Xây dựng và sử dụng mô hình học kết hợp chương di truyền học người ( SH 9 THCS) với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin ( Luận án tiến sĩ)

Xây dựng và sử dụng mô hình học kết hợp chương di truyền học người ( SH 9THCS) với sự hỗ trợ của công nghệ thông tinXây dựng và sử dụng mô hình học kết hợp chương di truyền học người ( SH 9THCS) với sự hỗ trợ của công nghệ thông tinXây dựng và sử dụng mô hình học kết hợp chương di truyền học người ( SH 9THCS) với sự hỗ trợ của công nghệ thông tinXây dựng và sử dụng mô hình học kết hợp chương di truyền học người ( SH 9THCS) với sự hỗ trợ của công nghệ thông tinXây dựng và sử dụng mô hình học kết hợp chương di truyền học người ( SH 9THCS) với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin

Trang 1

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HỒNG THỊ THỦY

XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG

MƠ HÌNH HỌC KẾT HỢP CHƯƠNG DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI (SH 9- THCS) VỚI SỰ HỖ TRỢ

CỦA CƠNG NGHỆ THƠNG TIN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thái Nguyên – 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn/

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HỒNG THỊ THỦY

XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG

MƠ HÌNH HỌC KẾT HỢP CHƯƠNG DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI (SH 9- THCS) VỚI SỰ HỖ TRỢ

CỦA CƠNG NGHỆ THƠNG TIN

Chuyên ngành: LL & PP dạy học bộ mơn Sinh học

Mã số : 60.14.01.11

Thái Nguyên – 2014

Trang 3

i

LỜI CAM ĐOAN

Tơi xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu của riêng tơi, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Hồng Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai cơng bố trong bất kì cơng trình nào khác

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2014

Tác giả luận văn

Hồng Thị Thuỷ

Trang 4

ii

LỜI CẢM ƠN

Tác giả luận văn xin bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc tới thầy hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Văn Hồng đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện để tác giả thực hiện luận văn

Tác giả xin chân thành cảm ơn tập thể thầy cơ trong tổ bộ mơn Phương pháp giảng dạy thuộc khoa Sinh – KTNN, khoa Sau đại học trường ĐHSP Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho tác giả nghiên cứu, học tập và hồn thành luận văn

Xin cảm ơn Ban giám hiệu cùng các thầy cơ giáo tổ Hĩa – Sinh của bốn trường: Trường PTDTBT THCS Sảng Mộc, trường PTDTBT THCS Thượng Nung, PTDTBT THCS Nghinh Tường, PTDTBT THCS Thần Sa huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi và hợp tác cùng chúng tơi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tơi hồn thành luận văn này

Thái Nguyên, tháng 04 năm 2014

Tác giả luận văn

Hồng Thị Thủy

Trang 5

iii

MỤC LỤC

Trang Trang bìa phụ

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt .iv

Danh mục các bảng, v

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu: 3

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu: 3

4 Giả thuyết khoa học: 3

5 Giới hạn nghiên cứu: 3

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

8 Phương pháp nghiên cứu 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6

1.1 Một số khái niệm cơ bản 6

1.1.1 Khái niệm về hình thức tổ chức dạy học 6

1.1.2 Các hình thức tổ chức dạy học 7

1.1.3 Hình thức tổ chức dạy học cĩ sự hỗ trợ của CNTT & TT 9

1.2 Học kết hợp (Blended Learning - BL) 11

1.2.1 Khái niệm học kết hợp 11

1.2.2 Các mức độ dạy học kết hợp 15

1.2.3 Đặc điểm của học kết hợp - Blended Learning 16

1.2.4 Lộ trình triển khai 17

1.3 Thực trạng khai thác và sử dụng CNTT trong dạy học ở một số trường THCS thuộc huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên 19

1.3.1 Mục tiêu điều tra 19

1.3.2 Kết quả tổng hợp và đánh giá 19

Trang 6

iv

Chương 2 XÂY DỰNG MƠ HÌNH HỌC KẾT HỢP CHƯƠNG " DI

TRUYỀN HỌC NGƯỜI" (SH 9 - THCS) 23

2.1 Khái lược về webquest method 23

2.1.1 Giới thiệu về webquest 23

2.1.2 Khái niệm webquest 23

2.1.3 Nguyên tắc hướng dẫn tự học bằng WebQuest method 24

2.2 Cấu trúc, nội dung chương "Di truyền học người" (SH 9 – THCS) 26

2.2.1 Mục tiêu 26

2.2.2 Cấu trúc 27

2.2.3 Nội dung 28

2.3 Xây dựng và sử dụng mơ hình học kết hợp chương”Di truyền học người”(SH 9 – THCS) 28

2.3.1 Nguyên tắc và tiêu chí xây dựng mơ hình học kết hợp 28

2.3.2 Thiết kế mơ hình 30

Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 58

3.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 58

3.2 Đối tượng và nội dung thực nghiệm sư phạm 58

3.2.1 Đối tượng của thực nghiệm sư phạm 58

3.2.2 Nội dung của thực nghiệm sư phạm 58

3.3 Phương pháp thực nghiệm 59

3.3.1 Chọn trường, lớp thực nghiệm 59

3.3.2 Phương pháp phân tích kết quả TN 59

3.4 Kết quả thực nghiệm sư phạm (bảng 3.1 và 3.2) 60

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 66

1 Kết luận 66

2 Đề nghị 66

TÀI LIỆU THAM KHẢO 68

PHẦN PHỤ LỤC 70

Trang 7

iv

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CNTT & TT Công nghệ thông tin và truyền thông

Trang 8

v

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 1.1: Mức độ sử dụng mạng Internet của học sinh THCS 20

Bảng 1.2: Những khĩ khăn gặp phải khi sử dụng Internet của học sinh 20

Bảng 1.3: Các mức độ sử dụng Internet của giáo viên THCS 21

Bảng 1.4: Những khĩ khăn gặp phải khi sử dụng Internet của giáo viên 21

Bảng 2.1: Cấu trúc nội dung bài 29 "Bệnh và tật di truyền ở người" 30

Bảng 2.2 Cấu trúc dạy kết hợp bài 29: Bệnh và tật di truyền ở người 33

Bảng 2.3: Cấu trúc nội dung bài 30 "Di truyền học với con người" 40

Bảng 2.4: Phương án dạy cho từng nội dung kiến thức bài 30 "Di truyền học với con người” 42

Bảng 2.5: Cấu trúc nội dung bài 28 "Di truyền học với con người" 47

Bảng 2.6: Phương án dạy cho từng nội dung kiến thức bài 28 "Phương pháp nghiên cứu di truyền người” 49

Bảng 2.7: Xác định nội dung và phương án dạy học kết hợp trong chương "Di truyền học người" 55

Bảng 3.1 Tần số điểm các bài kiểm tra sau TN 60

Bảng 3.2 Bảng tần suất điểm các bài kiểm tra 60

Bảng 3.3 Bảng tần suất hội tụ tiến điểm của các bài kiểm tra 62

Bảng 3.4 Kiểm định X điểm trắc nghiệm 63

Bảng 3.5 Phân tích phương sai điểm trắc nghiệm 64

Trang 9

vi

DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang Hình 1.1 Mơ hình học kết hợp 12Hình 1.2: Mơ hình lớp học trên địa chỉ http://nicenet.org/ (theo Nguyễn Văn

Hiền) 13Hình 1.3 Những mức độ kết hợp trong dạy học 15Hình 1.4 Mơ hình sự phát triển của học kết hợp (theo Bonk, C J & Graham, 2004) 17Hình 1.5 Sơ đồ các mức độ kết hợp E - learning với lớp học truyền thống 18Hình 2.1 Hệ thống các nguyên tắc dạy học 29Hình 3.1 Biểu đồ tần suất tổng hợp của 3 bài kiểm tra khối lớp TN và ĐC 61Hình 3.2 Đồ thị biểu diễn đường tần suất hội tụ tiến tổng hợp của 3 bài kiểm

tra ở khối lớp TN và ĐC 62

Trang 10

ở mọi lúc, học suốt đời, dạy cho mọi người với mọi trình độ tiếp thu khác nhau" Nhiệm vụ của giáo dục phải "giúp cho người học đạt được những kiến thức và kỹ năng", "giúp cho con người cĩ thể tiếp tục việc học tập trong suốt cuộc đời" [20] Để làm được điều đĩ, việc học khơng chỉ cịn giới hạn trong nhà trường mà đã được mở rộng hơn về khơng gian, thời gian và đa dạng hơn

về hình thức tổ chức, hỗ trợ cho nhu cầu "tự học" và "học suốt đời" của mỗi

người Năm 2013 đặt dấu mốc quan trọng với ngành GD & ÐT khi Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành T.W (khĩa XI) thơng qua Nghị quyết "Về đổi mới căn bản, tồn diện GD & ÐT, đáp ứng yêu cầu cơng nghiệp hĩa, hiện đại hĩa đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế" Nghị quyết xác định mục tiêu "Tạo chuyển biến căn bản, mạnh

mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn cơng cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân" Ngồi ra, Nghị quyết đưa ra chín nhiệm vụ, giải pháp trong đổi mới căn bản, tồn diện

chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn cơng cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển tồn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; cĩ cơ cấu và phương thức giáo dục hợp

Trang 11

1.2 Đề cập đến vấn đề đổi mới dạy và học hiện nay khơng thể khơng nhắc

tới vai trị của CNTT & TT trong việc cải tiến và hồn thiện sử dụng phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức dạy - học Trong đĩ, E - learning là mức độ cao nhất của việc ứng dụng CNTT & TT trong dạy - học Với nhiều ưu điểm nổi bật, E- learning được xem như là một giải pháp hữu hiệu cho nhu cầu

"Học mọi nơi, học mọi lúc, học mọi thứ, học mềm dẻo, học một cách mở và học suốt đời" [13] của mọi người và trở thành một xu hướng tất yếu trong GD&ĐT hiện nay, tạo ra những thay đổi lớn trong hoạt động dạy và học Tuy nhiên, cĩ thể thấy rằng, E - learning vẫn chưa thể phủ nhận vai trị chủ đạo của các hình thức dạy học trên lớp, máy tính vẫn chưa thể thay thế hồn tồn được phấn trắng, bảng đen Vì vậy, việc tìm ra giải pháp kết hợp học trên lớp với các giải pháp E – learning như thế nào cho phù hợp với từng điều kiện cụ thể ở từng địa phương, vùng miền, đối tượng học sinh và nội dung học tập… là điều hết sức cần thiết trong giáo dục hiện nay

1.3 Kiến thức sinh học ngày càng cĩ nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực

của đời sống và sản xuất Vì vậy, yêu cầu của việc dạy học sinh học phải gắn với thực tiễn, khơi gợi hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh tự tìm lấy được kiến thức cho mình Để làm được điều đĩ, ngồi việc cải cách nội dung chương trình sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học cịn phải đa dạng hĩa các hình thức dạy học, để làm sao dạy học trên lớp gắn với thực tế nhiều hơn Chúng tơi thấy rằng, dạy học qua mạng là một hướng giải quyết rất tốt cho vấn đề này Hiện nay, những giải pháp học trên mạng Internet dưới các hình

Trang 12

3

thức như website, blog, đang dần hình thành và phát triển, cĩ thể thấy được những kết quả hết sức khả quan từ các mơ hình này Tuy nhiên, tất cả mới chỉ dừng lại ở mức hỗ trợ người học tự do trong việc ơn luyện, củng cố kiến thức, kiểm tra đánh giá, luyện tập cho các kỳ thi hay cung cấp kiến thức mới chứ chưa cĩ một mơ hình mang tính dạy học thực sự áp dụng trong nhà trường phổ thơng Với những lí do trên, chúng tơi tiến hành nghiên cứu đề tài:"Xây dựng

và sử dụng mơ hình học kết hợp chương ”Di truyền học người ”(SH 9 – THCS) với sự hỗ trợ của CNTT”

2 Mục đích nghiên cứu:

Xây dựng và sử dụng mơ hình học kết hợp gĩp phần nâng cao hiệu quả dạy học chương “Di truyền học người” (SH 9 – THCS)

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu:

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Hình thức học kết hợp

3.2 Khách thể:

Quá trình dạy học SH 9 - THCS

4 Giả thuyết khoa học:

Nếu xây dựng và sử dụng hợp lí mơ hình học kết hợp sẽ gĩp phần nâng cao kết quả học tập của HS trong dạy học chương “Di truyền học người” (SH 9 – THCS)

5 Giới hạn nghiên cứu:

- Đề tài nghiên cứu của chúng tơi chỉ tập trung vào xây dựng và sử dụng

mơ hình học kết hợp để dạy chương “Di truyền học người “(SH 9 – THCS) cho

HS THCS trên địa bàn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên

- Do điều kiện thực tế huyện Võ Nhai là một huyện miền núi, nền kinh tế cịn rất nhiều khĩ khăn, đa phần là các đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện khách quan và chủ quan trong đào tạo trực tuyến cịn nhiều trở ngại như máy tính chưa đầy đủ, mạng internet chưa phủ khắp, trình độ ngoại ngữ và tin học

Trang 13

Luận án đầy đủ ở file: Luận án Full

Định dạng
Số trang	84
Dung lượng	302,47 KB
File đính kèm	Luận án Fulll.rar (1 MB)