MỞ ĐẦU1.Lý do chọn đề tàiNhắc tới dân tộc Việt Nam người ta nghĩ tới một dân tộc anh dũng. Dân tộc đó đã vùng dậy lật đổ ách thống trị Bắc thuộc suốt mấy nghìn năm đằng đẵng, đã kiên cường chống lại sự đô hộ của bọn đế quốc, thực dân. Một dân tộc tuy nhỏ bé, đất không rộng, người không đông nhưng không bao giờ chịu khuất phục trước bất kì một kẻ thù nào, dù có hung tàn và lớn mạnh đến đâu. Sức mạnh đó chính là ở lòng yêu nước, tinh thần dân tộc và tình đoàn kết... quan trọng không kém đó còn là từ những lãnh tụ, những người đứng đầu, yếu tố phát huy những nhân tố trên. Họ là những người con mưu trí và dũng cảm, hội tụ cả đức và tài, những người đã dìu dắt cách mạng Việt Nam vượt qua bao chông gai để cập bến vinh quang, đưa dân tộc ta vững bước tiến lên con đường xã hội chủ nghĩa và vẫn giữ vững vị trí của mình trong sự nghiệp cách mạng ngày hôm nay. Đó chính là vai trò to lớn của những người cán bộ, người lãnh đạo. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã nói rằng: “cán bộ là cái gốc của công việc”, “Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vì vậy Đảng phải nuôi dạy cán bộ như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu. Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung của chúng ta”. Mặt khác, cán bộ là người gần dân nhất, hiểu dân nhất, có thể đi sâu, đi sát vào quần chúng nhân dân, biết được dân đang nghĩ gì, đang muốn gì, cũng là người đem chính sách của Đảng, của chính phủ giải thích cho dân hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho chính phủ rõ, để đặt chính sách cho đúng”. Đội ngũ cán bộ chính là những người xác lập vị trí chính trị của chính đảng, xây dựng và triển khai những chủ trương chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống. Do đó, công tác cán bộ nói chung và chính sách cán bộ nói riêng yếu tố tác động và ảnh hưởng trực tiếp tới sự quyết tâm, tính năng động và tích cực của chính đội ngũ cán bộ có vị trí quyết định trực tiếp tới sự ổn định và phát triển của cách mạng, của Đảng, Nhà nước và dân tộc.Đất nước ta đã bước vào công cuộc đổi mới được 30 năm, chúng ta đã thu được những thành quả vô cùng quan trọng trên mọi mặt, đời sống của nhân dân không ngừng được nâng cao, quyền làm chủ của nhân dân được bảo đảm, vị thế của đất nước ta ngày càng được khẳng định vững chắc. Một trong những nguyên nhân sâu xa tạo nên những thành quả đó chính là việc Đảng và Nhà nước ta, tùy theo những điều kiện thực tế của sự phát triển đất nước đã chú trọng nghiên cứu, đổi mới mạnh mẽ chính sách đối với đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở nói riêng. Đội ngũ cán bộ của Đảng ta hiện nay đa số đã được rèn giũa qua thử thách, quá trình đấu tranh cách mạng đầy gian khổ, hi sinh. Cán bộ chủ chốt các cấp từ trung ương đến cơ sở có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu con đường xã hội chủ nghĩa, năng động, sáng tạo, hăng hái thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, có phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng.Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn không ít cán bộ, đảng viên đặc biệt là những người lãnh đạo, quản lí còn dao động, giảm sút niềm tin, mơ hồ về chủ nghĩa Mác Lênin, về chủ nghĩa xã hội, về đường lối, chính sách của Đảng, tha hóa biến chất về đạo đức, lối sống, làm phai nhạt lòng tin trong nhân dân.Xuất phát từ tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề cán bộ, em quyết định chọn “Tư tưởng Hồ Chi Minh về cán bộ trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay” làm bài tiểu luận hết môn.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nhắc tới dân tộc Việt Nam người ta nghĩ tới một dân tộc anh dũng Dân tộc
đó đã vùng dậy lật đổ ách thống trị Bắc thuộc suốt mấy nghìn năm đằng đẵng,
đã kiên cường chống lại sự đô hộ của bọn đế quốc, thực dân Một dân tộc tuynhỏ bé, đất không rộng, người không đông nhưng không bao giờ chịu khuấtphục trước bất kì một kẻ thù nào, dù có hung tàn và lớn mạnh đến đâu Sứcmạnh đó chính là ở lòng yêu nước, tinh thần dân tộc và tình đoàn kết quantrọng không kém đó còn là từ những lãnh tụ, những người đứng đầu, yếu tố pháthuy những nhân tố trên Họ là những người con mưu trí và dũng cảm, hội tụ cảđức và tài, những người đã dìu dắt cách mạng Việt Nam vượt qua bao chông gai
để cập bến vinh quang, đưa dân tộc ta vững bước tiến lên con đường xã hội chủnghĩa và vẫn giữ vững vị trí của mình trong sự nghiệp cách mạng ngày hôm nay
Đó chính là vai trò to lớn của những người cán bộ, người lãnh đạo Chủ tịch HồChí Minh cũng đã nói rằng: “cán bộ là cái gốc của công việc”, “Công việc thànhcông hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém Vì vậy Đảng phải nuôi dạy cán bộnhư người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu Phải trọng nhân tài, trọngcán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung của chúng ta” Mặtkhác, cán bộ là người gần dân nhất, hiểu dân nhất, có thể đi sâu, đi sát vào quầnchúng nhân dân, biết được dân đang nghĩ gì, đang muốn gì, cũng là người đemchính sách của Đảng, của chính phủ giải thích cho dân hiểu rõ và thi hành Đồngthời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho chính phủ rõ, để đặtchính sách cho đúng” Đội ngũ cán bộ chính là những người xác lập vị trí chínhtrị của chính đảng, xây dựng và triển khai những chủ trương chính sách, phápluật của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống Do đó, công tác cán bộ nói chung vàchính sách cán bộ nói riêng - yếu tố tác động và ảnh hưởng trực tiếp tới sự quyếttâm, tính năng động và tích cực của chính đội ngũ cán bộ - có vị trí quyết địnhtrực tiếp tới sự ổn định và phát triển của cách mạng, của Đảng, Nhà nước và dântộc
Trang 2Đất nước ta đã bước vào công cuộc đổi mới được 30 năm, chúng ta đã thuđược những thành quả vô cùng quan trọng trên mọi mặt, đời sống của nhân dânkhông ngừng được nâng cao, quyền làm chủ của nhân dân được bảo đảm, vị thếcủa đất nước ta ngày càng được khẳng định vững chắc Một trong những nguyênnhân sâu xa tạo nên những thành quả đó chính là việc Đảng và Nhà nước ta, tùytheo những điều kiện thực tế của sự phát triển đất nước đã chú trọng nghiên cứu,đổi mới mạnh mẽ chính sách đối với đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ trong
hệ thống chính trị cơ sở nói riêng Đội ngũ cán bộ của Đảng ta hiện nay đa số đãđược rèn giũa qua thử thách, quá trình đấu tranh cách mạng đầy gian khổ, hisinh Cán bộ chủ chốt các cấp từ trung ương đến cơ sở có bản lĩnh chính trị vữngvàng, kiên định mục tiêu con đường xã hội chủ nghĩa, năng động, sáng tạo, hănghái thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhànước, có phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng
Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn không ít cán bộ, đảng viên đặc biệt lànhững người lãnh đạo, quản lí còn dao động, giảm sút niềm tin, mơ hồ về chủnghĩa Mác - Lênin, về chủ nghĩa xã hội, về đường lối, chính sách của Đảng, thahóa biến chất về đạo đức, lối sống, làm phai nhạt lòng tin trong nhân dân
Xuất phát từ tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề cán bộ, em quyết
định chọn “Tư tưởng Hồ Chi Minh về cán bộ trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay” làm bài tiểu
Trang 3Đề tài Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về về cán bộ thông qua tác phẩm
“Sửa đổi lối làm việc”.Từ đó chỉ ra nghiên cứu tác phẩm có ý nghĩa gì với nềnkinh tế của Việt Nam
Đây là một tác phẩm rất quan trọng, đề cập nhiều vấn đề lớn, vừa có tính lýluận, tính nguyên tắc, vừa có tính chỉ đạo thực tiến sâu sắc về xây dựng Đảngtrong điều kiến Đảng cầm quyền, chăm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vữngmạnh, gắn bó mặt thiết với nhân dân, và ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ, mộttài liệu học tập của cán bộ để tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và tác phong làm việc
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.Đối tượng nghiên cứu:
Lý luận của Hồ Chí Minh về công tác cán bộ thông qua tác phẩm “Sửa đổilối làm việc”
3.2.Phạm vi nghiên cứu:
Quan điểm của của Hồ Chí Minh về công tác cán bộ thông qua tác phẩm
“Sửa đổi lối làm việc”
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1.Cơ sở lý luận:
Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm đườnglối chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam
4.2.Phương pháp nghiên cứu:
Tiểu luận sử dụng chủ yếu các phương pháp: phương pháp kết hợp lý luận
và thực tiễn, phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp
5 Ý nghĩa của đề tài
Tác phẩm nhằm vạch ra những sai lầm khuyết điểm, lệch lạc; chấn chỉnhlại nhận thức tư tưởng, nâng cao trình độ chính trị, lý luận, phẩm chất đạo đức,năng lực công tác của cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao củacách mạng Việc sửa đổi lối làm việc theo gương Bác không chỉ tạo sự thay đổi
rõ nét trong lề lối, tác phong làm việc, ý thức trách nhiệm, thái độ phục vụ nhândân, đẩy mạnh cải cách hành chính, phát huy dân chủ, tăng cường kỷ luật, kỷcương của các cơ quan, đơn vị, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức mà
Trang 4còn góp phần đẩy lùi sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống, từ
đó xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh
6 Kết cấu tiểu luận
Đề tài được chia làm 3 phần: Phần mở đầu, Phần nội dung và phần kết luận
Trang 5NỘI DUNG
1 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” được Bác Hồ viết và hoàn thành vàotháng 10/1947 trong tình hình đất nước và công tác xây dựng Đảng lúc này cónhiều điểm mới
Về tình hình đất nước: Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Nhà
nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được ra đời - một nhà nước pháp quyền hoàntoàn mới Đó là nhà nước của dân, do dân và vì dân Để Đảng được vững mạnh,hoạt động có hiệu lực và hiệu quả, ngày 17/10/1945, trong thư gửi ủy ban nhândân các kỳ, tỉnh, huyện và làng, Người nhắc nhở: “Chúng ta phải hiểu rằng, các
cơ quan của chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng đều là công bộc của dân,nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân nhưtrong thời kì dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật Việc gì có lợi cho dân thìphải hết sức làm Việc gì có hại đến dân ta phải hết sức tránh”
Năm 1947 là năm toàn quốc kháng chiến chống Pháp Các cơ quan củaĐảng, chính phủ, đoàn thể chuyển lên chiến khu Việt Bắc, hoạt động trong hoàncảnh có chiến tranh, phân tán Ta tiến hành kháng chiến chống pháp trong điềukiện tự lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính Đây cũng là thời điểm các biểuhiện như: quan liêu, xa rời quần chúng, độc đoán, chuyên quyền, cá nhân chủnghĩa, cục bộ, bè phái bắt đầu xuất hiện trong đội ngũ cán bộ, đảng viên; khôngchỉ làm giảm sút hiệu quả công tác của cán bộ, đảng viên mà còn làm giảm niềmtin của nhân dân đối với Đảng Vì vậy, mọi cán bộ, đảng viên phải phát huy vaitrò tiên phong, gương mẫu, nêu cao đạo đức cách mạng, dám chấp nhận hi sinh,gian khổ, đặt lợi ích của tổ quốc, của nhân dân lên trên hết Dù bộn bề công việctrong những ngày ở Việt Bắc lãnh đạo đồng bào, chiến sĩ cả nước tập trung đánhbại cuộc tiến công quy mô lớn của thực dân Pháp, với mưu đồ bao vây, tiêu diệt
cơ quan đầu não kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành thời gian, tâmhuyết hoàn thành tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” bằng trách nhiệm cao nhấttrước toàn Đảng, toàn dân Điều đó cho thấy sự cần kíp và quan tâm đặc biệt của
Trang 6Người đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định thắng lợi của cách mạng Quý mộtnăm 1947, Người lại gửi hai bức thư: Gửi các đồng chí Bắc bộ và gửi các đồngchí Nam bộ Nội dung hai bức thư đó phê bình một cách nghiêm khắc một số cơquan Đảng, Nhà nước mắc bệnh: làm trái phép nước, cậy thế hủ hóa, tư túngchia rẽ, kiêu ngạo đồng thời nhắc nhở phải sớm khắc phục, sửa chữa nhữngkhuyết điểm đó.
-Đối với Đảng ta: Sau cách mạng tháng 8/1945, Đảng ta trở thành Đảng
cầm quyền, thực hiện nhiệm vụ “kháng chiến kiến quốc” Sau 2 năm cầm quyền,Đảng ta đã lãnh đạo chính quyền đưa cách mạng Việt Nam vượt ra khỏi tìnhtrạng ngàn cân treo sợi tóc: củng cố xây dựng chính quyền non trẻ, phát triển lựclượng cách mạng, đẩy lùi được giặc đói, giặt dốt; loại bỏ được một số kẻ thù,phát động toàn quốc kháng chiến, chuyển trung ương, Chính phủ và bộ đội chủlực về chiến khu Việt Bắc an toàn… Nhưng một số căn bệnh của đảng cầmquyền đã nảy sinh và phát triển
Nhân dân cả nước đang tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ ở giai đoạnkhó khăn, gian khổ nhất mà trước mắt phải đánh bại kế hoạch chiến lược tấncông Việt Bắc của thực dân Pháp với trên 12.000 tên của cả 4 quân binh chủnghiện đại bộ binh, pháo binh, không quân, thuỷ quân… với âm mưu: tiêu diệt đầunão và phá tan căn cứ địa của cuộc kháng chiến
Vào thời điểm lịch sử này, để hoàn thành trọng trách lãnh đạo của mình,Đảng phải được xây dựng và chỉnh đốn để thực sự nâng cao năng lực lãnh đạo,nâng cao uy tín đạo đức và sự gắn bó máu thịt của Đảng, chính quyền với nhândân Đảng chủ trương xây dựng các chi bộ “tự động công tác” phát huy tính chủđộng, sáng tạo trong lãnh đạo của các cấp bộ Đảng
Chính trong bối cảnh đó, để có tài liệu cho cán bộ, đảng viên học tập, rènluyện, tu dưỡng trên các mặt lí tưởng, đạo đức và phương pháp làm việc, Hồ ChíMinh với bút danh XYZ đã viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” Nơi mà Chủtịch Hồ Chí Minh hoàn thiện cuốn sách “Sửa đổi lối làm việc” không phải mộtvăn phòng sang trọng với đầy đủ tiện nghi mà trên một ngọn đồi trong cánh
Trang 7rừng già thưa vắng, có tên là đồi Khau Tý thuộc xã Điềm Mặc, huyện Định Hóa,tỉnh Thái Nguyên - đó là thời điểm đặc biệt của cách mạng
Cả cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh - kể từ lúc bước chân ra đi tìmđường cứu nước tới khi viết những dòng Di chúc cuối cùng - tất cả đều toát lênmột tư tưởng vĩ đại là vì Nhân dân, Nhân dân trong tâm hồn Bác như một nỗithương cảm, nỗi day dứt, như mục tiêu sống của mình Nhân dân Việt Nam cólịch sử lâu dài nghìn năm, trong đó có thời gian dài với thân phận đau khổ và
“lép vế” Bác đã thấu hiểu sâu sắc nỗi khổ đau, sự bất hạnh và thân phận “lépvế” của một dân tộc bị “giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm” hoành hành Cuộccách mạng mà Bác và Đảng lãnh đạo chính là vì độc lập tự do cho Tổ quốc, vìdân chủ và hạnh phúc cho nhân dân Toàn bộ quá trình hoạt động cách mạng củaBác là để giải phóng nhân dân, như Bác đã nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn,ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta đượchoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” Toàn bộ tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” thể hiện nỗi khắc khoải chính trị,những ưu tư, băn khoăn của Người và mong muốn cán bộ cách mạng thay đổiphong cách làm việc để tất cả vì nhân dân phục vụ Xuất phát từ tình cảm đó nêntrong “Sửa đổi lối làm việc” Bác đặt vấn đề cho những người phục vụ nhân dân,
“người lãnh đạo là người đầy tớ của nhân dân” phải có phẩm chất và đạo đứccách mạng Bác yêu cầu những cán bộ cách mạng phải trung thành tuyệt đối với
lý tưởng và mục tiêu của Đảng là suốt đời rèn luyện đạo đức cách mạng để phục
vụ nhân dân
Trải qua suốt chiều dài lịch sử chiến đấu bảo vệ và xây dựng Tổ quốc củatoàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta từ đó đến nay, với nhiều lần tái bản, cuốnsách của Người đã trở thành một tác phẩm quan trọng trong sự phát triển cácquan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng và trong kho tàng tư tưởng, lý luậncủa Đảng ta nói chung Điều kiện hiện nay có nhiều điểm khác so với cuốinhững năm 40 của thế kỷ XX lúc Hồ Chí Minh viết “Sửa đổi lối làm việc”nhưng có thể khẳng định chắc chắn là những luận điểm Bác Hồ nêu lên trong tácphẩm cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, vẫn còn có tính thời sự nóng hổi đối
Trang 8với sự nghiệp cách mạng nước ta hiện nay, đặc biệt với quá trình đổi mới, xâydựng và chỉnh đốn Đảng, đổi mới đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng trong thời
kỳ mới Đó là “một cuốn sách giáo khoa có nội dung sâu sắc, toàn diện về giáodục, rèn luyện đội ngũ cán bộ cách mạng của Đảng, của Nhà nước ta”
Với mong muốn nâng cao trình độ lý luận, nâng cao tư tưởng và tình cảmcách mạng, nâng cao phẩm chất đạo đức, tác phong công tác của người cán bộcách mạng, nâng cao năng lực lãnh đạo, “Sửa đổi lối làm việc” đã ra đời nhằmđáp ứng các yêu cầu mới của cách mạng
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”
a Tìm hiểu khái niệm cán bộ
Theo các nhà nghiên cứu, thuật ngữ “cán bộ” bắt nguồn từ tiếng TrungQuốc, được du nhập vào nước ta khá sớm, được sử dụng phổ biến vào thời kỳkháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược Thoạt đầu, thuật ngữ cán bộ đượcdùng nhiều trong quân đội, để phân biệt giữa người chiến sỹ với người lãnh đạocác cấp trong quân đội; sau đó, thuật ngữ cán bộ được dùng để chỉ tất cả nhữngngười thoát ly khỏi nông nghiệp để hoạt động kháng chiến Trong thực tiễn cáchmạng ở nước ta trước đây, từ “cán bộ” thường được nhân dân gọi với ý nghĩatrân trọng, tự hào và kính phục; nhất là đối với những chiến sỹ cách mạng, lớpngười gắn bó với nhân dân, phục vụ sự nghiệp cao cả - đấu tranh giành độc lậpdân tộc, tự do cho Tổ quốc
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ chính là những người “Đem chính sách của Đảng của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời, đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu
rõ, để đặt chính sách cho đúng” 1 Như vậy, theo Bác Hồ cán bộ là những người
có trách nhiệm phục vụ nhân dân, phục vụ Đảng, Nhà nước chứ không phải làngười đứng trên hoặc đứng ngoài nhân dân Họ có trách nhiệm truyền tải đườnglối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân
Trang 9để nhân dân hiểu rõ và tổ chức, vận động nhân dân thi hành Đồng thời, cán bộcũng là người có trọng trách phải gần gũi nhân dân, nắm được tâm tư, nguyệnvọng, những bức xúc của quần chúng nhân dân phản ánh với Đảng, Nhà nước đểĐảng, Nhà nước đề ra chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật cho đúng,phù hợp với quy luật vận động, phát triển của xã hội và đáp ứng được yêu cầu,nguyện vọng chính đáng của quần chúng nhân dân.
Trong giai đoạn hiện nay, quan niệm về cán bộ được mở rộng hơn, baogồm: Tất cả những người được bầu cử vào các cơ quan Nhà nước, Đảng, đoànthể; những người được bổ nhiệm đảm nhiệm một công tác quản lý hoặc đượcgiao một công tác chuyên môn nào đó (cán bộ giảng dạy, cán bộ khoa học kỹthuật ); cán bộ khung từ tiểu đội trưởng trở lên trong lực lượng vũ trang Nhưvậy, quan niệm về cán bộ cho đến nay có rất nhiều ý kiến khác nhau Các ý kiến
đó, thông thường, được hình thành từ cách nhìn trực tiếp đối với từng loại cán
bộ, theo phương pháp liệt kê các tiêu chí hoặc theo cảm tính, nên chưa phản ánhđược một cách đầy đủ về khái niệm cán bộ
Theo Từ điển tiếng Việt : cán bộ là người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan Nhà nước, người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức” 2 Một công trình nghiên cứu của các nhà khoa học Việt Nam đã đưa
ra định nghĩa: “Cán bộ là một khái niệm dùng để chỉ những người có chức vụ, vai trò và cương vị nòng cốt trong một tổ chức, có tác động, ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần định hướng cho sự phát triển của tổ chức”3
Theo Khoản 1 và Khoản 3, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức năm 2008, có
hiệu lực từ ngày 01/01/2010: “1 Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện,
2Viện ngôn ngữ: Từ điển tiến việt, NXB Đà Nẵng, 1998, tr.5.
3Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thời kì CNH, HĐH đất nước,
NXB CTQG, HN 2001, tr 20.
Trang 10quận, thị xă, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.
b Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong tác phẩm
Vấn đề cán bộ và công tác cán bộ là một trong sáu nội dung lớn trong tácphẩm “Sửa đổi lối làm việc”, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập một cách toàndiện
Từ các khái niệm nêu trên, chúng ta đi vào nghiên cứu vấn đề cán bộ đượcChủ tịch Hồ Chí Minh đề cập trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” đó là: Biếtcán bộ, dùng cán bộ, cất nhắc cán bộ, thương yêu cán bộ và phê bình cán bộ Cóthể nói, các nội dung trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” đều toát lên tư tưởngcủa Người về lòng nhân ái, vì sự tiến bộ của mỗi cán bộ, đảng viên “Đảng viên
và cán bộ cũng là người Ai cũng có tính tốt và tính xấu Song đã hiểu biết, đãtình nguyện vào một Đảng vì dân, vì nước, đã là một người cách mạng thì phải
cố gắng phát triển những tính tốt, sửa bỏ những tính xấu”
Biết cán bộ: Nếu nói cán bộ là một trong những khâu quan trọng cuyết
định thành công hay thất bại thì biết cán bộ là khâu rất quan trọng trong việc sửdụng cán bộ Trước tiên muốn lựa chọn cán bộ thật sự tốt, đủ năng lực và trí tuệ
để gánh vác sự nghiệp của Đảng thì cần phải “biết cán bộ”- tức là đánh giá đúngphẩm chất và năng lực của cán bộ Đánh giá cán bộ lại chính là khoa học tâm lí
về xem xét, nhìn nhận con người Vì vậy nó rất hệ trọng đối với cuộc đời ngườicán bộ Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, việc đánh giá cán bộ phải dựa trên cáctiêu chí cơ bản là đức và tài “Đức” là đạo đức cách mạng, “Tài” là người có khảnăng hành động, làm việc mang lại hiệu quả cao Đức và tài phải thống nhất vớinhau và trong đó đức là gốc, “cũng như sông phải có nguồn mới có nước, không
có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cáchmạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì giỏi mấy cũng không làm lãnh đạođược nhân dân” Đánh giá cán bộ chung quy lại được thể hiện trên hai mặt:
Đạo đức của người cán bộ: Đạo đức là một trong những hình thái ý thức xã
hội, một chế định xã hội thực hiện chức năng điều chỉnh hành vi của con ngườitrên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, không loại trừ một lĩnh vực nào Uy tín
Trang 11đạo đức của cá nhân người cán bộ góp phần làm cho Đảng thêm trong sạch,vững mạnh
“Sửa đổi lối làm việc” đã chỉ rõ nội dung về tư cách và đạo đức cách mạngnhư các tiêu chuẩn cho cán bộ, đảng viên, đồng thời là cơ sở để đánh giá cán bộ,đảng viên Đánh giá về đạo đức của người cán bộ thể hiện ở việc tán thành haylên án những hiện tượng khác nhau của đời sống và những hành vi của conngười Sự đánh giá chung về đạo đức của người cán bộ thể hiện ở lòng nhân vàcái bất nhân, thiện và ác Cơ sở của sự đánh giá về đạo đức của người cán bộ làviệc nhận thức được ý nghĩa xã hội khách quan của các hành vi của người cán
bộ, trên cơ sở đó có thể điều chỉnh hành vi cư xử của người cán bộ; đồng thờicũng phải tính đến những hành vi cũng như những hậu quả của các hành vi đó.Đạo đức của người cán bộ còn là sự hội tụ của năm phẩm chất: Nhân, nghĩa, trí,dũng, liêm
Tài năng của người cán bộ: Đánh giá tài năng người cán bộ phải xem các
mặt lí luận gắn với thực tiễn, nói và làm, năng lực và quản lí, năng lực chuyênmôn, biết nhìn xa trông rộng, dám quyết và quyết đúng, biết cách thu phục nhântâm, có mối quan hệ lành mạnh và không vụ lợi trong quan hệ Những người cótài phải là người không cơ hội, sống trung thực, có năng lực thực sự, có tâm, cóđức; sống bằng chính năng lực,bản lĩnh của mình, chứ không phải dựa vào cáibóng của người khác, tự phấn đấu vươn lên và tự khẳng định được mình
Kết quả cao nhất để đánh giá người có tài được thể hiện ở những công trìnhnghiên cứu khoa học, công trình văn hóa, những cuốn sách có giá trị cao, nhữngbài hát đi vào lòng người, những bộ phim mà khiến người ta còn nhớ mãi vàđối với người lãnh đạo cũng vậy, đó phải là những người có năng lực thật sự,phải xem người đó có để lại dấu ấn gì trong nhiệm kì công tác của mình, cóđáng được ghi nhận hay không Đã có người lãnh đạo khi đương chức thì uyquyền, uy thế, ban phát bổng lộc, nhưng khi “hạ cánh” thì chẳng để lại một dấu
ấn gì đáng nhớ, bị lịch sử vượt qua và người đời nhanh chóng lãng quên Nhữngngười như thế rõ ràng không phải người tài mà là những người gặp may
Trang 12Như vậy, người cán bộ tốt phải là người có đủ hai yếu tố đó, là người hội tụ
đủ cả đức và tài, cả hồng và chuyên Chính Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn:Người có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó/ Người có tài mà không
có đức thì là vô dụng Đạo đức và tài năng hợp thành phẩm chất của người cánbộ
Một vấn đề đặt ra là con người Việt Nam vốn trọng tình, trọng nghĩa “yêunhau củ ấu cũng tròn”, nên hay bị tình cảm cá nhân chi phối cái nhìn kháchquan, một số cá thể vì bệnh hẹp hòi ích kỉ, cá nhân mà dẫn đến sai lầm trongđánh giá và lựa chọn cán bộ Vì vậy, việc giữ cho mình một con mắt thật sángsuốt trong đánh giá cán bộ là một điều vô cùng quan trọng
Phương pháp đánh giá cán bộ: “Không gì khó bằng biết người” Đây là
câu danh ngôn của Lục Cửu Uyên (1139-1192), nhà thơ đời Tống “Tri nhân tridiện bất tri tâm” Lòng người thực khó lường vì lòng người là tư tưởng, là thứ
vô hình, khó thấy, đụng không tới, ẩn chứa trong bộ não, luôn thay đổi theo thếgiới khách quan Khó vì lòng người khác nhau như mỗi người có khuôn mặtkhác nhau, phong phú vô cùng Khó vì ở con người không hoàn toàn có sựtương thích giữa nội dung (tinh thần, tư tưởng) với hình thức (hình dạng, vẻ bềngoài) Khó vì nhận biết con người phải thông qua hoạt động thực tiễn mà thựctiễn thì luôn vận động, vô cùng phong phú, phức tạp, hiệu quả của một côngviệc chỉ có tính nhất thời, giai đoạn Khó còn vì sự nhận biết, đánh giá phảithông qua yếu tố chủ quan, nhu cầu, lợi ích của người đánh giá Tuy nhiênkhông phải là không có cách để “hiểu” cán bộ Phương pháp để đánh giá cán bộ
là phải xem xét trong mối liên hệ biện chứng giữa quá khứ và hiện tại, từ đó mà
xét đoán tương lai của người cán bộ đó “Dụng nhân như dụng mộc” Khổng Minh Gia Cát Lượng đưa ra 7 điều trong cách thử lòng người: 1.Đem điều phải,
lẽ trái hỏi họ để tìm hiểu chí hướng của họ/ 2 Đem lý luận dồn họ vào thế bí đểbiết phản ứng đúng sai/ 3 Lấy mưu trí thử họ để dò biết kiến thức/ 4 Cho họbiết những khó khăn để dò biết đức dũng/ 5 Đưa họ vào lợi lộc để dò biết liêmchính /6 Hẹn công việc với họ để đo lường chữ tín/ 7 Cho họ uống rượu say để
dò tâm tính
Trang 13V.I.Lênin nêu một vấn đề có tính nguyên tắc: đánh giá và sử dụng cán bộ,đảng viên chủ yếu phải dựa trên việc làm chứ không chỉ căn cứ trên lời nói của
họ, gắn với nhiệm vụ, cấp bậc và chức quyền họ đảm nhiệm Người nghiêmkhắc phê phán việc vì quan hệ chức vụ của mình mà thường được nghe nhiều ýkiến phê bình không trung thực, theo Người, đó là những lời “dối trá cộng sản,chủ nghĩa đường mật” Trên thực tế, V.I.Lênin đã thẳng thắn và dũng cảm thừanhận sai lầm về chính sách cộng sản thời chiến, không ít lần tự nhận một cáchcông khai, minh bạch về sai lầm của mình trong công tác cán bộ và đã sửa saimột cách khẩn trương để người tốt được minh oan, kẻ xấu bị thải hồi4
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong thế giới, cái gì cũng biến hóa
Tư tưởng của người cũng biến hóa Vì vậy cách xem xét cán bộ quyết không nênchấp nhất, vì nó cũng phải biến hóa Thí dụ: có người khi trước theo cách mạng
mà nay lại phản cách mạng Có người khi trước không cách mạng mà nay lạitham gia cách mạng Thậm chí có người nay đang theo cách mạng nhưng saunày lại phản cách mạng Một người cán bộ khi trước có sai lầm, không phải vìthế mà sai lầm mãi Cũng có cán bộ đến nay chưa phạm sai lầm nhưng chắc gìsau này không phạm sai lầm? Quá khứ, hiện tại và tương lai của mọi ngườikhông phải luôn giống nhau
Xem xét cán bộ không phải chỉ xem ngoài mặt mà còn xem tính chất của
họ Không chỉ xem một việc, một lúc mà phải xem toàn cả lịch sử, toàn cả côngviệc của họ Có người lúc trong phong trào cách mạng cao họ vào Đảng, họ làmviệc rất hăng Nhưng lúc phong trào khó khăn thì đâm ra hoang mang Lúc gặp
sự nguy hiểm thậm chí hóa phản cách mạng, làm mật thám Muốn làm mật thámđược việc, thì nó lại công tác hăng hơn ai hết Nếu ta không xem xét rõ ràng, thìlầm nó là cán bộ tốt Vì vậy, nhận xét cán bộ không nên chỉ xét ngoài mặt, chỉxét một lúc, một việc mà phải xét kĩ cả toàn bộ công việc của cán bộ”5
Công tác đánh giá cán bộ có một vai trò rất quan trọng, nó là chiếc chìakhóa để sàng lọc cán bộ Chỉ có đánh giá đúng cán bộ thì mới dùng đúng người,
4 Xem V.I Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, tập 54, tr.235.
5Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 5, tr.317-318
Trang 14đúng việc, thì công việc mới được hoàn thành, mới đạt hiệu quả Đồng thời nócòn là căn cứ cho công tác đào tạo, huấn luyện cán bộ Đánh giá đúng cán bộ đểgiúp họ phát huy những ưu điểm, phát hiện và sữa chữa những khuyết điểm.Vốn dĩ xưa nay, người ta chỉ có thể dễ dàng nhìn thấy những khuyết điểm củangười khác chứ ít ai có thể thấy hết được những khuyết tật đang tồn tại bêntrong con người mình Con người ta có thể cố gắng để vượt lên mọi hoàn cảnh,đánh bại mọi kẻ địch nhưng lại rất khó có thể chiến thắng được bản thân mình -
kẻ thù lớn nhất của mỗi người Vì vậy bên cạnh việc “phê bình” thì “tự phêbình” là rất quan trọng
Dùng cán bộ: Sau khi đánh giá đúng cán bộ, phát hiện cán bộ thì việc quan
trọng tiếp theo là phải biết “dùng cán bộ” “Dùng cán bộ” tức là sử dụng cán bộ
Để lựa chọn và trọng dụng cán bộ có hiệu quả, Bác chỉ rõ Đảng phải đặt đúngngười vào đúng công việc thích hợp, cần phải có chính sách lựa chọn, “cấtnhắc”, sử dụng cán bộ sao cho không để “lãng phí” nhân tài, “chảy máu chấtxám”, phải biết tùy tài mà dùng người bởi vì “Nếu người có tài mà dùng khôngđúng tài của họ, cũng không được việc” Theo Người, cách dùng cán bộ đúngtrước hết mình phải có độ lượng vĩ đại, có như vậy mới có thể đối xử với cán bộmột cách chí công vô tư, không có thành kiến, khiến cho cán bộ khỏi bị bỏ rơi.Phải chịu khó dạy bảo cán bộ để giúp đỡ cán bộ không ngừng tiến bộ Phải sángsuốt để khỏi bị bọn vu vơ, cơ hội bao vây mà cách xa cán bộ tốt Phải có thái độvui vẻ, thân mật để cán bộ dám gần gũi với mình.Phải biết tùy tài mà dùngngười, không thể dùng người một cách tùy tiên theo cảm tính, giống như Chủtịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Phải khéo dùng cán bộ - Không có ai cái gì cũngtốt, cái gì cũng hay Vì vậy, chúng ta phải khéo dùng người, sửa chữa nhữngkhuyết điểm cho họ, giúp đỡ ưu điểm của họ Thường chúng ta không biết tùytài mà dùng người Thí dụ: thợ rèn thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèndao Thành thử hai người đều lúng túng Nếu biết tuỳ tài mà dùng người, thì haingười đều thành công”6 Việc trọng dụng nhân tài theo quan điểm của Chủ tịch
Hồ Chí Minh là phải làm thường xuyên, liên tục như “người làm vườn vun trồng
Trang 15những cây cối quý báu Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người
có ích cho công việc chung của chúng ta” Xin kể một câu chuyện về việc Bácdùng người: Sau 1945, khi chính quyền mới được thành lập, để tập hợp nhân tài,
Hồ Chí Minh đề nghị cử ra một Ban cố vấn cho Chủ tịch gồm 10 người, trong
đó có những nhân vật rất đặc biệt.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mời ông vua cuốicùng của nhà Nguyễn, Bảo Đại làm cố vấn tối cao cho chính phủ.Rất xúc động
về việc này, Bảo Đại đã viết thư về cho mẹ là bà Từ Cung: “Cụ Hồ tốt lắm! Con
ra đây được Cụ Hồ thương lắm! Cụ thương con như con! Ả (tức mẹ) cứ yên tâm.Không phải lo chi cho con cả”
Việc mời một người hoàng tộc làm cố vấn cho chính quyền đã ảnh hưởngđến nhiều người trong hoàng tộc hăng hái tham gia việc nước Ban cố vấn có cụBùi Bằng Đoàn vốn là một thượng thư trong triều đình Huế Cụ Bùi Bằng Đoànđược Chủ tịch Hồ Chí Minh coi là một bậc đại thần “triều ẩn lập thân hànhthiện”, làm quan lớn trong chế độ cũ nhưng một lòng thanh liêm, yêu nướcthương dân Khi đọc được bức thư “Tìm người tài đức” của Chủ tịch Hồ ChíMinh đăng trên báo Cứu quốc (1946), với niềm hạnh phúc của một người “làmquan từ thuở ngoài hai mươi tuổi của cái thời nước mất, ngoại bang đô hộ; hơn
ba mươi năm ở ghế quan trường dưới ba đời vua “An Nam” giờ đã được nhìnthấy đất nước độc lập, tự do, cụ đã đồng ý ra "giúp thêm ý kiến trong công việchưng lợi, trừ hại cho nước nhà dân tộc”.Cụ tham gia Quốc hội với tư cách đạibiểu Hà Đông và được bầu làm Trưởng ban thường vụ Quốc hội tại kỳ họp thứhai Quốc hội khóa I ngày 9/11/1946.Bác Hồ không những động viên cụ Bùitham mưu việc nước mà còn là một người bạn thơ rất thân thiết của cụ Bùi.Haynhư bác sĩ Nguyễn Văn Luyện đã được Hồ Chí Minh cảm hóa tham gia mặt trậnViệt Minh và trở thành một trong những nhân tố tích cực của Cách mạng ThángTám Với tài năng và nhiệt huyết cách mạng, tại cuộc Tổng tuyển cử năm 1946,Nguyễn Văn Luyện được chọn là 1 trong 6 vị đại biểu Quốc hội đầu tiên
Như vậy, dùng cán bộ là phải biết khai thác triệt để mọi sở trường, sở đoảncủa cán bộ mình, thế mạnh nào nổi trội thì bổ nhiệm vào cương vị mà họ pháthuy cao nhất sở trường, hạn chế tối đa sở đoản Không có sự vô dụng, chỉ có
Trang 16biết khéo léo sử dụng hay không Khéo léo dùng người chính là ta đã biết đặtđúng người vào với việc, chỉ có như vậy mới phát huy sức mạnh của từng conngười, từng đơn vị, nhân lên thành sức mạnh tổng hợp của đơn vị, của đất nước.Giả sử như dùng không đúng người đúng việc thì chẳng những công việc khônghoàn thành, mà còn uổng phí tài năng, đáng lẽ ra nó sẽ được phát huy trongnhững lĩnh vực khác Phát hiện đúng người, dùng đúng việc mới mong hoànthành tốt sự nghiệp mà lịch sử và nhân dân giao phó Khi xưa, thời tam quốc bênTrung Quốc, Lưu Bị muốn tìm cho mình một quân sư giỏi để gây dựng cơ đồ đãđích thân ba lần lên lều cỏ để thu phục lòng người Chính nhờ sự kiên trì và tấmchân tình của mình mà sau này Gia Cát Lượng đã trở thành một quân sư tài giỏibên cạnh, giúp Lưu Bị chinh phục thiên hạ Điều đó đã nói lên tầm quan trọngcủa việc dùng đúng người
Hồ Chí Minh đã viết: năng lực của người không phải hoàn toàn do tự nhiên
mà có, mà một phần lớn do công tác, do tập luyện mà có Lãnh đạo khéo, tài nhỏ
có thể hóa ra tài to Lãnh đạo không khéo, tài to cũng hóa ra tài nhỏ Theo Bác,mục đích khéo dùng cán bộ cốt để thực hiện đầy đủ chính sách của Đảng và Nhànước, đồng thời chống được những căn bệnh như: ham dùng người bà con, anh
em quen biết, bầu bạn, cho là họ chắc chắn hơn người ngoài; ham dùng những
kẻ khéo nịnh hót mình mà tránh những người chính trực, tận tâm Vì vậy, trongcông tác cán bộ cần phải dùng đúng người, đúng chỗ, đúng việc thì mới đạt hiệuquả cao Người suốt đời mong muốn Đảng và Nhà nước ta phải hết lòng, hết sứcchăm lo đào tạo một đội ngũ cán bộ phụ trách có ý chí, tài năng, có đạo đức, cótinh thần làm việc và kinh nghiệm công tác Muốn vậy, người phụ trách đào tạođội ngũ cán bộ phải là những chuyên gia đánh giá, chuyên gia phán đoán,chuyên gia tâm lí giỏi, những người “thợ giỏi” trong việc dùng người theo tiêuchí “quý hồ tinh, bất quý hồ đa”
Về cất nhắc cán bộ: Hồ chí Minh cho rằng, việc “cất nhắc cán bộ phải vì
công tác, tài năng, vì cổ động cho đồng chí khác thêm hăng hái Như thế côngviệc nhất định chạy”7 Như vậy, việc cất nhắc cán bộ phải xuất phát từ hiệu quả
Trang 17công tác thực tế của cán bộ, và phải có tác dụng khuyến khích các cán bộ khácphấn đấu vươn lên Theo Hồ Chí Minh, trong việc sử dụng cán bộ, cần chú ýđến việc cất nhắc, đề bạt cán bộ một cách đúng đắn, sử dụng cán bộ phải đúng,đảm bảo cả khoa học lẫn nghệ thuật Người cho rằng “dụng nhân như dụngmộc” Người căn dặn rằng, ai có năng lực làm việc gì thì nên đặt đúng vào việc
ấy Người khuyên người lãnh đạo phải tin tưởng, mạnh dạn giao việc lớn, cấtnhắc cán bộ, nhân tài đúng lúc, đúng chỗ Khi cất nhắc rồi phải tiếp tục giúp đỡ,ủng hộ để họ làm việc tốt hơn “ cất nhắc cán bộ không nên làm như giã gạo.Nghĩa là trước khi cất nhắc không xem xét kĩ Khi cất nhắc rồi không giúp đỡ
họ Khi họ phạm sai lầm thì đẩy xuống, chờ lúc họ làm khá lại cất nhắc lên Mộtcán bộ bị nhắc lên thả xuống ba lần như thế là hỏng cả đời Đối với cán bộ,chẳng những phải xem xét rõ ràng trước khi cất nhắc Mà sau khi đã cất nhắcphải giúp đỡ họ, khuyên gắng họ, vun trồng lòng tự tin, tự trọng của họ”8 Đốivới mỗi người lòng tự tin, tự trọng có một vai trò rất quan trọng Nó không chỉ
là nguồn sức mạnh bên trong thôi thúc con người ta hành động mà còn góp phầnlàm cho hành động đó đạt hiệu quả.Vì vậy, người lãnh đạo cần phải tôn trọng vàvun trồng cho lòng tự tin, tự trọng của các đồng chí mình, “nếu để sai lầm vàkhuyết điểm trở nên to tát rồi mới đem ra “chỉnh” một lần, thế là “đập” cán bộ.Cán bộ bị “đập” mất cả lòng tự tin, người hăng hái cũng hóa thành nản chí, từnản chí đi đến vô dụng”9
Thời gian qua, có một thực tế là hầu hết những vụ tham ô, lãng phí xảy ra ởcác cơ quan, đơn vị thường không do tổ chức đảng hoặc cán bộ, đảng viên ở cácđơn vị đó phát hiện, tố cáo Thậm chí, một số cán bộ mắc phải khuyết điểm, sailầm vẫn được tiếp tục giao giữ trọng trách Xin đơn cử một vài “chuyện cũ”:Chuyện thứ nhất, tháng 6/2009, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế ra quyết định
kỷ luật bốn lãnh đạo Cục Thuế Đồng Nai vì để xảy ra sai phạm trong vụ Công tyGrobest & I-Mei Industrial VN được miễn giảm thuế sai hơn 36 tỷ đồng Riêngông Phạm Văn Dưỡng - Cục trưởng, bị cảnh cáo, nhưng ngay sau đó, ngày 1/7,
8 Sđd , tr.322.
9 Sđd , tr.322.
Trang 18ông Dưỡng lại được giao nhiệm vụ Phó ban thanh tra Tổng cục Thuế phụ tráchphía Nam.Chuyện thứ hai, khi còn là Phó giám đốc Sở Tư pháp tỉnh BìnhThuận, ông Trần Văn Xê đã có nhiều sai phạm trong sử dụng ngân sách, nhưngrồi ông vẫn được tin cậy, bổ nhiệm làm giám đốc Sở Ở cương vị mới, ông lạitiếp tục vi phạm các quy định về đất đai, làm giả hồ sơ để được cấp 5 sổ đỏ với27,6 ha đất nhưng ông cũng chỉ bị cảnh cáo về mặt Đảng, sau đó hạ cánh antoàn! Chuyện thứ ba là trường hợp ông Đoàn Văn Kiển Năm 2001, khi còn làTổng giám đốc Tổng công ty Than VN, ông Kiển đã bị kỷ luật cảnh cáo vềĐảng do những vi phạm nghiêm trọng Ấy vậy mà khi TCT Than VN trở thànhTập đoàn Than - Khoáng sản VN (TKV), ông vẫn nghiễm nhiên ngồi ở ghế Chủtịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc, nắm trong tay những nguồn tài nguyên quantrọng của quốc gia như than, bauxite rồi lại tiếp tục sai phạm Nghiêm trọngnhất là việc buông lỏng quản lý để những kẻ khai thác và xuất lậu than tác oaitác quái trong một thời gian dài Chỉ riêng việc này đã gây thiệt hại cho Nhànước mỗi năm khoảng 4.500 tỷ đồng, theo ước tính của lãnh đạo tỉnh QuảngNinh (Vietnamnet, ngày 3/9) Gần đây nhất là vụ Trịnh Xuân Thanh, thamnhũng, vi phạm, rồi bỏ trốn ra nước ngoài, gây bất bình trong dư luận.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:”Công việc thành công hay thất bạiđều do cán bộ tốt hay kém” Như vậy, việc cất nhắc cán bộ không đúng hoặc xử
lý nương tay với những sai lầm của cán bộ, đảng viên, dù vì bất cứ lý do gì, đềulàm xói mòn lòng tin của nhân dân, để lại những hậu quả khôn lường
Phải yêu thương cán bộ: Theo Hồ Chí Minh, trong sử dụng thì phải yêu
thương cán bộ, nhưng “yêu thương cán bộ không phải là vỗ về, nuông chiều, thảmặc”, thương yêu cán bộ “là giúp họ học tập thêm, tiến bộ thêm Là giúp họ giảiquyết những vấn đề khó khăn sinh hoạt, ngày thường thì điều kiện dễ chịu, khiđau ốm được chăm sóc, gia đình họ khỏi khốn quẫn” Thương yêu cán bộ còn làluôn chú ý đến công tác của họ, hễ thấy có khuyết điểm thì giúp họ sửa chữangay Yêu thương cán bộ là một tư tưởng thể hiện tính nhân văn của Hồ ChíMinh CON NGƯỜI ấy luôn mang trong mình một trái tim dạt dào tình thương,một tấm lòng bao la rộng lớn, không phải với một ai đó mà với toàn thể đồng
Trang 19bào, với hết thảy quần chúng cần lao Người thắt lòng khi nhìn thấy đồng bào ta
ăn không có mà ăn, mặc không có cái mặc, phải chịu đói, chịu rét Thấy từngchiến sĩ ra đi Người đau như cắt từng khúc ruột của mình Bởi: Người là cha, làbác, là anh/ Quả tim lớn lọc trăn dòng máu đỏ” Nhà thơ Tố Hữu đã từng thốtlên:
“Bác ơi tim Bác mênh mông thế/ Ôm trọn non sông mọi kiếp người”.Riêng đối với cán bộ của Đảng, Người dạy chúng ta rằng: phải yêu thương cán
bộ Đọc lại bản Di chúc của Bác năm ấy, chúng ta dễ dàng nhận thấy sau
đoạn: “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh
tự phê bình và phê bình, là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và
thống nhất của Đảng”, Bác viết thêm: “Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau” Đồng chí Vũ Kỳ - Thư ký riêng của Người cho biết: “Cán bộ, đảng viên
chúng ta từ Trung ương đến các chi bộ chắc sẽ xúc động biết chừng nào khi biếtrằng, sau một năm trời, Bác Hồ chỉ dặn thêm chúng ta một câu như thế” Đó làbởi tình thương của Bác đã đành, nhưng còn lí do nào nữa? - Còn bởi cán bộ,đảng viên là tài sản của Đảng, của đất nước, là lực lượng nòng cốt của cáchmạng, là những người sẽ giúp Đảng hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình làđem lại cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân Cán bộ thì có thể rấtnhiều,cán bộ tốt cũng không ít nhưng để giữ một người cán bộ vừa “hồng” vừa
“chuyên” mãi thật không đơn giản chút nào, nên hãy trân trọng họ, rèn giũa họ,đừng để mất đi những viên ngọc quý đó Người nói rằng: “Không phải vài batháng, hoặc vài ba năm mà đào tạo được một người cán bộ tốt Nhưng cần phảicông tác, tranh đấu, huấn luyện lâu năm mới được Trái lại, trong lúc tranh đấu,rất dễ mất một người cán bộ Vì vậy, Đảng phải thương yêu cán bộ”10 Tuynhiên, thương yêu cán bộ không phải là bao che, vỗ về, luôn cho cán bộ mình làtốt, là hoàn hảo, không có khuyết điểm gì, như thế chỉ khiến cho cán bộ mìnhngày càng xấu đi Yêu thương cán bộ phải cho đúng nghĩa của nó Khi xưa ông
bà ta có câu: “ Yêu thì cho roi, cho vọt/ Ghét thì cho ngọt cho bùi”, nói như vậykhông có nghĩa yêu cán bộ thì phải “cho roi”, dùng bạo lực để huấn luyện, mà
10 Sđd , tr.322.
Trang 20theo tư tưởng của Người: “Thương yêu là giúp họ học tập thêm, tiến bộ thêm.
Là giúp họ giải quyết những vấn đề khó khăn sinh hoạt, ngày thường thì điềukiện dễ chịu, khi đau ốm được chăm nom, gia đình họ khỏi khốn quẫn,v.v ” và
“thương yêu là luôn luôn chú ý đến công tác của họ, kiểm thảo họ Hễ thấykhuyết điểm thì giúp họ sữa chữa ngay, để vun trồng cái thói có gan phụ trách,
cả gan làm việc của họ Đồng thời phải nêu rõ những ưu điểm, những thànhcông của họ”11
Phê bình cán bộ: Đảng ta không phải từ trên trời rơi xuống, Đảng ở trong
xã hội mà ra cho nên đảng viên và cán bộ cũng là người, ai cũng có tính tốt vàtính xấu Đảng phải làm công việc giải phóng dân tộc to lớn, phức tạp, vì vậyphải cố sức sữa chữa cho tiệt nọc các chứng bệnh để cho Đảng càng mạnh khỏe,bình an Phê bình để giúp cho các đảng viên của mình nhận rõ sai lầm, khuyếtđiểm để kịp thời sữa chữa khắc phục Mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ tự kiểmđiểm, tự phê bình mình mà còn phải phát hiện ra cái sai trái của cán bộ mình,đồng chí mình và thẳng thắn chỉ ra và giúp họ sữa chữa Tuy nhiên cần tuyệt đốinghiêm cấm việc lợi dụng phê bình để bới móc “vạch lá tìm sâu”, để bôi xấu, vukhống cán bộ, lợi dụng nó để thực hiện mục đích cá nhân Phê bình chính là thậtthà nhận, công khai nhận, trước mặt mọi người những khuyết điểm của mình đểtìm cách sửa chữa Điều đó nói thì dễ, nhưng làm thì khó Khó vì người ta hay
có lòng tự ái Bằng kinh nghiệm từ cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi vàphong phú của mình, Bác căn dặn rất chân tình rằng: “Đối với cán bộ bị sai lầm,
ta quyết không nên nhận rằng họ muốn như thế, mà công kích họ Trái lại, taphải dùng thái độ thân thiết, giúp họ tìm ra cái cớ vì sao mà sai lầm? Sai lầmnhư thế, sẽ tác hại đến công việc thế nào? Làm thế nào mà sửa chữa? Tóm lại,phải phê bình cho đúng Phê bình cho đúng, chẳng những không làm giảm thểdiện và uy tín của cán bộ, của Đảng; trái lại, còn làm cho sự lãnh đạo mạnh mẽhơn, thiết thực hơn, do đó mà uy tín và thể diện càng tăng lên” Đối với cán bộ
có sai lầm, khuyết điểm, Hồ Chí Minh so sánh họ với những người có bệnh
11 Sđd , tr.322-323.