Một vài kinh nghiệm tích hợp giáo dục kĩ năng sống trong dạy học văn bản bộ môn ngữ văn THCS

Thông qua các hoạt động trải nghiệm bản thân học sinh sẽ rút rađược những kinh nghiệm, hình thành các kĩ năng cần thiết để giúp các em có nhữngứng xử phù hợp trong cuộc sống học t

MỤC LỤC:

I Phần mở đầu:

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

3 Đối tượng nghiên cứu

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

22444

II Phần nội dung:

1.Cơ sở lý luận

2.Thực trạng

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

c Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

5577828III Phần kết luận, kiến nghị:

1 Kết luận

2 Kiến nghị

3031

1 Lí do chọn đề tài:

Trong những năm gần đây vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đang làvấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của toàn xã hội Thực tế hiện nay cho thấynhà trường – nơi được coi là môi trường tốt để giáo dục đạo đức cho học sinh,nhưng giờ đây ở đâu đó trong một số trường học, đó lại là nơi đang xảy ra nhữnghiện tượng tiêu cực trong xã hội như: đánh nhau, vô lễ, các tệ nạn xã hội điều nàykhiến nhiều người không chỉ bất ngờ, mà còn thấy thất vọng, và giảm niềm tin vàomôi trường giáo dục

Thực hiện theo chỉ đạo của Bộ giáo dục và Đào tạo về việc giáo dục kĩ năngsống cho học sinh trong các trường học, đội ngũ giáo viên đã tích cực đổi mớiphương pháp giảng dạy nhằm đáp ứng tốt nhu cầu của mục tiêu giáo dục đặt ra làhình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh Giúp các em thích nghi tốtvới xu hướng phát triển của xã hội trong giai đoạn mới Hiện nay các môn học nóichung và môn Ngữ văn nói riêng đã và đang thực hiện các chủ đề về hoạt động trảinghiệm sáng tạo Thông qua các hoạt động trải nghiệm bản thân học sinh sẽ rút rađược những kinh nghiệm, hình thành các kĩ năng cần thiết để giúp các em có nhữngứng xử phù hợp trong cuộc sống học tập và trong lao động

Tuy nhiên việc làm này ở một số giáo viên vẫn còn mang tính hình thức làm cho có, đó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến đạo đức của học sinh

-bị xuống cấp

Với nhiệm vụ là giáo dục học sinh cách làm người, bộ môn Ngữ văn nóichung, và phần văn bản nói riêng đang giữ một vai trò quan trọng trong việc giáodục kĩ năng sống cho các em học sinh Mỗi giáo viên đều có ý thức và tích cực giáodục kĩ năng sống cho các em qua từng bài học, tiết học, nhằm giúp các em hiểuđược ý nghĩa của văn bản Từ đó hình thành những tư tưởng, tình cảm tốt đẹp cần

Do lượng kiến thức trong một tiết nhiều, cùng với tư tưởng “biết là được”

mà không quan tâm đến xem học sinh sẽ làm như thế nào của một số giáo viên,nên khi thực hiện giáo dục kĩ năng sống cho học sinh còn cứng nhắc, chỉ giáo dụctheo kiểu vấn đáp Điều này thể hiện rõ ở việc học sinh biết nhưng khi làm thì khóthực hiện vì thiếu kĩ năng trải nghiệm thực tế

Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy việc kết hợp nhiều cách để giáo dụckĩ năng sống cho học sinh trong tiết giảng dạy văn bản bộ môn Ngữ văn là vô cùngcần thiết, và đem lại hiệu quả khá tốt Đặc biệt nó giúp các em có cơ hội để trìnhbày những quan điểm tư tưởng của mình một cách sâu sắc Với cách giáo dục nàygiáo viên sẽ biết học sinh hiểu vấn đề đến đâu, mặt khác các em hiểu vấn đề đặt ra

trong bài học sâu sắc hơn Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một vài kinh nghiệm tích hợp giáo dục kĩ năng sống trong dạy học văn bản bộ môn Ngữ văn THCS” với

mong muốn chia sẻ một vài kinh nghiệm để các giáo viên cùng tham khảo

Khi dạy một văn bản thông thường chúng ta có thể giáo dục cho học sinhnhiều kĩ năng sống, nhưng một kĩ năng sống vô cùng quan trọng nó giúp giáo viênthực hiện đúng mục tiêu giáo dục kĩ năng sống theo các trụ cột mà UNESCO đề ra

đó là “Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình và học để cùng chung sống” Ở đề tài này tôi nghiêng về giáo dục cho học sinh các cách trải nghiệm thực

tế Từ những vấn đề trong bài học tôi liên hệ với những vấn đề đang xảy ra trongđời sống để các em trình bày quan điểm của mình Từ đó tôi định hướng cho họcsinh có cách giải quyết đúng đắn và tích cực hơn cho phù hợp với thực tế

Những cách tôi thực hiện chỉ là những kinh nghiệm mang tính cá nhân trongquá trình giảng dạy Chính vì vậy không thể tránh được những hạn chế, tôi mongnhận được nhiều sự đóng góp kinh nghiệm của các đồng chí để đề tài này đượchoàn chỉnh hơn

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

Đề tài đưa ra là tích hợp giáo dục kĩ năng sống trong dạy học văn bản bộmôn Ngữ văn THCS nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, năng động, sáng tạo củahọc sinh trong giảng dạy Qua những hoạt động trải nghiệm, các em yêu thích hơn

và có hứng thú hơn với môn học Từ đó cải thiện chất lượng môn Ngữ văn nóiriêng và kết quả học tập của các em nói chung

Khi đặt ra đề tài: “Một vài kinh nghiệm tích hợp giáo dục kĩ năng sống trong dạy học văn bản bộ môn Ngữ văn THCS”, tôi muốn các đồng nghiệp chia sẽ cùng

tôi những kinh nghiệm giảng dạy, trao đổi bàn luận để tìm ra biện pháp thiết thực,khả thi nhất, giúp các em yêu thích môn học và đạt kết quả cao trong học tập Các

em vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn một cách hiệu quả, đồng thờigiúp các em phát triển nhân cách một cách toàn diện

3 Đối tượng nghiên cứu:

Một vài kinh nghiệm tích hợp kĩ năng sống trong dạy học văn bản môn Ngữvăn trong trường THCS

4 Giới hạn của đề tài:

Trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi chỉ tích hợp giáo dục một số kĩ năngsống trong quá trình dạy học văn bản bộ môn Ngữ văn

Phạm vị nghiên cứu: Học sinh các khối lớp 6, lớp 7, lớp 8, lớp 9 tại trườngTHCS Lê Văn Tám xã Bình Hòa huyện Krông Ana tỉnh Đắc Lắc

Thời gian nghiên cứu trong vòng 3 năm từ năm 2016 đến năm 2018

5 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện đề tài này tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lí luận: Tìm hiểu các thông tin về cácphương pháp giáo dục kĩ năng sống thông qua các phương tiện thông tin đại chúng

- Phương pháp quan sát: Thông qua các tiết học ở trên lớp, tôi quan sát hứngthú học tập của học sinh, đồng thời kết hợp so sánh với các phương pháp khác để từđó chọn ra phương pháp phù hợp đem lại hiểu quả cao.

- Phương pháp đàm thoại: Tôi thường xuyên trao đổi với học sinh, lắng nghe

ý kiến của các em về các phương pháp mình đưa ra có phù hợp không để có sự điềuchỉnh cho phù hợp

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: Dựa vào kết quả kiểm tra nói và viếtcủa học sinh để đánh giá phương pháp mình đưa ra sau đó đánh giá ưu điểm, nhượcđiểm của từng phương pháp

II Phần nội dung

1 Cơ sở lí luận:

Trong chiến lược phát triển giáo dục năm 2009-2020 (Dự thảo lần thứ 14,ngày 30/12/2008 của Bộ giáo dục và Đào tạo) nêu rõ: Giáo dục và đ ào tạo có sứmạng đào tạo con người phát triển toàn diện góp phần xây dựng nền văn hóa tiêntiến của đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa, đồng thời tạo lập nền tảng và độnglực cho công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước Giáo dục và đào tạo phải gópphần tạo nên một thế hệ người lao động có tri thức, có đạo đức, có bản lĩnh trungthực, có tư duy phê phán, sáng tạo, có kĩ năng sống, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩnăng nghề nghiệp để làm việc hiệu quả ở môi trường toàn cầu hóa: vừa hợp tác,vừa cạnh tranh Có thể khẳng định rằng giáo dục kĩ năng sống được coi là nhiệm vụquan trọng của mục tiêu giáo dục nước nhà Giáo dục kĩ năng sống còn góp phầnvào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”

Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa kĩ năng sống là "Khả năng thíchnghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân có khả năng đối phó hiệu quả với nhucầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày" Trong giáo dục tiểu học và giáo

và đáp ứng các nhu cầu cụ thể của cuộc sống hiện đại hóa; ví dụ cuộc sống baogồm quản lý tài chính (cá nhân), chuẩn bị thức ăn, vệ sinh, cách diễn đạt, và kỹnăng tổ chức…

Cũng theo WHO, kĩ năng sống được chia thành 2 loại là kĩ năng tâm lí xã hội

và kĩ năng cá nhân, lĩnh hội và tư duy, với 10 yếu tố như: tự nhận thức, tư duy sángtạo, giải quyết vấn đề, kĩ năng giao tiếp ứng xử với người khác, ứng phó với cáctình huống căng thẳng và cảm xúc, biết cảm thông, tư duy bình luận và phê phán,cách quyết định, giao tiếp hiệu quả và cách thương thuyết

Kĩ năng sống thực chất là “Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình và học để cùng chung sống” Kĩ năng sống được hình thành không chỉ trong

ngày một ngày hai mà nó là một quá trình từ nhận thức - hình thành thái độ - thayđổi hành vi Chính vì thế giáo dục kĩ năng sống giúp học sinh thay đổi thái độ, dẫnđến thay đổi nhận thức và hành vi, hoặc hành vi thay đổi tạo nên sự thay đổi nhậnthức và thái độ

Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh cần phải được thực hiện linh hoạtkhông nên cứng nhắc, hoặc ép buộc bắt người học phải nghe và làm theo như mộtmệnh lệnh Điều này dẫn đến hiệu quả sẽ không cao và không bền vững Cần chongười học có cơ hội trình bày quan điểm của mình, được trải nghiệm qua các tìnhhuống thực tế, từ đó các em có thể dễ dàng sử dụng và điều chỉnh các kĩ năng phùhợp với thực tế cuộc sống, để thích nghi và cùng chung sống

Thực tiễn cho thấy người có kĩ năng sống tốt sẽ ứng phó tốt với những vấn

đề nảy sinh trong cuộc sống, ngược lại nếu chúng ta không có kĩ năng sống cơ bản

sẽ dẫn đến những hạn chế trong giao tiếp, hành xử với mọi người và nghiêm trọnghơn nó còn dẫn đến những hậu quả xấu làm con người hoang mang, thụ động, cùngquẫn không tự tin vào bản thân

Nhiều năm học trước, tôi dự giờ nhiều tiết dạy của giáo viên môn Ngữ văn

và nhận thấy rằng: Tuy các giáo viên đều thực hiện tốt phần liên hệ giáo dục đểgiáo dục kĩ năng sống cho học sinh nhưng chỉ dừng lại ở phần lí thuyết như: “Quatình huống trên em cần phải làm gì”? hay “Học xong văn bản trên em rút ra bài học

gì cho mình?” Với cách hỏi này của giáo viên học sinh trả lời đúng như suy nghĩcủa giáo viên là đã hoàn thành tốt phần kiểm tra của mình Chính vì vậy học sinh ítđược tham gia vào những hoạt động trải nghiệm cụ thể Học sinh khi được giáodục kĩ năng sống chỉ dừng lại ở mức độ biết, vì vậy khi gặp những tình huống phátsinh trong cuộc sống các em thường rất lúng túng

Mặt khác trình độ nhận thức của học sinh không đồng đều Một số vấn đề đặt

ra trong bài học còn xa, khó với nhận thức ở lứa tuổi của các em Vì vậy các emchưa biết giải quyết thế nào cho thỏa đáng, phù hợp với tình huống đặt ra, nên việcgiáo dục kĩ năng sống còn bị hạn chế

Đứng trước thực trạng đó đòi hỏi người giáo viên phải có hướng dạy mới Từđó tôi mạnh dạn áp dụng phương pháp này để tạo cho các em có những suy nghĩđúng đắn, tích cực khi đưa ra nhận xét về các vấn đề mà bài học muốn đề cập tới.Biết vận dụng những bài học vào trong thực tiễn cuộc sống, để từ đó sống tích cựchơn, đúng đắn hơn, biết điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với chuẩn mựcxã hội, cùng chung sống với mọi người, xứng đáng là con ngoan trò giỏi, cháungoan Bác Hồ, không ngừng học tập rèn luyện để trở thành công dân có ích của xãhội

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp:

Những giải pháp, biện pháp được nêu trong sáng kiến nhằm giúp học sinhđược trực tiếp tham gia vào các hoạt động khác nhau của nhà trường cũng như

năng sáng tạo của mình góp phần hình thành và phát triển nhân cách hài hòa, toàndiện cho học sinh.Vì vậy giáo dục kĩ năng sống cho học sinh mà đặc biệt là thôngqua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào nội dung chương trình dạy học văn bảnmôn Ngữ văn là việc làm cần thiết Thông qua các hoạt động trải nghiệm bản thânhọc sinh sẽ rút ra được những kinh nghiệm, hình thành các kĩ năng cần thiết đểgiúp các em có những ứng xử phù hợp trong cuộc sống học tập và trong lao động.

b Nội dung và hình thức của thực hiện giải pháp:

Bản thân tôi tự nhận thấy muốn hình thành kĩ năng sống cho người học thìmỗi giáo viên cần có những kĩ năng sống cơ bản và hoàn thiện Mỗi chúng ta phảikhông ngừng trau dồi về mặt nhân cách, đạo đức, lối s ống, phẩm chất chính trị,theo đúng chuẩn mực xã hội, để luôn xứng đáng là tấm gương sáng cho học sinhnoi theo Giáo dục kĩ năng sống không chỉ là dạy học sinh biết, mà còn phải chohọc sinh sự thuyết phục từ chính những việc làm, nhân cách của mình Có như vậythì hiệu quả giáo dục mới cao

Qua dự giờ giáo viên trong trường cũng như thực tế kinh nghệm giảng dạycủa bản thân tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm về giáo dục kĩ năng sống chohọc sinh trong quá trình giảng dạy văn bản cụ thể như sau:

b.1 Đặt câu hỏi vấn đáp

Đây là cách giáo viên hay sử dụng trong quá trình giảng dạy hiện nay Sửdụng phương pháp này giáo viên sẽ dựa vào nội dung của bài rồi đặt câu hỏi vàyêu cầu học sinh trả lời

* Ví dụ 1 : Khi dạy bài “Quê hương” của Tế Hanh( SGK –NV8- tập II).

GV: Có thể đặt câu hỏi như sau: Sau khi học xong văn bản em nhận thức được điều gì?

HS có thể trả lời: Qua văn bản giúp em hiểu được tình yêu quê hương thathiết, trong sáng của nhà thơ Qua đây nhắc nhở chúng ta tình yêu quê hương đấtnước là tình cảm không thể thiếu được đối với mỗi con người Mỗi chúng ta cầntrân trọng phát huy tình cảm đó bằng những hành động cụ thể để góp phần xâydựng quê hương mình ngày càng phát triển Là học sinh em sẽ thể hiện tình cảmcủa mình bằng cách học thật giỏi để góp phần xây dựng quê hương đất nước đẹpgiàu Em sẽ luôn ghi nhớ quê hương là cái nôi sinh ta ra, và nuôi ta khôn lớn trưởngthành nên không được quên tình cảm đó.

* Ví dụ 2: Khi dạy văn bản “Tức cảnh Pác Bó” của Hồ Chí Minh ( SGK

Ngữ văn 8- tập II)

Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi: Qua văn bản giúp em hiểu được điều gì về Bác? Em học tập được gì từ Bác?

Học sinh: Qua văn bản giúp em hiểu được tinh thần lạc quan, yêu đời, tìnhyêu thiên nhiên thiết tha của Bác Đặc biệt bài thơ còn cho em thấy tình yêu nướcthiết tha của Bác Bác đang toàn tâm, toàn ý lo cho sự nghiệp cứu nước của dân tộc.Bác luôn vượt lên chính mình, vượt lên hoàn cảnh để chiến thắng, để lo cho nướccho dân

Qua đây em nhận thức được cuộc sống của chúng ta luôn có những thuận lợi

và khó khăn Mỗi chúng ta phải sống bằng tinh thần lạc quan, và luôn giữ vữngniềm tin, ý chí, phải có tình yêu với quê hương, đất nước, nhân loại Có như vậythì dù cuộc sống có khó khăn đến đâu chúng ta cũng sẽ vượt qua được Cũng giốngnhư Bác được hy sinh vì nước, vì dân là nguyên nhân chính để Bác thấy cuộc đờimình thật là vui, và có ý nghĩa, giúp Bác vượt qua những khó khăn về vật chất

Ưu điểm của cách này là dễ thực hiện và có thể áp dụng rộng rãi cho nhiềuđối tượng học sinh, kể cả học sinh yếu kém Giáo viên sẽ không cần chuẩn bị

nhiều Học sinh chỉ cần nắm chắc nội dung của bài là có thể liên hệ được Với cáchnày giáo viên cũng sẽ hình thành cho học sinh những kĩ năng sống nhất định

Hạn chế của cách này là dễ gây nhàm chán cho học sinh, vì chưa kích thíchđược sự thích thú, sự tìm tòi, khám phá, nên với cách này thường không khắc sâukiến thức cho học sinh

b.2 Sử dụng hình ảnh

Với cách này tôi sẽ sử dụng một số hình ảnh có liên quan đến nội dung củabài để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh giúp học sinh được tương tác Các em sẽđược thể hiện ý tưởng của mình và xem xét ý tưởng của người khác Được đánh giá

và xem xét lại những kinh nghiệm sống của mình trước đây theo một cách nhìnnhận khác thông qua việc trình bày quan điểm của mình qua các hình ảnh minh họacho nội dung của bài Từ đó mà thay đổi hành vi của mình cho phù hợp

*Ví dụ 1: Khi dạy văn bản “Mẹ tôi” của Et- môn- đô A- mi-xi ( SGK Ngữ

văn 7- tập I) đến phần liên hệ giáo dục tôi sẽ cho học sinh quan sát một số hình ảnhsau:

Hình 1: Khiêng mẹ và đồ đạc vứt ra đường

Hình 2: Bà mẹ đi nhặt phế liệu sau ba ngày bị nhốt và bỏ đói

Hình 3: Có ba đứa con trai bố mẹ vẫn phải ra chùa ở nhờ

Hình 4: Tranh biếm họa về lòng bất hiếu của con với bố mẹ

Giáo viên: Những hình ảnh trên cho em thấy điều gì?

Học sinh: Qua những hình ảnh trên cho ta thấy hoàn cảnh khốn khổ, đángthương của những người làm bố làm mẹ cả một đời tần tảo nuôi con nhưng lúc vềgià lại bị đối xử tệ bạc Qua đây cũng cho thấy những đứa con thật là bất hiếu, sốngkhông có tình người Mỗi chúng ta không khỏi cầm xót xa và căm phẫn khi đượcchứng kiến những hình ảnh này

Giáo viên: Từ nội dung của văn bản và qua những bức tranh đó em có suy nghĩ gì?

Học sinh: Hành động của bạn En-ri-cô và những đứa con đối xử với cha mẹnhư trong hình ảnh là những hành động đáng lên án và bị pháp luật trừng trị Mỗichúng ta cần phải hiểu rằng cha mẹ là những người đã sinh ra ta, và hy sinh cảcuộc đời vì chúng ta Nếu không có cha mẹ thì không có chúng ta Bổn phận củachúng ta là phải phụng dưỡng, biết ơn cha mẹ suốt đời đó mới đúng là đạo lí làmngười, đúng với truyền thống của dân tộc ta Chúng ta luôn phải ghi nhớ câu nói

của tác giả “Tình yêu thương và kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó”

Ông bà ta xưa cũng từng dạy ta rằng:

Công cha như núi ngất trời,

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

Núi cao biển rộng mênh mông,

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

Ví dụ 2 Khi dạy văn bản “Sông núi nước Namv” (SGK Ngữ văn 7- tập I)

Giáo viên: Sau khi học xong văn bản đến phần liên hệ giáo dục tôi sẽ chohọc sinh quan sát các hình ảnh sau:

Em hãy quan sát các hình ảnh sau và trả lời câu hỏi

Hình 5: Hình ảnh các bạn trẻ biểu tình đòi Trung Quốc rút khỏi giàn khoan HD981 trả lại Trường Sa, Hoàng Sa cho Việt Nam

Hình 6: Buổi chào cờ của các bạn học sinh thể hiện lòng yêu nước

Giáo viên : Những hình ảnh đó nói lên điều gì?

Học sinh: Các bạn trẻ đang thể hiện tình yêu tổ quốc khi Trung Quốc muốnxâm chiếm quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa của Việt Nam

Giáo viên: Vậy em sẽ làm gì sau khi học xong văn bản này và xem nhữnghình ảnh đó?

Học sinh: Đất nước ta đã được đã được độc lập, chúng ta có lãnh thổ riêng,

điều đó đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định trong “ Tuyên Ngôn Độc Lập”,

và được cả thế giới công nhận không thể chối cãi được Dù kẻ thù vẫn luôn tìm mọicách để phá hoại nền hòa bình của chúng ta nhưng chúng ta không chịu khuất phục,không chịu khoan nhượng Là chủ nhân tương lai của đất nước chúng em sẽ bảo

vệ nền hòa bình để xứng đáng với sự hy sinh xương máu của cha anh đi trước như

các bạn trẻ đã làm Chúng em sẽ không khuất phục bất cứ kẻ thù nào, để bảo vệtoàn vẹn lãnh thổ quê hương Việt Nam

Với cách giáo dục kĩ năng sống cho học sinh bằng những hình ảnh thực tế sẽtác động vào nhận thức của các em một cách sâu sắc, cho các em thấy được nộidung giáo viên muốn truyền đạt qua bài học là gì

b3 Trải nghiệm thực tế

Đây là cách giáo viên sẽ cho học sinh trải nghiệm vào những tình huống cụthể trong đời sống thông qua hoạt động ngoại khóa Với cách này giáo viên sẽ phốihợp với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường tổ chức chương trình ngoại khóa.Với cách giáo dục này tôi sẽ cho học sinh thực hiện bằng hai cách:

Cách 1: Học sinh sẽ dựng lại các văn bản đã được học bằng những vở kịch

cụ thể: Sau khi học xong một số văn bản giáo viên sẽ phân công cho các nhóm,thuộc các lớp cùng khối, mỗi lớp dựng lại một văn bản bằng vở kịch Giáo viên cóthể lưu ý học sinh không cần phải tuân theo nội dung của văn bản hoàn toàn Vớimột số văn bản có thể biến tấu đi một vài chi tiết theo quan điểm của các em để nócó tính nhân văn hơn, phù hợp hơn với thực tế xã hội ngày nay

*Ví dụ: Tôi cho học sinh dựng lại văn bản Trong lòng mẹ (SGK Ngữ văn

8 ) , Cuộc chia tay của những con búp bê (SGK Ngữ văn 7) , hay văn bản Cô bé bán diêm (SGK Ngữ văn 8) , văn bản Thạch Sanh (SGK Ngữ văn 6) …

Khi xem các em biểu diễn tôi đã thấy được tính sáng tạo mang đậm chất

nhân văn trong từng tác phẩm Như văn bản “Trong lòng mẹ” trong truyện nhân vật

người cô là người luôn gieo vào đầu bé Hồng những điều không tốt về mẹ củaHồng Nhưng khi các em dựng lại văn bản lại có một kết thúc có hậu đó là người

cô khi thấy thái độ của Hồng với mẹ người cô đã ân hận vô cùng, xin lỗi bé Hồng

và mẹ bé Hồng, và hứa sẽ luôn yêu thương Hồng như con của mình

Hay khi dựng lại văn bản “Cô Bé Bán Diêm” trong văn bản cô bé bán diêm

chết trong giá lạnh và trong sự vô tâm của mọi người Nhưng khi đóng kịch các emlại biến tấu đi cho một kết thúc có hậu hơn đó là: thấy cô bé bán diêm một mìnhtrong đêm giao thừa như vậy, một nhóm bạn đang đi dạo cùng bố mẹ đã xúm lạihỏi thăm rồi xin tiền mua hết diêm cho cô bé, có bạn còn xin bố mẹ giúp đỡ để cô

bé có quần áo mới, được ăn uống đầy đủ trong đêm giao thừa, và có một người mẹcùng đi với con còn nhận nuôi cô bé, cho cô được đi học như bao đứa trẻ khác

Với cách giáo dục này tôi nhận thấy được sự sáng tạo, và gây được bất ngờtừ học sinh Dù có thể các vở kịch không đúng với nguyên bản của truyện, nhưngcái tôi thấy được đó chính là những tình cảm mang đầy tính nhân văn của các emđược gửi gắm trong đó Đây cũng là cách để hình thành cho các em những tình cảmtốt đẹp trong cuộc sống của mình

Cách 2: Tôi còn áp dụng cách giáo dục trải nghiệm thực tế khi dạy về chủ đề

“Người lính”:

Hoạt động 1: Giao nhiệm vụ cho HS chuẩn bị cho chủ đề “ Người lính”

* Thời gian chuẩn bị: 2 tuần

- Phân công nhóm, tìm kiếm thông tin

+ Nhóm 1: Vẽ tranh về đề tài người lính

+ Nhóm 2: Thực hiện một số tiết mục văn nghệ hát - múa ca ngợi ngườilính

+ Nhóm 3: Tiểu phẩm kịch: “Chiếc lược ngà” (chuyển thể từ tác phẩm cùngtên của nhà văn Nguyễn Quang Sáng)

+ Nhóm 4: Sưu tầm phim tư liệu: Người lính qua các thời kì và lồng thuyếtminh