Xác định mục tiêu Giáo dục Tiểu học, trong điều 27, luậtGiáo dục 2011 đã quy định rõ: “ Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hìnhthành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và l
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục Tiểu học là một trong các hình thức giáo dục trong hệ thốnggiáo dục phổ thông Xác định mục tiêu Giáo dục Tiểu học, trong điều 27, luậtGiáo dục 2011 đã quy định rõ: “ Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hìnhthành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trítuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học
cơ sở”
Trong bậc học Tiểu học, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò hết sức quantrọng Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lí, điều hành lớp, trực tiếpgiáo dục tư tưởng, đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa
ba môi trường: gia đình- nhà trường- xã hội
Xã hội ngày càng phát triển, cuộc sống đang tồn tại những tác động xấuđến học sinh Bởi sự mưu sinh một số gia đình giao phó sự giáo dục cho nhàtrường, thầy cô Chưa kể mặt trái của nền kinh tế thị trường đã tác động xấu đếnhọc sinh như văn hóa phẩm xấu, Internet,…Đó không chỉ là khó khăn, trở ngạicủa không chỉ riêng tôi mà tất cả giáo viên trong công tác chủ nhiệm
Trong thực tế, công tác chủ nhiệm là công tác rất khó khăn và phức tạp.Bởi lẽ quản lí cả một tập thể vài chục em học sinh là điều không hề dễ dàng.Mỗi em một tính cách, mỗi em một năng lực, mỗi em một hoàn cảnh khác nhau
do đó giáo viên chủ nhiệm phải có phương pháp chủ nhiệm như thế nào để giúpcác em hoàn thiện mình hơn Bên cạnh đó giáo viên chủ nhiệm phải là ngườikhơi gợi cho các em tinh thần đoàn kết, hợp tác, phát huy tính tích cực, tự quảncủa học sinh để tạo một tập thể vững mạnh, hoàn thành tốt các phong trào, kếhoạch đề ra
Xuất phát từ những thực trạng và những khó khăn trong công tác chủ
nhiệm lớp đó, tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp nâng cao năng lực chủ nhiệm lớp cho giáo viên Tiểu học trong mô hình VNEN” Mong rằng đề tài này sẽ
mang lại những điều bổ ích cho những giáo viên chủ nhiệm để nâng cao chấtlượng cho công tác chủ nhiệm
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Trang 2* Mục tiêu của đề tài:
- Giúp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên Tiểu họctrong mô hình VNEN
- Phát triển tốt các kỹ năng và năng lực tự quản cho học sinh
- Học sinh chủ động, tích cực trong các hoạt động học tập, góp phần pháttriển được phẩm chất, năng lực toàn diện và kĩ năng sống cần thiết cho học sinh
* Nhiệm vụ của đề tài: Để đạt được những mục tiêu trên, giáo viên cầnthực hiện các nhiệm vụ sau:
- Đề xuất một số giải pháp nhằm giúp cho công tác chủ nhiệm của giáoviên Tiểu học đạt kết quả cao và ngày càng hoàn thiện hơn để đạt mục tiêu giáodục trong giai đoạn hiện nay
- Sáng tạo trong việc thực hiện tổ chức hoạt động dạy học và hoạt độnggiáo dục khác nhằm nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện cho học sinh
- Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp, hình thức tổ chức dạyhọc để mang lại hiệu quả trong công tác chủ nhiệm
3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là một số giải pháp nâng cao nănglực chủ nhiệm lớp cho giáo viên Tiểu học trong mô hình VNEN
4 Giới hạn của đề tài
Môi trường nghiên cứu: Học sinh lớp 5E, Trường Tiểu học Nguyễn VănTrỗi trong năm học 2016-2017
5 Phương pháp nghiên cứu
a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp phân tích- tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập;
b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra;
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
Trang 3- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm;
c) Phương pháp thống kê toán học
II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Ngày nay để phát triển giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu phát triển kinh tế
xã hội trong thời đại hội nhập nên mục tiêu giáo dục có những thay đổi Vớimục tiêu giáo dục Tiểu học là trang bị cho học sinh hệ thống tri thức cơ bản banđầu , hình thành ở học sinh những kỹ năng cơ bản nền tảng, phát triển hứng thúhọc tập, thực hiện các mục tiêu phát triển toàn diện đối với học sinh tiểu học Do
đó vị trí, vai trò của người giáo viên Tiểu học lại được đề cao hơn bao giờ hết
* Vị trí, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm Tiểu học:
Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp lớn hơn nhiều so với người cóchức danh giảng dạy bộ môn Ngoài việc trực tiếp giảng dạy, người giáo viênchủ nhiệm còn phải tổ chức các hoạt động giáo dục, chăm lo đến từng em họcsinh, chú ý phát triển cả năng lực và phẩm chất, là cầu nối giữa học sinh với các
tổ chức trong và ngoài nhà trường
Với tính chất đặc thù của ngành Giáo dục Tiểu học, giáo viên chủ nhiệmcũng chính là giáo viên trực tiếp giảng dạy các em, có thời gian làm việc với họcsinh xuyên suốt cả tuần Do đó giáo viên Tiểu học có vị trí, vai trò hết sức quantrọng trong việc giáo dục các em
* Nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm:
- Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện phápgiáo dục sát với đối tượng nhằm thúc đẩy sự phát triển tiến bộ của các em
- Tham gia giảng dạy, nhận xét, đánh giá học sinh, đề nghị danh sách họcsinh khen thưởng, danh sách học sinh cần ôn tập thêm trong hè
- Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các giáoviên bộ môn, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các đoàn thể và tổ chức
xã hội khác trong hoạt động giảng dạy và giáo dục
- Tham gia hướng dẫn các hoạt động sinh hoạt tập thể, hoạt động giáo dục
và rèn luyện học sinh do nhà trường tổ chức
Trang 4- Báo cáo thường kì hoặc đột xuất về tình hình lớp học cho nhà trường,phụ huynh.
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Việc nâng cao chất lượng trong công tác chủ nhiệm có ý nghĩa quan trọngđối với mỗi giáo viên làm công tác chủ nhiệm Đây là vấn đề không phải mới,mỗi người giáo viên làm công tác chủ nhiệm đều trăn trở, suy nghĩ làm sao đểnâng cao công tác chủ nhiệm của mình Với nhiều hướng đi đã thực hiện gópphần không nhỏ vào thành công của công tác chủ nhiệm Tuy nhiên với mô hìnhtrường học mới VNEN, một mô hình mà thay đổi cả cách học của học sinh, cáchdạy giáo viên, cách tổ chức lớp học thì vấn đề áp dụng trong công tác chủ nhiệmđôi chỗ phải thay đổi để phù hợp với mục đích mà mô hình muốn hướng tới Saocho vừa nâng cao được hiệu quả giáo dục vừa phát triển được các kĩ năng cơbản, cần thiết trong giáo dục toàn diện các em
Tình hình lớp trước khi thực hiện giải pháp:
- Tổng số học sinh lớp 25 em, nữ: 14 em, nam: 11 em
- Học sinh khuyết tật: 01 em; hộ nghèo: 03 em; mồ côi cha: 01 em
- Học sinh khó khăn về học tập: 03 em
- Học sinh thi Violympic cấp trường: 03 em
- Danh hiệu khen thưởng: Hoàn thành Xuất sắc: 03 em (12%), có thànhtích vượt trội và tiến bộ vượt bậc: 9 em (36%)
- Lớp đạt danh hiệu thi đua: Lớp Tiến tiến
Với thực trạng của lớp: Đối tượng học sinh đa dạng, có những đối tượnghọc sinh cần sự quan tâm, chú ý nhiều như học sinh khuyết tật, học sinh khókhăn trong học tập; chất lượng giáo dục mũi nhọn chưa cao; các phong trào,hoạt động của lớp tham gia chưa đạt hiệu quả như mong muốn Với tình hình đó,cần có những giải pháp mới để nâng cao hiệu quả trong công tác chủ nhiệm
* Nguyên nhân khách quan:
- Đa số các em trong lớp là con em trong gia đình làm nông, kinh tế cònkhó khăn do đó một số bộ phận phụ huynh còn thiếu quan tâm đến việc học vàchăm sóc con em mình
Trang 5- Một số em có hoàn cảnh khó khăn, ở xa bố mẹ, thiếu sự quan tâm chămsóc thường xuyên của gia đình.
- Những tác động của môi trường xung quanh và mặt trái của sự phát triểnkinh tế như Internet, tình trạng bạo lực, tệ nạn xã hội,… cũng ảnh hưởng đến sựphát triển các em
* Nguyên nhân chủ quan:
- Ý thức một số em chưa cao, chưa có sự tích cực và hợp tác trong giờ học Ýthức rèn luyện và vươn lên chưa cao
- Đối tượng học sinh chưa đồng đều nên khó khăn cho giáo viên trong việc đề
ra phương pháp và nội dung giáo dục phù hợp cho mỗi đối tượng
3 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:
a Mục tiêu của giải pháp
Giải pháp này hướng đến các mục tiêu:
- Tăng cường hiệu quả công tác chủ nhiệm cho giáo viên Tiểu học trong
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Trải qua nhiều năm giảng dạy cùng với việc tìm hiểu, nâng cao hiệu quảcông tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên Tiểu học, tôi đã đề ra một số giải pháp nhưsau:
- Ổn định tổ chức lớp học
- Lập kế hoạch chủ nhiệm
- Xây dựng lớp tự quản và tăng cường vai trò của Hội đồng tự quản tronglớp học
- Tổ chức dạy học theo nhóm đối tượng
- Giáo dục học sinh qua các môn học và hoạt động ngoại khóa
Trang 6- Chú trọng việc trang trí lớp học trong công tác chủ nhiệm.
- Xử lí có hiệu quả và có tác dụng giáo dục các tình huống sư phạm
- Phối hợp các tổ chức giáo dục khác
Trong đó giáo viên là người định hướng, xây dựng những nội dung chocông tác chủ nhiệm Có sự quan sát, đôn đốc các em trong quá trình thực hiện.Sáng tạo trong mỗi hoạt động để khai thác đối tượng học sinh, khơi gợi hứng thú
và ý thức học tập và rèn luyện cho học sinh Chú ý phát triển các kỹ năng cơ bản
và toàn diện cho học sinh
Những tuần đầu, giáo viên chủ nhiệm có thể chỉ định Hội đồng tự quản(HĐTQ) và các Ban cũ hoạt động Sau đó cho lớp tiến hành Đại hội công khaidựa vào sự tín nhiệm của các em và sự định hướng của giáo viên để bình chọncho năm học mới Việc bình chọn Chủ tịch Hội đồng tự quản (CTHĐTQ) hếtsức cẩn trọng CTHĐTQ nam hoặc nữ đều được, miễn sao các em có năng lực,bản lĩnh Tuy nhiên giáo viên phải khéo léo để tạo nên sự hòa đồng giữa các emthông qua việc khẳng định vai trò, khả năng của CTHĐTQ
Thành lập Hội đồng tự quản và các Ban:
Thành lập Hội đồng tự quản đòi hỏi phải có sự tham gia đầy đủ của giáoviên, học sinh và phụ huynh cũng như các tổ chức khác HĐTQ là tổ chức docác em học sinh do các em tự tổ chức và thực hiện, Hội đồng tự quản học sinhbao gồm các thành viên là học sinh, được thành lập vì học sinh, bởi học sinh vàđảm bảo cho các em tham gia một các dân chủ và tích cực , khuyến khích các
em tham gia một cách toàn diện vào các hoạt động nhà trường
Giao nhiệm vụ cụ thể cho các Ban:
Trang 7Chủ tịch HĐTQ: Quản lí, điều hành toàn bộ các hoạt động của lớp dưới
sự chỉ đạo của giáo viên chủ nhiệm, chủ trì các cuộc họp lớp, sinh hoạt lớp, báocáo mọi hoạt động lớp lên giáo viên chủ nhiệm
Phó CTHĐTQ: Giúp đỡ, hỗ trợ cho CTHĐTQ trong công tác quản lí lớphọc về học tập và vệ sinh, nề nếp lớp
Ban học tập: Theo dõi việc học tập của các bạn trong lớp, giúp đỡ bạn họccùng tiến bộ
Ban văn nghệ- thể dục thể thao: Đảm nhận việc tổ chức trò chơi, múa hátsinh hoạt trong các giờ sinh hoạt tập thể, các phong trào thể dục thể thao củalớp,…
Ban vệ sinh và sức khỏe: Phụ trách việc vệ sinh, trực nhật, chăm sóc bồnhoa, sơ cứu ban đầu,…
Ban đối nội- đối ngoại: Phụ trách việc giao lưu, chia sẻ với các bạn lớpkhác, giao lưu kết nghĩa, chào đón khách đến thăm lớp, thăm trường,…
Ban quyền lợi học sinh: Quản lí nề nếp, sĩ số lớp học, đề xuất những ýkiến, nguyện vọng của các bạn,
Ban thư viện: Theo dõi việc đọc, mượn trả sách của các bạn, mượn sách ởThư viện cập nhật vào góc thư viện, báo cáo tình trạng muợn trả cho giáo viên,
…
Việc giao nhiệm vụ cụ thể và rõ ràng cho Hội đồng tự quản và các bangiúp các em nắm rõ được công việc mình làm, đồng thời nâng cao được ý thứctrách nhiệm của bản thân trong công việc Hơn nữa giúp các em phối hợp tốt với
nhau để quản lí lớp Nếu mỗi bộ phận, mỗi ban hoạt động tốt chính là “một cánh tay nối dài” hỗ trợ đắc lực cho giáo viên trong công tác chủ nhiệm.
Ngoài học tập lớp học còn có các hoạt động phong trào và rèn luyện màgiáo viên chủ nhiệm là anh chị phụ trách của mỗi lớp học (Chi đội) Cụ thể: Chiđội trưởng, chi đội phó: Nắm bắt, tiếp thu những thông báo, kế hoạch của Liênđội Phổ biến và tổ chức kế hoạch thực hiện cho Chi đội
Đặc trưng học sinh Tiểu học là thích thể hiện bản thân, mong muốn đượcgiữ một chức vụ trong lớp để được khẳng định mình Do đó tôi luôn tạo điềukiện để mỗi em có thể tham gia một chức vụ hoặc thay đổi chức vụ để các em có
Trang 8cơ hội để thể hiện bản thân Giáo viên giao quyền cho các em nhưng không cónghĩa là giáo viên phó mặc Trong quá trình thực hiện, tôi luôn kiểm tra, đônđốc, chỉnh sửa cho các em Nếu các em hoàn thành tốt, tôi động viên, khích lệkịp thời có thể bằng hình thức tuyên dương trước lớp hoặc khen thưởng bằngmột phần quà Điều đó giúp các em thấy được rằng, cô giáo và các bạn ghi nhận
và khen ngợi thành tích mà mình làm được, từ đó giúp các em tự tin và thể hiệnbản thân nhiều hơn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần nâng caochất lượng trong công tác chủ nhiệm
b.2 Lập kế hoạch chủ nhiệm
Công tác chủ nhiệm là một công tác khó khăn, vất vả và đòi hỏi làm việcmột cách khoa học Giáo viên sẽ không đạt được hiệu quả mong muốn nếuchúng ta thực hiện công tác chủ nhiệm một cách tùy hứng, không có kế hoạch cụthể, do đó vấn đề xây dựng kế hoạch chủ nhiệm là công việc cần thiết mang lạihiệu quả giáo dục Với tôi, tôi đã chuẩn bị cho mình một cuốn Sổ tay chủ nhiệm,nhỏ thôi nhưng ghi đủ những điều cần ghi nhớ Sổ tay chủ nhiệm là một cuốn
sổ giúp giáo viên ghi chép lại những điều chúng ta cần lưu ý về đặc điểm hayhoàn cảnh gia đình, những nét nổi bật hay hạn chế về năng lực, phẩm chất củatừng em để có biện pháp giáo dục kịp thời, hiệu quả Đó chính là căn cứ đểchúng ta nhận xét hay khen thưởng học sinh Từ đó chúng ta khen thưởng, độngviên những em có sự vươn lên, tiến bộ hay nhắc nhở, uốn nắn và có biện phápgiáo dục kịp thời cho các em
Ví dụ: Ngay từ đầu năm học, qua khảo sát và theo dõi tôi nhận thấy một
số em còn một số điểm hạn chế hay có hoàn cảnh gia đình khó khăn tôi đều ghivào Sổ tay chủ nhiệm Từ căn cứ này tôi sẽ lập kế hoạch chủ nhiệm như sau:
Đối với em Võ Mạnh Thắng chữ viết cẩu thả và đặc biệt sai rất nhiều lỗichính tả Tôi chú ý vào các hoạt động nghe viết, luyện từ và câu của môn TiếngViệt Với những âm, vần em nhầm lẫn, tôi chú ý phân biệt để em nhớ Tôi cho
em tăng cường hoạt động đọc bởi vì nếu đọc đúng thì sẽ viết đúng Nhờ sự lưu ý
và theo dõi thường xuyên tôi đã giúp em cải thiện được chữ viết và hạn chế sailỗi chính tả
Đối với em Nguyễn Thị Giang có hoàn cảnh gia đình khó khăn (mồ côicha), tôi dành thời gian vào các tối thứ bảy để gặp gia đình tìm hiểu về hoàncảnh, từ đó có biện pháp cụ thể để giúp đỡ em
Trang 9Đối với em Huỳnh Pháp, thực hiện các phép tính chia số thập phân cònchậm, tôi đã dành thời gian vào các giờ ra chơi để hướng dân lại cách thực hiệncho em Đồng thời cho thêm các bài tập tăng cường để em thực hiện thành thạonhờ vậy em đã tiến bộ rất nhiều.
Tôi cũng đã xây dựng cho mình một kế hoạch chủ nhiệm trong cuốn Sổtay chủ nhiệm của mình Để xây dựng kế hoạch tôi đã căn cứ vào kế hoạch,nhiệm vụ của nhà trường, tổ khối, căn cứ vào đặc điểm tình hình lớp, …từ đó
đề ra kế hoạch của năm, tháng, tuần Trong đó có nêu những công việc hoạtđộng trong tuần, có đối tượng tham gia, biện pháp thực hiện, kết quả đạt được vànhận xét, rút kinh nghiệm Kinh nghiệm cho thấy nếu kế hoạch đề ra càng cụ thể
và rõ ràng thì việc thực hiện và kiểm tra càng dễ dàng và thuận tiện
Ví dụ: Sau khi nhà trường có kế họach chỉ đạo, tôi đã xây dựng và thựchiện kế hoạch tháng 11 với Chủ điểm “Tôn sư trọng đạo” như sau:
Tháng Nội dung hoạt động Biện pháp
Nhận xét, rútkinh nghiệm
Thành lập “Đôibạn cùng tiến”
giúp đỡ bạncùng tiến bộ
Tiếp thục pháthuy phongtrào
Kết hợp thêm với Ban học tập để thực hiện
Với những biện pháp thực hiện đạt hiệu quả cao tôi tiếp tục thực hiện vànhân rộng Với những biện pháp chưa đạt được kết quả như mong muốn, tôi rútkinh nghiệm và tìm tòi cách làm khác phù hợp và hiệu quả hơn
Để hiện thực hóa kế hoạch cũng như để kế hoạch đạt được hiệu quả nhưmong muốn, giáo viên có sự chỉ đạo thật tốt để đạt hiệu quả như mong muốn
Cụ thể:
Trang 10- Triển khai rõ và cụ thể công tác cho tập thể lớp, biến kế hoạch thànhchương trình hành động cụ thể.
- Chuẩn bị các điều kiện vật chất và kỹ thuật để thực hiện các hoạt động
- Phối hợp các đội ngũ cán bộ tự quản thực hiện và điều hành công việc
- Theo dõi kiểm tra và điều chỉnh hoạt động để các hoạt động đi đúnghướng
- Kết thúc một công việc cần có tổng kết đánh giá, phân tích những điểmchưa đạt để rút kinh nghiệm
- Khuyến khích, tuyên dương những tập thể, cá nhân tốt, có sự cố gắngvươn lên, động viên những cá nhân còn thiếu tích cực, thiếu cố gắng
Trong kế hoạch chủ nhiệm cần đặt ra các yêu cầu ngày càng cao nhưngvừa sức với học sinh để kích thích sự tiến bộ không ngừng, động viên, khenthưởng kịp thời Với việc lập kế hoạch chủ nhiệm cụ thể, chi tiết lớp tôi chủnhiệm đã hoàn thành tốt, đúng thời gian quy định, đạt hiệu quả cao và nhiềuthành tích cao trong công tác chủ nhiệm Do đó, năm học 2016-2017, lớp 5E dotôi chủ nhiệm đã được giấy khen Hoàn thành xuất sắc các phong trào do Hộiđồng Đội huyện khen tặng
b.3 Xây dựng lớp tự quản và tăng cường vai trò của Hội đồng tự quản trong lớp học
Khi học sinh được học tập trong mô hình mới –VNEN, một mô hình tổchức dạy học theo nhóm, môi trường đặt học sinh vào môi trường làm việc tíchcực giúp các em phát triển tốt các kỹ năng Từ đó giúp học sinh học hỏi lẫnnhau, phát huy tinh thần trách nhiệm và học hỏi lẫn nhau trên cơ sở tinh thầnhợp tác
Với mô hình học tập mới này đã thay đổi cả cách học, cách dạy của giáoviên đặc biệt thay đổi cả hình thức tổ chức dạy học với vai trò tự quản, tự chủcủa các em được đặt lên hàng đầu Lúc này giáo viên chỉ với vai trò định hướng,gợi mở cho các em Do đó, xây dựng được một lớp học tự quản với bộ phậnnòng cốt là Hội đồng tự quản là nền tảng cho công tác chủ nhiệm Đây là việclàm khó khăn và quan trọng hàng đầu để nâng cao hiệu quả trong công tác chủnhiệm lớp
Trang 11Khi xây dựng đội ngũ tự quản, cần có các tiêu chuẩn: Có ý thức tổ chức
kỷ luật cao, gương mẫu; tính tình thẳng thắn, dám đấu tranh, phê bình; năng nổhoạt động; có khả năng học tập tốt; được tập thể lớp tín nhiệm,…Tuy nhiênkhông nhất thiết các em có đầy đủ các tiêu chuẩn trên, chúng ta có thể bồi dưỡngthêm trong quá trình các em thực hiện Khi đã có đội ngũ cốt cán, giáo viên chủnhiệm bồi dưỡng cho các em ý thức với lớp, biết phê và tự phê, bồi dưỡng chocác em phương pháp quản lí lớp Với tinh thần động viên, khơi gợi sự tích cực,mạnh dạn và khả năng lãnh đạo của các em khi được là việc với tập thể lớp
Mỗi tuần, vào các tiết sinh hoạt tập thể để cho các em tự hoạt động và làmviệc Đây chính là những cơ hội để các em phát huy vai trò của Hội đồng tựquản trong lớp học Ngoài ra, tôi còn phối hợp tổ chức thêm các hoạt động,chương trình ngoại khóa như Vui trung thu, văn nghệ, sinh hoạt chủ điểm,…đểcác em tự thể hiện vai trò của mình Với việc tự tạo chương trình hoạt động, tổchức điều khiển dần dần các em được phát huy khả năng làm việc của mình,tăng khả năng tự quản và vai trò của Hội đồng tự quản trong lớp học Lớp sao đểHội đồng tự quản như “Những cô giáo nhỏ, thầy giáo nhỏ” hỗ trợ đắc lực chogiáo viên chủ nhiệm để mỗi khi không có giáo viên chủ nhiệm, các em vẫn cóthể điều khiển và quản lí lớp tốt Đó chính là yêu cầu và mục đích mà mô hìnhtrường học mới đã và đang hướng tới: xây dựng những con người trong thời đạimới: tự tin, tích cực, hợp tác, sáng tạo
Cụ thể trong thời gian qua nhờ chọn được đội ngũ cán bộ Chi đội, Hộiđồng tự quản tốt Nhờ đó tôi đã rất dễ dàng trong công tác chủ nhiệm, nhiều khigiáo viên chủ nhiệm do một số lí do nào đó không trực tiếp quản lí đôn đốc các
em nhưng các em vẫn hoàn thành tốt công việc học tập và rèn luyện
Trang 12Hội đồng tự quản điều khiển trong chương trình Vui trung thu
Học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động sinh hoạt tập thể b.4 Tổ chức dạy học theo nhóm đối tượng
Việc tổ chức dạy học theo nhóm đối tượng không phải để chia tách haytạo khoảng cách giữa học sinh, đây là việc giúp giáo viên dễ dàng nắm được đốitượng học sinh và có biện pháp giáo dục phù hợp với từng nhóm đối tượng Đồngthời giúp giáo viên dễ dàng quản lí và có cách giáo dục phù hợp, phối hợp chặt chẽvới phụ huynh, kịp thời đưa ra những giải pháp khuyến khích, hỗ trợ hay uốn nắn kịpthời
Ngay từ đầu năm học, tôi đã quan sát và phân chia đối tượng:
- Những học sinh có năng lực, phẩm chất hoặc kết quả nổi trội: Nguyễn ThịAnh Hiền, Phạm Thị Thanh Tâm, Huỳnh Thị Bích Huệ, Dương Thị Thu Trân,Nguyễn Thị Tường Vy,…
- Những học sinh còn hạn chế trong học tập: Môn Toán (Nguyễn ThịGiang,Võ Thị Hạnh, Võ Mạnh Thắng, Huỳnh Pháp,…), môn Tiếng Việt (ĐinhVăn Long, Tống Thị Na, Cao Thanh Trung, Đỗ Thị Như Ngân…)
- Những học sinh có năng khiếu như múa hát, thể thao: múa, hát (HuỳnhThị Bích Huệ, Nguyễn Thị Thu Thảo, Nguyễn Thị Anh Hiền, Dương Thị ThuTrân), thể thao (Lê Bằng Nam, Nguyễn Ngọc Quang Huy, Đinh Văn Long,…)
Trang 13- Những học sinh còn rụt rè, chưa mạnh dạn: Đinh Ngọc Hiếu, Võ MạnhThắng,…
- Học sinh khuyết tật, có khó khăn về đọc: Em Nguyễn Trọng Nghĩa
Từ việc phân loại đó tôi đã đưa ra những biện pháp giáo dục phù hợp nhưsắp xếp chỗ ngồi phù hợp, việc phân công nhóm, biện pháp giáo dục và dạy học
Đối với học sinh hạn chế về phẩm chất (học sinh cá biệt): Tôi tìm hiểunguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn khiến tâm lí các em không
ổn định hoặc có thể bị bạn bè lôi kéo, hoặc các em có tính xấu mà bản thân giađình chưa giáo dục được,…Việc tìm ra được nguyên nhân giúp giáo viên hiểucác em hơn từ đó có hướng giáo dục phù hợp
Tôi dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc với các em nhưngkhông được cứng nhắc Thường xuyên nhắc nhở, động viên các em kịp thời Có thểgiao cho các em giữ một chức vụ trong lớp để các em dần hoàn thiện bản thân vì khicác em gắn với trách nhiệm thì các em sẽ điều chỉnh mình cho phù hợp Đó là mộtnghệ thuật trong công tác chủ nhiệm
Ví dụ: Em Huỳnh Pháp đầu năm học ý thức giữ vệ sinh của em chưa cao
Đi học quần áo chưa gọn gàng, móng tay dài và bẩn Tôi thường xuyên nhắc nhởnhưng em vẫn chưa khắc phục được Từ khi tôi giao cho em giữ chức vụ trongBan vệ sinh Tôi thấy em có sự thay đổi rõ rệt, em gương mẫu trong việc giữ vệsinh các nhân và lớp học Hơn thế nữa em còn thường xuyên đi kiểm tra và nhắcnhở bạn vi phạm Tôi nghĩ bao nhiêu lời nhắc nhở, khuyên răn với em sẽ không
có tác dụng so với việc tin tuởng và giao cho em một chức vụ để em tự biết sửachữa và thay đổi mình
Đối với học sinh có hạn chế về các môn học và hoạt động giáo dục: Trướctiên tôi tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em học yếu, học yếu ở môn nào, các em
có yêu thích môn học nào không,…Khi đã tìm hiểu được nguyên nhân thì đãgóp phần một phần lớn trong công tác giáo dục các em
Theo kinh nghiệm giảng dạy của tôi, tôi nhận thấy rằng nếu chúng ta cócách giảng dạy phù hợp kèm với sự động viên, khen ngợi kịp thời các em sẽ tiến
bộ rất nhanh Quá trình giảng dạy cho các em, giáo viên phải kiên trì, không nênnóng vội, tìm cách giảng dạy dễ hiểu, gần gũi nhất với các em, đặc biệt khôngquên dành cho các em những lời khen ngợi kịp thời
Trang 14Tôi đã lập kế hoạch giúp đỡ các em bằng những việc cụ thể sau:
- Dành thêm thời gian giảng giải lại kiến thức các em còn hỏng hoặc cònkhó hiểu Với những đối tượng này, tôi cố gắng nhẹ nhàng chỉ dạy, dùng lời lẽgần gũi và dễ hiểu nhất để tư vấn, hướng dẫn
Ví dụ: Với những em còn có khó khăn về đọc, tôi tăng thời gian luyện đọccho các em trong những tiết Tiếng Việt Khuyến khích các em đọc thêm sáchbáo, truyện tranh vào giờ ra chơi và ở nhà Cho các em đọc tốt hướng dẫn các
em đọc và chỉnh sữa Qua thời gian kèm cặp các em có tiến bộ nhiều
- Thường xuyên liên lạc, gặp gỡ phụ huynh các em để trao đổi tình hìnhhọc tập cũng như sự tiến bộ của các em đồng thời để phụ huynh quan tâm, giúp
đỡ các em trong các hoạt động ứng dụng Tạo được cầu nối vững chắc và hiệuquả với phụ huynh trong tất cả các hoạt động, báo cáo kịp thời những điểm hạnchế hay bất thường của các em
- Thành lập “Đôi bạn cùng tiến” để học sinh học tốt kèm cặp, giúp đỡ các
em còn hạn chế Đây là cách làm rất hiệu quả và tôi thấy mang lại hứng thú họctập với học sinh Việc học tập từ bạn cũng là một cách để các em mạnh dạn và tựtin hơn khi chia sẻ với thầy cô giáo
Ví dụ: Trong lớp, tôi đã thành lập các “Đôi bạn cùng tiến” như: Giang, Tâm- Hạnh, Trân- Thắng, Vy- Pháp,…Nhờ phong trào này, tôi thấy các
Hiền-em tiến bộ rất nhiều Việc học tập từ bạn cũng giúp các Hiền-em mạnh dạn thể hiện ýkiến với nhau và học hỏi được những phẩm chất tốt đẹp từ bạn Cuối kì hoặccuối năm học, tôi tổ chức bình chọn đôi bạn nào có tiến bộ nhất để tuyên dương,khen thưởng các em Việc tạo phong trào thi đua đã giúp các em tự tạo động lựchọc tập cho chính mình để vươn lên học tập cùng bạn
Trang 15“Đôi bạn cùng tiến: Hiền- Giang giúp đỡ nhau trong học tập
- Với những hoạt động khó, tôi đưa thêm những câu hỏi gợi mở từ dễ đếnkhó để các em dễ tiếp thu, kết nối với kiến thức đã học bằng những hình ảnh gầngũi nhằm tạo hứng thú học tập ở các em
- Môn Toán ở lớp 5 có rất nhiều kiến thức hình học và công thức tínhtoán Thật không dễ để các em có thể nhớ hết các công thức đặc biệt với các emtiếp thu còn chậm Do vậy tôi đã khái quát thành những câu thơ để các em dễđọc và dễ nhớ Việc học tập qua những câu thơ giúp các em nhớ công thức lâuhơn và hứng thú học tập hơn
- Tuyệt đối không có thái độ phân biệt đối xử làm cho các em xấu hổtruớc bạn bè, thay vào đó hãy dành cho các em những lời động viên, khen ngợikịp thời để thúc đẩy sự vuơn lên của các em Do vậy, dù với đối tượng học sinhnào giáo viên cần dùng phương pháp tác động tình cảm, động viên khuyếnkhích, phối hợp với phụ huynh để giáo dục các em
Với đối tượng có một đối tượng học sinh khuyết tật học hòa nhập, tôicàng chú ý theo dõi và dành thời gian cho các em nhiều hơn
Ví dụ: Em Nguyễn Trọng Nghĩa với dạng khuyết tật khó khăn về đọc( tậtnói ngọng) Với học sinh khuyết tật, bản thân tôi đã làm kế hoạch giáo dục cánhân riêng cho em Nghĩa, có sự điều chỉnh nội dung học tập trong Kế hoạchdạy học cho em Đối với mỗi tiết học tôi thường chuẩn bị sẵn cho em phiếu họctập với nội dung thực hiện vừa sức với em và có kiểm tra, nhận xét em giốngnhư các bạn trong lớp Đặc biệt với các hoạt động tập thể tôi cho Nghĩa cùngtham gia với các bạn và không quên dành những lời động viên, khuyến khíchcho em mỗi khi em hoàn thành tốt hay có sự tiến bộ Em Nghĩa tuy có sự tiếpthu hạn chế so với với các bạn nhưng em rất thích vẽ Tôi cũng chú ý đến sởthích và tạo điều kiện để em được thực hiện nhiều hơn sở thích của mình Vớimỗi bài vẽ đẹp tôi thường cho các lớp xem và treo vào Góc sản phẩm của lớp.Khi được cả lớp tuyên dương, khen ngợi Nghĩa rất vui và hòa đồng với các bạnhơn Với những điều đã thực hiện, em Nghĩa học tập hòa nhập được với các bạntrong lớp Do vậy với những đối tượng học sinh này, giáo viên chủ nhiệm phảikiên nhẫn và nghiên cứu kĩ hơn về các em đã có sự giáo dục phù hợp, không nên
bỏ lơ hay quên lãng các em trong chính lớp học của mình