Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (tt)

Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội (Luận văn thạc sĩ)

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Những năm gần đây, có một thực trạng rất đáng báo động, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho gia đình và xã hội - Đó là tình trạng xuống cấp, suy thoái về đạo đức ở một bộ phận thanh thiếu niên, đặc biệt là ở lứa tuổi vị thành niên Môi trường sống, hoạt động và học tập của thế hệ trẻ hiện nay đang có những thay đổi đáng kể Sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực kinh tế -xã hội và giao lưu quốc

tế đã và đang tạo ra những tác động đa chiều, phức tạp ảnh hưởng tới quá trình hình thành và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ.Thực tế này khiến các nhà giáo dục và những người tâm huyết với sự nghiệp giáo dục đặc biệt quan tâm đến vấn đề giáo dục

kỹ năng sống cho thế hệ trẻ, trong đó có học sinh trung học phổ thông Tuy nhiên do mặt trái của cơ chế thị trường đang tác động mạnh mẽ đến tư tưởng và lối sống của một bộ phận dân cư trong đó số lượng thanh thiếu niên là tương đối Một vấn đề gây nhiều nỗi lo cho nhà trường, cho các bậc cha mẹ và cho xã hội là đạo đức nhân cách, lối sống của không ít học sinh thay đổi theo chiều hướng không tích cực Hiện tượng đánh nhau tập thể ngày càng gia tăng bất chấp sự can thiệp của người lớn, gây thương tích cả về tinh thần và sức khỏe Bên cạnh đó là sự bùng phát hiện tượng học sinh hút thuốc lá, uống rượu, tiêm chích ma tuý, quan hệ tình dục sớm thậm chí là tự sát khi gặp vấn đề vướng mắc trong cuộc sống Trên thực tế cũng có nhiều em học giỏi, chăm ngoan, nhưng ngoài việc học để đạt điểm cao thì khả năng tự chủ bản thân chưa cao và kỹ năng giao tiếp còn nhiều hạn chế, chưa thể hiện sự tự tin trước tập thể cũng như môi trường khác Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, nhưng theo các chuyên gia giáo dục, nguyên nhân chính là do các em thiếu kỹ năng sống Các em chưa được quan tâm nhiều đến việc đương đầu với những khó khăn của cuộc sống như: Cha mẹ ly hôn, kết quả học tập kém, gia đình phá sản, người thân mất, cũng như chưa hiểu hết về giá trị của cuộc sống

Xuất phát từ nhận thức đó, trong những năm gần đây, nhà trường phổ thông, bên cạnh việc chú trọng giảng dạy những kiến thức khoa học, chương trình sách giáo khoa cũng đặc biệt chú ý đến việc giáo dục KNS cho các em HS Tuy nhiên, trong thực tế, công tác giáo dục KNS và quản lý giáo dục KNS ở các trường THCS quận Long Biên nói chung và của trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên nói riêng chưa đồng bộ và còn nhiều hạn chế, việc thực hiện triển khai giáo dục kỹ năng sống trong trường còn bị động, theo khuôn mẫu, đơn điệu, nhàm chán, sự quan tâm dành cho hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh còn hạn chế Phần lớn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp diễn ra còn hình thức, lặp đi lặp lại theo định kỳ về nội dung, chủ đề, chủ điểm trong nhiều năm học Đa số triển khai thực hiện tích hợp giáo dục

kỹ năng sống trong các môn học, tiết học và chỉ thực hiện tuyên truyền giáo dục đơn thuần, chưa chưa thực sự quan tâm tổ chức các hoạt động giáo dục chuyên biệt Sự thiếu hụt về kỹ năng sống của học sinh dẫn đến những hậu quả đáng để suy ngẫm

Từ yêu cầu và thực trạng trên, vấn đề đặt ra với những người làm công tác quản lý trong trường THCS là cần có những nghiên cứu có hệ thống về thực trạng, các nguyên nhân và đề ra các biện pháp phù hợp cho công tác quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục KNS cho HS

Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học cơ sở Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố

Hà Nội”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý của hiệu trưởng trường THCS Phúc Lợi đối với hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động giáo dục kỹ năng sống và quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học

sinh ở trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi quận Long Biên, thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Hoạt động giáo dục kỹ năng sống và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, Hà Nội hiện nay rất được quan tâm, hỗ trợ hiệu quả trong việc giáo dục toàn diện học sinh Nếu các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi được đề xuất có tính khả thi thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại trường THCS Phúc Lợi đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của hoạt động giáo dục kỹ năng sống và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS

- Nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng sống và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi quận Long Biên thành phố Hà Nội

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường THCS Phúc Lợi quận Long Biên thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh của Hiệu trưởng trường THCS Phúc Lợi quận Long Biên thành phố Hà Nội thông qua các hoạt động

dạy học và giáo dục học sinh

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3.Phương pháp hỗ trợ

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài các phần: Mở đầu; kết luận và khuyến nghị; tài liệu tham khảo; phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS Chương 2 Thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường

THCS Phúc Lợi quận Long Biên, thành phố Hà Nội

Chương 3 Biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường

THCS Phúc Lợi quận Long Biên, thành phố Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG

CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Trên thế giới

Những nghiên cứu ứng dụng đưa giáo dục KNS vào nhà trường Từ năm 1979, Gilbert J Botvin - giáo sư về sức khỏe cộng đồng, chuyên gia cao cấp về Tâm lý học, trưởng khoa phát triển KNS thuộc trường Đại học Cornell, Hoa Kỳ đã lập nên một chương trình giáo dục KNS có hiệu quả cao cho thanh thiếu niên từ lớp 7 tới lớp 9 Tại Mỹ Latinh (Costa Rica- 1996), hội thảo giáo dục sức khỏe thông qua giáo dục KNS trong các trường học đã được tổ chức…Ở các nước khu vực Châu Á, các chương trình giáo dục KNS cũng đã được triển khai rộng khắp do có sự tài trợ của các tổ chức quốc tế, đặc biệt là UNICEF, UNESCO…Trong khu vực Đông Nam Á, các chương trình giáo dục liên quan đến KNS xuất hiện chủ yếu vào những năm cuối của thế kỷ XX và được triển khai ở nhiều nước

1.1.2 Ở Việt Nam

Thuật ngữ “KNS” bắt đầu được biết đến ở Việt Nam qua dự án của UNICEF

phối hợp với Bộ GD&ĐT cùng Hội chữ thập đỏ Việt Nam với chương trình “Giáo dục KNS để bảo vệ sức khỏe và phòng chống HIV/AIDS cho thanh thiếu niên trong

và ngoài nhà trường”

Kể từ năm học 2008 - 2009, Bộ GD - ĐT nước ta đã phát động trong các trường phổ thông trên toàn quốc phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, HS tích cực" nhằm mang lại cho HS cả nước một "môi trường giáo dục an toàn thân thiện, hiệu quả, phù hợp điều kiện địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội" Hưởng ứng phong trào này, Trung tâm Giáo dục môi trường và các vấn đề xã hội đã phối hợp với Ban dự án Phát triển giáo dục THPT nhanh chóng xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động nhằm hỗ trợ triển khai đến cơ sở một số nội dung thiết thực Một trong những hoạt động đó là chương trình Tập huấn GDKNS và bình đẳng giới tổ chức tại Hà Nội vào 5 ngày đầu tháng 10/2008 cho các GV cốt cán một số trường THPT của 11 tỉnh phía Bắc tham gia

Nhìn chung, các chương trình, dự án hay các nghiên cứu về giáo dục và quản

lý giáo dục KNS đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề về giáo dục và quản lý giáo dục KNS Nhiều nghiên cứu đã chỉ rõ tính cấp thiết của vấn đề, đồng thời đi sâu phân tích nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục KNS Tuy nhiên, việc nghiên cứu thực trạng GDKNS cũng như nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động GDKNS cho HS bậc THCS cả nước nói chung và trên địa bàn Quận Long Biên, Hà Nội nói riêng từ trước đến nay thật sự còn lạ lẫm, chưa được các đơn vị trường học cũng như các lực lượng giáo dục quan tâm và đầu tư chưa thích đáng cho việc xây dựng kế hoạch , đầu tư các nguồn lực và chưa tập chung vào các giải pháp, biện pháp quản lý tích cực dành cho hoạt động này Trên cơ sở kế thừa các công trình nghiên cứu của các tác giả Thông qua đề tài nghiên cứu này tác giả dành sự quan tâm và mong muốn nâng cao chất lượng giáo dục KNS cho học sinh trường THCS Phúc Lợi, thành phố

Hà Nội

1.2 Khái niệm cơ bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

1.2.1 Quản lý

1.2.2 Quản lý giáo dục

1.2.3 Kỹ năng sống

1.2.4 Giáo dục kỹ năng sống

1.2.5 Quản lý giáo dục kỹ năng sống

1.3 Nội dung giáo dục kỹ năng sống trong trường THCS

1.3.1 Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở

a Mục tiêu giáo dục KNS cho HS THCS

Giáo dục KNS nhằm giúp học sinh có kỹ năng để tự bảo vệ trước những vấn đề

xã hội có nguy cơ ảnh hưởng đến cuộc sống khỏe mạnh và an toàn của các em Giúp phòng ngừa những hành vi nguy cơ có hại cho sức khỏe và sự phát triển của các em Giúp các em biết làm chủ bản thân, có khả năng thích ứng, biết cách ứng phó trước những tình huống căng thẳng, khó khăn trong giao tiếp hàng ngày của các em, biết sống có trách nhiệm với bản thân, bạn bè, gia đình và cộng đồng khi các em lớn lên trong một xã hội hiện đại Giáo dục KNS còn tạo cho các em những cơ hội, hướng suy nghĩ, hướng đi tích cực và tự tin cũng như giúp các em tự có quyết định và chọn lựa đúng đắn trong các vấn đề của cuộc sống

b Nguyên tắc giáo dục KNS cho HS THCS

Nguyên tắc tương tác, Nguyên tắc dựa vào sự trải nghiệm, Nguyên tắc tiến trình, Nguyên tắc thay đổi hành vi:

c Các con đường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS

Tích hợp qua dạy học; Giáo dục KNS thông qua tích hợp hoặc thông qua các chủ đề chuyên biệt vào các hoạt động giáo dục NGLL; Thông qua các tình huống giáo dục và các tình huống thực tiễn trong cuộc sống; Thông qua hình thức tham vấn trực tiếp đối với cá nhân hoặc nhóm

1.3.2 Một số đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh THCS

Đặc điểm về giải phẫu sinh lý; Đặc điểm giao tiếp; Đặc điểm nhận thức và hoạt động học tập; Đặc điểm nhân cách

1.3.3 Kỹ năng sống cần giáo dục cho học sinh trung học cơ sở

a Tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS

Hoạt động giáo dục KNS cho học sinh THCS có ý nghĩa to lớn trong sự phát triển nhân cách của học sinh Giáo dục KNS là cầu nối giúp con người biến kiến thức thành những hành động cụ thể, những thói quen lành mạnh Những người có KNS là những người biết làm cho mình và người khác cùng hạnh phúc, luôn vững vàng trước khó khăn, thử thách, luôn yêu đời và làm chủ được cuộc sống của mình

Giáo dục KNS giúp các em sẵn sàng đáp ứng và thích ứng với sự phát triển kinh tế, văn hóa xã hội và biết lựa chọn, phân tích các nguồn thông tin đa dạng trong quá trình phát triển của đất nước

b Kỹ năng sống cần giáo dục cho học sinh trung học cơ sở

Kỹ năng tự nhận thức, Kỹ năng xác định giá trị, Kỹ năng kiểm soát cảm xúc,

Kỹ năng ứng phó với căng thẳng, Kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ,Kỹ năng thể hiện sự tự tin, Kỹ năng giao tiếp, Kỹ năng lắng nghe tích cực, Kỹ năng thể hiện sự cảm thông,

Kỹ năng thương lượng, Kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, Kỹ năng hợp tác, Kỹ năng tư

duy phê phán, Kỹ năng tư duy sáng tạo, Kỹ năng ra quyết định, Kỹ năng giải quyết vấn đề, Kỹ năng kiên định, Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm, Kỹ năng đặt mục tiêu,

Kỹ năng quản lý thời gian, Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin

1.3.4 Phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở

Có rất nhiều phương pháp giáo dục KNS cho HS THCS, nhưng đối với HS THCS thường được giáo dục KNS thông qua các phương pháp sau: Phương pháp hợp tác theo nhóm, Phương pháp giải quyết vấn đề, Phương pháp đóng vai, Phương pháp trò chơi, Phương pháp động não (công não), Phương pháp nghiên cứu tình huống (nghiên cứu các trường hợp điển hình), Phương pháp dự án

1.4 Nội dung quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở

1.4.1 Quản lý thực hiện mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Quản lý hoạt động GDKNS cho HS trong trường THCS là tổ hợp những cách thức, con đường của thủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục theo dự kiến Thực chất của các phương pháp quản lý giáo dục là

tổ hợp các tác động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch đến nhận thức, tình cảm, hành vi của đối tượng làm thúc đẩy, kích thích họ thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm

vụ được giao Mục tiêu của quản lý giáo dục KNS cho HS là làm cho quá trình giáo dục vận hành một cách đồng bộ, hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho HS

1.4.2 Quản lý thực hiện chương trình, nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Để quản lý tốt việc thực hiện chương trình, nội dung giáo dục KNS, người CBQL cần quan tâm đến việc xây dựng kế hoạch, tổ chức chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục KNS cho HS Trong xây dựng kế hoạch phải đảm bảo tính thống nhất giữa mục tiêu giáo dục KNS với mục tiêu giáo dục chung trong trường THCS, phối hợp với kế hoạch dạy học trên lớp Lựa chọn nội dung, hình thức hoạt động đa dạng, thiết thực, phù hợp với hoạt động tâm sinh lý HS để đạt hiệu quả giáo dục cao Trong tổ chức và chỉ đạo thực hiện, kế hoạch giáo dục KNS cần quan tâm đến các công việc

cụ thể, các mục tiêu, nội dung đã được thực hiện trong kế hoạch cần phải đạt được; chú ý đến việc huy động và phối hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường để góp phần thực hiện tốt chương trình, nội dung giáo dục KNS

1.4.3 Quản lý phương pháp và các điều kiện hỗ trợ giáo dục KNS cho HS

Phương pháp giáo dục KNS cho học sinh ở trường THCS rất đa dạng và phong phú, được thực hiện thông qua việc lồng ghép, tích hợp trong các môn học và thông qua hoạt động GDNGLL; áp dụng các phương pháp giáo dục hiện đại, tích cực vào giáo dục KNS cho HS, tăng cường các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tìm hiểu thực

tế của học sinh.Bên cạnh đó, CBQL cần chú trọng tăng cường các điều kiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị để phục vụ hoạt động GDKNS cho HS Đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục để huy động các nguồn lực cho hoạt động GDKNS

1.4.4 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá việc thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Kiểm tra, đánh giá là khâu hết sức quan trọng trọng trong quá trình quản lý Thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch giúp người cán bộ quản lý xác định mức độ đạt được so với kế hoạch, phát hiện những sai lệch, xem xét những

gì chưa đạt được hoặc ở mức độ thấp cùng những nguyên nhân của chúng và những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn để điều chỉnh cho kịp thời, phù hợp Muốn kiểm

tra, đánh giá chính xác việc thực hiện kế hoạch giáo dục KNS, người cán bộ quản lý phải chú ý tới các nội dung sau: Xác định được cách kiểm tra, Xây dựng được tiêu chí đánh giá, Tổng kết đánh giá, xếp loại từ đó khen, chê kịp thời và có những điều chỉnh hợp lý nhằm thực hiện tốt những mục tiêu đề ra

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

1.5.1 Yếu tố chủ quan

Nhận thức và kỹ năng giáo dục KNS của cán bộ quản lý và giáo viên; Chương trình và nội dung giáo dục KNS; Năng lực tự học, tự tìm hiểu KNS của học sinh; Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, các yếu tố về phong tục tập quán và truyền thống văn hóa của địa phương; Ảnh hưởng trong quan hệ tương tác giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với học sinh; Cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn tài chính

1.5.2 Yếu tố khách quan

Sự quan tâm chỉ đao của cấp trên; Nhận thức của gia đình; Công tác phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường

Kết luận chương 1

Luận văn đã sơ lược về tình hình của vấn đề nghiên cứu, đưa ra các khái niệm

cơ bản làm cơ sở cho việc nghiên cứu: KNS, GDKNS, quản lý, quản lý giáo dục, quản lý GDKNS Đã phân tích và làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản về giáo dục KNS, nội dung, mục tiêu, tầm quan trọng, các con đường giáo dục cũng như các phương pháp giáo dục và các KNS cần giáo dục cho học sinh Đặc biệt luận văn đã làm rõ đặc điểm của học sinh THCS để đưa ra các nội dung giáo dục phù hợp Xác định được các nội dung của công tác quản lý hoạt động giáo dục KNS cho học sinh THCS cũng như phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục KNS Đây là cơ

sở lý luận quan trọng để tác giả đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục KNS cho học sinh THCS một cách khoa học, phù hợp với đặc điểm đối tượng là học sinh THCS, với đặc điểm công việc là giáo dục KNS và sát thực với tình hình của

trường THCS Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS PHÚC LỢI QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục của phường Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội

2.1.1.Vị trí địa lý, tình hình phát triển kinh tế xã hội

Phường Phúc Lợi thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội Có tổng số hộ dân

là 3.455 hộ = 11.463 nhân khẩu (12/2014), được chia làm 21 tổ dân phố với 5 cụm dân cư Số hộ dân tại các tổ dân phố không đồng đều: 5 tổ dân phố có số hộ từ 200-

280 hộ dân, 5 tổ dân phố có số lượng từ 150-200 hộ dân, 11 tổ dân phố có số lượng từ 100-150 hộ dân Diện tích đất tự nhiên là 612,9 ha (12/2014)

2.1.2 Tình hình giáo dục và đào tạo của phường Phúc Lợi, quận Long Biên

- Các trường trong phường đều đạt chuẩn Quốc gia Đội ngũ các nhà quản lý, nhà giáo và nhân viên trong ngành Giáo dục của Phường đã đảm bảo đáp ứng đủ về

số lượng và chất lượng

- Chất lượng giáo dục :

Về chất lượng giáo dục đạo đức: Hàng năm số HS xếp loại hạnh kiểm Tốt và

Khá đạt trung bình 99,96%

Về chất lượng văn hóa: Tỉ lệ HS đạt học lực khá - giỏi hàng năm đạt 86,5%; Tỉ

lệ HS được công nhận tốt nghiệp THCS và THPT trung bình hằng năm đạt: 99,9%;

Tỉ lệ HS thi đỗ vào THPT công lập trung bình hàng năm đạt 76,2% Tỉ lệ học sinh thi

đỗ vào các trường đại học, cao đẳng trung bình từ 70 đến 75 %

2.2 Thực trạng giáo dục KNS cho HS trường THCS Phúc Lợi

2.2.1 Đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh

a Về học sinh

Bảng 2.2 Số lớp và số HS trường THCS Phúc Lợi Năm học lớp Số Số

(Nguồn: Phòng GD&ĐT quận Long Biên)

Bảng 2.3 Kết quả học tập và rèn luyện của HS trường THCS Phúc Lợi Năm học Tổng

số

HS

Hạnh kiểm (%) Học lực (%) Tốt Khá TB Yếu Giỏi Khá TB Yếu Kém

2014-2015 481 95.22 4.78 0 0 45.6 36.8 15.6 2 0 2015-2016 500 95.6 4.4 0 0 46 37 16.6 0.4 0

(Nguồn: Phòng GD&ĐT quận Long Biên)

b Về đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên

Bảng 2.4 Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trường THCS Phúc Lợi

T.số Nữ

Trình độ Độ tuổi

GV giỏi/CST

Đ các cấp

Đảng viên

(Nguồn: Phòng GD&ĐT quận Long Biên)

2.2.2 Nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục kỹ năng sống

Nhà trường đã xây dựng nội dung chương trình giáo dục KNS trong kế hoạch năm học, kế hoạch thực hiện của các tổ nhóm chuyên môn, của giáo viên chủ nhiệm

và các Đoàn thể Tập trung giáo dục cho học sinh 21 kỹ năng Tuy nhiên, nhà trường mới chỉ thực hiện các nội dung giáo dục này dưới dạng lồng ghép và hoạt động NGLL và chương trình một số môn học Có nhiều nội dung chưa được thực hiện thường xuyên, như: Kỹ năng xác định giá trị, Kỹ năng kiên định; Kỹ năng đạt mục tiêu đặc biệt một số giáo viên hiện nay còn lúng túng trong việc triển khai nội dung giáo dục này cho HS để điều chỉnh, khắc phục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Về phương pháp giáo dục KNS, Trường THCS Phúc Lợi đã triển khai các hoạt động giáo dục cho học sinh bằng những phương pháp; phương pháp hoạt động nhóm, phương pháp trò chơi, phương pháp động não, phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp đóng vai, phương pháp dự án, phương pháp nghiên cứu tình huống…những phương pháp này thực tế có hiệu quả rất tốt trong việc GDKNS cho HS

2.2.3 Kết quả đạt được

Đa số đội ngũ GV trong trường đã có nhận thức đúng đắn về bản chất và mức

độ cần thiết của giáo dục KNS cho HS Tuy vậy, vẫn còn có những băn khoăn về bản chất của giáo dục KNS ở phía GV cần được làm rõ Nhà trường đã tiến hành giáo dục KNS cho HS thể hiện qua các KNS mà HS tiếp nhận được Việc tổ chức giáo dục KNS đã bước đầu đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọng của HS và PHHS đồng thời giúp HS phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của mình Tuy vậy, đội ngũ

GV còn chưa được tiếp cận nhiều, cũng như chưa được tập huấn, đào tạo bài bản về giáo dục KNS cho HS Một số học sinh vẫn còn có dấu hiệu tổn thương về mặt tình cảm gia đình, bạn bè, thầy trò do những hoàn cảnh khác nhau Một số học sinh nhiễm những thói quen xấu, vi phạm nội quy trường lớp, không biết xử lý các mối quan hệ một cách hợp lý Điều này đặt cho nhà giáo dục phải tìm ra những nội dung, biện pháp giáo dục KNS phù hợp, tạo được sự hưởng ứng tham gia tích cực của học sinh

để mang lại kết quả giáo dục tốt nhất

2.3 Thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường trung học cơ

sở Phúc Lợi, quận Long Biên, thành phố Hà Nội

Để tìm hiểu về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục KNS cho HS trường THCS Phúc Lợi, Long Biên, Hà Nội, tôi đã tiến hành khảo sát với tổng số phiếu khảo sát 75 (Phụ lục 1), cụ thể như sau:CBQL, GV, NV: 50 phiếu Đại diện phụ huynh học sinh 4 khối của trường: 20 phiếu Đại diện Phòng GD&ĐT: 5 phiếu Kết quả khảo sát thể hiện trong các bảng số liệu sau:

2.3.1 Quản lý thực hiện mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Bảng 2.5 Kết quả quản lý thực hiện mục tiêu giáo dục KNS cho HS trường

THCS Phúc Lợi

Mức độ thực hiện Rất tốt Tốt BT Chưa

3 Mục tiêu được xây dựng theo kế hoạch

hoạt động của trường 65 86.7 8 10.7 1 1.3 1 1.3

4 Mục tiêu xây dựng phù hợp với thực

Từ kết quả trên cho thấy, việc quản lý thực hiện mục tiêu giáo dục KNS cho

HS đã được nhà trường quan tâm thực hiện tuy nhiên mức độ thực hiện còn một

số hạn chế Nhà trường đã chú trọng xây dựng mục tiêu rõ ràng (tỉ lệ rất tốt, tốt 98.7%); phổ biến mục tiêu giáo dục KNS cho HS theo đúng qui định (tỉ lệ rất tốt, tốt 100%) Mục tiêu hoạt động giáo dục KNS đã được BGH chỉ đạo thể hiện trong

kế hoạch năm học của nhà trường, kế hoạch của Đoàn thanh niên, các tổ chuyên môn, các tổ chức đoàn thể và kế hoạch giảng dạy của giáo viên, tuy nhiên vẫn có ý kiến cho rằng mức độ thực hiện bình thường (tỉ lệ 1.3%) và chưa tốt (tỉ lệ 1.3%) Mục tiêu hoạt động giáo dục KNS đã bám sát mục tiêu của các KNS cần giáo dục

và phù hợp với thực tiễn nhà trường (tỉ lệ rất tốt, tốt 98.7%), trong đó cũng có ý kiến đánh giá mức độ thực hiện bình thường là (2.7%) và chưa tốt là (1.3%)

Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, do nhiều yếu tố tác động nên việc quản lý thực hiện mục tiêu giáo dục KNS cho HS còn gặp nhiều khó khăn Có những hoạt động, việc tổ chức chưa đạt được mục tiêu giáo dục như mong muốn Đây là vấn

đề nhà trường cần phải khắc phục trong thời gian tới

2.3.2 Quản lý thực hiện chương trình, nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Bảng 2.6 Kết quả quản lý thực hiện chương trình, nội dung GDKNS cho HS

trường THCS Phúc Lợi

Mức độ thực hiện Rất tốt Tốt BT Chưa

Phân công nhiệm vụ cho đội ngũ

GV, các đơn vị tham gia xây dựng

3 Phân công CBQL, GV tham gia viết

nội dung GDKNS theo các chủ đề 32 42.7 28 37.3 15 20 0 0

4 Tăng cường các hoạt động sinh hoạt

tập thể lồng ghép GDKNS 63 84 7 9.3 5 6.7 0 0

5

Phối hợp giữa GV trong việc xây

dựng chương trình, nội dung

GDKNS

59 78.6 11 14.6 5 6.7 0 0

6

Phối hợp với Đoàn thanh niên nhà

trường trong việc xây dựng chương

trình, nội dung GDKNS 66 88 7 9.4 1 1.3 1 1.3

7

Phối hợp với CMHS trong việc xây

dựng chương trình, nội dung

GDKNS

54 72 13 17.3 6 8 2 2.7

8

Tổ chức các phong trào thi đua nhằm

tăng cường các hoạt động GDKNS

9

Tổ chức sơ kết, tổng kết, rút kinh

nghiệm từng hoạt động khi thực hiện

nội dung GDKNS cho HS 62 82.6 8 10.7 5 6.7 0 0

Từ kết quả trên cho thấy, việc quản lý thực hiện chương trình, nội dung giáo dục KNS cho HS đã được nhà trường quan tâm và chú trọng Một số nội dung thực hiện rất tốt và tốt đạt tỉ lệ 100% như: Thành lập Ban chỉ đạo xây dựng chương trình giáo dục KNS hay việc phân công nhiệm vụ cho đội ngũ GV chủ nhiệm, GV bộ môn, các đơn vị tham gia xây dựng chương trình giáo dục KNS trong nhà trường đều có mức độ thực hiện rất tốt, tốt là 100%, trong đó mức độ rất tốt đạt trên 85% Nội dung Tăng cường các hoạt động sinh hoạt tập thể lồng ghép GDKNS; Tổ chức các phong trào thi đua nhằm tăng cường các hoạt động GDKNS trong nhà trường và Tổ chức sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm từng hoạt động khi thực hiện nội dung GDKNS cho HS được nhà trường thực hiện rất tốt Đạt tỉ lệ lần lượt là 84%, 88%, 82.6%

Tuy nhiên, thực tế việc quản lý nội dung, chương trình giáo dục KNS trong nhà trường vẫn còn nhiều bất cập Vẫn có một số ý kiến cho rằng việc phối hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong việc xây dựng chương trình giáo dục KNS cho học sinh còn hạn chế Như: Phối hợp với Đoàn thanh niên nhà trường trong việc xây dựng chương trình, nội dung GDKNS ý kiến đánh giá chưa tốt tỉ lệ là 1.3% Phối hợp với CMHS trong việc xây dựng chương trình, nội dung GDKNS có tỉ lệ thực hiện chưa tốt là 2.7%

2.3.3 Quản lý phương pháp và các điều kiện hỗ trợ giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Bảng 2.7 Kết quả quản lý phương pháp giáo dục KNS cho HS trường THCS

Phúc Lợi

Mức độ thực hiện Rất tốt Tốt BT Chưa tốt

4 Quản lý GDKNS thông qua các hoạt

động của Đoàn trường 70 93.4 3 4 1 1.3 1 1.3

5 Quản lý GDKNS thông qua tiết sinh

6 Quản lý GDKNS thông qua hoạt động

chào cờ đầu tuần 64 85.3 11 14.7 0 0 0 0

7 Quản lý GDKNS thông qua nội dung

giáo dục theo chủ điểm tháng 46 61.4 19 25.3 10 13.3 0 0

8 Quản lý GDKNS thông qua việc phối

hợp với các lực lượng GD 50 66.7 18 24 4 5.3 3 4 Qua kết quả khảo sát trên cho thấy, nhà trường đã quan tâm và có kế hoạch chỉ đạo sát sao việc quản lý phương pháp và các điều kiện hỗ trợ giáo dục KNS cho HS

Việc giáo dục KNS thông qua nội dung GDNGLL được nhà trường rất quan tâm Giáo dục KNS thông qua tiết sinh hoạt lớp cũng được ưu tiên lựa chọn Nhà

trường quản lý chặt chẽ tiết sinh hoạt lớp (1 tiết/tuần) GV chủ nhiệm cùng đội ngũ cán bộ lớp tổ chức sinh hoạt để nhận xét các hoạt động trong tuần của từng học sinh, thông qua đó nhắc nhở các em phát huy những mặt mạnh, mặt ưu của mình và hạn chế những thói quen xấu nhằm giúp các em phát triển nhân cách một cách toàn diện

Tổ chức hoạt động GDKNS cho HS thông qua tiết chào cờ đầu tuần cũng được nhà trường hết sức chú trọng Bởi đây là tiết sinh hoạt chính trị trong phạm vi toàn trường, nhằm tổng kết những hoạt động học tập, tu dưỡng của các tập thể lớp và cá nhân học sinh Khen thưởng động viên học sinh, kỷ luật học sinh, uốn nắn, nhắc nhở học sinh thực hiện tốt nội qui trường lớp…Các nội dung này đều có tỉ lệ thực hiện đạt rất tốt và tốt là 100%

Tuy nhiên một số nội dung vẫn có ý kiến đánh giá ở mức độ thực hiện chưa tốt như: GDKNS thông qua lồng ghép, tích hợp trong các môn học (tỉ lệ chưa tốt 2.7%) Điều đó chứng tỏ một số GV còn lúng túng trong việc dạy tích hợp lồng ghép GDKNS vào các môn học Hay việc GDKNS thông qua các hoạt động ngoại khóa và GDKNS thông qua các hoạt động của Đoàn trường có tỉ lệ thực hiện chưa tốt là 2,7%

Tăng cường CSVC, trang

thiết bị dạy học hiện đại

có đầy đủ các trang thiết bị hiện đại phục vụ cho hoạt động GDKNS (86.7%) Tuy nhiên theo kết quả điều tra, thì nhà trường cần tăng cường thêm CSVC, trang thiết bị

dạy học hiện đại phục vụ hoạt động GDKNS, bên cạnh đó cũng cần đẩy mạnh công tác xã hội hóa để huy động các nguồn lực cho hoạt động GDKNS một cách hiệu quả hơn

2.3.4 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá việc thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Tiến hành điều tra phiếu hỏi với CBQL, GV, NV, đại diện PHHS và đại diện cán bộ PGD

Bảng 2.9 Kết quả quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thực hiện GDKNS

cho HS trường THCS Phúc Lợi

Mức độ thực hiện Rất tốt Tốt Bình

Xây dựng tiêu chí đánh giá việc thực

hiện chương trình và nội dung giáo dục

KNS

58 77.4 12 16 4 5.3 1 1.3

3 Kiểm tra việc thực hiện chương trình,

nội dung giáo dục KNS 65 86.7 6 8 4 5.3 0 0

4

Kiểm tra hoạt động giáo dục KNS

thông qua dự một số hoạt động, sinh

hoạt tập thể

65 86.7 8 10.7 2 2.6 0 0

5

Đánh giá kết quả thực hiện nội dung

giáo dục KNS qua phiếu khảo sát của

GV và HS

44 58.7 19 25.3 7 9.3 5 6.7

6 Kiểm tra việc đánh giá xếp loại thực

hiện hoạt động giáo dục KNS 60 80 8 10.7 3 4 4 5.3

7

Kiểm tra việc phối hợp các lực lượng

trong việc thực hiện hoạt động giáo dục

KNS

57 76 12 16 4 5.3 2 2.7

Từ kết quả trên cho thấy, việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá việc thực hiện giáo dục KNS cho HS ở trường THCS Phúc Lợi, Long Biên, Hà Nội đã được quan tâm, chú trọng Có 4/7 nội dung quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá đều được thực hiện ở mức độ rất tốt là >80% Tuy nhiên, một số nội dung quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá việc thực hiện giáo dục KNS ở trường THCS Phúc Lợi vẫn chưa đạt hiệu quả cao Điều đó cho thấy từ kết quả đánh giá vẫn còn một số nội dung có mức độ thực hiện chưa tốt như: Xây dựng tiêu chí đánh giá việc thực hiện chương trình và nội dung giáo dục KNS tỉ lệ chưa tốt chiếm 1.3% Chứng tỏ các tiêu chí được xây dựng chưa thực sự làm hài lòng các đối tượng tham gia trong quá trình giáo dục KNS Đặc biệt việc Đánh giá kết quả thực hiện nội dung giáo dục KNS qua phiếu khảo sát của GV và HS mức độ thực hiện chưa tốt chiếm tỉ lệ rất cao 6.7% và Kiểm tra việc đánh giá xếp loại thực hiện hoạt động giáo dục KNS là 5.3% Điều đó chứng