao giảng cho giáo viên cũng là một biện pháp bồi dưỡng chuyênmôn cho giáo viên có hiệu quả Chuẩn bị về đồ dùng, giáo cụ trực quan, về nộidung kiến thức, về kỹ năng, thái độ, phù hợp khả năng, nhu cầu, hứng thú, vốn kinhnghiệm của trẻ Phương pháp dạy học phải phù hợp với khả năng của trẻ, giúp trẻđạt được mục tiêu cần thiết Cách tổ chức lớp của giáo viên phát huy được tính tíchcực của trẻ từ đó rút ra những ưu, khuyết điểm và nguyên nhân cho bản thân giáoviên được dự giờ học hỏi kinh nghiệm
Một trong những yếu tố có hiệu quả nhất là cần phải thay đổi cách dự giờ từviệc hướng tập trung vào giáo viên sang hướng tập trung vào trẻ Một hoạt động cóthành công hay không không phải chỉ quan sát đánh giá quá trình lên lớp, tác phongcủa giáo viên mà lấy trẻ làm trung tâm, lấy kết quả trong quá trình hoạt động củatrẻ làm thước đo năng lực của giáo viên
Trong quá trình giáo viên thực hiện, tôi đã chú ý kiểm tra đánh giá kịp thờitừng chuyên đề theo tháng, nắm bắt được khả năng tiếp cận kiến thức và vận dụngthực tế của mỗi giáo viên Tôi thấy hình thức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụhàng tháng rất có hiệu quả trong việc nâng cao năng lực cũng như khả năng vận
Trang 11dụng linh hoạt môn khám phá khoa học trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm vào thực tế của mỗi giáo viên.
Nghiên cứu kỹ bài trước khi dạy và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp:
Muốn dạy trẻ nhận thức tốt có hiệu quả về hoạt động “Khám phá khoa học”thì giáo viên phải nghiên cứu kỹ bài dạy trước khi lên lớp và tìm hiểu từng nộidung đặc biệt trọng tâm của từng đề tài, xác định đúng từng nhóm đối tượng để từ
đó đưa trẻ đến vùng phát triển gần nhất Đặt hệ thống câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu,phù hợp với trẻ bên cạnh đó thường xuyên đặt những câu hỏi mở, các câu hỏi nhằmkích thích tính tìm tòi ở trẻ phát triển về trí tuệ và ngôn ngữ cho trẻ Ví dụ: cái bìnhđựng nước có vòi có quai để cầm, nhưng nếu sử dụng không tốt sẽ bị bể nắp bìnhthì điều gì sẽ xảy ra
Trong giờ hoạt động cho trẻ tiếp cận nhiều ở mọi lúc mọi nơi với bất kỳnhững trường hợp nào thông qua các giờ học như “Thể dục buổi sáng, hoạt độngngoài trời, hoạt động góc và cả hoạt động chung”
Giáo viên thường xuyên học hỏi trau dồi kinh nghiệm từ đồng nghiệp, luyệntập giọng nói sao cho thật truyền cảm, sao cho nhẹ nhàng, linh hoạt
Nắm vững kiến thức phương pháp dạy học, đảm bảo tính chính xác theo cáchoạt động
Tận dụng mọi thời gian để tự rèn luyện mình, dù ở lớp hay ở nhà
- Giáo viên phải biết lắng nghe, tiếp thu ý kiến nhận xét, của lãnh đạo nhàtrường, bạn bè đồng nghiệp sau mỗi tiết dạy đúc rút kinh nghiệm, hạn chế nhữngkhuyết điểm mắc phải
Biện pháp 2: Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” qua môn khám phá khoa học:
Việc xây dựng môi trường học tập và vui chơi đối với trẻ là vô cùng quantrọng nó không thể thiếu được Chính vì hiểu được điều đó với cương vị là Hiệu
11
Trang 12Trưởng nhà trường ngay từ cuối năm học trước bước và tháng sáu trước khi tuyểnsinh cho năm học mới tôi họp hội đồng mổ rộng cho ý kiến xây dựng cơ sở vật chấttạo cảnh quan môi trường cho năm học kế tiếp từ đó tôi đã có kế hoạch xây dựngmôi trường có tác dụng mạnh mẽ đối với trẻ, tạo cho trẻ hứng thú trong giờ học tậptrẻ thích thú, khám phá được thế giới xung quanh.
Tôi chỉ đạo hai mảng rõ ràng môi trường bên trong và môi trường bên ngoàilớp học Đối với lớp tôi xây dựng môi trường học tập cho trẻ Cả hai môi trườngnày đều rất quan trọng đến việc dạy và học của cô và trẻ Trẻ tham gia vào các hoạtđộng một cách hứng thú tùy thuộc vào môi trường mà trẻ đang ở đó, phù hợp vớithực tế giáo viên đang dạy
* Môi trường trong lớp học:
Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng các lớp điểm về các lĩnh vực khácnhau như lớp điểm về xây dựng môi trường học tập, lớp điểm về chuyên đề pháttriển vận động, lớp điểm về các tiết dạy mẫu Phân công cho phó hiệu trưởng phụtrách chuyên môn, phân công giáo viên đứng các điểm trường ở các thôn, buôn saocho phù hợp với tình hình thức tế của đơn vị Giáo viên phải có năng lực chuyênmôn giỏi, có uy tín với cha mẹ học sinh Chọn lớp điểm để dự giờ đúc rút kinhnghiệm, trước khi chỉ đạo đại trà
Thông qua hình thức xây dựng lớp điểm, xây dựng tiết học khám phá khoahọc trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tạo môi trường học tập chotrẻ Trẻ tự biết cách trang trí sắp xếp đồ dùng đồ chơi các góc, giáo viên biết thiết
kế hoạt động theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Môi trường giáo dục cho trẻ mầm non đề cập ở đây là hoàn cảnh sinh hoạtcủa trẻ - toàn bộ điều kiện tự nhiên và xã hội nằm trong khuôn viên của trườngmầm non, gồm hai bộ phận không thể tách rời, liên quan chặt chẽ và bổ sung lẫnnhau, đó là:
Trang 13Môi trường vật chất: phòng nhóm/ lớp học, hành lang, sân vườn và trangthiết bị, đồ dùng dạy học.
Ví dụ: Trong tiết dạy Khám phá khoa học, đề tài Thế giới động vật, hướngdẫn giáo viên làm các đồ dùng dạy học bằng vật liệu thiên nhiên sinh động, mangtính mở để trẻ khám phá về đề tài
Hình ảnh: Đồ dùng đồ chơi tự tạoMôi trường tinh thần: bầu không khí, quan hệ xã hội, giao tiếp giữa trẻ vớingười lớn giáo viên, cha mẹ học sinh, giữa trẻ với nhau và giữa người lớn với nhau
Môi trường trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó đểlớp học thêm lôi cuốn trẻ, tôi đã chỉ đạo giáo viên cần tạo nên một môi trườngtrong lớp học với những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh Môi trường có khônggian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày củatrẻ; Khi thiết kế các góc hoạt động trong lớp cần chú ý bố trí các góc hoạt động hợp
lí Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào Các góc hoạt động có
13
Trang 14“ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các gócchơi Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàng quan sát, giám sát được toàn bộhoạt động của trẻ Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu được thay đổi và bổ sung phùhợp với mục tiêu chủ đề, hoạt động và hứng thú của trẻ Có nguyên vật liệu mangtính mở (lá cây, hột hạt…), sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện…Cósản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô và trẻ tự làm, sản phẩm của địa phương đặc trưngvăn hóa vùng miền.
Ví dụ: Làm sách tranh: Cô nên yêu cầu để trẻ chọn tranh và cắt sau đó côgiúp trẻ đóng các tờ tranh lại thành quyển hoặc sau khi trẻ vẽ tranh cô có thể giúptrẻ viết lại những ý tưởng của trẻ vào bức tranh mà trẻ vừa vẽ
Trẻ tự làm: Một số tranh ảnh, đồ dùng đồ chơi quen thuộc cô có thể giaonhiệm vụ cho trẻ tự làm, khuyến khích trẻ có hứng thú làm và hiểu được ý nghĩacủa công việc được giao
Ví dụ: Làm đồ chơi các con vật tặng bạn, làm bưu thiếp tặng bạn, tặng mẹ
* Môi trường bên ngoài lớp học:
Thực tế ở trường tôi việc xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm, cơ sởvật chất chưa được hoàn thiện do trường mới thành lập, đồ dùng đồ chơi chưaphong phú Sân chơi mới được tạo, cảnh quan môi trường còn nghèo nàn, chưa có
đồ dùng phong phú Sân thực hành còn chật hẹp Vì vậy tôi đã tiến hành cho xâydựng môi trường trồng cây xanh, tạo vườn hoa cây cảnh, làm đồ dùng tự tạo bằngnguyên vật liệu đã qua sử dụng như lốp xe, thùng nhựa, vỏ chai các loại Để tạocảnh quan môi trường sử dụng trong giờ học
Xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non không chỉ ở trongnhóm, lớp mà phải được tiến hành ngoài khuôn viên trường học
Xây dựng môi trường chung trong trường mầm non bao gồm có: sân vườn,khối phòng phục vụ nhóm trẻ, lớp mẫu giáo (phòng sinh hoạt chung, phòng ngủ,
Trang 15phòng vệ sinh, hiên chơi)…sân, vườn: vườn hoa, vườn cây, luống rau, các con vật;
hệ thống cung cấp nước sạch và thoát nước
Môi trường vườn hoa cây cảnh các hệ thống đã được trang bị trong sântrường thực hiện theo từng chủ đề giáo viên phải biết tận dụng, khai thác, bổ sungcác thiết bị, đồ dùng để tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ
Vi dụ: Cổng trường trang trí các cảnh đẹp mắt, như nàng Bạch Tuyết và bảychú lùn, các cây , con vật các cây xanh có biển tên Vào đến cửa lớp trang trí bảngtuyên truyên những nội dung bé học ở trong tuần, những thông tin cần thiết và thiếtthực đang xảy ra: ví dụ: dịch mắt đỏ, cảm cúm, tiêu chảy
Sắp xếp, bố trí tạo khoảng không gian phù hợp cho các khu vực hoạt động
ngoài trời dựa vào diện tích sân chơi dựa trên tổng diện tích của trường, giáo viên
15