tiểu luận lớp chuyên viên xử lý tai nạn lao động, tình huống cụ thể, khoá học được quý Thầy Cô của cơ sở trường đại học nội vụ Hà Nội tại TP.HCM, truyền đạt cho học viên 03 học phần, đó là: Kiến thức chung, Quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ và các kỹ năng khác.
Trang 11 Tính cấp thiết của tiểu luận
Nhằm thực hiện chương trình từng bước hoàn thiện và tiêu chuẩn hoá Cán bộ công chức nhà nước theo chức danh, vị trí công tác theo kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức năm 2017 của tỉnh ủy và UBND tỉnh Đồng Nai Bản thân em cùng những học viên khác trong toàn tỉnh tham gia lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước chương trình chuyên viên năm 2017, được
tổ chức tập trung tại trung tâm giáo dục thường xuyên Tỉnh Đồng Nai từ ngày 14/11/2017 đến ngày 15/12/2017, khoá học được quý Thầy Cô của cơ sở trường đại học nội vụ Hà Nội tại TP.HCM, truyền đạt cho học viên 03 học phần, đó là: Kiến thức chung, Quản lý nhà nước theo ngành và lãnh thổ và các kỹ năng khác
Quá trình tham dự tại khoá học, với sự đầu tư biên soạn nội dung chương trình học ngắn gọn nhưng đầy đủ và sự nhiệt tình của quý thầy cô, tất
cả lớp đã được quý Thầy Cô của cơ sở Trường đại học nội vụ Hà Nội tại TP.HCM tận tình hướng dẫn, truyền đạt những kiến thức, phương pháp quản
lý nhà nước ở tất cả các lĩnh vực, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng của cán bộ công chức để thực thi công vụ có hiệu quả trong thời gian tới
Quá trình liên hệ thực tiễn trong công tác em nhận thấy vấn đề “An toàn trong sản xuất” và “sản xuất phải an toàn” luôn là khẩu hiệu hành động của các đơn vị sản xuất kinh doanh thuộc mọi thành phần kinh tế Những năm gần đây quá trình công nghiệp hóa ở nước ta ngày càng đi vào chiều sâu thì vấn đề an toàn trong lao động không chỉ là vấn đề riêng của khu vực sản xuất kinh doanh mà trở thành vấn đề đáng quan tâm của mọi người lao động trong tất cả các cơ quan, đơn vị và mọi thành phần kinh tế
Đặc biệt, trước yêu cầu hội nhập quốc tế và khu vực, nhất là sau khi Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) thì Bộ luật lao động cần phải được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế
Trang 2-xã hội trong tình hình mới, đồng thời nội luật hoá các quy định trong các Công ước của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) mà Việt Nam đã phê chuẩn, nhằm phù hợp với pháp luật lao động của các nước ASEAN và thông lệ quốc tế
Xuất phát từ những vấn đề cơ bản trên, ngày 18 tháng 6 năm 2012, tại
kỳ họp thứ 3, Quốc hội khoá XIII nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
đã thông qua Bộ luật lao động năm 2012 và ngày 02 tháng 7 năm 2012, Chủ tịch nước đã ký lệnh công bố và Bộ luật lao động năm 2012 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 05 năm 2013, bao gồm 17 Chương và 242 Điều
Việc triển khai và tổ chức thực hiện Bộ luật Lao động tại tất cả các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong tỉnh Đồng Nai được tiến hành đồng bộ và đạt nhiều kết quả khả quan, đã phát huy tác dụng nhằm đảm bảo các quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các bên giữa người sử dụng lao động và người lao động
Bên cạnh những mặt tích cực, quá trình thực hiện Bộ luật Lao động cũng bộc lộ một số mặt chưa được hoàn chỉnh như: công tác tuyên truyền giáo dục chưa được tiến hành thường xuyên, chưa được đều khắp đến tất cả các doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp tư nhân, một số trường hợp
vi phạm Luật lao động chậm xử lý hoặc xử lý không đúng pháp luật, thậm chí
vì những lý do khác nhau mà chưa được xử lý, xuất phát từ tình huống trên
em chọn tình huống: “giải quyết đơn khiếu nại về tai nạn lao động” hy vọng
tiểu luận làm sáng tỏ một phần trong quá trình lao động được an toàn và hiệu quả hơn và cũng góp phần vào phát triển kinh tế, xã hội, ổn định tình hình an ninh trật tự địa phương Do thời gian và kiến thức có hạn, tài liệu tham khảo không nhiều nên tài liệu không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót
Kính mong được quý thầy cô đóng góp ý kiến
Trang 32 Tình huống của tiểu luận
2.1 Mô tả tình huống
Tháng 10/2015 ngành lao động của Sở lao động thương binh xã hội tỉnh Đồng Nai nhận được đơn khiếu nại của chị Nguyễn Thị T, 36 tuổi, ngụ tại xã Phước Tân, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, đề nghị can thiệp giúp
đỡ cho chị về bồi thường tại nạn lao động, theo nội dung đơn của chị thì gia đình nghèo, học đến lớp 5 thì nghỉ học phụ việc cho gia đình, lớn lên thì đi làm và hiện tại chị đang làm công nhân cho một doanh nghiệp sản xuất gạch ngói Đông Hà đặt tại xã Thạnh Phú, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai, do ông
Lê Hoàng H làm chủ
Chủ doanh nghiệp phân công chị T vào tổ chuyên nhào trộn, ép đất nguyên liệu do ông Nguyễn Thanh N làm tổ trưởng, cùng làm việc với chị T còn có chị Bùi Thị K, công nhân mới được vào làm việc hơn 6 tháng, công việc của chị T là đưa đất vào máy ép để nhào trộn, đây là công đoạn đầu tiên rất quan trọng của quy trình sản xuất gạch ngói nung và đây cũng là công đoạn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm cho người lao động trực tiếp
Một số chi tiết quan trọng nghi trong hợp đồng lao động giữa chị T và doanh nghiệp là: tiền công 200.000 đồng/ngày, mỗi tháng nhận 2 lần vào ngày 5 và ngày 15 hàng tháng, do chị T ở xa nhà nên được bố trí ở tạm trong khu tập thể của doanh nghiệp
Qua hơn 1 năm làm việc, chị T nhận được đầy đủ lợi ích ghi trong hợp đồng, ngoài ra những ngày lễ tết trong năm đều được doanh nghiệp tặng thưởng quà
Ngày 02/01/2015, một sự cố nghiêm trong đã xảy ra tại nơi làm việc của chị T: như thường lệ, sau khi khởi động máy và bắt đầu thao tác gần được
2 giờ đồng hồ thì bộ phận lưới sắt dùng để che chắn, bảo vệ miệng trục lăn của máy ép bị hư hỏng mối hàn cố định với chân đế bị gẫy, nên chị T và chị
Trang 4K quyết định cho dừng máy để tháo dỡ ra mang đến báo với người quản lý là ông Nguyễn Văn M (người này được chủ doanh nghiệp cho phép mình giải quyết các vấn đề liên quan đến kỹ thuật của máy ép – trộn này) để báo cáo và yêu cầu cho sửa chữa, khắc phục nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình sản xuất Được sự đồng ý của ông M, chị T đã mang khung chắn đến cơ sở hàn gần đó để sửa chữa
Mọi thông tin trong quá trình vận hành máy chị cũng đã báo với chủ doanh nghiệp, về nguyên tắc an toàn lao động, trong điều kiện này người công nhân không được phép vận hành máy, nhưng do nóng lòng thực hiện các chỉ tiêu sản phẩm, một phần cũng thấy rằng tuy thiếu khung sắt chắn bảo vệ tuy có “thiếu một chút về an toàn” nhưng nếu kỹ lưỡng thì chắc “không có vấn đề gì” thế là tổ nhào nặn đất khởi động lại máy và tiếp tục vận hành, sau hơn 40 phút tiếp tục làm việc, do sơ xuất vạt áo của chị T bị trục ép của máy cuốn vào trong máy, do phản ứng tự nhiên, chị T dùng tay chống đỡ theo hướng ngược lại nhưng do độ trơn trượt của đất nên cánh tay phải của chị đưa vào trục máy cuốn của máy ép, Chị T và cả tổ hô lên và nhận được sự trợ giúp của các đồng nghiệp, máy được dừng lại chị T được cứu thoát chết nhưng cánh tay phải của chị dập nát, trước tai nạn nghiêm trọng đó ông M và ông N
đã nhanh chóng gọi phương tiện đưa chị T đến bệnh viện đa khoa tỉnh Đồng Nai để điều trị vết thương cho chị
Ngày 10/05/2015 chị T xuất viện và được chủ doanh nghiệp thanh toán toàn bộ viện phí và thuốc men, ăn uống đi lại trong quá trình điều trị bệnh với tổng số tiền là 30 triệu đồng và đưa chị về tận nhà
Trong quá trình khồi phục sức khỏe không có tiền, không có việc làm phù hợp với bản thân trong giai đoạn này, vết thương chưa lành hẳn, phải tiếp tục điều trị thêm, hoàn cảnh chị rơi thêm vào tình huống khó khăn Chị T đến gặp chủ doanh nghiệp xin được sự cầu cứu trợ giúp để tiếp tục sống và điều
Trang 5trị vết thương, nhưng ông H chủ doanh nghiệp gạch ngói Đông Hà từ chối với
lý do ông đã làm tròn trách nhiệm trong quá thời gian điều trị bệnh cho chị
2.2 Bình luận tình huống
Chị T gặp khó khăn trong cuộc sống, không có việc làm, không có thu nhập, không còn người giúp đỡ trong cuộc sống hiện tại, bởi vì chị vẫn đang cần chăm sóc y tế do đó đã đến gặp chủ doanh nghiệp để được giúp đỡ, nhưng chị đã bị từ chối, việc chủ doanh nghiệp từ chối là chưa đúng, vi phạm quy định của Bộ luật lao động, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của chị T
Nếu trong trường hợp mà chị T đã bình phục vết thương có khả năng lao động lại như trước thì doanh nghiệp từ chối không giúp đỡ chị T thì chính đáng, nhưng trong trường hợp trên chị đang trong quá trình điều trị chưa hoàn toàn bình phục thì chủ doanh nghiệp cũng cần phải co trách nhiệm với người lao động mới là chính đáng và hợp theo quy định của Luật lao động
Thứ nhất theo Điều 144 bộ luật lao động năm 2012 Trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
Thanh toán phần chi phí đồng chi trả và những chi phí không nằm trong danh mục do bảo hiểm y tế chi trả đối với người lao động tham gia bảo hiểm y tế và thanh toán toàn bộ chi phí y tế từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi điều trị ổn định đối với người lao động không tham gia bảo hiểm y tế
Trả đủ tiền lương theo hợp đồng lao động cho người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp phải nghỉ việc trong thời gian điều trị
Bồi thường cho người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định tại Điều 145 của Bộ luật này
Như vậy, trong trường hợp này chủ doanh nghiệp không những phải lo toàn bộ chi phí viện phí mà chi trả lương cho người lao động trong quá trình điều trị bệnh
Trang 6Thứ hai, về số ngày được nghỉ dưỡng được quy định tại khoản 2 điều
54 luật an toàn vệ sinh lao động 2015 được quy định như sau: Điều 54 Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau khi điều trị thương tật, bệnh tật
Số ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe quy định tại khoản 1 Điều này do người sử dụng lao động và Ban chấp hành công đoàn cơ sở quyết định, trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa thành lập công đoàn cơ sở thì do người sử dụng lao động quyết định Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe được quy định như sau:
Tối đa 10 ngày đối với trường hợp bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp có mức suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên;
Tối đa 07 ngày đối với trường hợp bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp có mức suy giảm khả năng lao động từ 31% đến 50%;
Tối đa 05 ngày đối với trường hợp bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp có mức suy giảm khả năng lao động từ 15% đến 30%
Người lao động quy định tại khoản 1 Điều này được hưởng 01 ngày bằng 30% mức lương cơ sở
Như vậy doanh nghiệp cần yêu cầu giám định sức khỏe của người lao động để có thể xác định được ngày nghỉ dưỡng sức của người lao động Khi xác định được số ngày được nghỉ dưỡng sức thì doanh nghiệp có trách nhiệm trả lương cho người lao động theo mức lương theo hợp đồng và khoản tiền bồi thường cho người lao động nếu trong trường hợp tai nạn do lỗi của doanh nghiệp
Việc chị T làm đơn khiếu nại là đúng và hoàn toàn chính đáng để bảo
vệ quyền lợi cho mình, theo đơn khiếu nại của chị T ngày 30/10/2015 đoàn kiểm tra gồm:
Đại diện phòng lao động thương binh xã hội huyện
Đại diện trung tâm y tế huyện
Trang 7Đại diện liên đoàn lao động huyện
Đoàn kiểm tra đã trực tiếp đến cơ sở sản xuất gạch ngói Đông Hà để xác định diễn biến dẫn đến tai nạn lao động và tiến hành các bước điều tra theo đơn khiếu nại và theo các quy định xác định tình trạng thương tích của chị T như sau:
Theo giấy ra viện của bệnh viện đa khoa tỉnh Đồng Nai cấp ngày 10/05/2015 xác nhận: chị T bị tai nạn làm dập nát một phần bàn tay và cả khủy tay phải, bệnh viện đã tiến hành kiểm tra xét nghiệm, khâu hở xương quai trụ, xương cánh tay phải, nắn khớp khủy và khâu vá nhiều vết thương trên mu và lòng bàn tay phải Chị T được chuyển qua khoa chấn thương chỉnh hình của bệnh viện để tiếp tục điều trị vết thương theo chuyên khoa và được xuất viện, trở về nhà tiếp tục uống thuốc theo toa và tái khám định kỳ 3 tháng/ lần
Kiểm tra nơi làm việc của chị T, đoàn kiểm tra ghi nhận như sau: khu vực để máy không có bảng chỉ dẫn về an toàn lao động, người lao động vận hành máy trong điều kiện không đảm bảo an toàn lao động, người sử dụng lao động (chủ doanh nghiệp) không tiến hành huấn luyện và hướng dẫn các quy trình, quy phạm, các biện pháp an toàn khi vận hành máy…không cung cấp dụng cụ bảo hộ lao động theo quy định như: quần áo, phương tiện bảo hộ lao động cá nhân…
Qua nghiên cứu và phân tích tình huống có thể rút ra những vấn đề cần giải quyết và những nguyên nhân như sau:
Công tác quản lý nhà nước về lao động cơ quan có thẩm quyền tại địa
phương đã không thường xuyên kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật
về lao động tại các doanh nghiệp, cụ thể là thực hiện theo bộ Luật lao động như: vi phạm chế độ hợp đồng lao động, chế độ an toàn vệ sinh lao động, chế
độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, các quyền và lợi ích khác Không kịp thời
Trang 8giải quyết các khiếu nại, tranh chấp về quyền lợi của người lao động, chậm trễ trong việc điều tra xác minh, kết luận nhằm hướng dẫn, thậm chí thực hiện các biện pháp cưỡng chế theo luật định nhằm đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động
Về tổ chức công đoàn tại nơi làm việc có hơn 40 lao động làm việc trên
6 tháng trở lên (tức hội tụ đủ điều kiện thành lập tổ chức công đoàn cơ sở) nhưng liên đoàn lao động huyện chưa kịp thời tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người lao động tham gia vào tổ chức công đoàn
Đối với người sử dụng lao động chủ doanh nghiệp chưa thực hiện đúng
quy định của pháp luật lao động khi đứng ra thành lập và điều hành doanh nghiệp cụ thể như sau: tuyển dụng công nhân vào làm việc không đúng các quy định về hình thức hợp đồng lao động, đối với doanh nghiệp sử dụng người lao động thông qua vai trò trung gian của người quản lý thì người chủ doanh nghiệp vẫn phải chịu trách nhiệm chính, phải đảm bảo người quản lý
đó thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật lao động
Chủ doanh nghiệp đã vi phạm các thủ tục hành chính về quản lý lao động: không khai trình lập sổ lao động, sổ lương, bảo hiểm xã hội, không đăng ký nội quy lao động với ngành lao động Ngoài ra chủ doanh nghiệp còn
vi phạm về quy định khai báo, đăng ký và xin cấp giấy phép sử dụng các máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, nơi đặt máy không treo các chỉ dẫn về an toàn lao động
Khi tai nạn xảy ra đã không kịp thời khai báo với cơ quan chức năng về lao động, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bồi thường vật chất đối với người bị tai nạn lao động
Chị T làm việc ở khâu nhào trộn đất, có vận hành máy điện nhưng chỉ được hướng dẫn sơ sài về cách vận hành máy, chưa được huấn luyện về an
Trang 9toàn vệ sinh lao động, chưa được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động theo quy định của nhà nước
Đối với người lao động do nhu cầu của việc làm và thu nhập nên khi
được nhận vào làm việc, được giải quyết nơi ở tạm, được hưởng lương theo chế độ khoán, không có bảo hiểm xã hội, lại là người trình độ văn hóa thấp, nhận thức về pháp luật lao động chưa đầy đủ, không có tay nghề nên chị T đã
vì quyền lợi trước mắt mà dễ dàng chấp nhận công việc (theo kiểu nghề dạy nghề, người có thâm niên dạy người mới vào làm việc)
Chị T chủ quan xem thường các quy trình, quy phạm cũng như mối nguy hiểm khi vận hành máy móc thiết bị, không đủ hiểu biết và bản lĩnh từ chối khi phải làm việc trong điều kiện không đảm bảo an toàn trong lao động
2.3 Lựa chọn vần đề giải quyết
Nhằm giải quyết, xử lý thỏa đáng đúng theo quy định của pháp luật lao động, các vụ tai nạn lao động góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động, của người sử dụng lao động, ổn định tình hình an ninh trật tự xã hội, tạo sự gắn bó giữa người sử dụng lao động và người lao động để họ cùng an tâm sản xuất kinh doanh
Vấn đề an toàn lao động và giải quyết hậu quả của một vụ việc tai nạn lao động, đặt biệt là các tai nạn lao động nghiêm trọng luôn là vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều ngành, nhiều cấp Do vậy, yêu cầu đặt
ra đối với việc giải quyết một vụ tai nạn lao động là trước hết phải nắm vững pháp luật lao động nói chung và các quy định về bảo hộ lao động, một số kiến thức về tâm sinh lý học…trên cơ sở đó, kết hợp những hoàn cảnh cụ thể đã và đang xảy ra mà tìm hiểu vụ việc, nghiên cứu tận tường các khía cạnh của vụ việc, trách nhiệm các bên liên quan mà đưa ra những vấn đề cần giải quyết cho phù hợp
Trong tình huống cụ thể trên có 3 vấn đề cần giải quyết cụ thể như sau:
Trang 10Chị T phải được chủ doanh nghiệp chi trả toàn bộ tiền thuốc men trong suốt quá trình điều trị cho đến khi hoàn toàn khỏi bệnh.
Chị T được chủ doanh nghiệp đưa ra hội đồng giám định y khoa để giám định phần sức khỏe bị giảm sút, tỷ lệ thương tật tai nạn lao động.
Trách nhiệm pháp lý của các bên theo quy định của pháp luật, trước mắt là giải quyết vấn đề hỗ trợ để chị T có đủ điều kiện tiếp tục điều trị bệnh và sinh sống trong thời gian chưa thể tiếp tục công việc hoặc chưa tìm được công việc phù hợp.