Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (tt)

Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020 (Luận văn thạc sĩ)

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

1.1 Về mặt lí luận

Giáo dục và Đào tạo có vai trò quan trọng trong việc thực hiện

mục tiêu chung của toàn Đảng, toàn dân là: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước” Nhiệm vụ nặng nề đó đặt

lên vai ngành Giáo dục và Đào tạo vì làm được điều này đã thực sựgóp phần đắc lực cho sự nghiệp: Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đấtnước, xây dựng và thực hiện mục đích của Đảng và Nhà nước là: Làmcho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Để nâng cao chất lượng giáo dục (GD) thì trước hết chúng taphải xây dựng đội ngũ giáo viên (GV) có phẩm chất chính trị vữngvàng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, có trình độ chuyên môn tốt,

có đạo đức và lối sống lành mạnh, trong sáng và mẫu mực

1.2 Về mặt thực tiễn

Trong giai đoạn hiện nay, quy mô phát triển giáo dục THCS củahuyện Gia Lâm có nhiều biến động, đội ngũ giáo viên THCS sẽ cónhững thay đổi, vì vậy việc phát triển đội ngũ giáo viên THCS củahuyện là rất cần thiết, quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ giáo viênTHCS đủ về số lượng, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, đồng bộ về cơcấu, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục THCS của huyện

Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực tiễn trên, tôi chọn vấn đề:

“Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020” làm đề tài nghiên cứu của mình với mong

muốn tìm ra một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên hiệu quả đápứng tốt yêu cầu đổi mới của giáo dục-đào tạo trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đề xuất một số

biện pháp phát triển đội ngũ GV THCS trong giai đoạn tới nhằm nângcao chất lượng GD&ĐT ở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội.

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiêu cứu

Công tác phát triển đội ngũ giáo viên THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp phát triển đội ngũ GV THCS huyện Gia Lâm thànhphố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Công tác phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Gia Lâmthành phố Hà Nội đã có những kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn cònmột số những hạn chế như về số lượng, về cơ cấu giáo viên ở cácnhà trường THCS, về năng lực trình độ chuyên môn … Nếu đề xuấtđược các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS cụ thể sát vớithực tiễn của Huyện trong thời gian tới sẽ góp phần xây dựng độingũ giáo viên THCS phát triển cân đối, toàn diện, đủ về số lượng,đảm bảo chất lượng, đồng bộ về cơ cấu đáp ứng nhu cầu của pháttriển giáo dục THCS của huyện đến năm 2020

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ giáo viênTHCS

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viênTHCS và thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên THCS của huyện GiaLâm, lí giải nguyên nhân của thực trạng đó

- Xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên THCS của huyện GiaLâm đến năm 2020 và đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáoviên THCS huyện Gia Lâm đến năm 2020

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu

Các trường THCS huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội

6.2 Giới hạn về khách thể nghiên cứu: 120 giáo viên THCS; 40

CBQL các trường THCS 03 cán bộ UBND huyện Gia Lâm, 05 cán bộchuyên viên phòng Nội vụ huyện Gia Lâm; 12 cán bộ chuyên viênPhòng GD&ĐT huyện Gia Lâm

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp luận nghiên cứu lí luận

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.3 Các phương pháp hỗ trợ

8 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,luận văn gồm 3 chương như sau:

Chương 1 Cơ sở lí luận của vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên

THCS

Chương 2 Thực trạng giáo dục THCS và việc phát triển đội

ngũ giáo viên THCS huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội giai đoạn 2016

2012-Chương 3 Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện

Gia Lâm thành phố Hà Nội đến năm 2020

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN

ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ

Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội là một trong những huyệnđang có tốc độ đô thị hóa nhanh, kinh tế - xã hội trong những năm qua

có nhiều tiến bộ Một số xã, thị trấn của Huyện có sự tăng cơ học vềdân cư nên quy mô trường lớp tăng Vì vậy, những hạn chế, bất cậpcủa đội ngũ giáo viên cũng dễ bộc lộ hơn, đòi hỏi phải có những biệnpháp quản lý để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêucầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đáp ứng yêu cầu chuẩnnghề nghiệp Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có đề tài nghiên cứunào về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên THCS dựa trên chuẩn đểđáp ứng yêu cầu chuẩn nghề nghiệp Đây cũng chính là lý do tôi lựachọn làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình

1.2 Một số khái niệm công cụ của đề tài

1.2.1 Phát triển

Phát triển là sự biến đổi hợp quy luật theo phương hướng không

thể đảo ngược, được đặc trưng bởi sự chuyển biến chất lượng, bởi sựchuyển biến sang một trình độ mới

Phát triển đội ngũ GV THCS trong GD chính là phát triển một

tổ chức những người gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội, có phẩm chất đạo đức trong sáng, lành mạnh, năng lực chuyênmôn vững vàng, có ý chí kiên định trong công cuộc xây dựng và bảo

vệ tổ quốc Biết gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc đồngthời có khả năng tiếp thu nền văn hoá tiến bộ của nhân loại, phục vụ tốtyêu cầu của ngành GD

1.2.2 Quản lý

Quản lí là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thểquản lí (người quản lí) theo kế hoạch chủ động và phù hợp với qui luậtkhách quan tới khách thể quản lí (người bị quản lí) nhằm tạo ra hiệuquả cần thiết vì sự tồn tại, ổn định và phát triển của tổ chức

1.2.3 Quản lí giáo dục

Quản lí giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạchhợp qui luật của chủ thể quản lí, nhằm làm cho hệ thống vận hành theođường lối giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhàtrường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáodục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lêntrạng thái mới về chất

1.2.4 Giáo viên

Giáo viên (danh từ) là người dạy học ở bậc học phổ thông hoặctương đương

1.2.5 Đội ngũ giáo viên

Đội ngũ giáo viên THCS là: Những người làm công tác giảngdạy - giáo dục trong nhà trường THCS có cùng một nhiệm vụ giáo dục,rèn luyện và giúp các em học sinh hình thành và phát triển toàn diện

nhân cách để các em tiếp tục bậc học cao hơn hoặc chọn đúng hướng

đi phù hợp với năng lực, sở trường và hoàn cảnh của bản thân

1.3 Vị trí, vai trò, chức năng và trách nhiệm của Hiệu trưởng trường THCS trong quản lý phát triển đội ngũ giáo viên

1.3.1 Vị trí, vai trò người Hiệu trưởng trường trung học cơ sở 1.3.2 Chức năng và trách nhiệm của Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở trong công tác quản lí phát triển đội ngũ giáo viên

1.4 Nội dung cơ bản của quản lý phát triển đội ngũ giáo viên của Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở

1.4.1 Quy hoạch, lập kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên 1.4.1.1 Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên

Quy hoạch phát triển Giáo dục và Đào tạo là một bản luậnchứng khoa học dựa trên cơ sở đánh giá phân tích thực trạng giáo dụchiện tại, dự đoán nắm bắt những cơ hội, tiên lượng xu thế phát triểngiáo dục của địa phương, đất nước để xác định quan điểm, mục tiêu,phương pháp, giáo dục của đơn vị từ đó đưa ra những giải pháp pháttriển và phân bố hệ thống Giáo dục và Đào tạo của nhà trường

1.4.1.2 Lập kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên

Là sự sắp đặt, hoạch định đường lối có hệ thống của những côngviệc dự định làm Kế hoạch là chương trình dự định làm, là sự cụ thểhóa một việc hoặc nhằm mục tiêu trong phạm vi không gian, thời gian

và nguồn lực nhất định

1.4.2 Tuyển dụng đội ngũ giáo viên

Là quá trình sử dụng các phương pháp nhằm xem xét, đánh giá,lựa chọn, quyết định trong số những người được tuyển dụng ai là người

đủ tiêu chuẩn làm việc trong nhà trường

1.4.3 Bồi dưỡng phát triển đội ngũ giáo viên

Bồi dưỡng là các hoạt động làm tăng thêm trình độ hiện có vềkiến thức, kỹ năng, thái độ nhằm giúp cho cán bộ, giáo viên, nhân viênthực hiện công việc đạt kết quả tốt hơn.

1.4.4 Sử dụng

Sử dụng là việc bố trí, sắp xếp giáo viên thực hiện các nhiệm vụgiáo dục và đào tạo theo chuyên môn được đào tạo, trong quá trình sửdụng còn bao hàm cả đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng và luân chuyển đểđạt hiệu quả sử dụng cao nhất

1.4.5 Kiểm tra, đánh giá

Kiểm tra khả năng, năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên,

là dịp để họ thể hiện những khả năng, phẩm chất và rèn luyện kĩ năng.Kết quả kiểm tra không chỉ để phục vụ cho việc đánh giá xếp loại giáoviên mà còn là một kênh thông tin quan trọng để hiệu trưởng nắm bắtthực tế kết quả làm việc của đội ngũ giáo viên, từ đó có những điềuchỉnh, uốn nắn kịp thời về nội dung, phương pháp giảng dạy…nhằmđiều chỉnh để đạt mục tiêu giáo dục, công việc đề ra

Đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của giáo viên là rất quan trọng vàcần thiết, nếu đánh giá được tiến hành nghiêm túc, đúng đắn sẽ có tácđộng tích cực, mạnh mẽ tới tinh thần, thái độ và trách nhiệm của giáoviên giúp họ làm việc hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ giáo viên THCS hiện nay

1.5.1 Yếu tố kinh tế - xã hội

1.5.2 Các yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

1.5.3 Sự phát triển quy mô, mạng lưới trường lớp

1.5.4 Các điều kiện đảm bảo về chất lượng giáo dục

1.5.5 Các yếu tố chính sách, chế độ

Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC THCS VÀ VIỆC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THCS HUYỆN GIA LÂM

THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2012 – 2016

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục ở Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

2.1.1 Vài nét về điều kiện tự nhiên, kinh tế, chính trị xã hội của huyện Gia Lâm – thành phố Hà Nội

2.1.2 Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên cấp THCS ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội giai đoạn 2012-2016

2.1.2.1 Về số lượng

Số lượng giáo viên hiện tại của 22 trường THCS trên địa bànhuyện Gia Lâm định biên trên 14 môn học là 624 giáo viên, trong đó sốgiáo viên biên chế là 563giáo viên, số giáo viên các trường hợp đồng là

Xuấtsắc Khá

Trungbình Kém

2.1.2.3 Về cơ cấu đội ngũ giáo viên

* Cơ cấu theo giới tính, độ tuổi

Bảng 2.4: Thống kê cơ cấu theo giới tính và độ tuổi đội ngũ giáo viên giai đoạn 2012-2016

Bảng 2.5: Thống kê trình độ đội ngũ GV các trường THCS năm 2016

trở lên Cao đẳng

* Về cơ cấu theo môn học

Cơ cấu giáo viên trong các môn học không cân đối, còn tìnhtrạng môn thừa môn thiếu Các trường rất khó bố trí mặt bằng chuyênmôn, một số giáo viên phải dạy chéo môn nên ảnh hưởng không nhỏtới hiệu quả chất lượng

* Về phẩm chất, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm

- Về trình độ đào tạo thì đa số giáo viên đạt trên chuẩn, tuynhiên khi đánh giá chuẩn nghề nghiệp và thông qua các cuộc kiểm tra,

dự giờ, thăm lớp, các hội thi giáo viên dạy giỏi thì nhiều giáo viên cònhạn chế về năng lực sư phạm, như thiết kế giáo án, tổ chức giờ họcchưa khoa học, thiếu hấp dẫn

- Một bộ phận giáo viên trình độ chuyên môn chưa vững vàng,phương pháp dạy học chưa theo kịp xu thế đổi mới của ngành giáodục, còn nặng về truyền thụ kiến thức lý thuyết, ít coi trọng rèn luyệncho học sinh phương pháp tư duy độc lập, sáng tạo và có thái độ đúngđắn trong cuộc sống

- Một số ít giáo viên ý thức tổ chức kỷ luật chưa cao, còn viphạm kỷ luật chuyên môn, vi phạm đạo đức nhà giáo, chưa thực sự tâmhuyết yêu nghề và đối với công việc còn chưa gương mẫu, đối với họctrò chưa thương yêu, nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng và hiệuquả công việc

2.2 Thực trạng phát triển đội ngũ GV THCS huyện Gia Lâm giai đoạn 2012-2016

2.2.1 Thực trạng về công tác tuyển chọn giáo viên THCS Bảng 2.6: Kết quả khảo sát thực trạng việc tuyển chọn giáo viên THCS huyện Gia Lâm giai đoạn 2012 – 2016 (1≤ X ≤ 3)

tốt

Bìnhthường

Chưatốt

1

Căn cứ nhu cầu công việc, biên

chế được duyệt và nguồn tài

chính của đơn vị để tuyển chọn

giáo viên

2 Tuyển chọn giáo viên đảm bảo 60 58 2 2.48 4

chất lượng, có phẩm chất đạo đức

tốt, đủ tiêu chuẩn theo quy định

chung của ngành, của địa phương

3

Việc tuyển chọn giáo viên THCS

kịp thời đúng theo quy định của

Pháp lệnh công chức, Nghị định

của chính phủ và hướng dẫn của

ngành GD&ĐT

4 Việc tuyển chọn giáo viên

nghiêm túc, công bằng, dân chủ 54 53 13 2.34 6

5

Thực hiện công khai về tiêu

chuẩn, điều kiện, số lượng và thủ

tục hồ sơ trước khi tuyển chọn

2.2.2 Thực trạng về việc sử dụng giáo viên THCS

Bảng 2.7 : Đánh giá về thực trạng việc sử dụng giáo viên THCS huyện Gia Lâm giai đoạn 2012 – 2016

Bìnhthường

Chưatốt1

Việc bố trí phân công giáo viên

THCS đảm bảo hợp lí giữa các

trường trong huyện

2

Việc điều động luân chuyển

giáo viên giữa các trường

THCS trong huyện

3

Bố trí phân công giáo viên

giảng dạy phù hợp với trình độ

chuyên môn, năng lực công tác

và nhu cầu thực tiễn công việc

4

Việc phối hợp giữa các trường

trong việc sử dụng giáo viên

được xem là thực hiện tốt nhất, đảm bảo đúng nguyên tắc, đúng quyđịnh

2.2.3 Thực trạng về công tác quản lí giáo viên THCS

Bảng 2.8: Đánh giá về thực trạng công tác quản lí giáo viên THCS huyện Gia Lâm giai đoạn 2012 – 2016

tốt

Bìnhthường

Chưatốt

1

Thực hiện quản lý giáo viên

THCS đúng theo thẩm quyền,

đúng theo phân cấp quản lý

cán bộ của địa phương

2

Lập quy hoạch, kế hoạch phát

triển đội ngũ giáo viên THCS

đúng theo quy định và gắn với

thực tiễn

3

Ban hành các văn bản hướng

dẫn việc thực hiện tuyển chọn,

sử dụng, quản lý đối với đội

Thanh tra, kiểm tra việc tuyển

chọn, sử dụng, quản lý đối với

GV THCS

7

Việc giải quyết các trường hợp

khiếu nại, tố cáo đối với GV

2.2.4 Thực trạng về công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên THCS.

Việc bồi dưỡng giáo viên THCS cũng được Phòng GD&ĐT quan tâmchú ý Hàng năm Phòng GD&ĐT đều mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng

về nghiệp vụ quản lý, nghiệp vụ công tác đoàn đội, đổi mới PPDH choCBQL, giáo viên các trường THCS nhờ vậy mà năng lực chuyên môncủa đội ngũ CBQL, giáo viên các trường THCS được nâng lên Tuynhiên, Việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên THCS mới chỉ tậptrung vào chuyên môn nghiệp vụ, chưa quan tâm đến việc bồi dưỡngcác kiến thức, kĩ năng như: Ngoại ngữ, tin học; chưa có sự gắn kết giữacác trường THCS

2.2.5 Thực trạng về việc thực hiện chế độ chính sách đối với giáo viên THCS

Bảng 2.9: Kết quả khảo sát việc thực hiện chế độ chính sách

đối với giáo viên THCS huyện Gia Lâm

Mức độ đánh

giá

Đánh giácủa giáo viên

Đánh giácủa CBQL

Tổng hợpchung

Số ýkiến

Tỉ lệ

%

Số ýkiến

Tỉ lệ

%

Số ýkiến

2.3 Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ GV THCS huyện Gia Lâm giai đoạn 2012-2016

2.3.1 Những kết quả đạt được

- Đội ngũ GV về cơ bản đạt chuẩn về trình độ, cán bộ QLGDđược bồi dưỡng nghiệp vụ cơ bản về QLNN, QLGD;

- Chất lượng GD ngày càng được cải thiện, thuận lợi cho việc xâydựng trường chuẩn Quốc gia;

- Vị thế và uy tín của các nhà trường THCS được nâng cao;

- Công tác XHH giáo dục được đẩy mạnh, các loại hình trường lớpđược phát triển đa dạng, phong phú đáp ứng được nhu cầu nguyện vọng củanhân dân trong huyện

2.3.2 Những tồn tại.

Nhìn chung đội ngũ giáo viên THCS huyện Gia Lâm còn pháttriển chưa đều, chưa ổn định, còn thiếu về số lượng, cơ cấu theo bộmôn còn chưa hợp lí Một bộ phận giáo viên THCS năng lực chuyênmôn còn hạn chế, chưa đạt chuẩn về trình độ đào tạo theo quy định,chưa đáp ứng được theo yêu cầu của sự đòi hỏi về đổi mới giáo dụcphổ thông trong giai đoạn hiện nay

Việc tuyển dụng, sử dụng giáo viên THCS chưa đáp ứng đượcnhu cầu của huyện cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ Việcphân bổ, bố trí giáo viên ở các trường THCS còn chưa hợp lí, chưathực sự mạnh dạn trong việc bố trí, sắp xếp CBQL, giáo viên Công tácđào tạo cán bộ giáo viên còn thiếu tính chủ động, linh hoạt

2.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại trên

- Chưa làm tốt công tác dự báo phát triển GD&ĐT nói chung khiquy mô giáo dục tăng lên dẫn đến thiếu về nguồn nhân lực, thiếuCSVC và thiết bị dạy học làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy học;

- Xây dựng kế hoạch đào tạo và phát triển đội ngũ chưa thực sátvới tình hình thực tiễn và chưa căn cứ vào dự báo phát triển giáo dụcTHCS;

- Quy định về hồ sơ, sổ sách đối với giáo viên tạo ra nhiều áp lựcđối với giáo viên THCS Giáo viên phải dành nhiều thời gian cho việchoàn thành các hồ sơ sổ sách, cho nên thời gian đầu tư vào bồi dưỡngchuyên môn không nhiều;

- Một số giáo viên THCS còn chạy theo cơ chế thị trường, quantâm đến việc dạy thêm, học thêm nhiều hơn là với việc giảng dạy chínhthống trên lớp;

- Một số giáo viên cao tuổi, trình độ năng lực hạn chế trong giai