Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo thông tư 30TTBGDĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS BÙI MINH HIỀN

HÀ NỘI, 2016

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo, các cơ quan, trường học, bạn bè và người thân

Trước hết tôi xin bày tỏ sự kính trọng, lòng biết ơn sâu sắc đến

PGS.TS Bùi Minh Hiền người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học, tận tình chỉ

bảo giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu hoàn thành luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Học viện Quản lý Giáo dục, Trung tâm đào tạo Sau đại học đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn sự tạo điều kiện của các đồng chí lãnh đạo chuyên viên phòng GD&ĐT huyện Hạ Hòa; sự hợp tác của các phòng, ban thuộc UBND huyện Hạ Hòa và các trường tiểu học huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, người thân

đã quan tâm giúp đỡ động viên tôi trong quá trình hoàn thành luận văn

Mặc dù trong quá trình thực hiện tôi đã có cố gắng, nỗ lực để hoàn thành luận văn nhưng chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự quan tâm, chỉ bảo của các thầy giáo, cô giáo cũng như những ý kiến của các bạn quan tâm

Hà Nội, tháng 06 năm 2016

Tác giả

Nguyễn Mạnh Hùng

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vii

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/TT-BGD&ĐT TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC 8

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề đánh giá học sinh 8

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới 8

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước về đánh giá học sinh 9

1.2 Một số khái niệm cơ bản 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2 Quản lý giáo dục 11

1.2.3 Quản lý nhà trường 12

1.2.4 Đánh giá 12

1.2.5 Hoạt động đánh giá học sinh tiểu học 13

1.2.6 Quản lý hoạt động đánh giá học sinh tiểu học 17

1.3 Tình hình đổi mới giáo dục tiểu học Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 18

1.3.1 Tình hình chung 18

1.3.2.Giáo dục tiểu học trong bối cảnh hiện nay 19

1.4 Hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 20

1.4.1 Định hướng đổi mới đánh giá học sinh tiểu học 20

1.4.2 Yêu cầu đối với kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 23

1.5 Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 25

1.5.1 Xây dựng kế hoạch đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 25

1.5.2 Tổ chức hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 26

1.5.3 Chỉ đạo hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 27

1.5.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 28

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học 29

1.6.1 Yếu tố khách quan 29

1.6.2 Yếu tố chủ quan 30

Tiểu kết chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/TT-BGD&ĐT TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN HẠ HÒA TỈNH PHÚ THỌ 34

2.1 Khái quát các yếu tố kinh tế - xã hội ảnh hưởng tới sự phát triển giáo dục tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ 34

2.1.1 Tình hình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội huyện Hạ Hòa 34

2.1.2 Tình hình chung về GD&ĐT huyện Hạ Hòa 35

2.1.3 Tình hình chung về các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 36

2.2 Giới thiệu về hoạt động khảo sát 38

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 38

2.2.2 Đối tượng khảo sát 38

2.2.3 Nội dung khảo sát 39

2.2.4 Phương pháp khảo sát 39

2.2.5 Xử lý kết quả khảo sát 39

2.2.6 Thời gian khảo sát 40

2.3 Thực trạng hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT ở các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 40

2.3.1 Thực trạng sử dụng các phương pháp đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 42

2.3.2.Thực trạng đánh giá thường xuyên HS theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 43

2.3.3 Thực trạng thực hiện nội dung đánh giá định kì kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 47

2.3.4 Thực trạng tổ chức các kỳ kiểm tra, đánh giá định kỳ học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 48

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 49

2.4.1.Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 49

2.4.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 52

2.4.3 Thực trạng tổ chức hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 55

2.4.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 61

2.4.5 Thực trạng kiểm tra giám sát hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 64

2.5 Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động đánh giá HS theo

Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 66

2.5.1 Ưu điểm 66

2.5.2 Tồn tại 66

2.5.3 Nguyên nhân của những tồn tại 68

Tiểu kết chương 2 69

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/TT-BGD&ĐT TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN HẠ HÒA TỈNH PHÚ THỌ 70

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý 70

3.1.1 Đảm bảo tính pháp chế 70

3.1.2 Đảm bảo tính kế thừa 70

3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn 70

3.1.4 Đảm bảo tính khả thi 70

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ 71

3.2.1 Xây dựng kế hoạch đánh giá phù hợp với quy định về đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 71

3.2.2 Tổ chức sắp xếp bộ máy và nâng cao năng lực quản lý của các tổ chức, bộ phận trong nhà trường có liên quan đến hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 75

3.2.3 Chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức và nội dung dạy học của GV; hoạt động của tổ, khối chuyên môn phù hợp với đổi mới đánh giá HS theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 77

3.2.4 Tăng cường quản lý phối hợp với phụ huynh học sinh trong việc thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 81

3.2.5 Đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 85

3.4 Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 86

3.4.1 Mục đích, yêu cầu của khảo sát 86

3.4.2 Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 88

3.4.3 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 90

Tiểu kết chương 3 93

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94

1 Kết luận 94

2 Khuyến nghị 96

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Cơ cấu đội ngũ các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 37

Bảng 2.2 Quy mô lớp học, số HS các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 37

Bảng 2.3 Đánh giá của CBQL và GV về thực trạng sử dụng các phương

pháp kiểm tra, đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 42

Bảng 2.4 Đánh giá của CBQL, GV về mức độ thực hiện đánh giá thường

xuyên đối với HS theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT của giáo viên 43

Bảng 2.5 Đánh giá của CBQL, GV về thực hiện đánh giá bằng nhận xét đối

với HS theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT của giáo viên 45

Bảng 2.6 Đánh giá của CBQL, GV về thực hiện nội dung đánh giá định kì

học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 47

Bảng 2.7 Đánh giá của CBQL, GV về các khâu trong kiểm tra, đánh giá

định kì kết quả học tập học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 48

Bảng 2.8 Ý kiến của CBQL và GV về tầm quan trọng của quản lý hoạt

động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT 50

Bảng 2.9 Ý kiến của CBQL và GV về việc xây dựng kế hoạch đánh giá học

sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 53

Bảng 2.10 Ý kiến của GV về mức độ tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá

HS theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT ở các trường tiểu học huyện

Hạ Hòa 55

Bảng 2.11 Ý kiến của CBQL về mức độ tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá

HS theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại trường tiểu học huyện Hạ Hòa 58

Bảng 2.12 Ý kiến của các CBQL, GV về mức độ chỉ đạo hoạt động đánh giá

học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT của Hiệu trưởng đối với các tổ chức, đoàn thể tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 61

Bảng 2.13 Ý kiến của CBQL, GV về mức độ thực hiện kiểm tra giám sát

hoạt động đánh giá HS theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa 64

Bảng 3.1 Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 88

Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 90

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Biểu đồ khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 89

Biểu đồ 3.2 Biểu đồ khảo sát tính khả thi của các biện pháp 91

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết số 44/NQ-CP của chính phủ Ban hành Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế đã nhấn mạnh: “Tiếp tục đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục và công tác quản lý giáo dục; khắc phục tình trạng mất cân đối trong cơ cấu giáo dục – đào tạo; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, coi trọng cả nâng cao dân trí, phát triển nhân lực, đào tạo nhân tài, cả dạy chữ, dạy nghề, dạy làm người, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, nhân cách, phẩm chất, đạo đức, lối sống” Đối với giáo dục tiểu học "cần thiết phải tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh, chú trọng giáo dục lí tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn" Muốn vậy phải "tăng cường đổi mới quá trình dạy và học, đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học, lấy đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh là động lực đổi mới phương pháp dạy học" Như vậy, có thể thấy rằng đánh giá học sinh tiểu học có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong dạy và học ở bậc tiểu học Trong các trường tiểu học thì đánh giá học sinh là một khâu quan trọng trong dạy học và giáo dục Đánh giá học sinh tiểu học giúp người giáo viên có những phản hồi tích cực trong việc thu thập thông tin để nắm bắt sự tiếp thu kiến thức và kỹ năng của học sinh, góp phần điều chỉnh hoạt động dạy học và giáo dục của mình Đánh giá học sinh còn giúp chính bản thân học sinh tiểu học tự đánh giá trình độ của mình và từ đó, hình thành động cơ học tập đúng đắn Đánh giá học sinh giúp các cán bộ quản

lý có được các thông tin cần thiết để có thể đề ra các chính sách phù hợp trong việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường và khuyến khích giáo viên

có những đổi mới hợp lý trong hoạt động dạy học

Trong những năm qua, việc đánh giá học sinh tiểu học còn một số hạn chế, bất cập như: chú trọng kiểm tra kết quả tiếp thu kiến thức, chưa quan tâm đến quá trình hình thành và phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh, do

đó chưa góp phần tạo cơ hội để giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, học sinh rút kinh nghiệm để hình thành cách học, ít có tác dụng động viên học sinh tự tin trong học tập Do chú trọng vào điểm số nên còn tạo ra áp lực đối với học sinh và cha mẹ học sinh; điểm số cũng là một nguyên nhân tạo ra tình trạng dạy thêm, học thêm Để góp phần tích cực nâng cao chất lượng giáo dục thì học sinh phải tự tin, thích học, say mê, tìm tòi sáng tạo trong quá trình học,

từ đó phát triển năng lực, phẩm chất của chính học sinh Chính vì vậy, việc đánh giá phải tập trung vào mục đích hình thành động lực bên trong của việc học, đồng thời giúp giáo viên đổi mới cách dạy, giúp học sinh học được, thích học và học tốt hơn

Kế thừa và phát huy những ưu điểm và khắc phục những hạn chế về đánh giá học sinh tiểu học đã thực hiện trước đây, đặc biệt là đổi mới đánh giá

đã thực hiện ở các trường tiểu học triển khai Mô hình trường học mới Việt Nam; học tập kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới đã không dùng điểm

số, thay vào đó học sinh nhận được những động viên, phản hồi từ giáo viên về sản phẩm học tập của các em, về các câu trả lời của các em và biện pháp để các em vượt qua các khó khăn trong học tập Ngày 28/8/2014 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT ban hành Quy định đánh giá học sinh tiểu học chính thức có hiệu lực từ ngày 15 tháng

10 năm 2014 Thông tư 30/2014 ra đời nhằm thực hiện một số định hướng đổi mới đánh giá học sinh tiểu học nói riêng, học sinh phổ thông nói chung

trong Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 ban hành theo Quyết định

số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ là: “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học” Mặt khác, thông tư 30/2014/TT-BGDĐT ban hành đã giúp giáo

viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của HS để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của HS để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi

HS để có biện pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của HS; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục Tiểu học Quy định đánh giá này giúp HS có khả năng tự nhận xét, rút kinh nghiệm và tham gia nhận xét; tự học, tự điều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyện để tiến bộ; giúp cha mẹ HS tham gia nhận xét, đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục HS; giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt động giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu quả giáo dục

Trước những thay đổi trong Quy định đánh giá học sinh tiểu học do Bộ GD&ĐT ban hành theo Thông tư 30/2014/BGD&ĐT thì hoạt động đánh giá học sinh ở các trường tiểu học huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ gặp không ít những khó khăn; nhiều trường, nhiều giáo viên còn bỡ ngỡ trước những yêu cầu, những quy định mới trong cách đánh giá học sinh Những thay đổi này đòi hỏi cần phải có những biện pháp quản lý đánh giá học sinh của giáo viên

từ phía hiệu trưởng nhà trường sao cho khoa học và hợp lý, phù hợp với tinh

thần đổi mới của Thông tư 30/2014/ BGD&ĐT và tình hình thực tiễn của mỗi

nhà trường Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài "Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ" để nghiên cứu, với mong muốn góp

phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường tiểu học huyện

Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh tại các trường tiểu học, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh

theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học

4.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh

theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

4.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông

tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung vào nội dung đề xuất biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

Chủ thể thực hiện biện pháp quản lý là Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

Khách thể khảo sát: Khảo sát tổng số: 305 người Thành phần: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên, phụ huynh học sinh, học sinh tiểu học

Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ tháng 12/2015 đến tháng 5/2016

6 Giả thuyết khoa học

Việc ban hành thực hiện Thông tư 30/2014/BGD&ĐT về Quy định đánh giá học sinh tiểu học là một thay đổi lớn trong đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay, đã làm cho hoạt động đánh giá học sinh tại các trường tiểu học của huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ gặp phải những khó khăn nhất định Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các nhà trường phù hợp với sự thay đổi trong quy định đánh giá học sinh tiểu học và tình hình thực tiễn của nhà trường thì sẽ khắc phục những khó khăn trong công tác đánh giá học sinh, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục của các nhà trường

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các văn bản pháp luật, chỉ thị, quyết định, vv… thể hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về đổi mới giáo dục; các văn bản của Bộ GD&ĐT và tài liệu hướng dẫn của Sở GD&ĐT Phú Thọ, Phòng GD&ĐT Hạ Hòa về quản lý hoạt động đánh

giá học sinh tại trường tiểu học; các công trình nghiên cứu, tài liệu sách báo có liên quan tới vấn đề nghiên cứu nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Tiến hành khảo sát bằng hệ thống các phiếu hỏi nhằm thu thập các thông tin phục vụ cho việc phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học của huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

- Phương pháp phỏng vấn: Tiến hành lấy ý kiến của CBQL, GV, HS, Phụ huynh HS về quản lý hoạt động đánh giá học sinh tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ từ đó thu thập thông tin để phân tích và đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp quản lý

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tiến hành tổng kết các kinh nghiệm về hoạt động đánh giá học sinh tại các trường tiểu học và kinh nghiệm quản lý hoạt động này của một số trường tiểu học của huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: nghiên cứu sản phẩm hoạt động của GV như hồ sơ của GV theo quy định, hồ sơ của nhà trường, vở ghi của HS, sổ theo dõi chất lượng giáo dục, các bài kiểm tra cuối kỳ, cuối năm của HS…

7.3 Phương pháp bổ trợ

Đề tài sử dụng các phép toán thống kê để xử lý các số liệu đã thu nhận được qua điều tra để phục vụ cho hoạt động phân tích, đánh giá thực trạng và khảo nghiệm các biện pháp đã đề xuất

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận - khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, thì nội dung chính của luận văn được cấu trúc như sau:

- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo

Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học

- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông

tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

- Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông

tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30/TT-BGD&ĐT TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Ngay từ khi xuất hiện mô hình nhà trường, các hình thức đánh giá người học cũng ra đời Tuy nhiên ở mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi quốc gia có những hình thức đánh giá khác nhau nhưng đều đưa ra những quy định chuẩn, phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện tại

Đầu thế kỷ XVII, nhà giáo dục vĩ đại J.A Comenxki (1592-1670) đã đưa ra mô hình nhà trường được phân theo cấp học, bậc học ở những lứa tuổi nhất định; các môn học trong nhà trường được quy định chặt chẽ: có chương trình, có nội dung cụ thể thống nhất, thời gian đào tạo cũng được ấn định, đương nhiên cách đánh giá học sinh cũng được quy định rõ ràng [12] Đến thế

kỷ XVIII thì hệ đánh giá chất lượng đầu tiên được áp dụng phổ biến trong nhà trường Lúc đầu hệ đánh giá có 3 bậc chính: tốt, trung bình, kém Tuy nhiên

để đánh giá được theo 5 bậc chất lượng học sinh thì phải kiểm tra như thế nào

để đánh giá được chính xác, phù hợp với đối tượng học sinh nhằm không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học mới là vấn đề được các nhà giáo dục quan tâm [12] Từ những năm 1970 trở lại đây, có nhiều công trình nghiên cứu từng vấn đề cụ thể, trong đó xác định một cách khoa học nội dung đánh giá kết quả của học sinh như: những vấn đề lý luận dạy học của việc đánh giá tri thức của V.M.Palomxki; “Con đường hoàn thiện việc kiểm tra tri thức, kỹ năng” của X.V.Uxova…vv Cũng trong giai đoạn này, nhiều tác giả cũng đã nghiên cứu các nguyên tắc của việc đánh giá nhằm đảm bảo tính khách quan

như: “Các hướng nâng cao tính khách quan trong việc đánh giá tri thức học sinh” của A.M.Levitop [12]

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước về đánh giá học sinh

Các nhà khoa học Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về hệ thống lý luận quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý chất lượng giáo dục,…vv; có nhiều công trình xây dựng cơ sở lý luận về hoạt động đánh giá

và quản lý hoạt động đánh giá của người học Trong cuốn “Lý luận giáo dục” của tác giả Đặng Vũ Hoạt đã nêu: “Về tiêu chuẩn đánh giá phải đảm bảo tính toàn diện, đảm bảo tính khách quan, đảm bảo có tác dụng phát triển trí tuệ, năng lực và tư duy độc lập sáng tạo của người học” [14] Trong cuốn “Quản

lý chất lượng giáo dục” của tác giả Phạm Thành Nghị có nêu: “Nếu như kiểm soát chất lượng là hình thức quản lý chất lượng phù hợp với cơ chế tập trung; quản lý chất lượng tổng thể phản ánh trình độ phát triển cao của các trường học thì bảo đảm chất lượng phù hợp với cơ chế chuyển đổi trong quản lý giáo dục ở nước ta” [22] Trong cuốn “Kiểm tra - đánh giá trong dạy - học” của tác giả Đặng Bá Lãm thì cho rằng: “Đánh giá trong giảng dạy là chất xúc tác

để tạo ra sự thay đổi của chính bản thân người học với đầy đủ ý nghĩa của

nó Nó giúp cho người học nhận ra chính mình, giúp họ tìm cách củng cố, phát triển những kinh nghiệm, những tiềm năng sẵn có, tạo nên hào hứng, tạo

ra động lực cho người học học tập, hình thành và phát triển năng lực nghề nghiệp, hoàn thiện nhân cách bản thân” [19]

Một số nhà khoa học khác như: tác giả Bùi Minh Hiền – Nguyễn Vũ

Bích Hiền (đồng chủ biên) với công trình “Quản lý và lãnh đạo nhà trường” trong đó đề cập đến “Đổi mới đánh giá trong lớp học theo quan điểm vì sự tiến bộ của người học”; tác giả Trần Thị Tuyết Oanh với công trình “Đánh giá và đo lường kết quả học tập”; tác giả Trần Bá Hoành với công trình

“Đánh giá trong giáo dục”…vv Có thể thấy, các công trình này đều có hai

phần nội dung chính là đề cập tới cơ sở lý luận của hoạt động giảng dạy nói chung, hệ thống lý luận về hoạt động đánh giá nói riêng, các khái niệm công

cụ và quan trọng là xây dựng cơ sở lý luận của các phương pháp, nội dung, hình thức đánh giá, các kĩ thuật xây dựng công cụ đo và đánh giá

Bên cạnh đó, còn có một số công trình là các luận án, luận văn nghiên cứu về vấn đề đánh giá Có thể kể đến các luận văn như: Tác giả Nguyễn Đức

Ngọc “Quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học tại các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục”; tác giả

Lưu Thị Hồng Hạnh “Quản lý hoạt động đánh giá học sinh tại trường tiểu học Thành Công B - Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục” Tác giả

Nguyễn Minh Phi “Một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng trong việc kiểm tra, đánh giá quá trình dạy học ở trường trung học phổ thông” Các công

trình này đã xây dựng được hệ thống lý luận đánh giá trong giáo dục; có công trình thiên về đánh giá quá trình dạy học, đánh giá chương trình, có công trình thiên về đánh giá kết quả học tập của người học và ở công trình nào tác giả cũng đánh giá được thực trạng của hoạt động đánh giá làm sơ sở để xây dựng được các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá của chủ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đánh giá nói riêng và nâng cao chất lượng học tập, đào tạo nói chung

Tóm lại, các công trình khoa học kể trên, ở cả trong nước và nước ngoài, đã xây dựng được những hệ thống lý luận về đánh giá hoặc là đã triển khai nghiên cứu vấn đề đánh giá học sinh, phân tích thực trạng từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá người học phù hợp với mỗi địa phương, mỗi đơn vị, mỗi trường học, cấp học

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Có nhiều định nghĩa về quản lý khác nhau, theo tác giả Trần Kiểm:

“Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [18]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục tiêu,

có kế hoạch của chủ thể, quản lý đến tập thể những người lao động(nói chung

là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [25]

Theo tác giả Bùi Minh Hiền: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu

Hay nói cách khác: Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có chủ đích có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tập thể GV, nhân

viên học sinh cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục

1.2.3 Quản lý nhà trường

Quan niệm quản lý giáo dục luôn đi kèm với quan niệm quản lý nhà trường, các nội dung quản lý giáo dục luôn gắn liền với quản lý nhà trường, quản

lý nhà trường có thể được coi như là sự cụ thể hóa công tác quản lý giáo dục

Theo tác giả Bùi Minh Hiền: “Quản lý nhà trường là quá trình tác động

có mục đích, có định hướng, có tính kế hoạch của chủ thể quản lý (đứng đầu là hiệu trưởng nhà trường) đến các đối tượng quản lý (giáo viên, cán bộ nhân viên, người học, các bên liên quan ) và huy động, sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả các nguồn lực nhằm thực hiện sứ mệnh của nhà trường đối với hệ thống giáo dục và đào tạo, với cộng đồng và xã hội nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục

đã xác định trong một môi trường luôn luôn biến động” [13]

Có thể nói, quản lý nhà trường là một hoạt động thực hiện trên cơ sở chung của quản lý đồng thời có những nét riêng mang tính đặc thù của giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động trong nhà trường vận hành theo

đúng mục tiêu giáo dục

1.2.4 Đánh giá

Đánh giá là tạo lập mối liên hệ thông tin ngược trong quản lý; cung cấp cho người quản lý những thông tin đã được xử lý chính xác để điều chỉnh và hoạt động quản lý có hiệu quả hơn; đồng thời giúp đối tượng quản lý tự điều chỉnh ý thức, hành vi và hoạt động của mình một cách tốt đẹp hơn [23]

Trong luận văn này, tác giả quan niệm: Đánh giá là quá trình xử lý những thông tin thu thập được qua kiểm tra trên cơ sở đối chiếu mục tiêu đã xác định, điều kiện thực hiện, kết quả đạt được và từ đó đưa ra phán quyết về mức độ phù hợp giữa kết quả và mục tiêu”

1.2.5 Hoạt động đánh giá học sinh tiểu học

Hoạt động đánh giá học sinh là một trong những nhiệm vụ của trường tiểu học trong việc tổ chức thực hiện chương trình giáo dục và hoạt động giáo

dục Khoản 1, điểu 31 của Điều lệ Trường Tiểu học (2010) quy định: “Trường tiểu học tổ chức kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh trong quá trình học tập

và rèn luyện theo Quy định về đánh giá, xếp loại học sinh tiểu học do Bộ trưởng Bộ GD & ĐT ban hành; tổ chức cho GV bàn giao chất lượng giáo dục học sinh cuối năm học cho GV dạy lớp trên của năm học sau” [7]

Trong điều II của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành theo Thông tư số 30/TT-BGD&ĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ

GD&ĐT quy định: “Đánh giá học sinh tiểu học là những hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học” [5]

Hoạt động đánh giá học sinh tiểu học là một quá trình bao gồm các thành tố sau:

- Mục đích đánh giá: Việc đánh giá học sinh nhằm giúp giáo viên điều

chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ

và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi học sinh để có biên pháp điều chỉnh kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học

Giúp học sinh có khả năng tự đánh giá, tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyện để tiến bộ

Giúp cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ (sau đây gọi chung là cha

mẹ học sinh) tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục học sinh

Giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt động giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu quả giáo dục [5]

- Phương pháp đánh giá:

Có nhiều phương pháp đánh giá học sinh tiểu học như: phương pháp vấn đáp, phương pháp quan sát, phương pháp trắc nghiệm tự luận, phương pháp trắc nghiệm khách quan; phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động; phương pháp chuyên gia; phương pháp thực nghiệm sư phạm; phương pháp tự đánh giá; phương pháp kết hợp các lực lượng giáo dục, vv

- Nguyên tắc cơ bản của việc đánh giá học sinh tiểu học:

Đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích tính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy tất cả khả năng; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan

Đánh giá toàn diện học sinh thông qua đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học

Kết hợp đánh giá của giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, trong đó đánh giá của giáo viên là quan trọng nhất

Đánh giá sự tiến bộ của học sinh, không so sánh học sinh này với học sinh khác, không tạo áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh [5]

- Cách thức đánh giá: Ở bậc tiểu học, có những cách thức đánh giá sau: Đánh giá thường xuyên: Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá

trình học tập, rèn luyện, của học sinh, được thực hiện theo tiến trình nội dung của các môn học và các hoạt động giáo dục khác, trong đó bao gồm cả quá trình vận dụng kiến thức, kĩ năng ở nhà trường, gia đình và cộng đồng

Đánh giá thường xuyên sự hình thành và phát triển năng lực của học sinh: Các năng lực của học sinh được hình thành và phát triển trong quá trình học tập, rèn luyện, hoạt động trải nghiệm cuộc sống trong và ngoài nhà trường Giáo viên đánh giá mức độ hình thành và phát triển một số năng lực của học sinh thông qua các biểu hiện hoặc hành vi như sau: tự phục vụ, tự quản; giao tiếp, hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề….vv

Đánh giá thường xuyên sự hình thành và phát triển phẩm chất của học sinh: các phẩm chất của học sinh được hình thành và phát triển trong quá trình học tập, rèn luyện, hoạt động trải nghiệm cuộc sống trong và ngoài nhà trường; giáo viên đánh giá mức độ hình thành và phát triển một số phẩm chất của học sinh thông qua các biểu hiện hoặc hành vi như sau: chăm học, chăm làm, tích cực tham gia hoạt động giáo dục; tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm; trung thực, kỉ luật, đoàn kết; yêu gia đình, bạn và những người khác;

yêu trường, lớp, quê hương, đất nước…vv

Đánh giá định kì kết quả học tập: Đánh giá định kì kết quả học tập,

mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học vào cuối học kì I và cuối năm học đối với các môn học: Tiếng Việt, Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc bằng bài kiểm tra định kì Đề bài kiểm tra định kì phù hợp chuẩn kiến thức, kĩ năng, gồm các câu hỏi, bài tập được thiết kế theo các mức độ nhận thức của học sinh Bài kiểm tra định kì được giáo viên sửa lỗi, nhận xét những ưu điểm

và góp ý những hạn chế, cho điểm theo thang điểm 10 (mười), không cho

điểm 0 (không) và điểm thập phân [5]

- Nội dung đánh giá: Nội dung đánh giá bao gồm đánh giá quá trình

học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức, kĩ

năng từng môn học và hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục

phổ thông cấp tiểu học

Đánh giá sự hình thành và phát triển một số năng lực của học sinh như:

tự phục vụ, tự quản; giao tiếp, hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề

Đánh giá sự hình thành và phát triển một số phẩm chất của học sinh

như: chăm học, chăm làm; tích cực tham gia hoạt động giáo dục; tự tin, tự

trọng, tự chịu trách nhiệm; trung thực, kỉ luật, đoàn kết; yêu gia đình, bạn và

những người khác; yêu trường, lớp, quê hương, đất nước [5]

- Tổng hợp đánh giá học sinh tiểu học: Vào cuối học kì I và cuối năm

học, hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm họp với các giáo viên dạy cùng

lớp, thông qua nhận xét quá trình và kết quả học tập, hoạt động giáo dục khác

để tổng hợp đánh giá mức độ hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất

của từng học sinh về:

Quá trình học tập từng môn học, hoạt động giáo dục khác, những đặc

điểm nổi bật, sự tiến bộ, hạn chế, mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập theo

chuẩn kiến thức, kĩ năng; năng khiếu, hứng thú về từng môn học, hoạt động

giáo dục, xếp loại từng học sinh đối với từng môn học, hoạt động giáo dục

thuộc một trong hai mức: Hoàn thành hoặc Chưa hoàn thành;

Mức độ hình thành và phát triển năng lực: những biểu hiện nổi bật của

năng lực, sự tiến bộ, mức độ hình thành và phát triển theo từng nhóm năng

lực của học sinh; góp ý với học sinh, khuyến nghị với nhà trường, cha mẹ học

sinh; xếp loại từng học sinh thuộc một trong hai mức: Đạt hoặc Chưa đạt

Mức độ hình thành và phát triển phẩm chất: những biểu hiện nổi bật của

phẩm chất, sự tiến bộ, mức độ hình thành và phát triển theo từng nhóm phẩm

chất của học sinh; góp ý với học sinh, khuyến nghị với nhà trường, cha mẹ học

sinh; xếp loại từng học sinh thuộc một trong hai mức: Đạt hoặc Chưa đạt;

Các thành tích khác của HS được khen thưởng trong học kì, năm học

Giáo viên chủ nhiệm ghi nhận xét, kết quả tổng hợp đánh giá vào học

bạ Học bạ là hồ sơ chứng nhận mức độ hoàn thành chương trình và xác định

những nhiệm vụ, những điều cần khắc phục, giúp đỡ đối với từng học sinh khi

bắt đầu vào học kì II hoặc năm học mới [5]

- Hồ sơ đánh giá học sinh tiểu học: Hồ sơ đánh giá là minh chứng cho

quá trình học tập, rèn luyện và kết quả học tập của học sinh; là thông tin để

tăng cường sự phối hợp giáo dục học sinh giữa giáo viên, nhà trường với cha

mẹ học sinh Hồ sơ đánh giá từng năm học của mỗi học sinh gồm: học bạ; sổ

theo dõi chất lượng giáo dục; bài kiểm tra định kì cuối năm học; phiếu hoặc

sổ liên lạc trao đổi ý kiến của cha mẹ học sinh (nếu có); giấy chứng nhận,

giấy khen, xác nhận thành tích của học sinh trong năm học (nếu có) [5]

1.2.6 Quản lý hoạt động đánh giá học sinh tiểu học

Dựa trên khái niệm quản lý và đánh giá học sinh tiểu học, thông qua

các khái niệm về quản lý, đánh giá, hoạt động đánh giá học sinh tiểu học, có

thể hiểu quản lý hoạt động đánh giá học sinh tiểu học là: Quản lý việc nắm

bắt và thực hiện quy định đánh giá của đội ngũ GV làm đánh giá, của GV chủ

nhiệm lớp, ban cán sự lớp, tập thể học sinh và từng cá nhân học sinh Quản lý

việc thực hiện các nhiệm vụ về chuyên môn, nghiệp vụ theo đúng quy định

đánh giá học sinh tiểu học và những quy định cụ thể hóa của từng nhà trường

Như vậy, quản lý hoạt động đánh giá học sinh tiểu học là những tác

động có hệ thống và kế hoạch, tổ chức của chủ thể quản lý là nhà trường tiểu

học tới cách thức, phương pháp, hình thức và nội dung đánh giá, cách sử

dụng kết quả đánh giá học sinh tiểu học và việc thực hiện nghiêm túc những quy định được nêu trong các văn bản quy phạm pháp luật chỉ đạo của ngành giáo dục và nhà trường về đánh giá học sinh tiểu học

1.3 Tình hình đổi mới giáo dục tiểu học Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

1.3.1 Tình hình chung

Trong những năm qua việc đổi mới giáo dục tuy đã được tiến hành, nhưng thiếu đồng bộ, còn chắp vá và chưa tương xứng với yêu cầu Không phải không có những lúc tồn tại bất cập lớn giữa yêu cầu phải đổi mới với năng lực tiến hành đổi mới của ngành GD&ĐT Bên cạnh đó, nhiều chính sách, cơ chế, giải pháp về giáo dục đã từng có hiệu quả, thì nay đã không còn phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước, rất cần được điều chỉnh,

bổ sung Mặt khác, công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, đặc biệt là yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu và cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng chất lượng, hiệu quả, có sức cạnh tranh cao, cũng đòi hỏi giáo dục phải đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người dân, nhanh chóng góp phần tạo ra đội ngũ nhân lực chất lượng cao phục vụ công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước Nếu không đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo thì tình trạng vừa thiếu vừa yếu về nhân lực sẽ là yếu tố

cản trở sự phát triển của đất nước… đó là những vấn đề thực tiễn đặt ra

Trong giáo dục, vấn đề đổi mới thì đã nhiều, không phải là mới nữa Song, đổi mới căn bản, toàn diện thì lần này được xác định rõ ràng và quan trọng nhất trong chủ trương của Đảng Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trước hết là đổi mới những vấn đề lớn, những vấn đề cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản

lí của Nhà nước đến vai trò và hoạt động của các cơ sở giáo dục, đào tạo cũng

như việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi

mới ở tất cả các bậc học, ngành học…

Về mục tiêu giáo dục toàn diện, trước đây thường được hiểu đơn giản

là: học sinh phải học đầy đủ tất cả các môn học thuộc các lĩnh vực khoa học

tự nhiên, khoa học xã hội, nghệ thuật, thể dục thể thao…; chú trọng dạy chữ hơn dạy người, chú trọng truyền bá kiến thức hơn đào tạo, bồi dưỡng năng lực của người học, ít yêu cầu người học vận dụng kiến thức vào thực tế Điều đó dẫn đến tình trạng người học bị quá tải, nhưng lại vẫn không đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, không đạt được mục tiêu giáo dục Giáo dục toàn diện theo tinh thần đổi mới hiện nay là: Phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của người học; chú trọng cả dạy chữ, dạy người và dạy nghề Giáo dục

và đào tạo phải làm sao để tạo ra được những con người có phẩm chất, năng lực cần thiết để phục vụ đất nước, xây dựng xã hội; có đủ hiểu biết và kỹ năng

cơ bản để sống tốt và làm việc hiệu quả…

1.3.2.Giáo dục tiểu học trong bối cảnh hiện nay

Tiểu học là nền móng của hệ thống giáo dục quốc dân Vì vậy, những năm qua, Bộ GD&ĐT đã triển khai nhiều giải pháp đổi mới giáo dục tiểu học như: Mô hình trường học mới Việt Nam (VNEN); Tiếng Việt lớp 1 theo tài liệu Công nghệ giáo dục; phương pháp Bàn tay nặn bột; giáo dục mỹ thuật theo phương pháp Đan Mạch; đổi mới phương pháp đánh giá…vv Trong đó,

mô hình VNEN và thay đổi quy định đánh giá học sinh tiểu học được coi là khâu đột phá

Việc đổi mới đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư số BGDĐT được coi là giải pháp đổi mới quan trọng Trong đó, giáo viên không chấm điểm thường xuyên mà hằng ngày, hằng tuần, quan sát các biểu hiện trong hoạt động để nhận xét sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực,

30/2014/TT-từ đó động viên, khích lệ học sinh Chỉ chấm điểm bài kiểm tra định kỳ phù

hợp chuẩn kiến thức, kỹ năng Phương pháp đánh giá mới đã góp phần thay đổi căn bản cách dạy và học trong trường tiểu học, giúp giáo viên đổi mới

phương pháp, hình thức tổ chức dạy học

Mặc dù đã có những chuyển biến tích cực, nhưng quá trình đổi mới giáo dục tiểu học cũng cho thấy những bất cập Điển hình là một số giáo viên triển khai lớp học VNEN còn máy móc, chưa linh hoạt, sáng tạo, giảng nhiều

và lúng túng khi nhận xét, hỗ trợ giúp đỡ học sinh Công tác quản lý ở một số

cơ sở giáo dục chưa thay đổi kịp thời đồng bộ với đổi mới cách dạy, cách học

và còn nhiều hồ sơ, sổ sách ngoài quy định gây áp lực cho giáo viên Trong thực hiện đổi mới đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT xảy ra tình trạng nhiều GV còn nhận thức theo dạng quy đổi từ đánh giá bằng điểm sang nhận xét dẫn đến việc đưa ra những nhận xét chung chung, ít có tác dụng khuyến khích học sinh tiến bộ hoặc giúp đỡ học sinh vượt qua khó khăn Mặt khác, hiệu trưởng nhiều trường vẫn có tâm lý “sợ sai mẫu” nên yêu cầu

GV phải ghi đầy đủ các cột, dòng theo mẫu hồ sơ theo dõi chất lượng Từ đó, tạo ra tâm lý đối phó của GV nhất là ở những trường có sĩ số hơn 35 học sinh/lớp, GV chuyên biệt, GV bộ môn phải dạy nhiều lớp; một số GV lạm dụng lời khen khiến lời khen ít giá trị đối với học sinh; lời nhận xét, tư vấn

của giáo viên trong vở học sinh đôi lúc chưa cụ thể, mạch lạc

1.4 Hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT

1.4.1 Định hướng đổi mới đánh giá học sinh tiểu học

Xu hướng chung của dạy học trên thế giới hiện nay là chuyển từ mục tiêu cung cấp tri thức sang hình thành các năng lực ở người học, hoạt động dạy định hướng vào tích cực hóa người học Trong tác phẩm: “Quản lý và lãnh đạo nhà trường” do Bùi Minh Hiền – Nguyễn Vũ Bích Hiền chủ biên (2015), các tác giả đã nghiên cứu và đưa ra xu hướng về đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tập trung theo các hướng sau:

- Chuyển dần trọng tâm từ việc đánh giá kết quả cuối cùng sang đánh giá cả quá trình, từ việc giữ kín tiêu chuẩn, tiêu chí sang công khai các tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá; từ các kỹ năng riêng lẻ, các sự kiện sang các kỹ năng tổng hợp và kỹ năng vận dụng kiến thức; từ đánh giá bên ngoài sang tự đánh giá, từ đánh giá dựa trên ít thông tin sang đánh giá dựa trên nhiều thông

tin đa dạng

- Chuyển từ chủ yếu sử dụng đánh giá kết quả học tập cuối môn học, khóa học (đánh giá tổng kết) nhằm mục đích xếp hạng, phân loại sang sử dụng đa dạng các loại hình đánh giá, coi trọng đánh giá thường xuyên, đánh giá định kỳ sau từng phần, từng chương nhằm mục đích phản hồi điều chỉnh

quá trình giảng dạy và học tập (đánh giá quá trình)

- Chuyển từ chủ yếu đánh giá kiến thức, kĩ năng sang đánh giá năng lực của người học Tức là chuyển trọng tâm đánh giá chủ yếu từ ghi nhớ, hiểu kiến thức (đánh giá truyền thống) sang đánh giá năng lực vận dụng, giải quyết những vấn đề của thực tiễn cuộc sống, đặc biệt chú trọng đánh giá các năng

lực tư duy bậc cao như tư duy sáng tạo, siêu nhận thức

- Chuyển từ đánh giá một chiều (giáo viên đánh giá) sang đánh giá đa chiều (không chỉ giáo viên đánh giá mà học sinh cùng đánh giá – tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau)

- Chuyển đánh giá từ một hoạt động độc lập với quá trình dạy học sang việc tích hợp đánh giá vào quá trình dạy học, xem đánh giá như là một phương pháp dạy học

- Sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, đánh giá; sử dụng các phần mềm thẩm định các đặc tính đo lường của công cụ (độ tin cậy, độ khó,

độ phân biệt, độ giá trị) và sử dụng các mô hình thống kê vào xử lý phân tích,

lý giải kết quả đánh giá để đảm bảo sự chính xác, khách quan và hiệu quả của công tác đánh giá [13]

Với những xu hướng trên, đánh giá học sinh tiểu học trong bối cảnh

hiện nay cần phải:

- Dựa vào yêu cầu cơ bản cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ (theo định hướng tiếp cận năng lực) của học sinh tiểu học

- Tổ chức những hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập và rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập và rèn luyện,

sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học

- Phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giá của GV và tự đánh giá của học sinh, giữa đánh giá của nhà trường và đánh

giá của gia đình, cộng đồng

- Kết hợp giữa hình thức đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan và tự

luận nhằm phát huy những ưu điểm của mỗi hình thức đánh giá này

- Có công cụ đánh giá thích hợp nhằm đánh giá toàn diện, công bằng, trung thực, có khả năng phân loại, giúp GV và học sinh điều chỉnh kịp thời

việc dạy học và giáo dục học sinh tiểu học

Việc đổi mới công tác đánh giá học sinh tiểu học được thể hiện qua một

số đặc trưng cơ bản sau: xác định được mục đích chủ yếu của đánh giá là so sánh năng lực của học sinh với mức độ yêu cầu của chuẩn kiến thức và kĩ năng, thái độ của học sinh ở từng chủ đề, từng lớp học, để từ đó cải thiện kịp

thời hoạt động dạy học và giáo dục học sinh Tiến hành đánh giá kết quả học

tập môn học theo ba công đoạn cơ bản là thu thập thông tin, phân tích và xử lí thông tin, xác nhận kết quả và ra quyết định điều chỉnh hoạt động dạy học và giáo dục học sinh

1.4.2 Yêu cầu đối với kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT

Theo quy định của Thông tư 30/TT-BGD&ĐT, giáo viên sẽ đánh giá học sinh trên 3 nội dung: Chuẩn kiến thức, kỹ năng từng môn học; năng lực (tự phục vụ; giao tiếp hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề); phẩm chất (chăm học, chăm làm; tích cực tham gia hoạt động giáo dục; tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm; trung thực, kỉ luật, đoàn kết; yêu gia đình, bạn và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương, đất nước) Đánh giá HS tiểu học phải đảm bảo các yều cầu sau:

Đánh giá học sinh tiểu học phải đảm bảo tính toàn diện: Đảm bảo tính

toàn diện cần được thực hiện trong quá trình đánh giá HS nhằm đảm bảo kết quả HS đạt được qua đánh giá, phản ánh được mức độ đạt được về kiến thức,

kĩ năng, thái độ trên bình diện lí thuyết cũng như thực hành, ứng dụng với các

mức độ nhận thức khác nhau trong hoạt động học tập của họ Một số yêu cầu nhằm đảm bảo tính toàn diện trong đánh giá học sinh tiểu học gồm: mục tiêu

đánh giá cần bao quát các kết quả học tập và rèn luyện với những mức độ nhận thức từ đơn giản đến phức tạp và các mức độ phát triển kiến thức, kĩ năng, phẩm chất, thái độ; nội dung đánh giá cần bao quát được các trọng tâm của chương trình giáo dục và hoạt động giáo dục tiểu học mà ta muốn đánh giá; các bài tập hoặc hoạt động đánh giá không chỉ đánh giá kiến thức, kĩ năng môn học mà còn đánh giá với các phẩm chất trí tuệ và tình cảm cũng

như những kĩ năng xã hội

Đánh giá học sinh tiểu học đảm bảo tính công khai: Đánh giá phải là

một tiến trình công khai Do vậy, các tiêu chí và yêu cầu đánh giá các nhiệm

vụ hay bài tập, hoạt động đánh giá cần được công bố đến HS trước khi thực hiện Học sinh cũng cần biết cách tiến hành các nhiệm vụ để đạt được tốt nhất các tiêu chí và yêu cầu đã định Việc công khai các yêu cầu hoặc tiêu

chí đánh giá tạo điều kiện cho HS có cơ sở để xem xét tính chính xác, tính thích hợp của các đánh giá của GV, cũng như tham gia đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của bạn học và của bản thân Nhờ vậy, việc đảm bảo tính công khai sẽ góp phần làm cho hoạt động đánh giá HS trong nhà trường

khách quan và công bằng hơn

Đánh giá học sinh tiểu học phải đảm bảo tính giáo dục: Đánh giá phải

góp phần nâng cao việc học tập và rèn luyện và khả năng tự học, tự giáo dục của HS tiểu học Học sinh có thể học từ những đánh giá của GV Và từ những điều học được ấy, học sinh định ra cách tự điều chỉnh hành vi về sau của bản thân Muốn vậy, GV cần làm cho bài kiểm tra sau khi được chấm trở nên có ích đối với HS bằng cách ghi lên bài kiểm tra những ghi chú về những gì mà

HS làm được; những gì mà HS có thể làm được tốt hơn; những gì HS cần được hỗ trợ thêm; những gì HS cần tìm hiểu thêm Nhờ vậy, nhìn vào bài làm của mình, HS nhận thấy được sự tiến bộ của bản thân, những gì cần cố gắng hơn trong môn học Điều này có tác dụng động viên HS rất lớn, góp phần quan trọng vào việc thực hiện chức năng giáo dục và phát triển của đánh giá giáo dục

Đánh giá học sinh tiểu học phải đảm bảo tính phát triển: Trong dạy

học và giáo dục HS tiểu học, để giúp cho việc đánh giá HS có tác dụng phát

triển các năng lực một cách bền vững, cần thực hiện các yêu cầu sau: công cụ

đánh giá tạo điều kiện cho HS khai thác, vận dụng các kiến thức, kĩ năng liên môn; phương pháp và công cụ đánh giá góp phần kích thích lối dạy phát huy tinh thần tự lực, chủ động và sáng tạo của HS trong học tập; chú trọng thực hành, học tập, rèn luyện và phát triển kĩ năng cũng như phẩm chất; đánh giá hướng đến việc duy trì sự phấn đấu và tiến bộ của người học cũng như góp phần phát triển động cơ học tập và rèn luyện đúng đắn trong người học; qua những phán đoán, nhận xét về việc học của HS, GV nhất thiết phải giúp các

em nhận ra chiều hướng phát triển trong tương lai của bản thân Nhờ vậy, thúc đẩy các em phát triển lòng tự tin, hướng phấn đấu và hình thành năng lực

tự đánh giá cho HS

1.5 Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT

Theo tiếp cận các chức năng quản lý, có thể khái quát các hoạt động quản lý đánh giá học sinh gồm: xây dựng kế hoạch đánh giá học sinh; tổ chức

hoạt động đánh giá học sinh; chỉ đạo hoạt động đánh giá học sinh; kiểm tra,

đánh giá hoạt động đánh giá học sinh

1.5.1 Xây dựng kế hoạch đánh giá học sinh theo Thông tư BGD&ĐT

30/TT-Kế hoạch đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT là một loại

kế hoạch quản lý giáo dục trong trường tiểu học, bao gồm những nội dung công việc sẽ làm được sắp xếp và phân chia theo thời gian đã định trước một cách hợp lý; dựa trên mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ, hình thức tiến hành và căn

cứ vào các điều kiện cụ thể nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục toàn diện cho HS

Kế hoạch đánh giá HS tiểu học theo Thông tư 30/BGD&ĐT bao gồm:

kế hoạch đánh giá học sinh thường xuyên, kế hoạch đánh giá HS hàng tháng

và kế hoạch đánh giá cuối kì, cuối năm cho từng môn học và các hoạt động giáo dục khác nhau Việc xây dựng kế hoạch đánh giá HS giúp cho các nhà quản lý tập trung để đạt mục tiêu đánh giá HS, giúp cho quá trình đánh giá HS diễn ra theo đúng dự kiến, tiết kiệm được thời gian và nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ đánh giá HS của mỗi

GV, Tổ chuyên môn Kế hoạch đánh giá HS khoa học, cụ thể sẽ tạo điều kiện cho các nhà quản lý tổ chức sắp xếp, phân công nhiệm vụ cho các CBQL phụ

trách phù hợp với khả năng, năng lực chuyên môn của họ

Như vậy, kế hoạch đánh giá HS cần được cụ thể hoá thành thời gian biểu cho từng nội dung công việc, quy định trách nhiệm, phối hợp thực hiện,

đánh giá từng nội dung đó và cách thức tiến hành, hình thức tổ chức, cũng như quyền lợi của tổ chức, của thành viên

1.5.2 Tổ chức hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư BGD&ĐT

30/TT-Quy định đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT là văn bản quy phạm có ý nghĩa quyết định tới sự thành bại việc áp dụng phương thức đánh giá HS Trên cơ sở của văn bản quy định, các trường tiểu học chủ động, sáng tạo, linh hoạt tiến hành cụ thể hóa chi tiết và tổ chức triển khai thực hiện GV nhận xét và đánh giá quá trình về kết quả học tập và rèn luyện của học sinh Đánh giá thường xuyên bằng nhận xét không phải là một công việc mới đối với GV, việc tổ chức đánh giá HS cho phù hợp với điều kiện, tình hình thực tiễn của đơn vị mình và phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông mới là cần thiết Do vậy, việc tổ chức hoạt động đánh giá phải dựa vào các văn bản cụ thể hóa Quy định đánh giá học sinh tiểu học của nhà trường hiện nay và phải được xây dựng với chất lượng cao nhất, cụ thể là:

- Trên cơ sở nội dung quy định của Thông tư 30/2014/BGD&ĐT quy định đánh giáo học sinh tiểu học, nhà trường tiến hành thành lập Hội đồng

đánh giá học sinh

- Tiến hành soạn thảo văn bản quy định hướng dẫn chi tiết công tác đánh giá học sinh trong nhà trường, lấy ý kiến góp ý của các tổ chức, bộ phận,

đối tượng có liên quan trong, ngoài nhà trường và ban hành văn bản

- Tuyên truyền, phổ biến để các đối tượng nắm rõ nội dung của các văn

bản quy định, hướng dẫn công tác này

- Quan tâm đặc biệt tới mục tiêu của hoạt động đánh giá HS và hình thức tổ chức thực hiện vì đây là cơ sở quan trọng nhất để đánh giá cho phù

hợp với đối tượng và nhu cầu của HS tiểu học

- Xây dựng đội ngũ GV đáp ứng các yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục mới, tiếp cận định hướng phát triển năng lực học sinh

tiểu học

1.5.3 Chỉ đạo hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT

Công tác chỉ đạo hoạt động đánh giá HS là một khâu quan trọng trong công tác quản lý Chỉ đạo thực hiện hoạt động đánh giá học sinh là truyền tải nội dung đánh giá đến những người thực hiện, huy động các lực lượng: CBQL, GV chủ nhiệm lớp, GV bộ môn, ban cán sự lớp, tập thể HS và từng

HS vào việc thực hiện kế hoạch, điều hành mọi công việc để đảm bảo cho kết quả đạt được như mục tiêu đề ra Trong quá trình chỉ đạo hoạt động đánh giá

HS, người quản lý điều hành thực hiện các công việc như: chỉ đạo việc chuẩn

bị trang bị kiến thức lý luận, kỹ năng, thao tác, các phương tiện phục vụ, nghiên cứu Quy định đánh giá HS tiểu học (Thông tư 30/2014/BGD&ĐT và các văn bản hướng dẫn thực hiện thông tư này); chuẩn bị về CSVC; chỉ đạo thực hiện các khâu theo quy trình đánh giá HS tiểu học; thông báo, sử dụng và lưu giữ kết quả đánh giá; chỉ đạo việc rút kinh nghiệm, tổng kết đánh giá việc quản lý đánh giá HS trong nhà trường đồng thời chỉ đạo việc giám sát tiến trình từng nội dung công việc

Có thể thấy, chỉ đạo hoạt động đánh giá HS là một công việc vô cùng quan trọng trong công tác quản lý HS nói chung và hoạt động đánh giá HS nói riêng Người quản lý, điều hành có chỉ đạo tốt và khoa học công tác này thì mới giúp cho việc đánh giá học sinh được khách quan, hiệu quả, có ý nghĩa và giá trị hơn; đúng và phù hợp với tinh thần của Thông tư 30/TT-BGD&ĐT về đổi mới đánh giá HS tiểu học

1.5.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT

Kiểm tra, đánh giá thực hiện hoạt động đánh giá HS là một nhiệm vụ rất quan trọng, đòi hỏi phải thường xuyên, liên tục Phải thành lập đoàn kiểm tra, tổ kiểm tra, nhóm kiểm tra theo sự phân cấp trách nhiệm thực hiện nhiệm

vụ được giao trong chương trình kiểm tra, đánh giá theo định kỳ Công việc này đòi hỏi những CBQL, GV khi tham gia vào thành phần đoàn kiểm tra, đánh giá phải là người nghiên cứu kỹ Thông tư 30/2014/TT-BGD&ĐT; hiểu

và nắm rõ bản chất và cách thức vận dụng các văn bản về quy định đánh giá đối với học sinh tiểu học; đồng thời phải hiểu được ý nghĩa, tác dụng của việc làm này đem lại những giá trị lợi ích hay giá trị tinh thần như thế nào cho nhà trường và HS Từ đó, đưa ra biện pháp kiểm tra, đánh giá cho phù hợp với các quy định của ngành, trường Đây sẽ là việc làm thiết thực và hiệu quả tốt nếu như chúng ta có sự nhìn nhận đúng đắn và nghiêm túc; kiểm tra, đánh giá một cách công khai, minh bạch sẽ tạo sự nghiêm túc trong việc nâng cao giá trị của hoạt động đánh giá học sinh trong các nhà trường tiểu học

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục căn bản và toàn diện hiện nay thì công tác kiểm tra đánh giá không phải là việc làm thủ tục đối phó cho xong mà cần phải có sự đầu tư, suy nghĩ để làm sao đưa ra được những yêu cầu, quy định

cụ thể, chi tiết hơn nữa trong việc đánh giá học sinh Có như vậy, sau mỗi lần kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá học sinh trong nhà trường tiểu học sẽ rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc thực hiện Thông qua kiểm tra, đánh giá, các nhà trường có thể điều chỉnh các tiêu chí đánh giá, phương thức đánh giá, đưa ra các hoạch định, định hướng giáo dục HS trong nhà trường cho phù hợp với yêu cầu về sự đổi mới giáo dục và sự phát triển chung của xã hội Việc kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá HS là nhiệm vụ chung của

mỗi cá nhân, đơn vị, tổ chức trong nhà trường và đặc biệt là các thành viên trong tổ kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện Thông tư 30/TT-BGD&ĐT

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tại các trường tiểu học

1.6.1 Yếu tố khách quan

- Xu thế đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay là chuyển từ trang bị kiến thức là chủ yếu sang phát triển phẩm chất, năng lực của người học, coi trọng vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn của cuộc sống

Hệ thống giáo dục cũng đang được đổi mới theo hướng “mở”, tạo cơ hội học tập cho mọi người, đồng thời huy động mọi nguồn lực xã hội để phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập Các mô hình đổi mới ở tiểu học đang tiếp cận khá tốt các yêu cầu đổi mới giáo dục và bước đầu khắc phục được những hạn chế của mô hình giáo dục truyền thống Điều đó là tiền đề cho sự ra đời cách đánh giá học sinh theo phương pháp mới nhằm tạo điều kiện cho đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất của từng học sinh

- Phần lớn dư luận xã hội và người dân thời gian qua đã đồng thuận và đánh giá cao công cuộc đổi mới nền giáo dục nước nhà, trong đó với những quy định đối với đổi mới đánh giá HS tiểu học đã tạo nên một luồng sinh khí mới đối với giáo dục tiểu học Khi Thông tư 30/TT-BGD&ĐT được thực hiện khá "vội vàng" đầu năm học 2014 - 2015, các đơn vị quản lý giáo dục, nhà trường, thầy cô và đặc biệt phụ huynh rất bỡ ngỡ, có chút hoang mang Sau một năm học, nhà trường, xã hội đã quen dần với những nhận xét mang tính động viên, khích lệ không có điểm số Và việc đưa Thông tư 30 vào tiểu học

có những mặt tích cực nhìn thấy rõ như trẻ sẽ được động viên, chia sẻ, khích

lệ, giảm tải học Điều này không mang tính hình thức, giảm thiểu được

"bệnh" thành tích

- Việc thực hiện Thông tư 30/TT-BGD&ĐT tạo ra một cơ chế hoạt động, phối hợp chặt chẽ trong việc thực hiện nguyên lí giáo dục: Nhà trường - Gia đình - Xã hội Tuy nhiên, một bộ phận cha mẹ HS và cộng đồng có thể băn khoăn với việc không cho điểm (ở đánh giá thường xuyên) sẽ gây khó khăn cho giáo viên trong theo dõi quá trình học tập của học sinh, cũng như không động viên, khuyến khích học sinh học tập Do đó, công tác vận động, tuyên truyền để nâng cao nhận thức trong phụ huynh HS và cộng đồng về những ưu thế nổi trội của đánh giá bằng nhận xét trong việc giúp đỡ, hỗ trợ học sinh trong tiến trình học tập là việc làm cần thiết trong thời gian tới

1.6.2 Yếu tố chủ quan

- Việc thực hiện Thông tư 30/TT-BGD&ĐT đòi hỏi đội ngũ CBQL và

GV tiểu học phải thay đổi tư duy về đánh giá học sinh tiểu học, trong đó nhấn mạnh vào mục tiêu: giúp đỡ, hỗ trợ học sinh chủ động lĩnh hội kiến thức, từng bước hình thành phẩm chất, năng lực cần thiết theo mục tiêu của giáo dục tiểu học; cùng đồng hành và hỗ trợ giáo viên trong đánh giá học sinh tiểu học cũng như đổi mới phương pháp dạy học Việc thay đổi quan điểm và thói quen đánh giá này cần được thực hiện thông qua việc chỉ đạo, quản lí, tham gia công tác tập huấn, trải nghiệm và sinh hoạt chuyên môn Đầu tiên là trách nhiệm của hiệu trưởng nhà trường tiểu học Để quản lý tốt hoạt động đánh giá học sinh, người hiệu trưởng trong trường tiểu học có vai trò đưa ra những kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra việc đánh giá, sử dụng kết quả đánh giá cho phù hợp với nhà trường Họ là người có những hiểu biết, nhận thức đúng đắn về các chủ trương của ngành, về Thông tư 30/2014/BGD&ĐT, các chỉ đạo khác của Bộ GD&ĐT về công tác này Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm về tổ chức thực hiện đánh giá học sinh; báo cáo kết quả thực hiện về Phòng GD&ĐT Hiệu trưởng là người chỉ đạo xây dựng và thực hiện kế hoạch bồi dưỡng, giúp đỡ học sinh; xét hoàn thành chương trình lớp học, cấp học; xét lên lớp; duyệt kết quả đánh giá học sinh cuối năm học; quản lý học

bạ trong thời gian học sinh học ở trường; chỉ đạo nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh Hiệu trưởng là người tiếp nhận, giải quyết ý kiến thắc mắc, đề nghị của học sinh, cha mẹ học sinh về nhận xét, đánh giá, khen thưởng theo phạm vi và quyền hạn của hiệu trưởng Thực tế trong quá trình thực hiện, một số CBQL nhận thức vấn đề còn hạn chế, cứng nhắc, không thay đổi kịp những đổi mới của ngành (một số giải pháp điều chỉnh đã được

Bộ và Sở hướng dẫn nhưng không được nghiên cứu thấu đáo, triển khai nghiêm túc nên không giúp GV tháo gỡ khó khăn như sử dụng hồ sơ theo dõi chất lượng, ra đề kiểm tra định kỳ, công tác khen thưởng cuối năm, …)

- Đối với đội ngũ GV trong nhà trường, họ là chiếc cầu nối trực tiếp, gắn kết mỗi học sinh với BGH nhà trường Đây là một hoạt động cần thiết và khó khăn để nắm bắt được những biểu hiện sa sút và ý thức trong học tập của mỗi học sinh Họ có ảnh hưởng rất lớn trong hoạt động đánh giá học sinh tiểu học Họ là người chịu trách nhiệm chính trong việc đánh giá học sinh, chất lượng giáo dục học sinh trong lớp; hoàn thành hồ sơ đánh giá học sinh theo quy định; thực hiện nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh Họ phải trực tiếp lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch bồi dưỡng, giúp đỡ học sinh học tập và rèn luyện hàng tháng của lớp chủ nhiệm Cuối học kì I, cuối năm học hoặc khi được yêu cầu, có trách nhiệm thông báo đánh giá quá trình học tập, rèn luyện và kết quả học tập của học sinh cho cha mẹ học sinh Không thông báo trước lớp và trong cuộc họp cha mẹ học sinh những điểm chưa tốt của học sinh Đồng thời họ là người duy trì mối liên hệ với cha mẹ học sinh

để phối hợp giáo dục học sinh Ngoài ra, GV chủ nhiệm là người tư vấn cho học sinh trong các lĩnh vực trong cuộc sống, xã hội khi học sinh tham gia, là người hướng dẫn học sinh thực hiện các quy định về sinh hoạt trong nhà trường cũng như trong tập thể xung quanh, góp ý về vấn đề cá nhân, xã hội, tham gia các hoạt động ngoại khóa, các hoạt động của nơi cư trú để điều

chỉnh các hành vi và đạo đức của bản thân học sinh Như vậy, đội ngũ GV chủ nhiệm là những đối tượng rất quan trọng trong nhà trường tham gia vào việc nghiên cứu, tham mưu, đề xuất và đưa ra những kế hoạch, quy trình và cách thức tổ chức đánh giá học sinh trong nhà trường một cách chính xác và

cụ thể nhất Đó là các nhiệm vụ của nhà trường giao cho họ, yêu cầu họ phải hoàn thành công việc được giao một cách tốt nhất, đúng nhất Họ không được làm sai quy định chung của ngành, của nhà trường về công tác này

- Đối với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường: Chi bộ, Công đoàn, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Ban cán sự lớp, Ban đại diện cha mẹ HS…là những tổ chức góp phần trợ giúp đắc lực trong công tác đánh giá, quản lý đánh giá mỗi học sinh trong nhà trường Họ là là đối tượng phối hợp của GV chủ nhiệm, phụ huynh học sinh lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch bồi dưỡng, giúp đỡ học sinh học tập và rèn luyện đối với môn học, hoạt động giáo dục Các tổ chức này còn phối hợp với GV chủ nhiệm lớp đánh giá quá trình học tập và rèn luyện và kết quả học tập của học sinh; hoàn thành hồ sơ đánh giá học sinh; nghiệm thu, bàn giao chất lượng giáo dục học sinh Nhà trường phải tạo điều kiện cho các đối tượng này hiểu biết và có những kiến thức về các lĩnh vực công tác, những yêu cầu, quy định mới của ngành, của trường trong công tác đánh giá học sinh, giúp cho các thành viên nằm trong tổ chức hiểu rõ vị trí, vai trò của mình trong việc nhìn nhận, đánh giá thật khách quan

và trung thực

- CSVC, trang thiết bị phục vụ hoạt động đánh giá học sinh, đó là những điều kiện cần thiết để triển khai và hoàn thành nhiệm vụ đánh giá và quản lý việc đánh giá học tập và rèn luyện của học sinh Công tác này đòi hỏi cần phải được đầu tư các thiết bị, công cụ hiện đại tiên tiến, bởi đó là những phương tiện lưu giữ những minh chứng cần thiết giúp cho công tác kiểm tra đánh giá có tính thuyết phục, công khai, minh bạch và hiệu quả