Thương mại điện tử và sự phát triển của việt nam

Thương mại điện tử bao trùm phạm vi rộng lớn các hoạt động kinh tế - xã hội,Thương mại điện tử mang lại nhiều lợi ích và đồng thời cũng mang đến thách thức cho người sử dụng.Thương mại đ

ĐỀ TÀI: SỰ PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM

MỤC LỤC

A.Lời mở đầu

B Tìm hiểu chung về thương mại điện tử

1)Khái niệm thương mại điện tử

2)Lợi ích của thương mại điện tử

3)Các đặc trưng của thương mại điện tử

4)Các hình thức hoạt động của thương mại điện tử

5)Các nhân tố ảnh hưởng đến thương mại điện tử

C.Sự phát triển của thương mại điện tử ở Việt Nam

1)Ảnh hưởng của thương mại điện tử đến phát triển kinh tế ở Việt Nam 2)Hạn chế của thương mại điện tử

3)Thực trạng và giải pháp thúc đẩy thương mại điện tử phát triển D.Kết luận

A.LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay cùng với sự phát triễn mạnh mẽ của khoa học kỷ thuật và đặc biệt là sự

phát triễn của công nghệ thông tin, Thương mại điện tử cũng ra đời và phát triễn nhanh chóng Hiện nay Thương mại điện tử đang phát triễn nhanh chóng trên toàn thế giới

mà trong đó có Việt Nam, và nó được xem như là sự phát triễn tất yếu của nền “kinh tế

số hoá” và “xã hội thông tin” Thương mại điện tử bao trùm phạm vi rộng lớn các hoạt động kinh tế - xã hội,Thương mại điện tử mang lại nhiều lợi ích và đồng thời cũng mang đến thách thức cho người sử dụng.Thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng trên toàn cầu, nhất là ở các nước công nghiệp phát triễn,những nước có nền kinh

tế đang phát triễn cũng đã và đang tham gia phát triễn Thương mại điện tử.Thương mại điện tử mang lại lợi ích tiềm tàng giúp người tham gia thu được thông tin phong phú về thị trường và đối tác,giảm được chi phí, mở rộng quy mô doanh nghiệp, rút ngắn chu kỳ kinh doanh…Việt Nam về cơ sở hạ tầng cho Thương mại điện tử đang hình thành và hoàn thiện, song cùng với xu hướng hội nhập, chung ta đã là thành viên chính thức của WTO và với sự phát triễn mạnh mẽ của các doangh nghiệp,cửa hàng,siêu thị…thì việc bán hàng qua mạng sẽ đem lại nhiều tiện lợi và thu được kết quả cao.Nhận thức được vai trò và tiện ích của Thương mại điện tử với sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, trong điều kiện thực tế ở Việt Nam có nhiều điều

kiện thuận lợi cho thương mại điện tử phát triễn, em xin nghiên cứu đề tài : Thương

mại điện tử và sự phát triển của việt nam

B.TÌM HIỂU CHUNG VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM

1 Khái niệm thương mại điện tử

Là quá trình tiến hành một phần hay toàn bộ hoạt động thương mại thông qua những phương tiện điện tử hiện đại Về bản chất, thương mại điện tử giống như thương mại truyền thống thông qua khái niệm “mua bán” Tuy nhiên, bằng các phương tiện điện tử mới, các hoạt động giao dịch, quảng bá, thậm chí là thanh toán được thực hiện nhanh

chóng, hiệu quả hơn, giúp tiết kiệm chi phí và mở rộng phạm vi kinh doanh.

2.Lợi ích của thương mại điện tử

- Mở rộng thị trường: Với chi phí đầu tư nhỏ hơn nhiều so với thương mại truyền thống, các công ty có thể mở rộng thị trường, tìm kiếm, tiếp cận người cung cấp, khách hàng và đối tác trên khắp thế giới Việc mở rộng mạng lưới nhà cung cấp, khách hàng cũng cho phép các tổ chức có thể mua với giá thấp hơn và bán được nhiêu sản phẩm hơn

- Giảm chi phí sản xuất: Giảm chi phí giấy tờ, giảm chi phí chia xẻ thông tin, chi phí in

ấn, gửi văn bản truyền thống

- Cải thiện hệ thống phân phối: Giảm lượng hàng lưu kho và độ trễ trong phân phối hàng Hệ thống cửa hàng giới thiệu sản phẩm được thay thế hoặc hỗ trợ bởi các showroom trên mạng, ví dụ ngành sản xuất ô tô (Ví dụ như Ford Motor) tiết kiệm được chi phí hàng tỷ USD từ giảm chi phí lưu kho

- Vượt giới hạn về thời gian: Việc tự động hóa các giao dịch thông qua Web và Internet giúp hoạt động kinh doanh được thực hiện 24/7/365 mà không mất thêm nhiều chi phí biến đổi

- Sản xuất hàng theo yêu cầu: Còn được biết đến dưới tên gọi “Chiến lược kéo”, lôi kéo khách hàng đến với doanh nghiệp bằng khả năng đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng Một ví dụ thành công điển hình là Dell Computer Corp

- Mô hình kinh doanh mới: Các mô hình kinh doanh mới với những lợi thế và giá trị mới cho khách hàng Mô hình của Amazon com, mua hàng theo nhóm hay đấu giá nông sản qua mạng đến các sàn giao dịch B2B là điển hình của những thành công này

- Tăng tốc độ tung sản phẩm ra thị trường: Với lợi thế về thông tin và khả năng phối hợp giữa các doanh nghiệp làm tăng hiệu quả sản xuất và giảm thời gian tung sản phẩm ra thị trường

- Giảm chi phí thông tin liên lạc:

- Giảm chi phí mua sắm: Thông qua giảm các chi phí quản lý hành chính (80%); giảm giá mua hàng (5-15%)

- Củng cố quan hệ khách hàng: Thông qua việc giao tiếp thuận tiện qua mạng, quan hệ với trung gian và khách hàng được củng cố dễ dàng hơn Đồng thời việc cá biệt hóa sản phẩm và dịch vụ cũng góp phần thắt chặt quan hệ với khách hàng và củng cố lòng trung thành

- Thông tin cập nhật: Mọi thông tin trên web như sản phẩm, dịch vụ, giá cả đều có thể được cập nhật nhanh chóng và kịp thời

- Chi phí đăng ký kinh doanh: Một số nước và khu vực khuyến khích bằng cách giảm hoặc không thu phí đăng ký kinh doanh qua mạng Thực tế, việc thu nếu triển khai cũng gặp rất nhiều khó khăn do đặc thù của Internet

- Các lợi ích khác: Nâng cao uy tín, hình ảnh doanh nghiệp; cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng; đối tác kinh doanh mới; đơn giản hóa và chuẩn hóa các quy trình giao dịch; tăng năng suất, giảm chi phí giấy tờ; tăng khả năng tiếp cận thông tin và giảm chi phí vận chuyển; tăng sự linh hoạt trong giao dịch và hoạt động kinh doanh

3 Các đặc trưng của thương mại điện tử :

1) Các bên tiến hành giao dịch trong thương mại điện tử không tiếp xúc trực tiếp với nhau và không đòi hỏi phải biết nhau từ trước

Trong thương mại truyền thống, các bên thương gặp gỡ nhau trực tiếp để tiến hành giao dịch Các giao dịch được thực hiện chủ yếu theo nguyên tắc vât lý như chuyển tiền, séc hóa đơn, vận đơn, gửi báo cáo Các phương tiện viễn thông như: fax, telex, chỉ được sử dụng để trao đổi số liệu kinh doanh Tuy nhiên, việc sử dụng các phương tiện điện tử trong thương mại truyền thống chỉ để chuyển tải thông tin một cách trực tiếp giữa hai đối tác của cùng một giao dịch Thương mại điện tử cho phép mọi người cùng tham gia từ các vùng xa xôi hẻo lánh

đến các khu vực đô thị lớn, tạo điều kiện cho tất cả mọi người ở khắp mọi nơi đều có

cơ hội ngang nhau tham gia vào thị trường giao dịch toàn cầu và không đòi hỏi nhất

2) Các giao dịch thương mại truyền thống được thực hiện với sự tồn tại của khái niệm biên giới quốc gia, còn thương mại điện tử được thực hiện trong một thị trường không

có biên giới (thị trường thống nhất toàn cầu) Thương mại điện tử trực tiếp tác động tới

Thương mại điện tử càng phát triển, thì máy tính cá nhân trở thành cửa sổ cho doanh nghiệp hướng ra thị trường trên khắp thế giới Với thương mại điện tử, một doanh nhân dù mới thành lập đã có thể kinh doanh ở Nhật Bản, Đức và Chilê …, mà không

hề phải bước ra khỏi nhà, một công việc trước kia phải mất nhiều năm 3) Trong hoạt động giao dịch thương mại điện tử đều có sự tham ra của ít nhất ba chủ thể, trong đó có một bên không thể thiếu được là người cung cấp dịch vụ mạng, các cơ

Trong thương mại điện tử, ngoài các chủ thể tham gia quan hệ giao dịch giống như giao dịch thương mại truyền thống đã xuất hiện một bên thứ ba đó là nhà cung cấp dịch vụ mạng, các cơ quan chứng thực… là những người tạo môi trường cho các giao dịch thương mại điện tử Nhà cung cấp dịch vụ mạng và cơ quan chứng thực có nhiệm

vụ chuyển đi, lưu giữ các thông tin giữa các bên tham gia giao dịch thương mại điện

tử, đồng thời họ cũng xác nhận độ tin cậy của các thông tin trong giao dịch thương mại

4) Đối với thương mại truyền thống thì mạng lưới thông tin chỉ là phương tiện để trao đổi dữ liệu, còn đối với thương mại điện tử thì mạng lưới thông tin chính là thị trường Thông qua thương mại điện tử, nhiều loại hình kinh doanh mới được hình thành Ví dụ: các dịch vụ gia tăng giá trị trên mạng máy tính hình thành nên các nhà trung gian

ảo làm các dịch vụ môi giới cho giới kinh doanh và tiêu dùng; các siêu thị ảo được hình thành để cung cấp hàng hóa và dịch vụ trên mạng máy tính Các trang Web khá nổi tiếng như Yahoo! America Online hay Google đóng vai trò quan trọng cung cấp thông tin trên mạng Các trang Web này đã trở thành các “khu chợ” khổng lồ trên Internet Với mỗi lần nhấn chuột, khách hàng có khả năng truy cập vào hàng ngàn cửa hàng ảo khác nhau và tỷ lệ khách hàng vào hàng ngàn các cửa hàng

ảo khác nhau và tỷ lệ khách hàng vào thăm rồi mua hàng là rất cao Người tiêu dùng

đã bắt đầu mua trên mạng một số các loại hàng trước đây được coi là khó bán trên mạng Nhiều người sẵn sàng trả thêm một chút tiền còn hơn là phải đi tới tận cửa hàng Một số công ty đã mời khách may đo quần áo trên mạng, tức là khách hàng chọn kiểu, gửi số đo theo hướng dẫn tới cửa hàng (qua Internet) rồi sau một thời gian nhất định nhận được bộ quần áo theo đúng yêu cầu của mình Điều tưởng như không thể thực hiện được này cũng có rất nhiều người hưởng ứng Các chủ cửa hàng thông thường ngày nay cũng đang đua nhau đưa thông tin lên Web

để tiến tới khai thác mảng thị trường rộng lớn trên Web bằng cách mở cửa hàng ảo

4 Các hình thức hoạt động của thương mại điện tử :

Email là phương thức dễ dàng nhất để doanh nghiệp làm quen và tiếp cận với thương mại điện tử Việc sử dụng email giúp cho doanh nghiệp tiết kiệm chi phí trong khi vẫn đạt được mục tiêu truyền gửi thông tin một cách nhanh nhất Về mặt chức năng, email

có thể thay thế hoàn toàn cho fax Một địa chỉ email tốt phải đáp ứng các yêu cầu càng ngắn càng tốt, gắn với địa chỉ website và thương hiệu của doanh nghiệp.Địa chỉ email cần ngắn gọn để đối tác có thể dễ nhớ và tránh khả năng gõ nhầm trên bàn phím vì khi

gõ địa chỉ email chỉ cần sai một ký tự là coi như sai cả địa chỉ và thư gửi sẽ không đến nơi Địa chỉ email cần gắn với địa chỉ website và thương hiệu vì như vậy chỉ cần đọc địa chỉ email là đối tác có thể nhận biết tên doanh nghiệp của bạn cũng như địa chỉ website của bạn Ví dụ, khi nhận được email từ là người ta dễ dàng đoán ra được đây

là email từ công ty IBM và Website của công ty này là Dựa trên nguyên tắc địa chỉ website gắn liền với tên thương hiệu, trong nhiều trường hợp có thể đoán ra địa chỉ website của doanh nghiệp một cách dễ dàng Tuyệt đại đa số website của doanh nghiệp đều có phần đầu là www và phần sau là com hoặc com.vn Chúng ta chỉ cần đặt tên thương hiệu của doanh nghiệp vào giữa hai phần trên là xong Để tăng tính đồng nhất giữa địa chỉ website và địa chỉ email, doanh nghiệp cần lấy ngay địa chỉ website làm phần gốc (phần sau dấu @) Rất nhiều doanh nghiệp hiện đã có website, nhưng không biết là họ có quyền dùng địa chỉ website đó cho địa chỉ email của mình nên vẫn phải dùng địa chỉ email đăng ký tại các nhà cung cấp dịch vụ Internet như VDC, FPT

2) Trao đổi dữ liệu điện tử (EDI)

Trao đổi dữ liệu điện tử (electronic data interchange - EDI) là việc trao đổi trực tiếp các dữ liệu dưới dạng "có cấu trúc" (structured form) từ máy tính điện tử này sang máy tính điện tử khác, giữa các công ty hay tổ chức đã thoả thuận buôn bán với nhau theo cách này một cách tự động mà không cần có sự can thiệp của con người Trao đổi dữ liệu điện tử có vai trò quan trọng đối với giao dịch thương mại điện tử quy mô lớn giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp Với việc hình thành những hệ thống ứng dụng thương mại điện tử kỹ thuật cao như mạng giá trị gia tăng (VAN), hệ thống quản lý dây chuyền cung ứng (SCM), mạng của các nhà cung cấp dịch vụ trung gian …, có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp sử dụng dịch vụ áp dụng những tiêu chuẩn trao đổi

dữ liệu thống nhất tạo thuận lợi cho các giao dịch thương mại điện tử Sử dụng EDI, doanh nghiệp sẽ giảm được lỗi sai sót do con người gây nên, giảm thời gian xử lý thông tin trong các giao dịch kinh doanh, tiết kiệm thời gian và chi phí trao đổi dữ liệu Hiện nay, sự xuất hiện của các ngôn ngữ lập trình hiện đại như XML làm cho EDI trở nên dễ thiết kế và dễ sử dụng hơn, do đó EDI được ứng dụng rất phổ biến trong nhiều ngành trên thế giới

3) Quảng cáo trực tuyến:

Có nhiều hình thức để tiến hành quảng cáo trực tuyến Doanh nghiệp có thể hình thành một website riêng, đặt đường dẫn website của mình tại những trang web có nhiều người xem, đăng hình quảng cáo tại những trang web thông tin lớn hay trực tiếp gửi thư điện tử tới từng khách hàng, đối tác tiềm năng Chi phí quảng cáo trên các trang web rất thấp so với việc quảng cáo trên các phương tiện truyền hình, đài phát thanh Vì vậy, việc tiến hành quảng cáo trên những website có số lượng truy cập lớn cũng đang trở thành một chiến lược quan trọng của nhiều doanh nghiệp Những công

ty có trang web riêng hoạt động trên nhiều lĩnh vực khác nhau, từ sản xuất hàng hoá, dịch vụ công nghiệp tới những sản phẩm tiêu dùng hàng ngày Nhiều doanh nghiệp đã tận dụng chi phí thấp của các hình thức quảng cáo bằng thư điện tử bằng cách mua hoặc liệt kê danh sách khách hàng tiềm năng có địa chỉ email từ những nhà cung cấp dịch vụ Interner như FPT, VDC rồi gửi thư điện tử quảng cáo Ví dụ về các loại quảng cáo trực tuyến trên website là samer, popup, contest/quizz

4) Bán hàng qua mạng :

Website bán lẻ là hình thức doanh nghiệp sử dụng website để trưng bày hình ảnh hàng hoá giao dịch và bán hàng hoá cho người tiêu dùng Đây chính là sự thể hiện của phương thức giao dịch giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng Mặc dù không phải phương thức có trị giá giao dịch lớn nhất trong thương mại điện tử, nhưng khi nói đến thương mại điện tử người ta hay nghĩ đến website bán lẻ với các mô hình nổi tiếng như , Website bán lẻ có ưu thế trong việc kinh doanh những món hàng có giá trị nhỏ và vừa, những mặt hàng tiêu dùng thường gặp trong đời sống hàng ngày Bên cạnh những hàng hoá hữu hình, hàng hoá có thể số hoá và dịch vụ cũng là đối tượng của website bán lẻ Phần mềm, trò chơi, phim là những mặt hàng số hoá có doanh số phân phối qua mạng cao Các dịch vụ giải trí, du lịch, giao thông, tư vấn cũng là những lĩnh vực

Thanh toán điện tử (electronic payment) là việc thanh toán tiền thông qua bức thư điện tử (electronic message) ví dụ, trả lương bằng cách chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản, trả tiền mua hàng bằng thẻ mua hàng, thẻ tín dụng v.v thực chất đều là dạng thanh toán điện tử Ngày nay, với sự phát triển của TMĐT, thanh toán điện tử đã mở

a Trao đổi dữ liệu điện tử tài chính (Financial Electronic Data Interchange, gọi tắt là FEDI) chuyên phục vụ cho việc thanh toán điện tử giữa các công ty giao dịch với

b Tiền lẻ điện tử (Internet Cash) là tiền mặt được mua từ một nơi phát hành (ngân hàng hoặc một tổ chức tín dụng nào đó), sau đó được chuyển đổi tự do sang các đồng tiền khác thông qua Internet, áp dụng trong cả phạm vi một nước cũng như giữa các quốc gia; tất cả đều được thực hiện bằng kỹ thuật số hóa, vì thế tiền mặt này còn có tên gọi là “tiền mặt số hóa” (digital cash Tiền lẻ điện tửđang trên đà phát triển nhanh, nó

+ Dùng để thanh toán những món hàng giá trị nhỏ, thậm chí ngay cả tiền mua báo (vì phí giao dịch mua hàng và chuyển tiền rất thấp); + Có thể tiến hàng giữa hai con người hoặc hai công ty bất kỳ, các thanh toán là vô danh;

+ Tiền mặt nhận được đảm bảo là tiền thật, tránh được tiền giả

c Ví điện tử (electronic purse); là nơi để tiền mặt Internet, chủ yếu là thẻ thông minh (smart card), còn gọi là thẻ giữ tiền (stored value card), tiền được trả cho bất kỳ

ai đọc được thẻ đó; kỹ thuật của túi tiền điện tử tương tự như kỹ thuật áp dụng cho

“tiền lẻ điện tử” Thẻ thông minh, nhìn bề ngoài như thẻ tín dụng, nhưng ở mặt sau của thẻ, có một chíp máy tính điện tử có một bộ nhớ để lưu trữ tiền số hóa, tiền ấy chỉ được “chi trả” khi sử dụng hoặc thư yêu cầu (như xác nhận thanh toán hóa đơn) được

d Giao dịch điện tử của ngân hàng (digital banking) Hệ thống thanh toán điện tử của ngân hàng là một hệ thống lớn gồm nhiều hệ thống nhỏ: (1) Thanh toán giữa ngân hàng với khách hàng qua điện thoại, tại các điểm bán lẻ, các kiôt, giao dịch cá nhân tại các gia đình, giao dịch tại trụ sở khách hàng, giao dịch qua Internet, chuyển tiền điện tử, thẻ tín dụng, thông tin hỏi đáp…, (2) Thanh toán giữa ngân hàng với các đại lý thanh toán (nhà hàng, siêu thị…,) (3) Thanh toán nội bộ một hệ thống ngân hàng (4) Thanh toán liên ngân hàng

.5 Các yếu tố tác động đến sự phát triển của thương mại điện tử

Công nghệ - Hạ tầng viễn thông: mạng trục quốc gia, cấu trúc

mạng viễn thông, số đơn vị cung cấp dịch vụ, giá cả dịch vụ, tính cạnh tranh của thị trường

- Khả năng tiếp cận công nghệ mới

- Băng thông

- Tốc độ phát triển và triển khai công nghệ của các ngành công nghiệp

Chính trị - Số lượng và loại chương trình phát triển thương mại

điện tử mà chính phủ áp dụng

- Luật, nghị định, thông tư, quy định mà nhà nước ban hành

- Chính sách hỗ trợ phát triển thương mại điện tử: đào tạo nguồn nhân lực, miễn giảm thuế…

- Số lượng người dùng internet

- Số máy tính bình quân hộ dân

- Trình độ và kỹ năng công nghệ thông tin của người dùng

- Văn hóa chuộng công nghệ

- Thu nhập bình quân

- Chi phí cho công nghệ

- Sự phát triển của dịch vụ hạ tầng: thanh toán, dịch vụ

hỗ trợ phát triển kinh doanh

- Các mô hình kinh doanh mới

C.SỰ PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM

1.Ảnh hưởng của TMĐT đến sự phát triển kinh tế ở Việt Nam

Trong thế kỷ 21, trên Thế giới, khái niệm internet và thương mại điện tử đang dần

trở nên quen thuộc đối với cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng nói chung và Việt Nam nói riêng Với tỷ lệ 96% số lượng doanh nghiệp trong nền kinh tế, Internet

và thương mại điện tử đã có ảnh hường như thế nào tới hoạt động của DNVVN Việt Nam?

Ngày 28/7/2015 đã diễn ra buổi tọa đàm khoa học với nội dung: “Ảnh hưởng của Internet và thương mại điện tử đến hoạt động của doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam”

do Viện nghiên cứu phát triển bền vững Vùng thuộc Viện Hàn lâm khoa học Xã hội Việt Nam chủ trì Tại đây, các nhà nghiên cứu khoa học cùng với những đơn vị liên quan tới DNVVN của Việt Nam như Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Cục thương mại điện tử và công nghệ thông tin, Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam đã có những trao đổi, thảo luận rất hữu ích về vấn đề này

Tại buổi tọa đàm, các nhà Khoa học đã nêu dẫn chứng rất cụ thể của những doanh nghiệp Việt Nam đã và đang tận dụng rất tốt sức mạnh của internet để quảng bá cho hình ảnh, sản phẩm của doanh nghiệp, đồng thời xây dựng được kênh bán hàng thông qua internet một cách hiệu quả Tuy nhiên theo thống kê , internet và thương mại điện

tử đang có sự mất cân bằng giữa các vùng/địa phương, giữa nông thôn/thành thị, giữa các lĩnh vực Công nghiệp – Xây dựng - Thương mại - Nông ,lâm, thủy sản Thương mại điện tử ở Việt Nam còn ở dưới mức tiềm năng, giá trị thương mại điện tử mới bằng 0,3% tổng giá trị bán lẻ trên tỷ lệ 92% người dùng internet hàng ngày