MỞ ĐẦU Hồ Chí Minh – người anh hùng giải phóng dân tộc, vị lãnh tụ vĩ đại, niềm tự hào to lớn của cách mạng và toàn thể dân tộc Việt Nam, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Người là một tấm gương sáng chói và mẫu mực về đức hy sinh cao cả cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và giải phóng con người. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, điều mà Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm hàng đầu và trăn trở nhiều nhất là vấn đề xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo, chèo lái con thuyền cách mạng đi đến thành công, đem lại độc lập cho Tổ quốc, phồn thịnh cho đất nước, tự do, hạnh phúc cho nhân dân. Do đó, Người thường xuyên chăm lo công tác xây dựng, củng cố Đảng, giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ đức đủ tài, để trong bất kỳ giai đoạn nào, Đảng cũng phải là một tổ chức cách mạng tiêu biểu cho trí tuệ, đạo đức, lương tâm và danh dự của dân tộc, làm tròn nhiệm vụ mà Tổ quốc và nhân dân đã tin tưởng giao phó. Trong kho tàng tri thức quý giá Người để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta, điều quan trọng và đặc biệt có ý nghĩa đối với lối sống và làm việc của dân tộc ta, về xây dựng Đảng, về công tác cán bộ, về giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên cho đến hôm nay là tư tưởng của Người về sửa đổi lối làm việc. Đây là một tác phẩm rất quan trọng, đề cập nhiều vấn đề lớn, vừa có tính lý luận, tính nguyên tắc, vừa có tính chỉ đạo thực tiến sâu sắc về xây dựng Đảng trong điều kiến Đảng cầm quyền, chăm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, gắn bó mặt thiết với nhân dân, và ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ, một tài liệu học tập của cán bộ để tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và tác phong làm việc. Tác phẩm nhằm vạch ra những sai lầm khuyết điểm, lệch lạc; chấn chỉnh lại nhận thức tư tưởng, nâng cao trình độ chính trị, lý luận, phẩm chất đạo đức, năng lực công tác của cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của cách mạng. Việc sửa đổi lối làm việc theo gương Bác không chỉ tạo sự thay đổi rõ nét trong lề lối, tác phong làm việc, ý thức trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân, đẩy mạnh cải cách hành chính, phát huy dân chủ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương của các cơ quan, đơn vị, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức mà còn góp phần đẩy lùi sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống, từ đó xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh.
Trang 1MỞ ĐẦU
Hồ Chí Minh – người anh hùng giải phóng dân tộc, vị lãnh tụ vĩ đại, niềm tự hào to lớncủa cách mạng và toàn thể dân tộc Việt Nam, cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Người làmột tấm gương sáng chói và mẫu mực về đức hy sinh cao cả cho sự nghiệp đấu tranh giảiphóng dân tộc và giải phóng con người Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình,điều mà Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm hàng đầu và trăn trở nhiều nhất là vấn đề xây dựngĐảng trong sạch, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo, chèo lái con thuyền cách mạng đi đến thànhcông, đem lại độc lập cho Tổ quốc, phồn thịnh cho đất nước, tự do, hạnh phúc cho nhân dân
Do đó, Người thường xuyên chăm lo công tác xây dựng, củng cố Đảng, giáo dục, rèn luyệnđạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ đức đủ tài,
để trong bất kỳ giai đoạn nào, Đảng cũng phải là một tổ chức cách mạng tiêu biểu cho trí tuệ,đạo đức, lương tâm và danh dự của dân tộc, làm tròn nhiệm vụ mà Tổ quốc và nhân dân đã tintưởng giao phó Trong kho tàng tri thức quý giá Người để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta, điềuquan trọng và đặc biệt có ý nghĩa đối với lối sống và làm việc của dân tộc ta, về xây dựngĐảng, về công tác cán bộ, về giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên cho đến hômnay là tư tưởng của Người về sửa đổi lối làm việc
Đây là một tác phẩm rất quan trọng, đề cập nhiều vấn đề lớn, vừa có tính lý luận, tínhnguyên tắc, vừa có tính chỉ đạo thực tiến sâu sắc về xây dựng Đảng trong điều kiến Đảng cầmquyền, chăm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, gắn bó mặt thiết với nhân dân, vàngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ, một tài liệu học tập của cán bộ để tu dưỡng tư tưởng, đạođức và tác phong làm việc
Tác phẩm nhằm vạch ra những sai lầm khuyết điểm, lệch lạc; chấn chỉnh lại nhận thức
tư tưởng, nâng cao trình độ chính trị, lý luận, phẩm chất đạo đức, năng lực công tác của cán
bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của cách mạng Việc sửa đổi lối làm việc theogương Bác không chỉ tạo sự thay đổi rõ nét trong lề lối, tác phong làm việc, ý thức tráchnhiệm, thái độ phục vụ nhân dân, đẩy mạnh cải cách hành chính, phát huy dân chủ, tăngcường kỷ luật, kỷ cương của các cơ quan, đơn vị, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức
mà còn góp phần đẩy lùi sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống, từ đó xâydựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh
Trang 2NỘI DUNG:
I Phân tích tư cách đạo đức cách mạng (III) thông qua tác phẩm “ sửa đổi lối làm việc”
Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết xong vào tháng 10 năm
1947 với bút danh là X.Y.Z , hai năm sau khi Nhà nước giành được độc lập, có giá trị đặc biệt
cả về lý luận và thực tiễn Lúc bấy giờ đất nước ta vẫn tồn tại hai loại chính quyền: chính
quyền do thực dân Pháp dựng lên và chính quyền cách mạng Nhưng Bác biết rằng chínhquyền cách mạng sẽ nắm được quyền lãnh đạo, và để nắm được quyền quản lý đất nước thìchính quyền cách mạng phải có các phẩm chất tốt "Sửa đổi lối làm việc" - nói cho cùng, đó
là sửa đổi tinh thần cơ bản của những người nhận trách nhiệm hướng dẫn và lãnh đạo một dântộc nhằm mục tiêu giải phóng Tổ quốc, giải phóng nhân dân Tác phẩm của Bác đã quán triệt
tinh thần đó, với lối viết cô đọng, sáng rõ và cụ thể, “Sửa đổi lối làm việc” trước hết thể hiện
tư tưởng và tình cảm là tất cả vì nhân dân
Cả cuộc đời của Hồ Chí Minh - kể từ khi bước chân ra đi tìm đường cứu nước tới khi viếtnhững dòng Di chúc cuối cùng – tất cả đều toát lên một tư tưởng vĩ đại: vì Nhân Dân! Nhândân trong tâm hồn Bác như một nỗi thương cảm, nỗi day dứt, như mục tiêu sống của mình.Nhân dân Việt Nam có lịch sử lâu dài nghìn năm, trong đó có thời gian dài với thân phận đaukhổ và “lép vế” Bác đã thấu hiểu sâu sắc nỗi khổ đau, sự bất hạnh và thân phận “lép vế” củamột dân tộc bị “giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm” hoành hành Cuộc cách mạng mà Bác vàĐảng lãnh đạo chính là vì độc lập tự do cho Tổ quốc, vì dân chủ và hạnh phúc cho nhân dân.Toàn bộ quá trình hoạt động cách mạng của Bác là để giải phóng nhân dân, như Bác đãnói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toànđộc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được họchành”…1 Toàn bộ tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” thể hiện nỗi khắc khoải chính trị, những
ưu tư, băn khoăn của Người và mong muốn cán bộ cách mạng thay đổi phong cách làm việc
để tất cả vì nhân dân phục vụ Nếu nhìn từ góc độ này thì chúng ta thấy cả cuộc đời của Bác lànỗi niềm đau đáu vì hạnh phúc của nhân dân Qua tác phẩm này, chúng ta hiểu được một điềusâu sắc rằng: Bác quan tâm đến nhân dân với tất cả tấm lòng và tình cảm của Người
Cũng xuất phát từ tình cảm đó mà trong “Sửa đổi lối làm việc” Bác đặt vấn đề cho những
người phục vụ nhân dân, “người lãnh đạo là người đầy tớ của nhân dân” phải có phẩm chất
và đạo đức cách mạng Bác yêu cầu những cán bộ cách mạng phải trung thành tuyệt đối với lý
tưởng và mục tiêu của Đảng là suốt đời rèn luyện đạo đức cách mạng để phục vụ nhân dân.Chính vì nỗi lo lắng ấy, nên Bác đã đặt ra vấn đề rèn luyện đạo đức đối với các đồng chí củamình Bằng tác phẩm này, Bác trang bị cho các đồng chí của mình các công cụ và tiêu chuẩn
đạo đức nhằm hai mục đích rất rõ ràng: Thứ nhất là, thu hút sự ủng hộ của nhân dân để tiến hành một cách thuận lợi cuộc kháng chiến; và thứ hai là, để cán bộ cách mạng sửa chữa
Trang 3những thói hư, tật xấu thường có trong mỗi người để rèn luyện và nêu cao đạo đức cáchmạng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền.
Bác quan niệm: cán bộ cách mạng là những người đem chính sách của Đảng, của Chínhphủ, giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời báo cáo tình hình của dân choChính phủ rõ, để đặt chính sách cho đúng Từ định hướng đó, Người khẳng định rằng, cán bộ
là cái "gốc" của mọi công việc Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay xấu
có ảnh hưởng quyết định tạo nên
Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Người phê bình những khuyết điểm, yếu kém
trong công tác cán bộ, đồng thời đề ra những quan điểm và giải pháp về vấn đề cán bộ, trong
đó việc đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trở thành những người có văn hóa, có tri thức vànghiệp vụ
Tác phẩm “sửa đổi lối làm việc” được Nhà xuất bản Sự Thật xuất bản lần đầu vào năm
1948, gồm 6 phần: Phê bình và sửa chữa; Mấy vấn đề kinh nghiệm; Tư cách và đạo đức cách
mạng; Vấn đề cán bộ; Cách lãnh đạo; Chống thói ba hoa Cách viết của Bác rất đơn giản, lập
luận chặt chẽ, ý tứ sâu sắc Cả 6 phần của tác phẩm Chủ tịch Hồ Chí Minh đều nêu nhữngkhuyết điểm của cán bộ đảng viên, nhưng tập trung nhất là ở phần I - Phê bình và sửa chữa,Phần III - Tư cách và đạo đức cách mạng, Phần VI - Chống thói ba hoa
Một nội dung rất lớn và quan trọng của tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” là việc giáo dục tưcách đạo đức cách mạng để người đảng viên có thể biến lý luận thành hành động cụ thể.Người kết luận: “Chúng ta phải gắng học, đồng thời học thì phải hành” Bởi vậy, trong toàn
bộ 6 phần của nội dung cuốn sách là: Phê bình và sửa chữa; Mấy điều kinh nghiệm; Tư cách
và đạo đức cách mạng; Vấn đề cán bộ Cách lãnh đạo; Chống thói ba hoa, thì phần “Tư cách
và đạo đức cách mạng” có vị trí đặc biệt quan trọng và có độ dài nhất trong tác phẩm
Ở đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi đảng viên phải thực hiện một cách nghiêm túcmối quan hệ giữa lời nói và việc làm và nêu cụ thể nhiệm vụ của mỗi cán bộ đảng viên phảilàm gì và làm như thế nào để thực hành lý luận Những nhiệm vụ đó được Người trình bày cụthể trong các phần: về phận sự của đảng viên và cán bộ về tư cách và bổn phận của đảng viên;
về vấn đề vì sao đảng viên phải rèn luyện tính Đảng Điều cốt lõi để thực hiện những nhiệm
vụ đó là phải trọng lợi ích của Đảng hơn lợi ích của cá nhân Người viết: “Vô luận thế nào, vôluận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích cá nhân lại sau
Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng” Trái lại những đảng viên và cán bộ nào “ham muốn địa
vị, tìm cách phát tài, ra mặt anh hùng, tự cao tự đại,v.v Đó đều là trái với lợi ích của Đảng”.Cũng trong tác phẩm này, những vấn đề về đạo đức cách mạng một lần nữa được Người phântích, giảng giải Theo đó, nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm là những nội dung cơ bản của tư cáchđạo đức cách mạng Tư cách đạo đức ấy là cơ sở, là cốt lõi để thực hành lý luận Người chỉ rõ:
Trang 4Trong Đảng ta còn có những người chưa học được, chưa làm được bốn chữ “chí công vô tư",cho nên mắc phải tính chủ nghĩa cá nhân Chủ nghĩa cá nhân như một thứ vi trùng rất độc, do
nó mà sinh ra các chứng bệnh nguy hiểm
Đọc “Tư cách và đạo đức cách mạng” trong “Sửa đổi lối làm việc” chúng ta càng hiểuthêm tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Chúng ta cũng càng hiểu thêm mong muốn của Bác đốivới sự phấn đấu tu dưỡng của mỗi người, để có đủ đức và tài đưa chủ trương, đường lối vànghị quyết của Đảng vào cuộc sống
Trong nội dung tìm hiểu và phân tích ở đây, ta sẽ đi sâu vào phân tích phần III- Tư cách và đạo đức cách mạng của tác phẩm “ sửa đổi lối làm việc” Ở phần này, có 2 vấn đề cần phân
tích rõ ràng đó là :
Thứ nhất : Bản chất tư cách của Đảng Cách Mạng chân chính
Trong “sửa đổi lối làm việc”,Người đã đưa ra 12 điều thuộc về tư cách của một Đảng chân
chính cách mạng, đó là :
1/ Không là tổchức làm quan, phát tài Đảng phải là tổ chức lãnh đạo nhân dân, vì lợi íchcủa nhân dân mà phục vụ
2/ Cán bộ phải hiểu lý luận và gắn lý luận với thực hành
3/ Khi Đảng ra một chỉ thị phải dựa vào những điều kiện thiết thực và những kinh nghiệmcủa các nước trên thế giới và của địa phương; phải do quần chúng kiểm soát các khẩu hiệu,chỉ thị xem có đúng hay không
4/ Luôn luôn xem xét tất cả các công tác của Đảng Mọi công tác phải đứng về phía quầnchúng
5/ Phải dạy cán bộ, đảng viên, nhân dân tinh thần yêu nước, cần kiệm liêm chính
6/ Mỗi một công việc của Đảng vừa phải giữ nguyên tắc vừa phải liên hợp dân chúng đểvừa lãnh đạo vừa học hỏi vàvừa nâng cao dân chủ
7/ Mỗi một công việc của Đảng phải giữ được tính cách mạng và khéo linh hoạt để cóđược cách thức đấu tranh và tổ chức tốt hơn để thực hiện được lợi ích trước mắt và lợi ích lâudài
8/ Đảng không che giấu khuyết điểm, không sợ phê bình Đảng phải nhận khuyết điểm để
tự sửa chữa, tự tiến bộ và dạy cán bộ, đảng viên
“Nếu tự Đảng giấu giếm những khuyết điểm là một Đảng hỏng Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ vì đâu mà có những khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó rồi tìm mọi cách để sửa chữa nó Như thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính”.
Trang 59/ Phải chọn những người rất trung thành, hăng hái; đoàn kết họ trở thành một nhóm trungkiên lãnh đạo.
10/ Phải luôn luôn đẩy bỏ những phần tử thù oán ra ngoài
11/ Phải giữ kỷ luật nghiêm từ trên xuống dưới Tư tưởng phải nhất trí, hành động phảinhất quán, tự giác
12/ Đảng phải luôn luôn xét lại những nghị quyết, chỉ thị của mình đã thi hành như thế nào.Nếu không hoá ra lời nói suông Đồng thời còn có hại tới lòng tin của nhân dân đối với Đảng Theo đó người cho rằng: “Đảng không phải là một tổ chức làm quan phát tài nó phải làmtròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng”; Cán
bộ của Đảng phải biết lý luận, mọi công việc của Đảng phải đứng về phía quần chúng, cán bộđảng viên phải liên hệ chặt chẽ với dân chúng, Đảng không che dấu khuyết điểm của mình,không sợ phê bình; Đảng phải chọn lựa những người rất trung thành và rất hăng hái, đoàn kết
họ thành nhóm trung kiên lãnh đạo; Đảng phải giữ kỷ luật rất nghiêm từ trên xuống dưới Đểkết luận về tư cách của Đảng chân chính cách mạng, Hồ Chí Minh viết:
“Muốn cho Đảng được vững bền
Mười hai điều đó chớ quên điều nào”
Thứ hai : Đạo đức cách mạng (phận sự của đảng viên và cán bộ)
Khi đánh giá vai trò của đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng củangười cách mạng, cũng giống như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối Người viết: “Cũnggiống như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc,không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏiđến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”
Người cán bộ, đảng viên phải “Trọng lợi ích của Đảng hơn hết… vô luận lúc nào, vô luận việc
gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau Đó là nguyêntắc cao nhất của Đảng Đó là "tính Đảng"
Đảng viên và cán bộ phải có “đạo đức cách mạng" Người khái quát và đi sâu phân tích
năm chữ Nhân, Nghĩa, Chí, Dũng, Liêm
"Nhân là thật thà thương yêu, hết lòng giúp đỡ đồng chí và đồng bào.
Nghĩa là ngay thẳng, không có tư tâm, không làm việc bậy, không có việc gì phải giấu
Đảng…
Trí vì không có việc tư túi nó làm mù quáng, cho nên đầu óc trong sạch, sáng suốt Dễ hiểu
lý luận Dễ tìm phương hướng…
Dũng là dũng cảm, gan góc, gặp việc phải có gan làm Thấy khuyết điểm có gan sửa chữa.
Cực khổ, khó khăn có gan chịu đựng Có gan chống lại vinh hoa, phú quý không chính đáng
Trang 6Liêm là không tham địa vị Không tham tiền tài Không tham sung sướng Không ham
người tâng bốc mình… Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ…"
1 Vai trò của đạo đức cách mạng hết sức quan trọng.
Hồ Chí Minh đã viết: đạo đức cách mạng như là gốc của cây, nguồn của sông.
- Là căn bản của mỗi con người
- Nếu không có đạo đức cách mạng; nếu tự mình hủ hoá xấu xa thì không những khônglàm được gì mà còn không lãnh đạo được cách mạng dù tài giỏi mấy
2 Nội dung đạo đức cách mạng :
Trong tác phẩm Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa 5 chuẩn mực đạo đức Nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm theo truyền thống đạo đức dân tộc nói riêng và đạo đức Phương Đông nói chung,
với những bổ sung và phát triển về chất phù hợp với yêu cầu sự nghiệp cách mạng Việt Nam
Khổng Tử : Nhân bao hàm 2 yếu tố chủ yếu: thương yêu con người và giúp con người
cùng với các tiêu chí“cung kính”, “khoan hậu”, “thành tín”, “cần mẫn “và“từ huệ”
Hồ Chí Minh: con người là đồng bào, đồng chí; những suy nghĩ, hành động có hại đến
nhân dân, đồng chí, Đảng thì phải chống; mình phải là trụ cột cho mọi người nhưng hưởng sau mọi người; không sợ cực khổ, không ham uy quyền…
Nghĩa truyền thống Phương Đông là ứng xử giữa người với người phụ thuộc địa vị, quan
hệ của mình đối với người khác trong gia đình và xã hội như nghĩa cha (mẹ) con, nghĩa vợchồng, nghĩa thầy trò, nghĩa quân thần …
Nghĩa trong tư tưởng và đạo đức Chủtịch HồChíMinh là ứng xử ngay thẳng, không tư
tâm, không làm điều bậy, không cóviệc gì giấu Đảng; thấy việc gì phải thì phải làm, phải ủnghộ; không sợ phê bình …
Trí theo Hồ Chí Minh không chỉ là tri thức hay kinh nghiệm con người thu thập được qua
quá trình sống, chiến đấu, lao động và học tập
Trí còn là phải tự rèn mình sao cho ta không làm việc gì một cách mù quáng để cho đầu óc
ta luôn trong sạch, sáng suốt; biết xem người, biết xem việc để luôn biết cất nhắc người tốt,biết việc gì lợi thì làm, việc gì hại thì tránh …
Dũng của Bác dạy không chỉ là sự can đảm, gan dạ, bất khuất trước làn tên mũi đạn của kẻ
thù ngoài chiến trận Dũng là phải dùng để thắng chính mình Đó là phải có gan làm việc nếu
việc đó là việc phải; có gan sửa chữa nếu mình phạm khuyết điểm; có gan chịu đựng giankhổ, khó khăn thậm chí hy sinh cả tính mạng nếu đó là lý tưởng, làviệc lợi ích cho dân tộc,cho Đảng
Hồ Chí Minh cho rằng: Liêm là không lấy của người làm của mình; ít lòng tham muốn
vật chất; không tham sung sướng; không tham địa vị, tiền tài; không tham kẻ tâng bốc mình
…
Trang 7 ĐẠO ĐỨC mà Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu trong tác phẩm này không phải là đạo đức thủ cựu mà là đạo đức mới, ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
Đạo đức cách mạng có khi nó không phải vì danh vọng cá nhân mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc và của loài người.
Tóm lại :Về nội dung, đạo đức cách mạng bao gồm năm tính tốt: Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm.
Những đức tính trên mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc, được Hồ Chí Minh kế thừa bởi đạođức của Nho giáo, đưa vào đó một nội dung mới phù hợp với điều kiện thực tế của nước ta, ởchỗ “không phải là đạo đức thủ cựu, nó là đạo đức mới, nó không phải vì danh vọng cá nhân,
mà vì lưọi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người” Như vậy, Hồ Chí Minh cho rằng:đạo đức là cái gốc của người cách mạng, nhưng cũng cần phải nhận thứcđức và tài có quan hệmật thiết với nhau Có đức phải có tài, nếu không sẽ không mang lại lợi ích gìmà còn có hạicho nhân dân Mặt khác, phải thấy trong đức có tài, tài càng lớn thì đức phải cao, vì đức tài lànhằm phục vụ nhân dân và đưa cách mạng đến thắng lợi
Mặt khác người đảng viên, cán bộ còn phải :
Người cán bộ, đảng viên "phải giữ kỷ luật" Kỷ luật của Đảng là kỷ luật tự giác “Không ai
bắt buộc ai vào Đảng làm chiến sĩ tiên phong Mà đó là tự giác, lòng hăng hái của mỗi người
Phải khắc phục “những khuyết điểm, sai lầm” Đó là “bệnh tham lam”, “Bệnh lười biếng",
"bệnh kiêu ngạo", “bệnh hiếu danh", "thiếu kỷ luật”, “óc hẹp hòi", “óc địa phương", “óc lãnhtụ”, “bệnh hữu danh vô thực", "bệnh kéo bè, kéo cánh", “bệnh cận thị", “bệnh cá nhân”, “bệnh
tị nạnh", “bệnh xu nịnh, a dua” Người nhắc nhở về bệnh sợ tự phê bình Người đã nói rất
khảng khái": “… Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó Như thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính”.
Phải bình tĩnh tìm ra nguyên nhân sai lầm và cách sửa chữa khuyết điểm Hồ Chí Minh chỉ
rõ "Đảng ta không phải trên trời sa xuống Nó ở trong xã hội mà ra Vì vậy, tuy nói chung, thìđảng viên phần nhiều là những phần tử tốt, nhưng vẫn có một số chưa bỏ hết những thói xấu
tự tư tự lợi, kiêu ngạo, xa hoa v v… Những thói xấu đó, họ mang từ xã hội vào Đảng" Người
phê phán thái độ đối với người có khuyết điểm, sai lầm như đối với hổ mang, thuồng luồng…đòi đuổi ra khỏi Đảng ngay…, làm cho họ chán nản, thất vọng Hoặc họ không làm gì nữa
Trang 8hết Thậm chí họ bỏ Đảng Đó là thái độ những người máy móc quá Đó cũng là bệnh chủ
quan”
Thứ ba : Tư cách và bổn phận của đảng viên :
Hồ Chí Minh viết về tiêu chuẩn người đảng viên, thể thức giới thiệu, kết nạp người vàoĐảng, rèn luyện, giáo dục đảng viên mới Người chỉ rõ bổn phận của người đảng viên là
"Suốt đời tranh đấu cho dân tộc, cho Tổ quốc; đặt lợi ích của cách mạng lên trên hết, lên trước hết; hết sức giữ kỷ luật và giữ bí mật của Đảng; kiên quyết thi hành những nghị quyết của Đảng; cố gắng làm kiểu mẫu cho quần chúng trong mọi việc; cố gắng học tập chính trị, quân sự, văn hóa Phải gần gũi quần chúng, học hỏi quần chúng, cũng như phải lãnh đạo quần chúng”.
Thứ tư : phải rèn luyện tính Đảng :
Hồ Chí Minh khẳng định: "Mỗi cán bộ, đảng viên, cần phải có tính đảng mới làm được
việc Kém tính đảng, thì việc gì cũng không làm nên” Tính đảng là: “Phải đặt lợi ích củaĐảng, của dân tộc lên trên hết; việc gì cũng phải điều tra rõ ràng, cẩn thận và phải làm đến nơi
đến chốn; lý luận và thực hành phải luôn luôn đi đôi với nhau Đảng phải nghiêm ngặt kiểm tra, các địa phương phải kiên quyết thực hành những nghị quyết của Đảng Nơi nào sai lầm,
ai sai lầm, thì lập tức sửa chữa Kiên quyết chống thói nể nang và che giấu, chống thói “trướcmặt thì nể, kể lể sau lưng" Phải kiên quyết thực hành kỷ luật Phải đòi hỏi mỗi đảng viên,trước hết là mỗi cán bộ, phải thật thà tự phê bình, tự sửa chữa những khuyết điểm của mình"
II. Những suy nghĩ về đạo đức người lãnh đạo
1 Tìm những biểu hiện trong thực tế cuộc sống, liên hệ với bản thân
Về mặt lý thuyết thì lãnh đạo đúng nghĩa là:
- Phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng Mà muốn thế thì nhất định phải so sánhkinh nghiệm của dân chúng Vì dân chúng chính là những người chịu đựng cái kết quả của sựlãnh đạo của ta
- Phải tổ chức thi hành cho đúng Mà muốn vậy không có dân chúng góp sức thì khôngxong
- Phải tổ chức sự kiểm soát, mà muốn kiểm soát đúng thì cũng có quần chúng giúp mớiđược
Trong tác phẩm “ sửa đổi lối làm việc” Bác có viết về vấn đề của người lãnh đạo: “chẳngnhững phải lãnh đạo quần chúng , mà lại phải học hỏi quần chúng
Nghĩa là: người lãnh đạo không nên kiêu ngạo, mà nên hiểu thấu Sự hiểu biết và kinhnghiệm của mình cũng chưa đủ cho sự lãnh đạo đúng đắn Vì vậy, ngoài kinh nghiệm củamình, người lãnh đạo còn phải dùng kinh nghiệm của đảng viên, của dân chúng, để thêm chokinh nghiệm của mình
Trang 9Nghĩa là một giây, một phút cũng không thể giảm bớt mối liên hệ giữa ta và dân chúng.Nghĩa là phải lắng tai nghe ý kiến của đảng viên, của nhân dân, của những người "khôngquan trọng".”
Đây không phải là lần đầu và một lần Bác dạy chúng ta về phong cách của người cán bộlãnh đạo, mà Người luôn nhắc nhở, uốn nắn và làm gương cho cán bộ, đảng viên về phongcách, tác phong làm việc, nhất là việc gần gũi nhân dân, sâu sát cơ sở Thực tế luôn chứngminh sống động điều Bác chỉ ra, ở đâu, lúc nào người cán bộ lãnh đạo mà có tác phong đó thìtích lũy được nhiều kinh nghiệm, nâng cao được năng lực, quy tụ được sức mạnh của tập thểtập trung hoàn thành tốt nhiệm vụ, và ngược lại-cán bộ mà xa dân chúng, bảo thủ, quan liêu…thì thiếu năng lực, uy tín, không tập hợp được sức mạnh lãnh đạo, tập thể Chính ủy, chính trịviên là người chủ trì về chính trị, đồng thời là bí thư cấp ủy, tổ chức Đảng ở các đơn vị thìcàng cần phải sâu sát cơ sở, gần gũi và lắng nghe ý kiến cán bộ, đảng viên, chiến sĩ Để đượcnhư vậy, chúng ta luôn khắc ghi lời Bác dạy và học tập chính tấm gương, phong cách củaNgười
Với sự phát triển không ngừng của xã hội Việt Nam như hiện nay, những cán bộ lãnh đạo,quản lý vẫn áp dụng phong cách lãnh đạo của chủ tịch Hồ Chí Minh nhưng không ngừng đổimới và phải có biện pháp, phương pháp, cách thức tiến hành phù hợp để phù hợp với xã hộihiện nay với mục đích xây dựng một đất nước giàu đẹp, phát triển hơn Những cán bộ lãnhđạo, quản lý luôn thể hiện một lòng yêu nước, thương dân, trung thành với Đảng được biểuhiện qua phong cách làm việc như:
Thứ nhất, Dù ở trong bất kỳ hoàn cảnh nào những nhà lãnh đạo luôn nêu cao tinh thần
trách nhiệm trước Tổ quốc, trước Đảng và nhân dân, hết lòng trung thành phụng sự Tổ quốc,phục vụ nhân dân và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu
Thứ hai, Việc áp dụng những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng tiêu biểu, ổn định
trong Phong cách làm việc mà người lãnh đạo, quản lý sử dụng hàng ngày để thực hiện nhiệm
vụ của mình Phong cách làm việc được quy định bởi chức năng, nhiệm vụ và được thể hiện ởphẩm chất và năng lực của cán bộ
Thứ ba, Ra sức làm việc cho Đảng, giữ vững kỷ luật của Đảng, thực hiện tốt đường lối,
chính sách của Đảng Luôn đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trướclợi ích riêng của cá nhân mình, thật sự gương mẫu, lời nói đi đôi với việc làm, tư tưởng thốngnhất với việc làm
Thứ tư ,Luôn thể hiện sự nhiệt tình cách mạng, lòng say mê, tận tụy với công việc, dũng
cảm, gương mẫu gắn kết với sự hiểu biết, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ đồng thời có lý luậncách mạng và tri thức khoa học Để có tri thức khoa học, họ luôn ra sức phấn đấu học tập, làm
Trang 10việc nghiên cứu để nâng cao trình độ về chính trị, văn hóa, nghiệp vụ và năng lực thực tiễncủa chính mình.
Thứ năm, Trong công việc thì nghiên cứu cội rễ, phân tích rõ ràng rồi mới đưa ra kết luận.
Thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Bởi chỉ có làm việc tập thể mớitranh thủ và phát huy được trí tuệ của tập thể Người lãnh đạo, quản lý luôn tôn trọng, lắngnghe ý kiến quần chúng, để bổ sung những ưu điểm, khắc phục những khuyết điểm của chínhmình nhưng đồng thời có tính quyết đoán, vì chỉ có vậy mới quyết định được công việc gópphần thực hiện nhiệm vụ chính trị đề ra Lắng nghe ý kiến của người khác Luôn phát huy tínhsáng tạo của mỗi cán bộ, đảng viên bằng cách: Suy nghĩ, tìm tòi, đề nghị những vấn đề mớinhằm mục đích làm giàu mạnh tổ quốc, phát triển đất nước
Bên cạnh nhũng biểu hiện tốt của nhũng cán bộ lãnh đạo, quản lý thì Thực tế hiện nay, vẫncòn có nhiều mặt hạn chế đang diễn ra trong bộ phận của những cán bộ lãnh đạo, có khá nhiềucán bộ lãnh đạo biến chất Họ dần lãng quên “thế nào là tư cách và đạo đức cách mạng?” ,“thếnào là Nhân, Nghĩa, Chí, Dũng, Liêm?” như Bác đã dạy, đáng buồn hơn họ có cách lãnh đạokhông biết lắng nghe những gì quần chúng nói
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” Trong tư tưởng của
Người, là người cán bộ phải vừa có tài, vừa có đức, trong đó, đức là gốc, là bản chất của ngườicách mạng Vì vậy, tu dưỡng rèn luyện đạo đức cách mạng là yêu cầu quan trọng hàng đầu,thường xuyên đối với mỗi cán bộ, đảng viên Thế nhưng, thực tiễn những vụ việc tiêu cực, thamnhũng trong bộ máy Nhà nước bị phát hiện thời gian qua đã dóng lên hồi chuông cảnh bảo vềhiện tượng suy thoái phẩm chất đạo đức, lệch lạc về nhận thức của một bộ phận cán bộ, Đảngviên Có thể khái quát một số biểu hiện chính sau:
Trước hết, là sự lệch lạc trong nhận thức về chuẩn giá trị cuộc sống và nhu cầu hưởng thụ.
Bắt đầu từ lập luận cho rằng, cán bộ cũng là con người Mà đã là con người thì có yêu, cóghét, có sở thích, khát khao, thèm muốn rất người và có những khát vọng cũng rất người.Thời trẻ đã cống hiến, đã phấn đấu, học tập, đã dành hết tuổi thanh xuân cho sự nghiệp thì giờđây hoàn toàn có thể có quyền nghỉ ngơi, thư giãn, “xả hơi” Một số cán bộ tự cho mình cáiquyền được hưởng thụ, được ăn chơi, buông thả mình như không hề chịu sự ràng buộc của kỷluật Đảng, kỷ luật Nhà nước Đây là một trong các nguyên nhân nảy sinh hiện tượng đánhbạc, mua dâm, bồ bịch, tham ô, tham nhũng, làm mất tư cách, tha hoá nhân phẩm, đạo đứccán bộ Đúng ra, ở bất kể thời điểm, hoàn cảnh nào người cán bộ cũng phải nghĩ đến lợi íchchung, lợi ích của nhân dân, xã hội, cộng đồng, phải đặt đến lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên
hết, phải nghĩ đến trách nhiệm “tận tuỵ phục vụ nhân dân” mà Hiến pháp 1992, tại Điều 8 đã
quy định Đặc biệt là còn phải nghĩ đến việc làm gương cho thế hệ sau Trượt ngã trước sự
Trang 11cám dỗ của những thú vui tầm thường không những tự cán bộ mất đi danh dự và công sứcphấn đấu suốt đời của bản thân mình, làm mất đi danh dự của gia đình, quê hương, làm ảnhhưởng đến niềm tin của nhân dân vào đội ngũ cán bộ, đảng viên và lớn hơn là niềm tin củanhân dân đối với Đảng
Thứ hai, sự lệch lạc về động cơ phấn đấu trong công tác Bác đã nhiều lần chỉ rõ và nhấn mạnh: “Làm việc ngày nay không phải để thăng quan, phát tài” , “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài” Thế nhưng, không phải cán bộ nào cũng nhận thức và hành động
đúng lời Bác nhắc nhở Bệnh tham lam, tự tư, tự lợi, đặt lợi ích của mình lên trên lợi ích củaĐảng, của dân tộc…dùng của công vào việc tư cùng nhận thức sai lệch, động cơ cá nhânkhông đúng đắn, mong lên chức, nắm quyền, muốn được cất nhắc, đề bạt chỉ vì quyền lợi, cánhân đã làm nảy sinh căn bệnh “chạy” chức, quyền mặc dù chưa đủ cả về tài và đức Đây lànhững kẻ chỉ nhìn thấy mình mà không nhìn thấy ai khác và mắc bệnh thích làm lãnh đạotrong khi năng lực thực tế yếu kém, hoặc tự cho mình giỏi hơn tất cả nên xem thường ngườikhác, thường có biểu hiện “kéo bè kéo cánh”, thiếu tôn trọng cấp trên, coi thường cấp dưới:
“…đối với cấp trên thì xem thường, đối với cấp dưới thì cậy quyền lấn áp”
Thứ ba, biểu hiện coi thường việc tu dưỡng phẩm chất đạo đức Trong những cán bộ thoái
hoá, biến chất không ít là do được người thân, họ mạc nâng đỡ, kéo lên làm cán bộ dù tài hènđức mọn, lại không chịu phấn đấu tu dưỡng mà chỉ nặng về mánh khoé, thủ đoạn, luôn chỉ săn
tìm hào quang của quyền lực, “dựa vào thế lực của Đảng để theo đuổi mục đích riêng mình”.
Đây là biểu hiện rất nguy hiểm, và càng nguy hiểm hơn khi nó được bàn tay quyền lực nào đónâng đỡ, bao che, dung túng, hậu thuẫn Người Việt Nam ta vốn trọng tình, nhưng “dĩ hoà viquý” thái quá sẽ trở thành nhu nhược Sự nhu nhược của cán bộ sẽ cũng góp phần làm trầmtrọng thêm những yếu kém của hệ thống Không có tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê
bình - “Đó chính là thái độ của những đảng viên và cán bộ ươn hèn, yếu ớt” Thấy sai khôngdám nói, thấy trái không dám cản, không dám có chính kiến Có thể thấy rằng, những nhậnthức, định hướng chính trị ban đầu của cán bộ sẽ có ảnh hưởng rất sâu đậm trong suốt cuộcđời chức nghiệp Nếu nhận thức đúng, định hướng đúng, động cơ đúng sẽ có sản phẩm lànhững cán bộ tốt Còn nếu ngay từ đầu nhận thức đã sai trái, lệch lạc, méo mó thì hệ quả tấtyếu là sản sinh ra những “sâu mọt” trong đội ngũ cán bộ Một số đảng viên chưa xứng đáng làngười lãnh đạo và lại càng chưa xứng đáng là người đầy tớ của nhân dân mà có người lại tìmcách "xâm hại quyền lợi của dân", làm xói mòn lòng tin của nhân dân đối với Đảng; tình trạngsuy thoái chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, cơ hội, thực dụng và quan liêu, tham nhũng,lãng phí của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên vẫn diễn ra với tính chất và mức độnghiêm trọng
Trang 12Thứ tư, một số cán bộ đã bị choáng ngợp trước sự thay đổi điều kiện sống và công tác, dao
động trước cuộc sống sung túc về vật chất, từ mục đích “vì dân” đã tha hoá, biến chất trởthành chỉ biết vì bản thân mình Lao động quản lý, lãnh đạo là lao động trí tuệ, lao động trí ócchứ không phải là lao động chân tay Thời kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế, bêncạnh thời cơ là thách thức đối với cả đất nước chúng ta Những ảnh hưởng tiêu cực của kinh
tế thị trường ảnh hưởng đến phẩm chất của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên Cuộcsống quá coi trọng vật chất đã làm không ít cán bộ, đảng viên bị sa ngã Người cán bộ có tâm
là người chấp nhận “cuộc chơi” đầy thử thách nhưng đồng thời phải giữ được “lề” Người cán
bộ chân chính hoàn toàn không coi việc đạt được cuộc sống hưởng thụ sung túc là mục đíchphấn đấu tự thân của cuộc đời, là sự thành đạt cá nhân, mà luôn ý thức rất cao về trách nhiệmvới nhân dân, đến sự uỷ thác của nhân dân để có một ngày mai tươi sáng hơn cho tất cả mọingười
Thứ năm, là biểu hiện “vô cảm” trước nỗi đau và cuộc sống vốn còn nhiều khổ cực, thiếu thốn của không ít người dân Bác đã từng nói “Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi;…nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi” Tuy nhiên,
trong thực tế có một bộ phận cán bộ, đảng viên đã không có được điều này Một bộ phận lãnhđạo đã tỏ ra quan liêu, chủ quan, xa dân đã không kịp thời biết và giải quyết các vướng mắccủa người dân Hậu quả là làm nảy sinh nhiều vấn đề bức xúc ở nhiều địa phương gây khiếukiện kéo dài, làm ảnh hưởng lòng tin của dân đối với Đảng
Thứ sáu, nước ta, tuy đã có thành tựu và kinh nghiệm của hơn 25 năm đổi mới, tạo ra thế
và lực mới cho đất nước, nhưng "nước ta vẫn phải đứng trước nhiều thách thức lớn, đan xennhau, tác động tổng hợp và diễn biến phức tạp Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiềunước trong khu vực và trên thế giới vẫn tồn tại Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng,đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, tệ quan liêu, tham nhũng,lãng phí còn nghiêm trọng Những biểu hiện xa rời mục tiêu chủ nghĩa xã hội, "tự diễn biến",
"tự chuyển hóa" có diễn biến phức tạp Các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện "diễn biến hòabình", gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài "dân chủ", "nhân quyền" hòng làm thay đổichế độ chính trị ở nước ta"
Thứ bảy, Tham nhũng và lãng phí đang là một mối đe dọa đến công cuộc xây dựng tổ
quốc, làm cản trở công cuộc kiến thiết đất nước, cản trở sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước và là kẻ thù nguy hiểm, ngấm ngầm ngăn trở, ngấm ngầm phá hoại sự nghiệpxây dựng của cách mạng" Đó là một thứ giặc nội xâm, ngấm ngầm đẩy đất nước đi xuốngmột cách trầm trọng Lãng phí của công điển hình như việc các cơ quan công quyền dùng vậtliệu, điện nước một cách phí phạm; các xí nghiệp dùng máy móc và nguyên liệu không đúngmức; các cơ quan dùng xe vào mục đích cá nhân, không tiết kiệm xăng dầu; các dự án đầu tư
Trang 13dàn trải, không hiệu quả,… Những thứ bệnh đó một phần là do hậu quả của xã hội cũ để lại,
do lòng tự tư, tự lợi, ích kỷ, hại dân mà ra Điều này tất yếu sẽ dẫn đến thâm hụt ngân sáchNhà nước, làm khủng hoảng kinh tế - xã hội
Trên đây chỉ là một vài trong số rất nhiều những biểu hiện lệch lạc trong nhận thức và hànhđộng của một bộ phận cán bộ hiện nay Nguyên nhân của những vi phạm đạo đức của cán bộ
có nhiều song có thể khái quát trong 3 nhóm chính: một là do những tác động tiêu cực từ môitrường, điều kiện sống và công tác của cán bộ, hai là do ý thức về việc tu dưỡng rèn luyệnkhông tốt của chính bản thân cán bộ, ba là do công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, giáo dụcđạo đức cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu và các chế tài pháp luật xử lý những vi phạm không đủhoặc chưa đủ sự nghiêm minh để răn đe, giáo dục những kẻ vi phạm
Lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta được viết bằng mồ hôi, nướcmắt và máu của nhiều thế hệ Ngày nay, học tập và kế thừa truyền thống lịch sử vẻ vang củacha ông là bổn phận của mỗi người Việt Nam.Trong đó, thanh niên là rường cột của nước nhà,chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Đảng ta phải luôn đặt thanh niên ở
vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người; coiviệc chăm lo phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định vàphát triển bền vững của đất nước
Thế nhưng, kiến thức lịch sử của một bộ phận thanh niên lại đang có nhiều “lỗ hổng” Cónhiều lý do, như sự bùng nổ thông tin khiến giới trẻ tiếp cận với nhiều thứ khác dễ dàng vànhanh hơn học lịch sử ; cách dạy lịch sử ở trường học ít hấp dẫn; sự thiếu ý thức định hướngtruyền thống của gia đình Và “hình như” đang có hiện tượng là không ít thanh niên chỉ cómột “khái niệm mang máng” về lịch sử nước nhà chứ chưa có hiểu biết căn bản
Bên cạnh đó còn có một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin, ít quantâm tới tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, xa rời truyềnthống văn hóa dân tộc Học vấn của một bộ phận thanh niên nhất là thanh niên nông thôn,thanh niên dân tộc thiểu số còn thấp; nhiều thanh niên thiếu kiến thức và kỹ năng trong hộinhập quốc tế Tính độc lập, chủ động, sáng tạo, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niêncòn yếu, chưa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hóa Tình trạng tội phạm và tệ nạn
xã hội trong thanh niên đang gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp
2 Biện pháp khắc phục:
Để khắc phục, loại trừ những nhận thức sai lệch của cán bộ, cần phải có những giải phápđồng bộ, toàn diện và điều quan trọng hơn là phải thực thi được một cách có hiệu quả, trênthực tế những biên pháp cụ thể sau đây:
Trang 14Một là, tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức cách mạng theo tư
tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên Trước hết là đề phòng những căn bệnh mà cán bộrất dễ mắc phải mà Hồ Chủ tịch đã cảnh báo từ lâu Đó là bệnh tham lam, tự tư, tự lợi, bệnhlười biếng, bệnh kiêu ngạo, hiếu danh, bệnh óc lãnh tụ, óc quân phiệt quan liêu, bệnh thiếu kỷluật, hẹp hòi, bè phái, địa phương chủ nghĩa.v.v Những căn bệnh đó không loại trừ một ai, nó
sẽ xâm nhập vào đầu óc ta bất kể lúc nào ta lơ là mất cảnh giác Mắc vào chủ nghĩa cá nhân làmắc một căn bệnh đặc biệt nguy hiểm, bởi xét cho cùng những biểu hiện tiêu cực trong đội
ngũ cán bộ thời gian qua đều do chủ nghĩa cá nhân sinh ra, bởi “Chủ nghĩa cá nhân là một thứ vi trùng rất độc, do nó mà sinh ra các thứ bệnh khác rất nguy hiểm”8 Bác cũng đã chỉ rõ
rằng: “…Nếu không giữ đúng Cần, Kiệm, Liêm, Chính thì dễ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của dân”9 Cần phải nghiêm khắc với chính bản thân mình, loại bỏ những thói hư tật xấukhông đáng có, trau dồi, rèn giũa những phẩm chất Cách mạng Phân biệt rõ ràng cài gì đúng,cái gì sai Đấu tranh chống sai phạm, khuyết điểm Hiện nay đất nước ta đang đẩy mạnh sựnghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa và đổi mới đất nước theo hướng tích cực, chủ động hộinhập kinh tế quốc tế, thì việc học tập rèn luyện tư tưởng đạo đức cách mạng, lối sống và làmtheo tấm gương đạo đức của Người là một việc làm hết sức quan trọng Bởi vì tư tưởng đạođức của chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là một nền tảng tinh thần xã hội, là động lực vượt quakhó khăn thách thức để tiến lên Do đó học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người làmột biện pháp quan trọng hàng đầu để mỗi cán bộ Đảng viên và Tổ chức cơ sở Đảng khắcphục sửa chữa tình trạng suy thoái có “tính chất nghiêm trọng” về đạo đức và lối sống, suythoái về tư tưởng chính trị, giữ vững niềm tin trong nhân dân về lãnh đạo Đảng
Hai là, cần thực hiện nghiêm túc, thường xuyên và thực chất công tác đấu tranh tự phê
bình và phê bình trong cán bộ, đảng viên Cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự kiểm điểmmình để chống chủ nghĩa cá nhân như mỗi ngày đều phải rửa mặt Đấu tranh tự phê bình vàphê bình phải được coi trọng về chất chứ tuyệt đối không phải làm theo đợt, theo kiểu hôkhẩu hiệu, đánh trống bỏ dùi, chỉ cốt cho có phong trào hình thức xác định rõ trách nhiệmcủa mỗi cá nhân trên vị trí công tác Để mỗi cá nhân đều thấy rõ đó là trách nhiệm tự thân, tựmình phải rèn luyện đạo đức cách mạng, xác định đó là nhiệm vụ không thể thoái thác, cầnxác định rõ nghĩa vụ và quyền lợi trên mỗi cương vị công tác Đây là trách nhiệm của tổ chứcđảng, chính quyền, đoàn thể và cũng là yêu cầu đối với mỗi cán bộ, đảng viên bởi lẽ, về thựcchất, chống chủ nghĩa cá nhân là chống sự tha hoá của chính mình, là mình tự phải giữ chomình trong sạch trong cơ chế kinh tế thị trường Khi con người tự nhận ra được cái sai củamình thì việc sửa chữa sẽ trở nên dễ dàng hơn và khi cái sai đó được sữa chữa thì lần saungười ta sẽ không đi lên vết xe đổ đó lần nữa đề cao tính “chí công vô tư” trong học tập cũngnhư trong làm việc
Trang 15Ba là, phải tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cơ chế lựa chọn cán bộ có đủ tài, đức, xứng
đáng là “công bộc”, là “ người đày tớ thật trung thành ” của nhân dân như lời Bác Hồ dạy.Nếu như “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” thì tuyệt đối không thể dùng những cái gốc
sâu, gốc mọt, cái gốc đã bị tha hoá, biến chất Bởi vì ”…nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thi hành được…”10 Có một danh nhân đã từng nói: Trong thời loạn thì dùng người có thể nặng xét tài năng, nhẹ xét đức hạnh Nhưng khi thiên hạ đã thái bình thì phải dùng người tài đức song toàn Bác có lẽ cũng tán thành phần nào câu nói đó khi khẳng định rằng: “…không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”11.Dứt khoát cán bộ phải là những người có đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công
vô tư, trung với nước, hiếu với dân, biết yêu dân, kính dân, liên hệ mật thiết với nhân dân,lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của nhân dân, chăm lo điều lợi cho dân, tránh làm việc hại đếndân Mỗi CB - ĐV phải nêu cao trách nhiệm, tận tụy với công việc, năng lực phục vụ nhândân; phấn đấu luôn là những "đầy tớ”, "công bộc" của nhân dân, đặt lợi ích của Đảng, nhândân lên trên lợi ích cá nhân; quan tâm chăm lo đời sống các mặt cho nhân dân
Bốn là, tăng cường công tác quản lý cán bộ, đảng viên trong mọi cơ quan, đơn vị, mọi tổ
chức cơ sở Đảng Bởi, một trong những nguyên nhân của tình trạng suy thoái về đạo đức, lốisống của cán bộ, đảng viên là do cấp uỷ, tổ chức đảng các cấp, các cơ quan đơn vị chưa làmtốt công tác giáo dục, quản lý, rèn luyện cán bộ, đảng viên thuộc quyền Vì vậy, vấn đề đặt rahiện nay là cấp uỷ, tổ chức đảng, đơn vị cần đẩy mạnh hơn nữa công tác giáo dục, quản lý,rèn luyện đảng viên Cần rèn luyện về phẩm chất, năng lực và phương pháp, tác phong côngtác; quản lý chặt chẽ nơi công tác, nơi cư trú, trong và ngoài công sở; quản lý về lai lịch chínhtrị và các quan hệ xã hội; về tâm tư tình cảm, nguyện vọng cá nhân và điều kiện hoàn cảnh giađình để kịp thời giải quyết mọi vấn đề tiêu cực khi mới có dấu hiệu nảy sinh, không để lâylan, phát triển dẫn đến cán bộ, đảng viên vi phạm kỷ luật
Năm là, tiếp tục hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ ở cơ sở, dân chủ ở
cơ quan Phát huy dân chủ trong hoạt động của cơ quan, trong sinh hoạt Đảng, trong quản lý,tuyển dụng, đề bạt, bổ nhiệm, bầu cử cán bộ là phương thức quan trọng để kiểm tra, giám sát
có hiệu quả việc tu dưỡng rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên Việc lượng hóa càng cụthể, chặt chẽ không chỉ giúp các tổ chức, CB- ĐV có cơ sở để thực hiện tốt mà còn tạo điềukiện để nhân dân tham gia giám sát có hiệu quả Bởi vì nhân dân có nhiều khả năng để nhìnnhận, giám sát các mặt hoạt động của tổ chức đảng, chính quyền và các đoàn thể Trong cuộcđấu tranh chống các loại quốc nạn trong cơ chế thị trường hiện nay vai trò của nhân dân thôngqua công luận và dư luận xã hội cực kỳ to lớn Vì thế, cần chú trọng việc kiểm tra tình hìnhthực hiện quy chế dân chủ, đồng thời có những chế tài cụ thể hơn trong việc xử lý những viphạm quy chế dân chủ trong hoạt động của từng cơ quan, đơn vị Trong các quy định pháp