ột vài kinh nghiệm rèn kĩ năng phòng tránh tai nạn đuối nước cho học sinh lớp 7

Trước thực trạng đó, tất cả các cấp, các ngành đã và đang hết sức chú trọngđến công tác phòng tránh đuối nước cho trẻ em, trong đó ngành giáo dục đặt biệtquan tâm đến vấn đề này vì hầu h

Lê Đình Chinh thông qua một số hoạt động giáo dục

MỤC LỤC

Trang

I PHẦN MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài: 3

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài: 5

3 Đối tượng nghiên cứu 5

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 6

5 Phương pháp nghiên cứu 6

II PHẦN NỘI DUNG 7

1 Cơ sở lí luận 7

2 Thực trạng 8

3 Nội dung và hình thức của giải pháp 12

a) Mục tiêu của biện pháp 12

b) Nội dung và cách thức thực hiện các giải pháp 13

c) Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp 32

d) Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu 34

III PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 37

1 Kết luận 37

2 Kiến nghị 38

Hiện nay đuối nước là một vấn đề đáng quan tâm, nó đã cướp đi tính mạngnhiều người, gây nhiều đau thương, mất mát cho người thân và xã hội Nạn nhânchủ yếu ở lứa tuổi thiếu niên - những chủ nhân tương lai của đất nước Việt Nam làmột nước nhiều sông, suối, hồ ao, đập… lại chịu mưa bão, lũ lụt hàng năm Trungbình mỗi năm trong giai đoạn 2010 - 2015 có khoảng 2.800 trẻ em bị tử vong dođuối nước Trong đó nhóm tuổi chiếm tỷ lệ tử vong cao từ 5-14 tuổi (Lứa tuổi họcsinh) Tỷ lệ tử vong do đuối nước ở trẻ em chiếm hơn 50% các trường hợp tử vong

do tai nạn thương tích Tử vong do đuối nước ở Việt Nam cao nhất trong khu vực,cao gấp 8 lần các nước phát triển Một con số làm nhức lòng các bậc cha mẹ, thầy

cô và các nhà quản lý Đó là một vấn đề đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng khôngnhỏ đến sự phát triển của thế hệ trẻ, đặc biệt là lứa tuổi cắp sách đến trường

Đi lên từ một vùng quê phát triển chủ yếu với nền nông nghiệp lúa nướccùng với dòng sông mẹ Krông Ana hiền hòa và thơ mộng Là hợp lưu của một sốdòng sông nhỏ như Krông Buk, Krông Pắk, Krông Bông, Krông K’mar, diện tíchlưu vực 3.960 km², chiều dài dòng chính 215 km Sông Krông Ana có dòng chảytương đối hiền hòa, không có ghềnh thác, đoạn hạ lưu thuộc Lăk – Buôn Trấp có độdốc 0,25%, dòng sông gấp khúc gây lũ lụt hàng năm trên phạm vi khá rộng, đồngthời cũng bồi đắp phù sa tạo nên những cánh đồng màu mở ven sông Đây là con

sông có ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất nông nghiệp của tỉnh, nhất là cây lúanước, cho nên hàng năm không ít người dân bị đuối nước, đặc biệt các bạn học sinh

đi học rất nguy hiểm

Trong cơn lũ vào tháng 11/2017 đã cướp đi sinh mạng của em Ngô Văn Bình

và em Mai Tấn Tin (học sinh lớp 7A2 - Trường THCS Lê Đình Chinh) tại khu vựccầu treo Eachai – thôn 6 – xã Bình Hòa Và càng đáng thương hơn là vụ tai nạn xảy

ra vào chiều ngày 01/03/2018 mà nạn nhân là em Lê Tự Tâm (học sinh lớp 10,trường THPT Krông Ana) đã tử vong ngay tại hồ (thôn 4, xã Quảng Điền) mà độsâu không quá 3m đã để lại nỗi đau thương và mất mát rất lớn đối với người thân

và toàn xã hội,… Đau xót tột cùng khi nhìn các em ra đi, tôi đã tự đặt cho mìnhmục tiêu sẽ phải làm gì đó để góp phần giảm thiểu tai nạn đuối nước, không chỉ ởtrường tôi mà cho tất cả các bạn học sinh

Trước thực trạng đó, tất cả các cấp, các ngành đã và đang hết sức chú trọngđến công tác phòng tránh đuối nước cho trẻ em, trong đó ngành giáo dục đặt biệtquan tâm đến vấn đề này vì hầu hết trẻ em là học sinh, đang được sự giáo dục, đàotạo của ngành Vậy, tại sao tình trạng này lại xảy ra thường xuyên và có tính lặplại? Nguyên nhân từ đâu? Và điều quan trọng nhất là chúng ta cần và phải cónhững biện pháp hữu hiệu nào để hạn chế tai nạn đuối nước đối với các bạn họcsinh - chủ nhân tương lai của đất nước? Xuất phát từ lý do trên tôi nhận thấy mìnhcần phải suy nghĩ tìm tòi để tìm ra những phương pháp giảng dạy cho phù hợpnhằm cung cấp những hiểu biết, kỹ năng cần thiết cho trẻ em, cho gia đình và cộngđồng về việc phòng, chống trẻ em bị tai nạn đuối nước góp phần giảm thiểu nhữngtai nạn tử vong do đuối nước gây ra Đó cũng là ý định mà tôi đã ấp ủ từ lâu nhưngtrước thực trạng trên tôi mong rằng với kinh nghiệm tôi đã từng áp dụng tại lớpmình chủ nhiệm trong 2 năm qua sẽ là giải pháp hữu hiệu khi được nhân rộng và ápdụng tại trường cũng như địa phương tôi đang sinh sống và công tác Bởi vậy tôi

xin đưa ra: “Một vài kinh nghiệm rèn kĩ năng phòng tránh tai nạn đuối nước

cho học sinh lớp 7A2 Trường THCS Lê Đình Chinh thông qua một số hoạt động giáo dục”

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

a) Mục tiêu:

Với đề tài này không những giúp học sinh nắm vững, một số kỹ năng cơ bảnthoát đuối nước dù không biết bơi, những kỹ năng học bơi cơ bản và những kỹnăng cứu người bị đuối nước, từ đó nâng cao kỹ năng sống cho các em Khôngnhững thế, thông qua việc lồng ghép kĩ năng phòng và chống đuối nước vào tiếtdạy giúp học sinh khắc sâu nội dung bài học Từ đó có thể rèn luyện cho học sinhkhả năng thể hiện, bộc lộ khả năng của mình trong nhà trường và ngoài xã hội gópphần nâng cao chất lượng bộ môn cũng như chất lượng chung của toàn trường

Vì vậy vấn đề rèn luyện để nâng cao kĩ năng phòng chống tai nạn đuối nướccho học sinh là việc làm hết sức cần thiết đối với mỗi người giáo viên Chính vì lẽ

đó tôi muốn đưa ra một số biện pháp để giúp các em hiểu sâu hơn, nắm được cácqui tắc phòng tránh đuối nước cơ bản một cách sâu sắc, đồng thời tạo cho các em

có lòng say mê học tập và làm việc có kế hoạch một cách cụ thể, có ý chí vượt khóvươn lên, tự tin trong học tập và mọi tình huống

b) Nhiệm vụ:

Nhận biết được tầm quan trọng của việc đổi mới chương trình và phươngpháp giảng dạy, là một giáo viên được tiếp cận với những đổi mới đó tôi vừa dạyvừa nghiên cứu để tìm ra những cái mới nhằm nâng cao nghiệp vụ chuyên môn vàmong được góp sức giúp cho công tác giáo dục ngày càng phát triển và đổi mới

3 Đối tượng nghiên cứu

Một vài kinh nghiệm rèn kĩ năng phòng tránh tai nạn đuối nước cho học sinhlớp 7A2, Trường THCS Lê Đình Chinh thông qua một số hoạt động giáo dục

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đã áp dụng đối với học sinh 7A2 (năm học 2016 – 2017) Trường THCS LêĐình Chinh nhằm giúp các em hoàn thiện hơn về kĩ năng phòng và tránh tai nạn

đuối nước Để thực hiện được ý định “rèn những kỹ năng cơ bản giúp các bạn thoát đuối nước dù không biết bơi, rèn kỹ năng bơi, kỹ năng cứu người đuối nước

và thái độ, cách ứng xử khi gặp tai nạn đuối nước xảy ra với mọi người cho học sinh lớp 7A2” của mình, tôi đã vạch ra một số biện pháp cụ thể ngay từ đầu năm

học khi bắt đầu nhận lớp

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài đề ra, tôi đã xây dựng nhómphương pháp như sau:

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu tài liệu, tư liệu có

liên quan đến đề tài

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp luyện tập thực hành:

Đây là phương pháp chủ đạo trong quá trình dạy và học môn Kĩ năng sống

và môn Ngữ văn Qua luyện tập thực hành thì mới hình thành kĩ năng phòng tránhđuối nước một cách có hiệu quả

- Phương pháp phỏng vấn: Tôi đã phỏng vấn trực tiếp các bạn hay đi bơi, cácbạn chưa biết bơi và đặc biệt có bạn đã từng suýt bị đuối nước, để hiểu rõ suy nghĩcủa các bạn, từ đó xây dựng các kỹ năng cơ bản giúp các bạn thoát đuối nước dùkhông biết bơi, nhưng kỹ năng bơi và kỹ năng cứu người bị đuối nước

- Phương pháp quan sát: Đây là phương pháp mà đòi hỏi người giáo viênphải chuẩn bị một số đồ dùng học tập và một số câu hỏi nhằm giúp học sinh tiếpthu bài một cách hiệu quả

- Phương pháp điều tra, thống kê kết quả: Tôi đã khảo sát, đánh giá thựctrạng những bạn đã biết bơi và chưa biết bơi; thu thập thông tin, xin tư vấn từ phíacác thầy, cô giáo, phụ huynh trong toàn trường bằng phiếu điều tra làm minh chứngcho nhật kí nghiên cứu

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Chúng ta biết rằng Việt Nam là một quốc gia có đường bờ biển dài, số lượng

ao hồ, sông suối, kênh rạch khá nhiều, trong đó chủ yếu tập trung khu vực đồngbằng Bắc bộ và Nam bộ, với trên 2.300 con sông và kênh rạch với chiều dài khoảng198.000 km (mật độ 0,6 km/km) và gần 3.300 km chiều dài bờ biển Với đặc điểmnày, trong những năm qua hệ thống giao thông đường thủy nội địa và ao hồ củanước ta đã giúp cho công tác vận tải đường thủy có nhiều thuận lợi; cung cấpnguồn lợi thủy, hải sản đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu Tuy nhiên, cũng

do nhiều sông ngòi, ao hồ cho nên trong những năm qua đã xảy ra khá nhiều vụchìm phương tiện vận tải đường thủy, làm cho nhiều người chết và thiệt hại lớn đếntài sản, trong đó đặc biệt nạn nhân là những bạn trong lứa tuổi học sinh, sinh viên

Để tăng cường công tác phòng, tránh đuối nước cho trẻ em, học sinh, sinhviên (HS-SV), ngày 21/5/2013, Bộ GD-ĐT đã ban hành Công văn số3341/BGDĐT-CTHSSV yêu cầu các Sở GD-ĐT, các trường ĐH, CĐ, TCCN triểnkhai ngay một số biện pháp: Chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai kịp thời cácbiện pháp phòng, tránh đuổi nước cho trẻ em, HS-SV trong các nhà trường chuẩn

bị điều kiện để tổ chức các lớp dạy bơi chính khóa và ngoại khóa; huy động các tổ

Theo tổ chức y tế thế giới, đuối nước là hiện tượng mà khí quản của ngườilớn hay trẻ nhỏ bị một chất lỏng (thường là nước) xâm nhập vào dẫn tới khó thở.Hậu quả của ngạt thở lâu có thể là tử vong (chết đuối) hoặc không tử vong, nhưnggây tổn hại nghiêm trọng cho hệ thần kinh Ngoài ra, cũng có quan niệm ngắn gọnhơn, đuối nước là tình trạng thiếu oxy do cơ thể bị chìm trong nước.

Do đó, việc phòng chống đuối nước cho trẻ phải xem là công việc cấp báchnhất, cần thiết nhất Để làm được điều này, trẻ em cần được trang bị những kiếnthức về đuối nước và nâng cao kỹ năng bơi lội an toàn Chính vì lẽ đó, tôi mạnhdạn đi sâu vào vấn đề có thể xem là vấn nạn không chỉ ở học đường mà của toàn xãhội khi tình trạng các em chưa biết bơi, chưa có kĩ năng xử lý tình huống khi gặptai nạn đuối nước,… dẫn đến tình trạng đuối nước xảy ra liên tục khiến cho dư luận

xã hội không khỏi bàng hoàng, lo lắng

2 Thực trạng

Hiện nay tai nạn đuối nước ở trẻ em đang có xu hướng tăng lên và là vấn đề

y tế công cộng đáng quan tâm không chỉ ở Việt Nam mà còn ở các nước đang pháttriển

Tại Việt Nam, thống kê của Cục Quản lý môi trường cho thấy, mỗi nămtrung bình có hơn 370.000 trẻ bị tai nạn thương tích, trong đó số trẻ em tử vong dotai nạn thương tích là 6.600 trường hợp một năm chiếm tỷ lệ 35,5% trong tổng sốtrẻ tử vong trong toàn quốc do tất cả các nguyên nhân Trong các nguyên nhân tửvong do tai nạn thương tích ở trẻ em, thì đuối nước là nguyên nhân hàng đầu với3.500 trẻ em và vị thành niên từ 0-19 tuổi tử vong mỗi năm tương đương có khoảng

10 trẻ em tử vong mỗi ngày Trong các nhóm tuổi, trẻ từ 0-4 tuổi chiếm tỷ lệ tửvong do đuối nước cao nhất với khoảng 36%, nhóm tuổi 15-19 chỉ chiếm khoảng16%; từ 5-9 tuổi chiếm 25%, nhóm 10-14 tuổi chiếm tỷ lệ gần tương đương vớinhóm 5-9 tuổi (26%)

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn đuối nước ở trẻ em, nhưng chủyếu do các nguyên nhân: sự bất cẩn của người lớn, môi trường sống xung quanh trẻkhông an toàn, đuối nước do trẻ không biết bơi, chưa được rèn các kỹ năng, kiếnthức về sự an toàn khi tắm biển, sông, hồ còn hạn chế

Các vụ tai nạn đuối nước diễn ra do thiếu sự giám sát của người lớn, chủquan của bố mẹ để trẻ tự do vui chơi tại những nơi có mối hiểm họa này chiếm33% trên tổng số vụ tai nạn Đa số, các em học sinh rủ nhau đi tắm biển, sông, hồ

mà thiếu sự giám sát của người lớn Sự thiếu cẩn thận, trong khi vui chơi, hoặc phụgiúp gia đình ra đồng, sông suối mò cua, bắt hến… dễ xảy ra tình trạng trượt chânxuống ao, hồ, sông, suối, hố sâu… khiến các em không phòng bị kịp thời để xảy ratai nạn thương tâm

Tình trạng trẻ không biết bơi, thiếu các kỹ năng, kiến thức về sự an toàn khi

đi tắm ở sông, suối, ao, hồ cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra

các vụ tai nạn đuối nước ở trẻ Ngoài ra, phải kể đến một thực trạng: đó là khi các

em cứu lẫn nhau, do chưa có kiến thức trong việc cấp cứu, sơ cứu người bị chếtđuối, dẫn đến tình trạng số lượng trẻ bị chết đuối tăng lên Trường hợp điển hìnhxảy ra gần đây nhất là 2 học sinh lớp 7A2 Trường THCS Lê Đình Chinh (năm học

2017 -2018), vì cứu bạn Ngô Văn Bình mà em Mai Tấn Tin phải bỏ mạng mặc chodòng nước cuốn đi Hiện nay, ở các khu vực Bình Hòa, Quảng Điền – những nơi có

tỷ lệ đuối nước ở trẻ em cao, đa số các em đều được học bơi từ cha mẹ, anh chị emhoặc bạn bè khi xuống sông, ao, biển tắm mà thiếu những kiến thức, kỹ thuật bơicăn bản như khởi động trước khi xuống bơi,… nên khi gặp những trường hợp bấtngờ, nguy hiểm, trẻ thường thấy lúng túng, không biết xử lý dẫn đến tình trạng tửvong

Qua một số tiết học đầu năm, tôi đã thử kiểm tra và phân loại đối tượng họcsinh một lớp theo khả năng bơi lội với kết quả thu được như sau:

lũ lớn gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản đồng thời cũng cản trở rất nhiềutrong vấn đề lưu thông của nhân dân Bởi thế, người dân thường sử dụng phươngtiện giao thông đường thủy trong những hoạt động hàng ngày như đi làm, đưa trẻ

em đi học, đi chợ, buôn bán nhưng rất nhiều phương tiện không bảo đảm an toàn,

không trang bị đầy đủ áo phao cứu hộ nên thỉnh thoảng tai nạn đuối nước vẫn xảy

ra khi bị sự cố tại một số địa phương

Phương tiện đường thủy thiếu an toàn tại Earchai – Bình Hòa

Do công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tai nạn đuối nước ở họcsinh dù đã được tiến hành nhưng chưa được thường xuyên rộng rãi Một số cấpchính quyền địa phương và nhà trường, xã hội chưa quan tâm đúng mức về côngtác phòng chống tai nạn đuối nước

Để tạo được động lực niềm tin nhằm kích thích ý thức học tập bộ môn Ngữvăn và Kĩ năng sống cũng như các hoạt động giáo dục khác của các em trước hếtngười thầy giáo phải là người tìm ra được những biện pháp tối ưu kích thích kỹnăng bơi lội để học sinh có thể tự cứu mình Đây cũng là kĩ năng vừa giúp các emthể hiện mình, tự bảo vệ mình và giúp có thể cứu bạn Đồng thời là biện pháp cókhả năng khắc phục được những khó khăn, thực trạng mà chúng ta đang quan tâm

Từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn và Kĩ năng sống ở cáctrường THCS

Để xứng đáng là một xã đi lên nông thôn mới và đồng thời để xây dựngTrường THCS Lê Đình Chinh phát triển hơn nữa khi đạt chuẩn quốc gia thì việc

rèn kĩ năng phòng chống đuối nước cho học sinh cũng là việc làm hết sức cần thiết,

có thể lồng ghép vào các tiết bộ môn sẽ tạo điều kiện để học sinh thực hiện các kĩnăng cần thiết một cách tốt hơn

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a) Mục tiêu của giải pháp

Thời gian qua phòng, tránh tai nạn đuối nước đang được dư luận xã hội quan

tâm, đặc biệt là ngành Giáo dục Người xưa có câu: “Có phúc đẻ con biết lội, có tội

đẻ con biết trèo”, cho thấy việc bơi lội quan trọng như thế nào, vì nó liên quan đến

mạng sống con người Chúng ta có thể bắt gặp vấn đề này ở tất cả mọi phương tiện,trên báo chí không ngày nào vắng những tin tức đau lòng về các vụ đuối nướcthương tâm.Vốn là giáo viên dạy Ngữ văn nên có thể sự hiểu biết về kĩ năng bơi lộichỉ dừng lại ở sự tìm tòi và nghiên cứu Nhưng trước vấn nạn học đường hiện nay

và cũng là vấn nạn mà trường tôi đặc biệt quan tâm nên tôi đã bắt tay vào thực hiệnvấn đề này với khả năng có thể Đó là hướng dẫn kĩ năng phòng chống tai nạn đuốinước qua môn Kĩ năng sống, kết hợp tích hợp giáo dục các kĩ năng ấy thông quamột số bài dạy môn Ngữ văn 7 và các tiết hoạt động giáo dục khác

Nếu đề tài áp dụng thành công tôi tin chắc rằng nó sẽ giúp các bạn học sinh

có thể thoát đuối nước trong bất cứ tình huống nào khi gặp phải sự cố với nước Có

ý thức trau dồi kiến thức, rèn luyện phẩm chất đạo đức, rèn luyện thể lực và nếp

sống văn minh, xây dựng “Ngôi nhà an toàn”; “Trường học an toàn”; “Cộng đồng an toàn” và loại bỏ nguy cơ gây tai nạn đuối nước tại gia đình, trường học và

cộng đồng Hơn hết, không còn bạn học sinh nào bị tai nạn đuối nước xảy ra trênđịa bàn xã Quảng Điền, huyện Krông Ana góp phần giúp nhà trường nâng cao chấtlượng giáo dục cũng như thể lực cho các bạn học sinh Giúp các em học sinh biếtđược và hình thành ý thức về nguy cơ đuối nước đang rình rập đến sức khỏe, tínhmạng của mình trước những thói quen hành động hết sức bình thường diễn ra

thường xuyên trong cuộc sống, từ đó hình thành ý thức biết tự đề phòng, cảnh giác,

có những kỹ năng cần thiết tự bảo vệ mình và bảo vệ bạn bè, hình thành nhu cầutập luyện và phát triển kỹ năng bơi lội

Gia đình và cộng đồng nhận thức được những nguy cơ dẫn đến đuối nướcđối với trẻ em, từ đó có những hành động thiết thực để giám sát, bảo vệ trẻ em mộtcách đầy đủ, thay đổi, cải tạo môi trường sống an toàn hơn Bên cạnh đó, giúp cha

mẹ học sinh, thầy cô giáo và các lực lượng chăm sóc, bảo vệ trẻ em khác có những

kỹ năng cần thiết để có thể ứng phó cứu người không may bị tai nạn đuối nước mộtcách có hiệu quả và an toàn cho bản thân

b) Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

Để thực hiện tốt các giải pháp tôi đã tiến hành khảo sát học sinh lớp 7A2ngay từ khi bắt đầu năm học thông qua phiếu điều tra với nội dung như sau:

1 Việc giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng tránh đuối

nước cho học sinh trong nhà trường là quan trọng

2 Bản thân em cần phải được cung cấp kĩ năng, kiến

thức về phòng tránh tai nạn đuối nước

3 Em nhận thấy bản thân còn thiếu về kĩ năng

phòng, tránh tai nạn đuối nước

4

Việc học bơi và tham gia các hoạt động phòng

tránh tai nạn đuối nước là rất quan trọng để khắc

sâu và rèn luyện các kỹ năng ứng phó khi có đuối

nước xảy ra

5 Cần đưa giáo dục kỹ năng sống trong đó có kĩ

năng bơi vào môn học chính trong nhà trường

6

Việc thiếu kiến thức, kĩ năng phòng tránh đuối

nước là do chưa được giáo dục nhiều trong nhà

trường

Kết quả thu được như sau:

- 35/35 em – tỉ lệ 100%: Nhận thấy rằng việc giáo dục kiến thức, kỹ năngphòng tránh đuối nước cho học sinh trong nhà trường là quan trọng

- 34/35 em – tỉ lệ 97%: Nhận thấy rằng bản thân cần phải được cung cấp kĩnăng, kiến thức về phòng tránh tai nạn đuối nước

- 34/35 em – tỉ lệ 97%: Nhận thấy rằng bản thân còn thiếu về kĩ năng phòng,tránh tai nạn đuối nước

- 35/35 em – tỉ lệ 100%: Nhận thấy rằng việc học bơi và tham gia các hoạtđộng phòng tránh tai nạn đuối nước là rất quan trọng để khắc sâu và rèn luyện các

kỹ năng ứng phó khi có đuối nước xảy ra

- 35/35 em – tỉ lệ 100%: Nhận thấy rằng cần đưa giáo dục kỹ năng sốngtrong đó có kĩ năng bơi vào môn học chính trong nhà trường

- 35/35 em – tỉ lệ 100%: Nhận thấy rằng việc thiếu kiến thức, kĩ năng phòngtránh đuối nước là do chưa được giáo dục nhiều trong nhà trường

Nhận thức được tầm quan trọng của việc giảng dạy kết hợp với việc lồngghép và tuyên truyền các kĩ năng phòng, tránh tai nạn đuối nước Tôi đã bước đầunghiên cứu tìm tòi và xây dựng cho mình một số giải pháp sau:

* Giải pháp 1: Bước đầu giáo dục một số kĩ năng sống thông qua công tác chủ nhiệm

Trước hết tôi xác định mục tiêu đầu tiên là phải có được sự tin tưởng của họcsinh nên tôi đã lập kế hoạch chủ nhiệm cho riêng mình ngay từ đầu năm học để cóthể giáo dục được KNS cho các em Đó là một kế hoạch cụ thể, chi tiết, khoa họccho từng tuần, từng tháng và trong cả năm học Sau đó, biến việc giáo dục KNScho HS thành một thói quen, thành kĩ năng của mình trong suốt quá trình làm côngtác chủ nhiệm Tôi luôn xác định mình phải là tấm gương cho HS về đạo đức, lốisống, hành vi Có thể nói, để giáo dục được HS thì người GV nói chung và GVCN

nói riêng phải là người biết dùng nhân cách của mình để dạy HS “dùng nhân cách

để giáo dục nhân cách”; phải là người có tấm lòng khoan dung, độ lượng, là quan

tòa mẫu mực trong khi giải quyết tình huống; Bởi vậy ngay từ khi nhận lớp điều tôinhận được ở học sinh của mình đó là sự gần gũi, thân thiện Đây cũng là kênhthông tin quan trọng để tôi có phương pháp tốt trong việc giáo dục đạo đức cũngnhư KNS cho HS

Tiếp đến tôi lần lượt thực hành một số kĩ năng trong giờ sinh hoạt lớp.Với đa

số học sinh, giờ sinh hoạt cuối tuần như một giờ “xử án” của thầy cô chủ nhiệm.Nên chúng thường ngán ngẩm và không hề mong đợi Vì thế tôi đã thay đổi hìnhthức sinh hoạt vừa lồng ghép giáo dục KNS vừa thay đổi không khí căng thẳng vốn

có của giờ sinh hoạt lớp giúp các em có tinh thần thoái mái, vui vẻ sau một tuầnhọc Tôi thực hiện tuyên truyền, giáo dục học sinh theo một số chủ đề như: Tai nạngiao thông, ô nhiễm môi trường, thiên tai lũ lụt, phòng chống đưới nước…

Ví dụ: Trong buổi lao động của lớp, mặc dù tôi đã phân công cụ thể cho từng

tổ, nhưng trong quá trình thực hiện, một số học sinh vẫn chưa tích cực, tự giáctrong lao động (có em đến muộn, có em không mang dụng cụ lao động, có em lườilao động, lao động xong có em không về nhà mà tự ý đi tắm ở ao, hồ, sông, suối…)dẫn đến công việc hoàn thành không đúng kế hoạch Tôi không hài lòng về ý thứclao động, làm việc của các em Sau đó, tôi dùng phương pháp giáo dục KNS nghiên

cứu tình huống để giáo dục các em Giờ sinh hoạt cuối tuần, tôi kể cho HS nghecâu chuyện “Sức mạnh” và nhấn mạnh lời người cha căn dặn con “Trong cuộcsống, không phải lúc nào ta cũng có thể tự mình làm tất cả mọi việc Sức mạnh củachúng ta cần nằm ở những người bạn thân, bạn bè, những người luôn quan tâm vàgiúp đỡ ta” Sau khi kể xong, tôi bình tĩnh giải quyết việc học sinh lao động khôngđúng kế hoạch trong tuần

+ Tôi hỏi lớp phó lao động về lí do mà công việc hoàn thành chưa đúng kếhoạch để xác nhận thông tin

+ Hỏi một số HS không đi lao động, đi lao động mà không mang dụng cụhoặc lười lao động: Em không đi làm thì các bạn phải làm thay em phần việc đó,

em có suy nghĩ gì?

+ Hỏi một số HS đến đúng giờ và lao động chăm chỉ: Nếu lần sau, em cómột lí do nào đó cũng đến muộn, các bạn cũng để lại phần việc cho em, một mình

em làm và công việc không hoàn thành thì em sẽ suy nghĩ như thế nào?

+ Hỏi một số học sinh khi lao động xong thì em đã đi đâu? Đi tắm như vậy

em thấy vui không? Em có nghĩ sau cuộc vui ấy hậu quả mà em nhận được là gìkhông?

+ Tôi hỏi cả lớp: Muốn công việc hoàn thành nhanh chóng, chúng ta phảilàm gì?

Thông qua cách này, tôi đã giáo dục cho các em kĩ năng hợp tác trong mộttập thể và ý nghĩa của sự hợp tác đó là tinh thần đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ lẫnnhau Đồng thời tôi cũng nhắc nhở một số em đã hoàn thành tốt lao động nhưng lại

tự ý đi chơi sẽ để lại hậu quả thế nào sau niềm vui ấy Tôi vừa phê bình, kiểm điểmđược thái độ, tinh thần của HS vi phạm, vừa giáo dục được kĩ năng cho HS màkhông biến tiết sinh hoạt trở nên căng thẳng

Ngoài ra, tôi còn giáo dục kĩ năng sống thông qua một số tiết Hoạt độngngoài giờ lên lớp Bởi đây là hoạt động được tổ chức theo mục tiêu, nội dung,chương trình dưới sự hướng dẫn của giáo viên Thông qua hoạt động GDNGLL tôi

đã hướng học sinh sống một cách an toàn, khoẻ mạnh có khả năng thích ứng vớibiến đổi của cuộc sống hàng ngày Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng cơ bản phùhợp với lứa tuổi như: kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hoá; kỹ năng tổ chức quản lý

và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tựkiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện; củng cố, phát triển các hành vi, thóiquen tốt trong học tập, lao động và công tác xã hội Bồi dưỡng thái độ tự giác tíchcực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội; hình thành tình cảm chânthành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước; có thái độ đúngđắn đối với các hiện tượng tự nhiên và xã hội Như vậy, hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp thực sự cần thiết và có nhiều khả năng giáo dục kỹ năng sống cho họcsinh Do đó cần phát huy tối đa vai trò, tác dụng và hiệu quả của hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp để tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

* Giải pháp 2: Hướng dẫn kĩ năng cơ bản phòng tránh đuối nước thông qua môn Kĩ năng sống.

Để thực hiện tốt mục tiêu của mình đầu tiên tôi đã hướng dẫn các em bằngcách mở rộng một số kĩ năng cơ bản để phòng chống đuối nước thông qua tiết 60

đến 63, bài 15 “Xử lí khi bị đuối nước” – môn Kĩ năng sống

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH Môn Kĩ năng sống Lớp 7 ( Mô hình trường học mới)

Năm học 2016 -2017

I Khung phân phối chương

Cả năm: 70 tiết (35 tuần; trung bình 2 tiết/tuần)

II Phân phối chi tiết của từng chủ đề

4 Bài 2: Phát huy sức mạnh hai bán cầu não 5->8 5,6

7 Bài 5: Ứng xử trong hoạt động giao lưu 17->20 11,12

10 Bài 7: Biểu cảm giọng nói và nét mặt khi thuyết trình 26->29 15,16,17

15 Bài 10: Kĩ năng lựa chọn và ra quyết định 39->42 22,23

18 Bài 12: Giải quyết vấn đề trong các mối quan hệ 48->51 26,27,28

20 Bài 14: Tự xử lí vết thương cơ bản 56->59 30,31,32

* Phương pháp 1: Kỹ năng thoát đuối nước dù không biết bơi.

Người ta vẫn nghĩ chết đuối là do không biết bơi Tuy nhiên không phảivậy, nếu những ai chưa biết bơi hoặc “học mãi mà chưa biết bơi” thì nhanh nhanh

bỏ túi ngay kĩ năng “bơi tự cứu” để dù trong hoàn cảnh không may nhất, bạn vẫn

có thể cầm cự, tự cứu mình và chờ người cứu hộ tới giúp đỡ.Thực tế, nhiều người,

kể cả biết bơi, thậm chí bơi giỏi, nhưng vì chủ quan hoặc chuột rút, hay mắc sẵncác bệnh nào đó vẫn có thể bị đuối nước và lại có cả trẻ em chết đuối ở những nơinước nông không bơi được như ngã úp mặt vào xô, chậu, chum vại chứa nướctrong nhà

Vì vậy, ngoài việc giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận thức phòngchống chết đuối với phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, cần một cách khác

để phòng chống đuối nước - một cách giúp các bạn có thể sống sót nếu chẳng may

bị rơi xuống nước, dù chưa hề biết bơi Đó là kỹ thuật “Bơi tự cứu” hay “Bơi sống sót”.

Theo tính chất Vật lý, cơ thể của chúng ta có 72% là nước, trong lá phổi của

ta có chứa không khí Do cơ thể người có khối lượng riêng nhẹ hơn nước, lực đẩyÁcsimét sẽ làm người nổi lên Do đó, bạn sẽ nổi trên mặt nước không cần cử độngnếu bạn biết cách đặt cơ thể ở vị trí thích hợp

Khi nằm ngửa, nếu không cử động, tâm nổi B của cơ thể (điểm nằm ở khoảng ngực) và trọng tâm G của cơ thể (điểm nằm ở khoảng thắt lưng) không nằm

trên cùng một phương thẳng đứng, bạn sẽ bị chìm dần (chân bị chìm xuống trước)

Để nổi trên mặt nước hàng giờ liền không cần cử động, thì phải chọn tư thế sao cho

tâm nổi B và trọng tâm G trùng nhau theo phương thẳng đứng, phần tiếp xúc giữa

cơ thể và nước lớn nhất có thể) bạn thở được ở tư thế này (ta gọi chung là lúc đó cơthể ở trạng thái cân bằng trong nước)

Tư thế nằm ngửa trên mặt nước

Để tự cứu mình, chúng ta cần thực hiện các phương pháp bơi tự cứu sau:

- Bước 1: Khi bị rơi xuống nước tâm lý chúng ta thường mất bình tĩnh,hoảng loạn và khó kiểm soát được cơ thể, đặc biệt là đối với người không biết bơi.Lúc này, điều đầu tiên là bạn phải tự sốc lại tinh thần, lấy lại bình tĩnh bắt đầunhắm mắt, ngậm miệng, nín thở (có thể lấy tay bịt mũi) để phổi không bị sặc nước,biến cơ thể thành cái phao cứu sinh đẩy người nổi dần lên

Nín thở khi dưới nước

- Bước 2: Tiếp tục thả lỏng người để nước đẩy lên sát mặt nước trở về tư thếbập bênh bán an toàn, đầu nổi sát mặt nước, chân ở phía nước sâu

Thả lỏng cơ thể để đẩy cơ thể lên mặt nước

- Bước 3: Dùng tay hoặc chân làm mái chèo, quạt nước đẩy đầu nhô khỏi

mặt nước hoặc cũng có thể quạt nước xiên, đẩy người bơi đi dễ dàng bởi trongnước người trở nên nhẹ hơn so với trên cạn

Dùng tay làm mái chèo quạt nước

- Bước 4: Khi chuyển động lên xuống, tới trước hãy nhớ trên mặt nước, hámiệng to thở vào nhanh và sâu, dưới mặt nước ngậm miệng, thở ra từ từ bằng mũi,hoặc bằng mồm