MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm hai mươi của thế kỷ XX, cách mạng Việt Nam đứng trước một cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối. Yêu cầu khẩn thiết của thời đại, của đòi hỏi cách mạng, là vạch ra cho được một đường lối cách mạng đúng đắn. Trên cơ sở nhận thức sâu sắc về tình hình xã hội Việt Nam và nhận thấy những hạn chế trong con đường cứu nước của các bậc tiền bối, với lòng yêu nước nồng nàn, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp thu chủ nghĩa MácLênin và vận dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh nước ta, vạch ra đường lối cách mạng đúng đắn cho cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh Người tìm ra con đường cách mạng đúng đắn nhất cho nhân dân Việt Nam. Đó là con đường độc lập, dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Tư tưởng của người chính là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa MácLênin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, tư tưởng ấy đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu giúp Đảng ta vững vàng lãnh đạo cách mạng Việt Nam liên tục giành được những thắng lợi to lớn qua mọi thời kỳ cách mạng. Ngay từ năm 1925, những vấn đề cơ bản nhất của cách mạng Việt Nam đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập trong tác phẩm “Đường Kách mệnh”. Tác phẩm đã phác thảo đường lối cứu nước, con đường cách mạng cho dân tộc Việt Nam. Đây có thể coi là văn kiện đầu tiên vạch ra những vấn đề có ý nghĩa chiến lược của cách mạng Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Tác phẩm “Đường cách mệnh” có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX cũng như thế kỷ XXI này, cho đến nay những vấn đề mà Hồ Chí Minh đã đề cập trong tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị. “Đường Kách mệnh” đã được hình thành và hình thành đúng từ khi chưa có Đảng, nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập Đảng, vì khi chưa ra đời Đảng đã có một cương lĩnh đúng đắn. Điều đó tạo sự thống nhất về tư tưởng, chính trị dẫn tới thống nhất về mặt tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam. Việc nghiên cứu tác phẩm này có ý nghĩa quan trọng, giúp chúng ta có cái nhìn đúng đắn về tầm vóc vĩ đại của chủ tịch Hồ Chí Minh, thấy được công lao to lớn của Người đối với dân tộc Việt Nam, từ đó chống lại những quan điểm sai trái xuyên tạc phẩm chất, nhân cách của Người. Xuất phát từ những lý do trên và từ ham muốn tìm hiểu về chủ tịch Hồ Chí Minh mà tác giả chọn nghiên cứu vấn đề “Nội dung và ý nghĩa tác phẩm Đường Kách mệnh của Nguyễn Ái Quốc” làm đề tài tiểu luận môn Tác phẩm kinh điển, Lớp bồi dưỡng kiến thức kinh điển Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài Có thể thấy rằng, những tác phẩm của chủ tịch Hồ Chí Minh đều có những giá trị nhất định đối với cách mạng Việt Nam, vì vậy mà các tác phẩm của Người đã được nhiều tác giả nghiên cứu rất kỹ lưỡng, để vận dụng vào xây dựng đường lối cách mạng cho đất nước. Tác phẩm “Đường Kách mệnh” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cách mạng Việt Nam, vì vậy từ rất sớm, tác phẩm đã được nghiên cứu nhằm phục vụ cho cuộc cách mạng của nước ta. Từ những góc độ khác nhau, người nghiên cứu đã nghiên cứu tác phẩm ở nhiều khía cạnh khác nhau. 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Mục đích nghiên cứu: Việc nghiên cứu đề tài này nhằm làm rõ được những nội dung chính của tác phẩm từ đó thấy được ý nghĩa của nó đối với cách mạng Việt Nam. Qua việc nghiên cứu nội dung tác phẩm để tìm ra những điểm mới trong đó. Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt được những mục đích trên cần phải thực hiện được những nhiệm vụ sau: Thứ nhất, làm rõ hoàn cảnh ra đời tác phẩm. Thứ hai, phân tích nội dung của tác phẩm. Thứ ba, nêu ra giá trị, ý nghĩa của tác phẩm đối với cách mạng Việt Nam. 4. Phương pháp nghiên cứu Cơ sở lý luận: Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước Lào về công đoàn, cán bộ công đoàn. Đồng thời, có kế thừa các kết quả nghiên cứu, các công trình khoa học của các tác giả trong và ngoài nước liên quan đến đề tài. Về phương pháp nghiên cứu: Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử. Đồng thời, kết hợp các phương pháp điều tra, khảo sát, so sánh, phương pháp trừu tượng hóa, khái quát hóa, lôgíc lịch sử, phân tích và tổng hợp, đánh giá để làm rõ các nội dung mà đề tài đề cập. 5. Kết cấu của tiểu luận Ngoài phần mở đầu và kết luận tiểu luận gồm có 3 phần: I. Hoàn cảnh lịch sử ra đời tác phẩm II. Nội dung chính của tác phẩm III. Ý nghĩa của việc nghiên cứu tác phẩm
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2
1 Lý do chọn đề tài 2
2 Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài 3
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 3
4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Kết cấu của tiểu luận 4
NỘI DUNG 5
I HOÀN CẢNH RA ĐỜI TÁC PHẨM 5
1 Hoàn cảnh thế giới 5
2 Hoàn cảnh trong nước 6
II NỘI DUNG CỦA TÁC PHẨM 7
1 Về tư cách của người cách mệnh 8
2 Quan niệm về cách mạng 10
3 Con đường cách mạng Việt Nam 12
4 Vai trò của các tổ chức quốc tế đối với cách mạng Việt Nam 17
III Ý NGHĨA CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU TÁC PHẨM 18
KẾT LUẬN 23
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm hai mươi của thế kỷ XX, cách mạng Việt Nam đứngtrước một cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối Yêu cầu khẩn thiết của thờiđại, của đòi hỏi cách mạng, là vạch ra cho được một đường lối cách mạng đúngđắn Trên cơ sở nhận thức sâu sắc về tình hình xã hội Việt Nam và nhận thấynhững hạn chế trong con đường cứu nước của các bậc tiền bối, với lòng yêunước nồng nàn, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin và vận dụngmột cách sáng tạo vào hoàn cảnh nước ta, vạch ra đường lối cách mạng đúngđắn cho cách mạng Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người tìm ra con đườngcách mạng đúng đắn nhất cho nhân dân Việt Nam Đó là con đường độc lập, dântộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Tư tưởng của người chính là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênintrong điều kiện cụ thể của Việt Nam, tư tưởng ấy đã trở thành một tài sản tinhthần quý báu giúp Đảng ta vững vàng lãnh đạo cách mạng Việt Nam liên tụcgiành được những thắng lợi to lớn qua mọi thời kỳ cách mạng
Ngay từ năm 1925, những vấn đề cơ bản nhất của cách mạng Việt Nam đãđược Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” Tácphẩm đã phác thảo đường lối cứu nước, con đường cách mạng cho dân tộc ViệtNam Đây có thể coi là văn kiện đầu tiên vạch ra những vấn đề có ý nghĩa chiếnlược của cách mạng Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời
Tác phẩm “Đường cách mệnh” có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với cáchmạng Việt Nam trong thế kỷ XX cũng như thế kỷ XXI này, cho đến nay nhữngvấn đề mà Hồ Chí Minh đã đề cập trong tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị
“Đường Kách mệnh” đã được hình thành và hình thành đúng từ khi chưa cóĐảng, nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc thành lập Đảng, vì khi chưa ra đờiĐảng đã có một cương lĩnh đúng đắn Điều đó tạo sự thống nhất về tư tưởng,chính trị dẫn tới thống nhất về mặt tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 3Việc nghiên cứu tác phẩm này có ý nghĩa quan trọng, giúp chúng ta có cáinhìn đúng đắn về tầm vóc vĩ đại của chủ tịch Hồ Chí Minh, thấy được công lao
to lớn của Người đối với dân tộc Việt Nam, từ đó chống lại những quan điểm saitrái xuyên tạc phẩm chất, nhân cách của Người
Xuất phát từ những lý do trên và từ ham muốn tìm hiểu về chủ tịch Hồ Chí
Minh mà tác giả chọn nghiên cứu vấn đề “Nội dung và ý nghĩa tác phẩm
Đường Kách mệnh của Nguyễn Ái Quốc” làm đề tài tiểu luận môn Tác phẩm
kinh điển, Lớp bồi dưỡng kiến thức kinh điển Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ ChíMinh
2 Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài
Có thể thấy rằng, những tác phẩm của chủ tịch Hồ Chí Minh đều cónhững giá trị nhất định đối với cách mạng Việt Nam, vì vậy mà các tác phẩmcủa Người đã được nhiều tác giả nghiên cứu rất kỹ lưỡng, để vận dụng vào xâydựng đường lối cách mạng cho đất nước
Tác phẩm “Đường Kách mệnh” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối vớicách mạng Việt Nam, vì vậy từ rất sớm, tác phẩm đã được nghiên cứu nhằmphục vụ cho cuộc cách mạng của nước ta Từ những góc độ khác nhau, ngườinghiên cứu đã nghiên cứu tác phẩm ở nhiều khía cạnh khác nhau
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu: Việc nghiên cứu đề tài này nhằm làm rõ được
những nội dung chính của tác phẩm từ đó thấy được ý nghĩa của nó đối với cáchmạng Việt Nam Qua việc nghiên cứu nội dung tác phẩm để tìm ra những điểmmới trong đó
Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt được những mục đích trên cần phải thực hiện
được những nhiệm vụ sau:
Thứ nhất, làm rõ hoàn cảnh ra đời tác phẩm
Thứ hai, phân tích nội dung của tác phẩm
Thứ ba, nêu ra giá trị, ý nghĩa của tác phẩm đối với cách mạng Việt Nam
Trang 44 Phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận: Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm, đường lối của Đảng và Nhànước Lào về công đoàn, cán bộ công đoàn Đồng thời, có kế thừa các kết quảnghiên cứu, các công trình khoa học của các tác giả trong và ngoài nước liên quanđến đề tài
Về phương pháp nghiên cứu: Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở vận
dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch
sử Đồng thời, kết hợp các phương pháp điều tra, khảo sát, so sánh, phương pháptrừu tượng hóa, khái quát hóa, lôgíc - lịch sử, phân tích và tổng hợp, đánh giá đểlàm rõ các nội dung mà đề tài đề cập
5 Kết cấu của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận tiểu luận gồm có 3 phần:
I Hoàn cảnh lịch sử ra đời tác phẩm
II Nội dung chính của tác phẩm
III Ý nghĩa của việc nghiên cứu tác phẩm
Trang 5đã vạch ra con đường đấu tranh cho các dân tộc thuộc địa, phụ thuộc.
Chủ nghĩa Lênin là sự tiếp nối và phát triển những học thuyết của chủnghĩa Mác trong điều kiện mới Được học thuyết khoa học và cách mạng soiđường, phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản các nước trên thế giới đã pháttriển mạnh mẽ, dẫn đến sự ra đời của các Đảng Cộng sản như: Đảng xã hội - dânchủ Nga được thành lập (1903); Đảng Cộng sản Pháp được thành lập (1920);Đảng Cộng sản Trung Quốc ra đời (1921)
Năm 1917, Đảng Cộng sản Bônsêvích Nga đã lãnh đạo cuộc Cách mạngTháng Mười Nga thành công Cách mạng Tháng Mười Nga là bằng chứngkhẳng định giá trị thực tiễn của chủ nghĩa Mác - Lênin, đồng thời cũng báo hiệuthời kỳ đấu tranh giành thắng lợi của giai cấp vô sản thế giới bắt đầu Nó đã cổ
vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các dân tộc thuộc địa,phụ thuộc
Ngày 4/3/1919, Quốc tế III - Bộ Tham mưu của phong trào cộng sản vàcông nhân quốc tế được thành lập Quốc tế III đã quan tâm đến cách mạng thuộcđịa Bản Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa
Trang 6của Lênin đã tác động trực tiếp đến phong trào giải phóng dân tộc ở các thuộcđịa Đối với Nguyễn Ái Quốc, Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về vấn đề dântộc và vấn đề thuộc địa của Lênin là bước tiến nhảy vọt và dứt khoát trong nhậnthức tư tưởng của Người Người quyết định chọn chủ nghĩa Mác - Lênin làm hệ
tư tưởng cứu nước Như vậy, thời đại đã mở ra điều kiện mới - cả tư tưởng chínhtrị và cả tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản ở các nước Chính thời đạicũng dẫn dắt phong trào cách mạng các dân tộc trên thế giới đi vào quỹ đạochung của cách mạng vô sản
2 Hoàn cảnh trong nước
Cuối thế kỷ XIX, Việt Nam cũng trở thành đối tượng xâm lược của chủnghĩa đế quốc Ngày 31/8/1858, thực dân Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng, mởđầu cho cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Đến năm 1885, về cơ bản thựcdân Pháp đã đặt được ách thống trị lên đất nước ta
Đặc điểm nổi bật của Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX là mộtnước thuộc địa nửa phong kiến Xã hội Việt Nam lúc đó có hai mâu thuẫn cơ bảnlà: giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược và giữa giai cấpphong kiến Việt Nam với toàn thể nhân dân (chủ yếu là nông dân) Yêu cầu củalịch sử lúc này là phải giải quyết mâu thuẫn cơ bản đó để đưa dân tộc tiến lên.Dưới ách thống trị của thực dân - phong kiến, đã có hàng trăm cuộc đấutranh giải phóng dân tộc theo hệ tư tưởng phong kiến và tư tưởng tư sản, nhưngcuối cùng đều không giải quyết nổi nhiệm vụ mà lịch sử đang đặt ra, nhân dânđang mong đợi là giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của thực dân phong kiến.Bước vào những năm 20 của thế kỷ XX, trong phong trào giải phóng dântộc ở Việt Nam đã xuất hiện nhiều tổ chức yêu nước mang sắc màu chính trịkhác nhau, như: Tâm tâm xã ( l923 - 1925), Hội phục Việt (1925), Đảng thanhniên (1926), Thanh niên cao vọng Đảng (1926 - 1929), Tân Việt cách mạngĐảng (1926 - 1930), Việt Nam quốc dân Đảng (1927 - 1980) Song, các tổ chứcyêu nước này thiếu đường lối chính trị đúng đắn, thiếu tổ chức chặt chẽ như mộtđảng cách mạng khoa học, cho nên, họ không đáp ứng được yêu cầu của lịch sử.Thực tiễn lịch sử đang đòi hỏi phải có một tổ chức mới, được xây dựng trên cơ
Trang 7sở hệ tư tưởng cách mạng và khoa học, có đường lối chính trị đúng đắn, có tổchức chặt chẽ thì mới lãnh đạo cách mạng đi đến thành công.
Nguyễn Ái Quốc sau khi tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin đã tích cực nghiêncứu, học tập kinh nghiệm của các nước Sau khi nhận thấy ở Việt Nam cần phải
có một tổ chức để truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào phong trào công nhân vàphong trào yêu nước, Người đã về Quảng Châu (Trung Quốc), tại đây, Ngườitìm hiểu một số tổ chức cách mạng và chọn ra những phần tử ưu tú thành lập HộiViệt Nam cách mạng thanh niên để đào tạo cán bộ, truyền bá chủ nghĩa Mác –Lênin vào trong nước Tại các lớp huấn luyện cán bộ, Nguyễn Ái Quốc là ngườitrực tiếp tham gia giảng dạy
Kể từ khi Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ra đời, phong trào côngnhân và phong trào yêu nước Việt Nam có bước phát triển vượt bậc, chuyển từđấu tranh tự phát sang tự giác Điều đó đã bước đầu chứng tỏ rằng con đường màNguyễn Ái Quốc đã lựa chọn là đúng đắn
II NỘI DUNG CỦA TÁC PHẨM
Tác phẩm “Đường Kách mệnh” là tập hợp những bài nói, bài giảng, bài viếtcủa Nguyễn Ái Quốc tại các lớp đào tạo cán bộ tại Quảng Châu từ năm 1925 đến
1927 Tác phẩm đã phác thảo đường lối cứu nước, con đường cách mạng của dântộc Việt Nam Đây có thể coi là tư liệu đầu tiên vạch ra những vấn đề thuộc vềchiến lược của cách mạng Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.Tác phẩm là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh, điềukiện cụ thể của Việt Nam và là kết quả của 15 năm bôn ba tìm đường cứu nước,hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc Tác phẩm có ý nghĩa vô cùng quantrọng, nó có tác dụng vạch đường chỉ lối cho những người cách mạng đấu tranhgiành thắng lợi cuối cùng
Mục đích tác phẩm được tác giả chỉ rõ: “Muốn sống thì phải cách mệnh”
“Hơn hai mươi triệu đồng bào hấp hối trong vòng tử địa Phải kêu to, làm chóng
để cứu lấy giống nòi” Thà chết tự đo còn hơn sống nô lệ, quyết chiến đấu chonền độc lập tự do của dân tộc là tinh thần của tác phẩm Có thể nói, “Không có gìquý hơn độc lập tự do” là quan điểm bao trùm toàn bộ tác phẩm
Trang 8Tác phẩm cũng chỉ rõ kẻ thù nguy hiểm nhất của độc lập tự do và vạch conđường cụ thể để giành thắng lợi Tinh thần xuyên suốt toàn bộ tác phẩm là vì độclập tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân, phải giải phóng dân tộc, giảiphóng nhân dân ra khỏi ách áp bức bóc lột của chủ nghĩa đế quốc
Kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội là quan điểm tư tưởng chỉ đạocon đường cách mạng Việt Nam Giải phóng nhân dân phải gắn với sự nghiệpgiải phóng giai cấp vô sản Cách mạng giải phóng dân tộc phải theo quỹ đạo củacách mạng vô sản, kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa xã hội, lợi ích củadân tộc với lợi ích của giai cấp vô sản phải gắn bó với nhau Thực hiện nhiệm vụgiải phóng dân tộc đều phải giải quyết trên cơ sở quan điểm cách mạng vô sản đểđưa cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa Cáchmạng giải phóng dân tộc chuẩn bị cho cách mạng xã hội chủ nghĩa Cách mạng
xã hội chủ nghĩa chi phối cách mạng giải phóng dân tộc
Cách mạng phải triệt để, tích cực, chủ động và sáng tạo Tác giả đưa dẫnchứng các cuộc cách mạng trên thế giới để đi đến khẳng định rằng, cách mạngViệt Nam phải giành thắng lợi triệt để: “Muốn cách mệnh thành công thì phải dânchúng (công nông) làm gốc, phải có Đảng vững bền, phải bền gan, phải hy sinh;phải thống nhất Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin” Cáchmạng phải độc lập và sáng tạo, tự lực, tự cường, không ỷ lại ngồi chờ; phải tíchcực tấn công, chủ động tiến công, quyết giành thắng lợi Biết tranh thủ sự giúp đỡcủa cách mạng thế giới, nhưng cũng phải có đóng góp cho cách mạng thế giới,cùng cách mạng thế giới đạp đổ chủ nghĩa đế quốc tư bản, xây dựng chủ nghĩa xãhội.Những tư tưởng cơ bản trên đã nâng giá trị của tác phẩm lên tầm cao
1 Về tư cách của người cách mệnh
Nguyễn Áí Quốc đưa ra 23 phẩm chất nói chung về ba mối quan hệ vớimình, với người và với công việc, trong tác phẩm đã nêu ra: Tự mình phải cầnkiệm - liêm chính - vị công vong tư Giữ chủ nghĩa cho vững… Đối người phải:với từng người thì khoan thứ Trực mà không táo bạo Hay xem xét người; - Làmviệc phải : Xem xét hoàn cảnh kỹ càng Quyết đoán, dũng cảm, phục tùng đoànthể Đây là những đức tính cơ bản và rất cần thiết của những người cách mạng
Trang 9Nội dung cơ bản là xác định đạo đức mới, đạo đức cách mạng trên nềntảng đạo đức truyền thống của dân tộc.
Tác phẩm đã nêu lên những vấn đề cơ bản của đạo đức mới - đạo đức củangười cộng sản Đó là phải có đức và tài, trí và dũng, tư cách và năng lực theokiểu người cộng sản Đó là con người một lòng một dạ Đó là con người có tổchức, gắn bó với tổ chức, với đoàn thể Đồng thời biết phát huy năng lực cánhân “Tư cách người cách mệnh” có giá trị khoa học và giáo dục lớn đặt cơ sởcho đạo đức học ở Việt Nam
Có thể thấy rằng, ngay từ rất sớm Nguyễn Ái Quốc đã rất quan tâm tới đạođức của người làm cách mạng bởi lẽ đạo đức là rất quan trọng trong mọi côngviệc Tác phẩm “Đường Kách mệnh” viết ra là để thức tỉnh tinh thần đấu tranhcủa dân tộc Việt Nam, nhưng ngay sau phần mở đầu giới thiệu lý do vì sao phảiviết sách này thì Người đã đề cập ngay đến đạo đức của người cách mạng Bởitheo Người, làm cách mạng mà không có đạo đức thì sẽ thất bại
Những tiêu chí về đạo đức của người cách mạng mà Nguyễn Ái Quốc đưa
ra trong tác phẩm chính là những tiêu chí để đánh giá đạo đức mới của người cộngsản Cho đến ngày nay, những tiêu chí về đạo đức mà Bác đã nêu ra vẫn cònnguyên giá trị, đó vẫn là những tiêu chí cơ bản để đánh giá một người cộng sản
Phải khẳng định rằng, ở Việt Nam trong bất kỳ thời đại nào vấn đề đạođức luôn được đưa lên hàng đầu, nó là một cơ sở để thực hiện thắng lợi sựnghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Nguyễn Ái Quốc viết tác phẩm “Đường Kách mệnh” với mục đích kêugọi, thức tỉnh tinh thần đấu tranh của nhân dân Việt Nam Trong tác phẩm đãvạch ra những nhiệm vụ cụ thể của cách mạng Việt Nam, những công việc cụ thể
mà nhân dân ta phải làm Tuy nhiên, theo Người để làm được những công việc
đó, trước hết người cách mạng phải có đạo đức
Vấn đề đạo đức cách mạng được đặt ở trang đầu của tác phẩm, trước cả lờinói đầu (vì sao phải viết sách này) điều đó chứng tỏ vai trò quan trọng của đạođức cách mạng trong đào tạo cán bộ, đảng viên
Trang 10Trong toàn bộ phần “Vì sao phải viết sách này”, Nguyễn Ái Quốc đã giảithích rất rõ về tầm quan trọng của cách mệnh, vì sao phải cách mệnh “Vănchương và hy vọng sách này chỉ ở hai chữ: Cách mệnh ! Cách mệnh !! Cáchmệnh !!!”
Tác phẩm đã nêu rõ cách mạng có 3 thứ: Tư bản cách mạng, dân tộc cáchmạng và giai cấp cách mạng Sau đó, Người đã dẫn chứng cụ thể từng loại cáchmạng bằng những cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, và giải thích vì saosinh ra tư bản cách mệnh, dân tộc cách mệnh và giai cấp cách mệnh Cách mệnhchia làm hai thứ đó là dân tộc cách mệnh và thế giới cách mệnh Qua việc giảithích các cuộc cách mạng, cho thấy Người đã tìm hiểu một cách rất kỹ lưỡng vềcác cuộc cách mạng trên thế giới
Sau khi đã nói rõ về các loại cách mạng trên thế giới, Người đi đến khẳngđịnh: Việt Nam muốn giải phóng khỏi gông cùm nô lệ, “muốn sống thì phải làmcách mạng” phải theo con đường của người Nga
Không phải do có cảm tình với cuộc cách mạng Nga nên Người khẳngđịnh như vậy mà là sau khi đã nghiên cứu rất kỹ các cuộc cách mạng ở Mỹ,Pháp, Nga thì Người đã đi đến kết luận rằng cuộc cách mạng của Mỹ, Pháp làkhông triệt để, là chưa đến nơi vì khi cách mạng xong rồi quyền lợi không giaocho dân chúng số nhiều mà lại thuộc về số ít người Người đã rút ra kinh nghiệm
Trang 11đó là: “Chúng ta đã hy sinh làm cách mệnh, thì nên làm cho đến nơi, nghĩa làlàm sao cho cách mệnh rồi thì quyền lợi giao cho dân chúng số nhiều, chớ đểtrong tay một bọn ít người Thế mới khỏi hy sinh nhiều lần, thế dân chúng mớiđược hạnh phúc”.
Sau khi tìm hiểu về cách mệnh Mỹ, Pháp và kết luận đó là những cuộccách mạng không đến nơi, Người tiếp tục giới thiệu về cách mạng Nga
Trong tác phẩm Bác đã nhận xét một cách sâu sắc, toàn diện về Cách
mạng Tháng Mười Nga và ảnh hưởng của cuộc cách mạng này đến cách mạng
Việt Nam
Trước hết, Người chỉ ra tính triệt để của Cách mạng Tháng Mười Nga:
“Trong thế giới bây giờ chỉ có Cách mạng Tháng Mười Nga là đã thành công và
thành công đến nơi” Nhận xét như vậy, vì trên cơ sở Người so sánh với cáccuộc cách mạng trước đó (Cách mạng pháp, cách mạng Mỹ): “Cách mạng Phápcũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản Cách mệnh không đếnnơi…” Tính triệt để hay “đến nơi”, theo Bác, chính là mức độ giải phóng chonhân dân lao động, là chính quyền có thuộc về đông đảo quần chúng nhân dânlao động hay không Người chỉ rõ, Cách mạng Tháng Mười Nga đến nơi vì: “…dân chúng được hưởng cái hạnh phúc, tự do, bình đẳng thực sự, không phải tự
do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên AnNam”, còn cách mạng Pháp “không đến nơi” vì: “…tiếng là cộng hòa dân chủ,
kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa Cáchmệnh đã bốn lần rồi mà nay công nông Pháp hãy còn phải mưu cách mệnh mộtlần nữa mới hòng thoát khỏi vòng áp bức…”
Như vậy, tính triệt để của cách mạng Tháng mười Nga đã được Bác nhậnthức một cách rất sâu sắc Đó là, chính quyền thuộc về tay đại đa số quần chúngnhân dân lao động Nếu chính quyền còn nằm trong tay “một bọn ít người” - bọn
tư bản, thì cách mạng không triệt để, “chưa đến nơi” Bên cạnh đó, theo Ngườitính triệt để của một cuộc cách mạng còn thể hiện ở chỗ: giải phóng nhân dânlao động khỏi ách áp bức, bóc lột một cách triệt để và đem lại hạnh phúc, tự do
và bình đẳng thực sự cho họ Điều này, sau này, được Người thể hiện dưới dạng
Trang 12khát vọng lớn lao: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn đến tột bậc là làm saonước nhà được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta aicũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành” Nhận xét này của của Chủtịch Hồ Chí Minh đã lóe sáng khát vọng về xã hội tương lai - xã hội XHCN.
Từ nhận thức về tính triệt để của Cách mạng Tháng Mười Nga, Người điđến khẳng định: “Cách mạng Việt Nam muốn thành công phải đi theo con đườngcách mạng Tháng Mười Nga” Khẳng định cách mạng Việt Nam theo cách mạngTháng Mười Nga, Người cũng chỉ rõ bài học mà cách mạng này đã để lại chocách mạng Việt Nam nói riêng, cách mạng thế giới nói chung Trong tác phẩm,Người viết: “Cách mạng Tháng Mười Nga dạy cho chúng ta rằng cách mạngmuốn thành công thì phải lấy quần chúng công nông làm gốc, phải bền gan, phải
hy sinh, phải có Đảng vững bền Tóm lại là, phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư vàLênin”
Sau khi giới thiệu rất cụ thể, chi tiết về cách mạng Tháng Mười Nga, Bác đãnói cho đồng bào ta về con đường cách mạng của Việt Nam đó là đi theo cáchmạng Nga Đó là sự định hướng con đường cho cách mạng Việt Nam
3 Con đường cách mạng Việt Nam
Ngay từ những phần đầu của tác phẩm, sau khi phân chia thành: Tư bảncách mệnh, dân tộc cách mệnh và giai cấp cách mệnh, Nguyễn Ái Quốc đã điđến xác định tính chất của cách mạng Việt Nam Việt Nam phải làm dân tộccách mệnh và giai cấp cách mệnh Ở Việt Nam, thực dân Pháp đã bắt dân tộcViệt Nam làm nô lệ, đến khi dân nô lệ ấy không chịu nổi nữa, tỉnh ngộ lên, biếtrằng thà chết được tự do hơn sống làm nô lệ, nhân dân đoàn kết nhau lại đứnglên mà đuổi chúng đi Đó là dân tộc cách mệnh ở Việt Nam Giai cấp cách mệnh
ở nước ta đó là công nông bị áp bức quá nhiều, đến khi không chịu nổi thì đoànkết nhau lại đánh đuổi bọn tư bản đi
Như vậy, Nguyễn Ái Quốc đã xác định đúng tính chất của cách mạng ViệtNam, đây là điều rất quan trọng bởi có xác định đúng tính chất của cách mạngthì mới có thể xác định những công việc tiếp theo phải làm gì để đưa cách mạngđến thắng lợi Việc xác định đúng tính chất của cuộc cách mạng ở Việt Nam cho