Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang (Luận văn thạc sĩ)

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ THỊ NGỌC THÚY

HÀ NỘI - 2015

Sau một thời gian học tập, nghiên cứu và triển khai đề tài: “Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang” Đến nay tôi đã hoàn thành luận văn của

mình

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy giáo, cô giáo của Học viện quản lý giáo dục đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành khóa học thạc sĩ Quản lý giáo dục Tôi xin được gửi lời cảm ơn đến các nhà khoa học đã chỉ dạy, cung cấp tài liệu cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu luận văn Đồng thời tôi xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang nơi tôi đang công tác

Để hoàn thiện luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn, tình cảm kính

trọng sâu sắc tới cô giáo hướng dẫn tôi - Tiến sĩ Lê Thị Ngọc Thúy, người đã

động viên, tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn này

Mặc dù có rất nhiều cố gắng, song luận văn còn có những thiếu sót, kính mong nhận được sự góp ý và giúp đỡ của Hội đồng khoa học, quý thầy

cô cùng các bạn đồng nghiệp để luận văn của tôi hoàn thiện hơn

Tôi chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 10 năm 2015

Tác giả

Trần Thị Nhàn

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Văn hóa tổ chức

Học sinh tiểu học Tiểu học

Tuyên truyền Chủ điểm giáo dục Giáo dục ngoài giờ lên lớp Giáo dục và Đào tạo

Thành phố Giáo viên Phụ huynh Giáo dục Đảng cộng sản

Cơ sở vật chất Cán bộ giáo viên Thế giới

Cán bộ Nhân viên

Kĩ năng sống Giáo dục tiểu học Trung học cơ sở Lập kế hoạch Hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp

Ủy ban nhân dân Tổng phụ trách Giáo dục học sinh Điểm trung bình Hội đồng tự quản Xây dựng kế hoạch

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Những luận điểm mới 6

9 Kết cấu của đề tài 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRƯỜNG TIỂU HỌC 7

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 7

1.1.1 Ở nước ngoài 7

1.1.2 Ở Việt Nam 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 10

1.2.1 Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường 10

1.2.2 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 14

1.2.3 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo các giá trị VHTC 16

1.3 Nhà trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 25

1.3.1 Mục tiêu nhà trường tiểu học 25

1.3.2 Vị trí, vai trò, chức năng của hiệu trưởng trường tiểu học 26

1.3.3 Đặc điểm học sinh tiểu học 27

1.4 Cơ sở pháp lý của quản lý HĐGDNGLL trong trường tiểu học 27

1.5 Nội dung quản lý HĐGDNGLL của nhà trường tiểu học 28

1.5.1 Hoạt động nhận diện các giá trị văn hóa tổ chức trong mục tiêu của HĐGDNGLL ở cấp Tiểu học 28

1.5.2 Xây dựng chương trình HĐGDNGLL theo các chủ điểm từ tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức 29

1.5.3 Tạo dựng các giá trị văn hóa nhà trường trong hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 30

1.5.5 Các hoạt động đánh giá HĐGDNGLL thông qua tiếp cận các giá trị

văn hóa tổ chức 32

1.5.6 Xây dựng chính sách và điều kiện thực hiện HĐGDNGLL theo tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức 34

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động GDNGLL 36

1.6.1 Yếu tố khách quan 36

1.6.2 Yếu tố chủ quan 37

Tiểu kết chương 1 40

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRƯỜNG TIỂU HỌC TP BẮC GIANG, TỈNH BẮC GIANG 41

2.1 Vài nét về khách thể nghiên cứu 41

2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 42

2.2.1 Mô tả nội dung khảo sát 42

2.2.2 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 44

2.3 Nhận định về thực trạng quản lý HĐGDNGLL trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang 77

2.3.1 Mặt mạnh 77

2.3.2 Những tồn tại - hạn chế 78

Tiểu kết chương 2 79

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC NGÔ SĨ LIÊN, THÀNH PHỐ BẮC GIANG, TỈNH BẮC GIANG 80

3.1 Các định hướng đề xuất biện pháp HĐGDNGLL tại trường tiểu học Ngô Sĩ Liên 80

3.2 Nguyên tắc định hướng xây dựng biện pháp 80

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 80

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 81

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 81

3.3 Các biện pháp quản lý của hiệu trưởng về HĐGDNGLL ở trường tiểu

học Ngô Sĩ Liên, TP Bắc Giang 83

3.3.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và toàn thể học sinh về tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 83

3.3.2 Biện pháp 2: Xây dựng chương trình phát triển HĐGDNGLL theo tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức 86

3.3.3 Biện pháp 3: Đổi mới các hình thức tổ chức HĐGDNGLL để phát huy các giá trị văn hóa tổ chức của nhà trường 87

3.3.4 Biện pháp 4: Phát triển năng lực tương tác giữa giáo viên, học sinh và cộng đồng trong HĐGDNGLL hướng tới tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức 89

3.3.5 Biện pháp 5: Xây dựng chính sách đánh giá văn hóa tổ chức trong HĐGDNGLL 90

3.3.6 Biện pháp 6: Xây dựng chính sách và điều kiện thực hiện HĐGDNGLL theo tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức 92

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 96

3.5 Khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 97

3.5.1 Mục đích khảo nghiệm 97

3.5.2 Nội dung khảo nghiệm 97

3.5.3 Đối tượng khảo sát 98

Tiểu kết chương 3 102

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 103

1 Kết luận 103

2 Khuyến nghị 105

TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

PHỤ LỤC

Bảng 2.2 Nhận thức về xây dựng chương trình HĐGDNGLL 46

Bảng 2.3 Tầm quan trọng của tổ chức HĐGDNGLL 48

Bảng 2.4 Điều kiện phục vụ HĐGDNGLL của trường 48

Bảng 2.5 Đánh giá biểu hiện các giá trị văn hóa trong HĐGDNGLL 49

Bảng 2.6 Thực hiện HĐGDNGLL của GVCN, GVBM 50

Bảng 2.7 Nhận thức về tác dụng và hình thức tổ chức HĐGDNGLL của HS 52

Bảng 2.8 Hứng thú của HS về nội dung HĐGDNGLL 54

Bảng 2.9 Hứng thú của HS về hình thức tổ chức HĐGDNGLL 56

Bảng 2.10 Tương quan giữa các yếu tố nhận thức của HĐGDNGLL 57

Bảng 2.11 Đánh giá thực trạng nhận diện các giá trị VHTC của nhà trường 59

Bảng 2.12 Nhận thức về các giá trị cốt lõi VHTC của nhà trường 61

Bảng 2.13 Thực trạng xây dựng chương trình HĐGDNGLL của nhà trường 62

Bảng 2.14 Thực trạng tạo dựng các giá trị văn hóa trong hình thức tổ chức HĐGDNGLL của trường 63

Bảng 2.15 Thực trạng phát triển năng lực tương tác giữa giáo viên và học sinh trong HĐGDNGLL của trường 64

Bảng 2.16 Thực trạng về đánh giá các HĐGDNGLL của nhà trường 65

Bảng 2.17 Thực trạng về công tác xây dựng chính sách và điều kiện thực hiện HĐGDNGLL của nhà trường 66

Bảng 2.18 Khảo sát thực trạng tổ chức thực hiện HĐNGLL của nhà trường 68

Bảng 2.19 Khảo sát thực trạng công tác chỉ đạo thực hiện HĐGDNGLL 71

Bảng 2.20 Tổng hợp đánh giá yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng quản lý HĐGDNGLL của trường 73

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý 98

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý 100

Sơ đồ 1 Quan hệ các chức năng quản lý 12

Sơ đồ 2 Nội dung quản lý HĐGDNGLL của nhà trường tiểu học 35

Sơ đồ 3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý HĐGDNGLL 97

Biểu đồ 2.1 Mức biểu hiện nhận thức HĐGDNGLL của nhà trường 58

Biểu đồ 2.2a Biểu đồ biểu thị mối tương quan giữa các mức độ nhận thức của thực trạng nhận diện các giá trị VHTC 60

Biểu đồ 2.2b Biểu đồ biểu thị mối tương quan giữa các mức độ thực hiện của thực trạng nhận diện các giá trị VHTC 60

Biểu đồ 2.3 Tương quan giữa các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng quản lý HĐGDNGLL 76

Biểu đồ 2.4a Tương quan giữa các mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý HĐGDNGLL 99

Biểu đồ 2.4b Tương quan giữa các mức độ khả thi của các biện pháp quản lý HĐGDNGLL 101

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) là hoạt động có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức được thực hiện ngoài giờ các môn học trên lớp Hoạt động GDNGLL là sự tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạt động dạy học, tạo điều kiện gắn lí thuyết với thực hành, góp phần quan trọng vào

sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của học sinh HĐGDNGLL hướng tới phát triển năng lực cho người học ở nhà trường nói chung và nhà trường Tiểu học nói riêng là một bộ phận quan trọng không thể thiếu được trong toàn bộ quá trình giáo dục Biết, hiểu, thiết kế và tổ chức hiệu quả HĐGDNGLL trong trường tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng đối với các nhà quản lý trong trường phổ thông

Mục tiêu giáo dục phổ thông của Việt Nam là: đào tạo học sinh phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa của xã hội Trong các nhà trường phổ thông hiện nay HĐGDNGLL là những hoạt động giáo dục được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hóa HĐGDNGLL ở Tiểu học có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách, góp phần nâng cao chất lượng học tập và giáo dục toàn diện cho học sinh Luật giáo dục năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) đã xác định mục tiêu của giáo dục tiểu học là: “Giúp học sinh hình thành những cơ

sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học bậc Trung học cơ sở”[30] Nghị quyết Hội nghị trung ương 8, khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (Nghị quyết số 29-NQ/TW) một lần nữa định hướng mục tiêu cụ thể đối với giáo dục phổ thông: “Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng

khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”[34] Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở tiểu học trong những năm qua đã có nhiều chuyển biến rõ nét, đã được các cấp quản lý giáo dục, các trường, đội ngũ giáo viên cũng như cộng đồng quan tâm và có các giải pháp tích cực nhằm nâng cao chất lượng hoạt động Hệ thống văn bản chỉ đạo cũng đã đề cập nhiều đến việc tổ chức HĐGDNGLL, đặc biệt là khi Bộ GD-ĐT phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” thì việc đầu tư cho HĐGDNGLL, việc gắn giáo dục với cộng đồng đã được chú trọng nhiều hơn

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đã được quy định cụ thể trong

Điều lệ trường Tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 41/2010/TT-

BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tại Điều

29 đã chỉ rõ: “1 Hoạt động giáo dục bao gồm hoạt động giáo dục trong giờ lên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm rèn luyện đạo đức, phát triển năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, giúp đỡ học sinh yếu phù hợp đặc điểm tâm lí, sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học; 2 Hoạt động giáo dục trong giờ lên lớp được tiến hành thông qua việc dạy học các môn học bắt buộc và tự chọn trong Chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành; 3 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm hoạt động ngoại khoá, hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hoá; hoạt động bảo vệ môi trường; lao động công ích và các hoạt động xã hội khác.”[12]

Hiện nay, HĐGDNGLL trong các nhà trường tiểu học đã có những nội dung chủ đề phong phú nhưng vẫn còn một số điểm bất cập Các hoạt động

này mới chỉ dừng lại ở các tiết học HĐGDNGLL theo tuần, trong các buổi hoạt động ngoại khóa, hình thức tổ chức chưa phong phú, chưa tạo được hứng thú thật sự cho học sinh Theo Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28/8/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành quy định đánh giá học sinh tiểu học ở ba mặt: Kiến thức- kĩ năng; năng lực; phẩm chất và đi sâu vào rèn năng lực, phẩm chất cho học sinh tiểu học thông qua HĐGDNGLL là trọng tâm nhưng giáo viên và người phụ trách chưa hiểu hết tầm quan trọng của nó, năng lực tổ chức các hoạt động ngoại khóa hạn chế, các nhà quản lý chưa có được những biện pháp đồng bộ cần thiết để thúc đẩy các HĐGDNGLL Các điều kiện tổ chức HĐGDNGLL chưa đầy đủ: thiếu địa điểm, thiếu phương tiện, các kênh thông tin

Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên nằm ngay trong lòng thành phố Bắc Giang, có bề dày truyền thống hiếu học Cơ sở vật chất khang trang, đáp ứng mọi điều kiện học tập cũng như phát triển năng lực phẩm chất cho học sinh Trong những năm qua, chất lượng giáo dục của nhà trường luôn được đánh giá là trường có chất lượng giáo dục khá cao của ngành Giáo dục thành phố Nhưng bên cạnh đó, HĐGDNGLL vẫn còn chưa phát huy được hết ý nghĩa thực chất của nó đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chưa thực sự được các cấp quản lý và giáo viên đầu tư đúng nghĩa HĐGDNGLL là một hoạt động quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện mục tiêu của giáo dục nhà trường

Việc định hướng nội dung, hình thức về HĐGDNGLL ở một số trường nói chung và trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên nói riêng chưa có sự sáng tạo Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp chưa mang tính hệ thống trong việc lập

kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra Một phần nguyên nhân trên là do nhà quản lý còn thiếu kiến thức và tư duy về quản lý hoạt động này theo tiếp cận giá trị văn hóa truyền thống Nhà trường là một xã hội thu nhỏ, những giá trị

văn hóa tổ chức của nhà trường sẽ được thể hiện qua các hiện thực sinh động của nhà trường và đáp ứng được tư duy trực quan của trẻ nhỏ Giá trị văn hóa

tổ chức nhà trường chính là nền tảng trong việc xây dựng nội dung, tổ chức các hoạt động phát triển giá trị văn hóa truyền thống của nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Với các lí do trên, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang” với mong muốn góp phần vào việc nâng cao hiệu

quả giáo dục toàn diện nhân cách người học sinh

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý HĐGDNGLL ở trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang từ đó đề xuất các biện pháp quản lý HĐGDNGLL nhằm nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động quản lý GDNGLL trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên

4 Giả thuyết khoa học

Việc tổ chức HĐGDNGLL cho học sinh tại trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên đã đạt được hiệu quả nhất định Tuy nhiên nếu lãnh đạo nhà trường có các biện pháp quản lí HĐGDNGLL được xây dựng dựa trên các giá trị văn hóa của nhà trường thông qua các nội dung chương trình HĐGDNGLL thì sẽ vừa nâng cao trong việc quản lý HĐGDNGLL, vừa bám được mục tiêu phát triển văn hóa nhà trường

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận việc quản lí HĐGDNGLL;

- Khảo sát, đánh giá thực trạng việc quản lí hoạt động GDNGLL cho học sinh tại Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên;

- Đề xuất biện pháp nhằm góp phần nâng quản lí HĐGDNGLL của hiệu trưởng tại Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên;

- Khảo nghiệm biện pháp

6 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu một số hình thức tổ chức HĐGDNGLL theo chủ đề tiếp cận giá trị văn hóa tổ chức của nhà trường;

- Đề tài tập trung nghiên cứu việc quản lí hoạt động GDNGLL của hiệu

trưởng cho khối lớp 4, 5 trong Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp phân tích tài liệu liên quan đến văn bản về HĐGDNGLL trong nhà trường tiểu học, các khái niệm HĐGDNGLL, văn hóa tổ chức, văn hóa nhà trường

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động và quản lý của hiệu

trưởng, tổng phụ trách Đội, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn,…

7.2.2 Phương pháp điều tra: Khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động

GDNGLL và quản lý HĐGDNGLL trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang

8 Những luận điểm mới

- Quản lý HĐGDNGLL theo mục tiêu tiếp cận giá trị văn hóa tổ chức của nhà trường;

- Đề xuất một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL cho hiệu trưởng trường tiểu học Ngô Sĩ Liên, TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang

9 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý HĐGDNGLL trường Tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý HĐGDNGLL tại trường Tiểu học Ngô

Sĩ Liên, TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang

Chương 3: Biện pháp quản lý HĐGDNGLL của hiệu trưởng trường

Tiểu học Ngô Sĩ Liên, TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC

NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Ở nước ngoài

Trong quá trình phát triển của khoa học GD, hoạt động dạy- học được nghiên cứu một cách có hệ thống từ thời J.A.Cômenxki (1592-1670) được coi

là “Ông tổ của nền sư phạm cận đại” Ông khẳng định: “Học tập không phải

chỉ là lĩnh hội kiến thức trong sách vở mà còn lĩnh hội kiến thức từ bầu trời, mặt đất, từ cây sồi, cây dẻ” J.A.Cômenxki ở thời đó đã áp dụng phương pháp

dạy học mới, đặc biệt là việc mở rộng các hình thức học tập ngoài lớp nhằm khơi dậy và phát huy những khả năng tiềm ẩn, nhằm rèn luyện cá tính cho học sinh, đã chứng minh cho quan điểm giáo dục mới đầy tính thuyết phục.[7]

Đến thế kỷ XX, A.S Macarenkô (1888-1939) - nhà sư phạm nổi tiếng của Nga vào thập niên 20, 30 đã nói về tầm quan trọng của công tác giáo dục

ngoài giờ lên lớp: “Tôi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục, phương pháp

giáo dục không thể hạn chế trong các vấn đề giảng dạy, lại càng không thể để cho quá trình giáo dục chỉ thực hiện trên lớp học, mà đáng ra phải trên mỗi mét vuông của đất nước chúng ta Nghĩa là trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng không được quan niệm rằng công tác giáo dục chỉ được tiến hành trên lớp Công tác giáo dục chỉ đạo toàn bộ cuộc sống của trẻ”.[31, tr 63] Trong thực

tiễn công tác của mình, A.S Macarenkô đã tổ chức các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ HS ở trại lao động M Gorki và công xã F.E Dzerjinski nhằm cải tạo trẻ em phạm pháp.Thành công của cuộc thực nghiệm này chính là ở chỗ Macarenkô không chỉ giáo dục trẻ em phạm pháp trong trường mà ông đã gắn liền GD trong lao động, trong sinh hoạt tập thể và hoạt động xã hội

Vào những năm 60 - 70, đất nước Liên Xô (cũ) đang trên con đường xây dựng Chủ nghĩa xã hội, việc GD con người phát triển toàn diện được ĐCS và Nhà nước Xô viết quan tâm Các nghiên cứu về lý luận GD nói chung

và HĐGDNGLL nói riêng được đẩy mạnh Trong sách “ Giáo dục học” tập 3, tác giả T.A.Ilina đã đề cập tới khái niệm, nội dung và các hình thức cơ bản của HĐGDNGLL Quyển “Tổ chức và lãnh đạo công tác giáo dục ở trường phổ thông”, tác giả I.X Marienco đã trình bày sự thống nhất của công tác GD trong và ngoài giờ học, nội dung và các hình thức tổ chức HĐGDNGLL, vị trí của người hiệu trưởng trong việc lãnh đạo hoạt động GD và các tổ chức Đội thiếu niên và Đoàn thanh niên

Như vậy, các công trình nghiên cứu này đã làm nổi rõ tầm quan trọng của các HĐGDNGLL, hoạt động ngoại khóa và chỉ ra một số biện pháp cần thiết cho người hiệu trưởng phải làm gì để tổ chức và quản lí tốt các hoạt động này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

1.1.2 Ở Việt Nam

Nghiên cứu về HĐGDNGLL đã thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, của các nhà giáo trong cả nước bắt đầu từ những năm 80 của thế

kỷ XX đến nay Song, từ năm 1979 trở về trước đã có một số tài liệu đề cập

đến Ở giai đoạn này mô tả tên gọi và nội dung khái niệm “hoạt động giáo

dục ngoài giờ lên lớp” chưa được định hình, nhưng nội hàm cơ bản của khái

niệm đã được đề cập trong “ Thư gửi học sinh” nhân ngày khai trường tháng

9/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người viết: “ Nhưng các em cũng nên,

ngoài giờ học ở trường, tham gia vào các Hội cứu quốc để tập luyện thêm cho quen với đời sống chiến sĩ và để giúp đỡ một vài việc nhẹ nhàng trong cuộc phòng thủ đất nước”[33] Trong “ Thư gửi Hội nghị các cán bộ phụ trách nhi

đồng toàn quốc” Hồ Chủ tịch nhắc tới một khía cạnh khác của nội hàm khái

niệm khi Người viết: “ Trong lúc học, cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc

vui cũng cần làm cho chúng học Ở trong nhà, trong trường, trong xã hội

chúng đều vui học”.[33, tr101]

Để đáp ứng yêu cầu cải cách GD, đã có nhiều công trình nghiên cứu

làm rõ khái niệm “hoạt động ngoài giờ lên lớp” và xác định các hình thức tổ

chức có chất lượng HĐGDNGLL trong nhà trường

Tác giả Phạm Lăng khi tìm hiểu hoạt động GDNGLL ở trường trung học Chu Văn An- Hà Nội đã xác định nhiều hình thức hoạt động GDNGLL

và nhấn mạnh: Nếu tổ chức hoạt động này một cách khoa học sẽ không làm giảm đi chất lượng các môn học.[26]

Tác giả Nguyễn Văn Thiềm trong bài “Mấy biện pháp giáo dục học

sinh ngoài giờ lên lớp theo địa bàn dân cư” cho rằng chất lượng giáo dục học

sinh ở nhà trường giảm sút có nguyên nhân từ việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bị buông lỏng.[48]

*Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Đỗ Văn Lợi với nghiên cứu “Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL ở

các trường phổ thông Hermann Gmeiner” [29], đã khẳng định HĐGDNGLL

có vị trí và ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh đồng thời đã chỉ ra được các biện pháp quản lý như: nâng cao nhận thức cho cán bộ, GV về đặc điểm của trường phổ thông Hermann Gmeiner; xây dựng đội ngũ quản lý và tổ chức HĐGDNGLL giỏi về chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm cao; nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán sự lớp, toàn thể học sinh về việc tham gia các HĐGDNGLL,…sẽ góp phần tích cực nâng cao hiệu quả giáo dục nói chung ở các trường học phổ thông

Giang Thị Khuyên với nghiên cứu “Thực trạng quản lý hoạt động giáo

dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học miền núi huyện Mai Châu- Sơn La”,

[24]đã chỉ ra một số biện pháp tổ chức HĐGDNGLL cho học sinh tiểu học có hiệu quả như: bồi dưỡng nhận thức, kỹ năng hướng dẫn, tổ chức quản lý HĐGDNGLL cho đội ngũ cán bộ, GV; tăng cường công tác thi đua khen thưởng; chăm lo xây dựng, quản lý CSVC; kiểm tra đôn đốc việc thực hiện HĐGDNGLL; phối hợp các lực lượng tham gia tổ chức…

Qua hệ thống nghiên cứu nói trên, cho thấy các tác giả đi sâu vào

nghiên cứu cơ bản về HĐGDNGLL ở trường phổ thông, nghiên cứu thực nghiệm, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn nhằm xây dựng qui trình tổ chức và

đổi mới nội dung phương pháp HĐGDNGLL Còn các nghiên cứu về quản lý

HĐGDNGLL nói chung ở trường phổ thông và quản lý HĐGDNGLL ở

trường Tiểu học nói riêng hầu như ít được thực hiện nghiên cứu Qua tìm hiểu chưa có công trình, đề tài nào nghiên cứu chuyên sâu về quản lý HĐGDNGLL ở trường Tiểu học thì chưa có ai nghiên cứu về vấn đề này Bên cạnh việc khẳng định tính cần thiết của việc tổ chức HĐGDNGLL, những công trình nghiên cứu này chưa chỉ ra một cách cụ thể việc cần tổ chức và quản lý HĐGDNGLL Làm thế nào để HĐGDNGLL hoạt động trong nhà trường Tiểu học thực sự là một hoạt động thường xuyên có hiệu quả Các công trình nghiên cứu chưa chỉ ra cách thức cho nhà quản lý khi tổ chức xây dựng nội dung HĐGDNGLL theo tiếp cận các giá trị của văn hóa tổ chức, các mẫu hành vi, các sự kiện văn hóa trong nhà trường Điều này khiến cho không

ít trường tiểu học vẫn cảm thấy HĐGDNGLL còn là việc làm có tính hình thức, ép buộc

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường

1.2.1.1 Quản lý giáo dục

Có rất nhiều các định nghĩa khác nhau về quản lý Theo những định

nghĩa kinh điển nhất, hoạt động quản lý là các tác động có định hướng, có chủ

đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý)- trong một tổ chức- nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức

- Theo Frederick Winslow Taylor (1856-1915), người sáng lập thuyết quản lý theo khoa học đã định nghĩa “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”

- Henry Fayol (1841-1925) đã xuất phát từ nghiên cứu các loại hình hoạt động quản lý và phân biệt thành 5 chức năng cơ bản: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra

Theo các thuyết quản lý hiện đại thì: “Quản lý là quá trình làm việc và thông qua những người khác để thực hiệc các mục tiêu của tổ chức trong một môi trường biến động"

Ở Việt Nam, các nhà nghiên cứu cũng có những định nghĩa khác nhau

về thuật ngữ "Quản lý" tùy theo cách tiếp cận khác nhau

Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra".[28]

Theo tác giả Đặng Thành Vinh: "Quản lý là một hoạt động có chủ đích,

có định hướng của chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu tổ chức đề ra và được vận động một cách linh hoạt trong môi trường.[52]

Chức năng của quản lý là những nội dung và phương thức hoạt động

cơ bản mà nhờ đó chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý trong quá trình quản lý, nhằm thực hiện mục tiêu quản lý

Hiện nay quan điểm về chức năng quản lý còn nhiều điểm chưa thống nhất, quản lý là một dạng lao động đặc biệt Ở nước ta, các nhà nghiên cứu

cho rằng quản lý có bốn chức năng cơ bản, có liên quan mật thiết với nhau, bao gồm: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá

Các chức năng chính của hoạt động quản lý luôn được thực hiện liên tiếp, đan xen vào nhau, phối hợp và bổ sung cho nhau tạo thành chu trình quản lý

Trong chu trình này yếu tố thông tin luôn có mặt trong tất cả các giai đoạn, nó vừa là điều kiện vừa là phương tiện không thể thiếu được khi thực hiện chức năng quản lý và ra quyết định quản lý "không có thông tin không

có quản lý"

Mối liên hệ giữa các chức năng quản lý được thực hiện qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 1 Quan hệ các chức năng quản lý

Quản lý giáo dục là ngành quản lý một lĩnh vực xã hội Lĩnh vực này

là lĩnh vực điển hình nhất về quản lý con người, quản lý sự hình thành và phát triển nhân cách

Quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô được hiểu là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý vào hệ thống giáo dục quốc dân nhằm huy động và tổ chức thực hiện có hiệu quả các nguồn lực phục vụ cho

Kế hoạch hóa

Tổ chức Kiểm tra Thông tin

Chỉ đạo

mục tiêu phát triển giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội của quốc gia

Quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý vào hệ thống tổ chức giáo dục của nhà trường nhằm điều khiển các thành tố trong hệ thống phối hợp hoạt động theo đúng chức năng, đúng kế hoạch, đảm bảo cho quá trình giáo dục đạt được mục đích, mục tiêu đã xác định với hiệu quả cao nhất

Như vậy, thuật ngữ "quản lý nhà trường" có thể xem là đồng nghĩa với quản lý giáo dục ở tầm vi mô Song cần nhận rõ tác động của chủ thể quản lý đến nhà trường có hai loại tác động từ bên ngoài và tác động bên trong nhà trường:

+ Tác động từ bên ngoài là tác động của các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên nhằm hướng dẫn và tạo điều kiện cho các hoạt động dạy học, giáo dục của nhà trường

+ Tác động từ bên trong là hoạt động của các chủ thể quản lý của chính nhà trường nhằm huy động, điều phối, giám sát các lực lượng giáo dục của nhà trường thực hiện có chiến lược, có hiệu quả các nhiệm vụ dạy học và giáo dục đặt ra

Tóm lại, quá trình quản lý giáo dục là hoạt động của các chủ thể quản

lý và đối tượng quản lý thống nhất với nhau trong một cơ cấu nhất định nhằm đưa hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu dự kiến và tiến lên trạng thái mới về chất Quản lý giáo dục vừa là một hiện tượng xã hội, vừa là một loại quá trình

xã hội đồng thời cũng là một hệ thống xã hội

1.2.1.2 Quản lý nhà trường

Nhà trường là một thiết chế chuyên biệt của xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn lực cho xã hội Quản lý nhà trường là một loại hình đặc thù của quản lý giáo dục và là cấp độ quản giáo dục vi mô

Khi bàn về quản lý nhà trường, tác giả Phạm Minh Hạc đã đưa ra các định nghĩa về quản lý nhà trường là: "Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh".[16]

Rõ ràng hơn khi tác giả Đặng Thành Hưng cho rằng: "Quản lý trường học là quản lý giáo dục tại cấp cơ sở trong đó chủ thể quản lý là các cấp chính quyền và chuyên môn trên trường, các nhà quản lý trong trường do hiệu trưởng đứng đầu, đối tượng quản lý chính là nhà trường như một tổ chức chuyên môn- nghiệp vụ, nguồn lực quản lý là con người, cơ sở vật chất kĩ thuật, tài chính, đầu tư khoa học- công nghệ và thông tin bên trong trường và được huy động từ bên ngoài trường dựa vào luật, chính sách, cơ chế và chuẩn hiện có".[20]

Chúng tôi xem định nghĩa này là công cụ nghiên cứu quản lý HĐGDNGLL của Hiệu trưởng thông qua các nội dung quản lý trong nhà trường

1.2.2 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

1.2.2.1 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Có nhiều tác giả đưa ra khái niệm về HĐGDNGLL và nhìn chung các khái niệm có nhiều điểm tương đồng nhau:

- Theo T.A.Ilina: Công tác giáo dục học sinh ngoài giờ học thường

được coi là công tác giáo dục ngoại khóa Công tác này, bổ sung và làm sâu thêm công tác giáo dục nội khóa, trước tiên là phương tiện để phát hiện đầy

đủ tài năng và năng lực của trẻ em, làm thức tỉnh hứng thú và thiên hướng của học sinh đối với một hoạt động nào đó; đó là một hình thức tổ chức giải trí của học sinh và là cơ sở để tổ chức việc thực tập về hành vi đạo đức, để xây

dựng kinh nghiệm của hành vi này.[21]

- Tác giả Đặng Vũ Hoạt quan niệm: “Hoạt động GDNGLL là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn của học sinh về khoa học-kỹ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân đạo, văn hóa văn nghệ, thẩm mỹ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí , để giúp các em hình thành

Còn theo quan điểm chung của các nhà quản lý giáo dục thì:

“HĐGDNGLLL là hoạt động có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức được thực hiện ngoài giờ các môn học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh”

Từ các định nghĩa trên, có thể thấy rằng: HĐGDNGLL là hoạt động

GD được tổ chức ngoài thời gian học trên lớp Đây là một trong hai hoạt động

cơ bản, được thực hiện một cách có tổ chức, có mục đích theo kế hoạch của nhà trường; hoạt động tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạt động học tập trên lớp, nhằm góp phần hình thành và phát triển nhân cách HS theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của xã hội đối với thế hệ trẻ

HĐGDNGLL do nhà trường tổ chức và quản lý với sự tham gia của các lực lượng xã hội Nó được tiến hành tiếp nối hoặc xen kẽ hoạt động dạy - học trong phạm vi nhà trường hoặc trong cộng đồng Hoạt động này diễn ra trong

cả năm học và cả thời gian nghỉ hè để khép kín quá trình sư phạm, làm cho quá trình này được thực hiện ở mọi nơi mọi lúc

1.2.2.2 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về quản lý HĐGDNGLL và dưới góc

độ tiếp cận của đề tài này, chúng tôi xin đưa ra một khái niệm:

Quản lý HĐGDNGLL là quá trình tác động có mục đích (lập kế hoạch,

tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) của chủ thể quản lý nhà trường (Ban giám hiệu và đứng đầu là hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý chính là hoạt động ngoài giờ lên lớp của giáo viên và học sinh nhằm hình thành và phát triển nhân cách

của học sinh và thực hiện chiến lược phát triển giáo dục chung của nhà trường

Quản lý HĐGDNGLL của CBQL nhà trường thực chất là quản lý mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ, phương pháp tổ chức HĐGDNGLL trên cơ sơ quản

lý lập kế hoạch, quản lý chỉ đạo thực hiện kế hoạch HĐGDNGLL, kiểm tra đánh giá HĐGDNGLL của CBGV, nhân viên và HS cũng như các điều kiện CSVC môi trường, yếu tố chủ quan, khách quan, công tác phối kết hợp của các đoàn thể, lực lượng xã hội, ban ngành địa phương đối với việc thực hiện HĐGDNGLL Chúng tôi sử dụng khái niệm trên làm công cụ cho đề tài

1.2.3 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo các giá trị VHTC

1.2.3.1 Văn hóa tổ chức

Định nghĩa văn hóa tổ chức được đưa ra bởi nhiều nhà nghiên cứu Theo Eldrige và Crombie "Nói đến văn hóa của một tổ chức là nói đến một hình thể duy nhất với các tiêu chuẩn, giá trị, tín ngưỡng, cách đối xử được thể hiện qua việc các thành viên liên kết với nhau để làm việc Nét đặc biệt của một tổ chức cụ thể nào đó được thể hiện ở lịch sử của nó với những ảnh hưởng của hệ thống cũ, lãnh đạo cũ trong việc xây dựng con người Điều này được chứng tỏ ở sự khác biệt giữa việc đi theo thói quen và luật lệ, hệ tư tưởng cũ và mới, cũng như những sự lựa chọn chiến lược của toàn tổ chức" (1974)[14]

Tác giả Louis định nghĩa "Văn hóa tổ chức là một tập hợp những quan niệm chung của một nhóm người Những quan niệm này phần lớn được các thành viên hiểu ngầm với nhau và chỉ thích hợp cho tổ chức riêng của họ Các quan niệm này sẽ được truyền cho các thành viên mới" (1980)[56]

Theo Schein, một tác giả có nhiều nghiên cứu quan trọng về VHTC thì

"Văn hóa" là một hình thức của các giả thiết cơ bản- được phát minh, khám phá, phát triển bởi một nhóm khi họ học cách đối phó với các vấn đề liên quan đến việc thích nghi với bên ngoài và hội nhập với bên trong- đã phát huy tác dụng và được coi như có hiệu lực và do đó được truyền đạt cho các thành viên mới noi theo (1985)[57]

1.2.3.2 Các giá trị của văn hóa tổ chức [43]

- Hợp tác: Liên quan đến mức độ mọi người cùng làm việc với nhau,

chia sẻ thông tin và các chiến lược giảng dạy và được khuyến khích tham gia các thảo luận mang tính xây dựng;

- Đồng nghiệp: Liên quan đến ý thức phụ thuộc lẫn nhau, hỗ trợ nhau

trong công việc và mong muốn trở thành thành viên có giá trị của nhà trường;

- Hiệu quả: Liên quan các việc các liên đới tự xem xét và đánh giá

mình như thế nào? Họ có kiểm soát được số phận mình hay coi bản thân mình

là người vô dụng trong nhà trường? Họ có tôn trọng và mong muốn giảng dạy tốt không hay chỉ tham dự cho qua chuyện? Ngoài ra, còn có một số đặc trưng khác như: mong đợi cao, tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau, tham dự vào việc ra quyết định, bảo vệ và gìn giữ những gì cho là quan trọng, truyền thống, cởi

mở và trách nhiệm ;

- Chuyên nghiệp: Được biểu hiện qua phong cách của các thành viên

trong nhà trường Và nền tảng của nó được xây dựng từ các kỹ năng nghề nghiệp và các giá trị đạo đức nghề nghiệp của các giáo viên trong nhà trường Hoặc được thể hiện với mối quan hệ có tính chuyên nghiệp trong các nhà trường, cụ thể là việc kể chuyện và xin qua các ý kiến, viện trợ và trợ giúp, chia sẻ và phối hợp trong công việc của các thành viên nhà trường Đó cũng

là một trong những tiêu chí để phân biệt nét văn hóa khác nhau của từng nhà trường ;

- Truyền thống: Thể hiện những quan điểm, phong cách, hành

vi, trong các hoạt động của các thành viên được kế thừa và phát huy qua bao nhiêu thế hệ của nhà trường;

- Mong đợi cao: Thể hiện sức mạnh của sự hợp tác, đoàn kết để đạt

được các mục tiêu và nhà trường đã đề ra;

- Chịu trách nhiệm: Đó là những ý thức trách nhiệm của các thành

viên nhà trường;

- Độc đáo riêng biệt: Waller (1932) có lưu ý "Mỗi nhà trường có một

văn hóa riêng biệt của họ Waller đi và mô tả các nghi lễ trong những mối quan hệ cá nhân, các tập tục, các sắc lệnh phi lý, các chuẩn mực đạo đức, các trò chơi, các buổi lễ, truyền thống và đạo luật những cái mà rất giống nhau ở nhiều trường và những cái quyết định điều gì xảy ra trong nhà trường Theo như lời nhận xét của Deal (1993), Maehr và Buck (1993), mỗi trường đều có khía cạnh văn hóa độc đáo và riêng biệt Các nhà trường đều có những đặc tính riêng biệt, các buổi lễ độc đáo và các chuẩn mực khác nhau Một số trường duy trì các đội điền kinh, trong khi đó có trường lại chú trọng đến các chương trình về âm nhạc, nghệ thuật hoặc có trường lại quan tâm đến kết quả học thuật mà được cộng đồng ghi nhận;

- Dân chủ: Được thể hiện trong việc các thành viên chủ động và sáng

tạo trong việc tham gia vào các hoạt động của nhà trường Họ được đề xuất ý kiến và nó có giá trị trong việc ra quyết định của hiệu trưởng;

- Nhân văn: Đảm bảo một môi trường học tập có sự đùm bọc, chia sẻ

hỗ trợ lẫn nhau, giáo dục đạo đức, thương yêu quý trọng con người, chú trọng công bằng xã hội trong giáo dục và sự phát triển riêng biệt của mỗi cá nhân;

- Tham dự: Một nhà trường hiệu quả phải trao quyền cho nhân viên,

xây dựng nhà trường thành các nhóm hay đội làm việc và phát triển năng lực cho tất cả các thành viên ở mọi cấp độ Người thừa hành, các nhà quản lý và nhân viên phải cam kết thực hiện công việc của mình và cảm thấy mình luôn

làm chủ một phần của nhà trường Mọi người ở mỗi vị trí khác nhau đều cảm thấy họ có đóng góp ít nhiều vào việc ra quyết định mà sẽ có ảnh hưởng đến công việc của họ và công việc của họ có liên quan trực tiếp đến các mục tiêu của nhà trường;

- Nhất quán và đồng thuận: Các nhà trường có xu hướng hiệu quả

đều có văn hóa mạnh mang đặc tính nhất quán, phối hợp và kết hợp tốt Hành

vi của các nhà lãnh đạo và nhân viên đều bắt nguồn từ tập hợp các giá trị cốt lõi và phải có kỹ năng để đi đến nhất trí thậm chí ngay cả khi tồn tại các quan điểm khác biệt Nhất quán là nguồn quyền lực để đảm bảo tính bền vững và kết hợp bên trong để mang lại kết qủa mong đợi từ suy nghĩ chung và mức độ tuân thủ cao;

- Thích nghi: Một nhà trường nhất quán cao lại thường gặp khó khăn

nhất khi thay đổi Việc kết hợp tốt bên trong và thích nghi với bên ngoài thường trái ngược nhau Các nhà trường thích nghi tốt thường bị dẫn dắt bởi khách hàng của họ, sẵn sàng lao vào rủi ro và học hỏi từ các thất bại Vì vậy, cần có năng lực và kinh nghiệm để tạo ra thay đổi nhưng nhà trường luôn cần phải liên tục thay đổi hệ thống nhằm nâng cao năng lực của mình để phục vụ cho khách hàng;

- Sứ mạng: Một nhà trường thành công phải luôn có mục đích định

hướng rõ ràng để xác định được các mục tiêu chiến lược và hình dung được tương lai của mình như thế nào Thực tế, khi sứ mạng chính của nhà trường thay đổi thì các thay đổi cũng diễn ra theo các mặt của văn hóa nhà trường đó

1.2.3.3 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo tiếp cận các giá trị của văn hóa tổ chức

a Xây dựng các giá trị văn hóa tổ chức trong mục tiêu của HĐGDNGLL

- Tạo cơ hội cho học sinh được tham gia vào đời sống cộng đồng, bước đầu vận dụng những kiến thức đã học vào trong cuộc sống thực tiễn

- Tạo dựng cơ hội cho học sinh được thực hành, trải nghiệm, được rèn luyện những kĩ năng sống thực trong các tình huống của cuộc sống thực, bước đầu phát triển ở học sinh các kĩ năng sống cần thiết cho các lĩnh vực của cuộc sống hằng ngày, phù hợp với lứa tuổi

- Phát triển năng khiếu của học sinh trong một số lĩnh vực nghệ thuật, thể thao, phát triển tình cảm đạo đức của con người với con người và thế giới xung quanh, giáo dục một lối sống lành mạnh, tiết kiệm, chia sẻ, tự chủ, có văn hóa

b Xây dựng chương trình HĐGDNGLL theo các chủ điểm từ tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức

Nhà trường là một xã hội thu nhỏ Nhân cách trẻ được hình thành và phát triển thông qua các hoạt động có ý thức Chính trong quá trình sống, học tập, lao động, giao lưu, vui chơi giải trí trong xã hội thu nhỏ đó, con người

đã tự hình thành và phát triển nhân cách của mình Vì vậy, cần xây dựng và quản lý HĐGDNGLL theo tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức nhà trường qua các chủ điểm mà Bộ GD&ĐT quy định

- Trong chủ điểm "Truyền thống nhà trường" cần đưa những quan điểm, phong cách, hành vi, của các thành viên được kế thừa và phát huy qua bao nhiêu thế hệ của nhà trường để rèn luyện nề nếp, thói quen tốt, đồng thời bồi dưỡng tình cảm, thái độ đối với truyền thống văn hóa tổ chức nhà trường

- Thông qua chủ điểm “Biết ơn thầy cô” đưa giá trị hợp tác, mong đợi, nhân văn của văn hóa tổ chức để các em nhận thức được công lao dạy dỗ của các thầy giáo, cô giáo Hiểu và tôn trọng, kính yêu, biết ơn thầy giáo, cô giáo qua các nội dung trong xây dựng chương trình

- Chủ đề "Uống nước nhớ nguồn" cần mang theo giá trị của văn hóa tổ chức đó là giá trị đồng nghiệp, mong đợi, hiệu quả cao trong thái độ tôn trọng với những người có công sáng lập nhà trường: hiệu trưởng, giáo viên, ca

ngợi "người hùng" trong nhà trường Từ đó giáo dục ý thức rèn luyện bản thân qua học tập

- Còn chủ điểm "Mừng đảng mừng xuân" không thể không đạt tới giá

trị nhất quán và đồng thuận và sứ mạng của tổ chức văn hóa nhà trường Bởi

ý thức bảo tồn truyền thống văn hoá dân tộc địa phương, phát huy truyền thống dân tộc là sứ mệnh của các em

- Giá trị nhân văn luôn có và tồn tại trong chủ điểm "Yêu quý mẹ và cô

giáo" đó là lòng kính trọng, quý mến mẹ và cô giáo-hai người mẹ hiền, người phụ nữ Việt Nam Thể hiện sự quý trọng người phụ nữ Việt Nam thông qua nội dung chương trình xây dựng theo chủ điểm vào ngày đầy ý nghĩa- ngày Quốc tế phụ nữ 8- 3

- Cần mang giá trị văn hóa tổ chức độc đáo, riêng biệt vào chủ điểm

"Hoà bình-hữu nghị"; "Bác Hồ kính yêu" để yêu hoà bình và tình hữu nghị, hiểu biết về Bác Hồ, hiểu biết về truyền thống của Đội Thiếu niên Tiền phong

Hồ Chí Minh, lòng kính yêu và biết ơn Bác Hồ

c Tạo dựng các giá trị văn hóa nhà trường trong hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Hình thức tổ chức HĐGDNGLL nó cũng mang tính đặc thù môn học nên nó được tổ chức rất phong phú, đa dạng với nhiều hình thức khác nhau HĐGDNGLL giúp nhà trường phát huy tác dụng đối với đời sống, huy động cộng đồng xã hội tham gia vào công tác giáo dục Bởi lẽ, các hình thức tổ chức HĐGDNGLL đều mang màu sắc riêng Vì vậy, cần có sự tham gia phối hợp tổ chức và đánh giá kết quả hoạt động của các lực lượng giáo dục trong

và ngoài nhà trường

Các hình thức tổ chức HĐGDNGLL trong trường TH mang sắc thái của văn hóa tổ chức có thể kể đến:

- Tổ chức tập dượt đội hình chuẩn bị cho lễ Khai giảng năm học mới

- Lễ Khai giảng năm học mới

- Học tập nội quy nhà trường

- Ôn luyện các bài hát đã được học từ năm học trước

- Tìm hiểu những nhiệm vụ trọng tâm, những chỉ tiêu chính của năm học mới, hướng phấn đấu của bản thân và của tập thể lớp trong năm học mới

- Lao động vệ sinh trường lớp

- Phối hợp với Tổng phụ trách Đội tổ chức Đại hội Liên-Chi đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

- Phát động phong trào thi đua tháng học tốt, tuần học tốt, ngày học tốt giành nhiều lời khen hay mừng thầy, cô giáo

- Ra báo tường, báo ảnh về ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11

- Các hoạt động văn hóa-nghệ thuật mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11

- Lễ kỉ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam

- Viết thư thăm hỏi thầy, cô giáo cũ

- Công trình lao động “Mừng ngày Nhà giáo Việt Nam”

- Tìm hiểu về những cảnh đẹp của quê hương đất nước

- Sưu tầm tranh ảnh về thầy cô giáo có nhiều cống hiến cho nhà trường

- Tìm hiểu về biển đảo quê hương

- Cuộc thi “Em góp phần bảo vệ cảnh đẹp quê hương”

- Hội thi vui học tập chuẩn bị cho thi học kì I

- Tìm hiểu những cái hay cái đẹp trong phong tục tập quán của quê hương: Lao động mùa xuân, tết trồng cây, ngày hội mùa xuân

- Học tập những điều cần làm trong ngày Tết cổ truyền (có thảo luận ở

các lớp cuối cấp)

- Ca hát về mùa xuân quê hương, về sự đổi mới của quê hương, về Đảng, về Bác Hồ

- Vui chơi các trò chơi dân gian, dân tộc

- Tham quan viện bảo tàng hoặc các di tích lịch sử của quê hương

- Phát động phong trào thi đua lập thành tích mừng ngày Quốc tế Phụ nữ

- Ca hát về mẹ và cô giáo

- Tổ chức kỉ niệm ngày Quốc tế Phụ nữ: 8-3

- Phát động thi đua cuối năm học, lập thành tích dâng lên Bác Hồ kính yêu

- Tổ chức “Rung chuông vàng” phục vụ cho ôn tập cuối năm

- Tổ chức buổi “Gặp gỡ hữu nghị”; sưu tầm tranh, ảnh học tập và hoạt

động của thiếu nhi các nước trong khu vực và trên thế giới

- Tìm hiểu về thời niên thiếu của Bác Hồ Ca múa về Bác Hồ

- Tìm hiểu về truyền thống Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

- Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ

- Chuẩn bị kế hoạch hoạt động hè

Ngoài ra có thể tổ chức các hoạt động khác như: xem phim, thưởng thức các loại hình nghệ thuật, quyên góp giúp đỡ quà tặng bà mẹ Việt Nam anh hùng, viết thư cho các chú bộ đội nơi biên giới hải đảo, Hội khỏe Phù Đổng, vui tết Trung thu với các mâm ngũ quả sáng tạo để ngắm chú Cuội và chị Hằng Nga, tổ chức múa lân sư tử

Nhìn chung, các hình thức tổ chức HĐGDNGLL theo quy định là khá phong phú và đa dạng Nếu quản lý và tổ chức tốt các hoạt động này trên tiếp cận văn hóa tổ chức nhà trường thì sẽ đem lại những ảnh hưởng tích cực đối với học sinh

d Năng lực tương tác giữa giáo viên và học sinh trong hoạt động GDNGLL hướng tới tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức

Năng lực của người thực hiện chương trình là yếu tố quan trọng cho thành công của mỗi HĐGDNGLL Đó chính là năng lực thực hiện của GV và

HS HĐGDNGLL đa dạng và phong phú với nhiều chủ đề khác nhau và luôn

ở trạng thái động từ nội dung đến hình thức, do đó đòi hỏi người thực hiện phải có năng lực đặc trưng: hiểu biết nhiều lĩnh vực, năng lực thiết kế bài giảng (lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp), tìm kiếm các biện pháp thực hiện chương trình, năng lực tổ chức các hoạt động, tiếp cận và huy động

các lực lượng giáo dục cùng tham gia, khả năng diễn đạt tốt, năng động sáng tạo, luôn có ý thức tìm kiếm cái mới Tính tích cực và chủ động của học sinh

có tác động rất lớn tới việc thực hiện chương trình HĐGDNGLL Vì vậy, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo của học sinh là điều quan trọng trong phương pháp đổi mới các hoạt động trong giáo dục hiện nay Song để đạt được hiệu quả thì phải kể tới sự tương tác giữa giáo viên và học sinh Đặc biệt sẽ đẩy mạnh được sự tương tác đó khi tiếp cận các giá trị văn hóa cốt lõi của nhà trường

e Các hoạt động đánh giá HĐGĐNGLL thông qua tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức

Đánh giá là hoạt động không thể thiếu trong quá trình thực hiện chương trình Đánh giá đúng không những nhà giáo dục nhìn lại quá trình tiến hành HĐGDNGLL mà còn kịp thời khích lệ, động viên thúc đẩy tham gia tích cực

và hạn chế những tồn tại

Hiệu trưởng trước khi xây dựng chương trình HĐGDNGLL và để thúc đẩy các giá trị văn hóa tổ chức nhà trường phát triển tích cực cần thực hiện đánh giá các giá trị văn hóa tích cực và tiêu cực đang tồn tại, các giá trị văn hóa mà các thành viên mong muốn trong tương lai

g Chính sách và điều kiện thực hiện HĐGDNGLL theo tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức

Người quản lý cần có những chủ trương, chế độ giờ công ưu đãi cho người thực hiện chương trình HĐGDNGLL thỏa đáng, đúng công sức mà họ

bỏ ra thực hiện tốt HĐGDNGLL theo tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức

Còn điều kiện là những thực thể hữu hình làm tăng hiệu quả quản lý HĐGDNGLL của hiệu trưởng trường Tiểu học, bởi điều kiện để tổ chức hoạt động sẽ làm tăng tính hấp dẫn cho hoạt động Chẳng hạn trong các buổi chào

cờ, sinh hoạt tập thể không thể thiếu được các phương tiện như: loa đài, âm ly hay tài liệu, băng hình, tranh ảnh và các vật liệu khác cho các dạng hoạt động,

kinh phí cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình tổ chức HĐGDNGLL Kinh phí cho HĐGDNGLL là điều kiện không thể thiếu, vì vậy nhà quản lý cũng cần vận dụng và phát huy chính những giá trị văn hóa tổ chức để huy động nguồn lực, vật lực cùng tham gia vào HĐGDNGLL Thực tiễn các trường TH nói chung và các trường ở nông thôn, miền núi nói riêng kinh phí cho hoạt động này quá ít ỏi nên sự sáng tạo của người tổ chức trong việc huy động sức mạnh của các lực lượng GD sẽ tạo thuận lợi cho hoạt động đạt kết quả Việc tạo điều kiện môi trường GD sẽ giúp cho HĐGDNGLL đạt kết quả cao

1.3 Nhà trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1 Mục tiêu nhà trường tiểu học

Mục tiêu giáo dục Tiểu học được xác định trong điều 27 của luật giáo dục: “Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất thẩm mỹ

và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở” Chính vì thế, giáo dục Tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân

Với mục tiêu và nhiệm vụ giáo dục đó được quán triệt, đưa vào hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học bao gồm:

Một là: Củng cố, tăng cường nhận thức góp phần phát triển năng lực trí

tuệ, năng lực tư duy và hình thành thế giới quan khoa học Thái độ, tình cảm được hình thành dựa trên cơ sở, nền tảng của thế giới quan và niềm tin của con người Nhiệm vụ này thực hiện tốt sẽ có tác dụng tốt, có tính chất quyết định đối với sự hình thành thái độ, tình cảm, đạo đức, tình cảm trí tuệ, tình cảm thẩm mĩ và hoạt động xã hội

Hai là: Nhận thức, ý nghĩa của con người được thể hiện, bộc lộ qua

thái độ, tình cảm Thái độ tình cảm được biểu hiện ở hành vi Thông qua các hoạt động sống hằng ngày tạo thành các kỹ năng, thói quen được hình thành trở thành phương tiện, công cụ hữu hiệu nhất cho việc bổ sung, tăng cường nhận thức, mở rộng tầm hiểu biết ở mức độ cao và sâu sắc hơn

Ba là: Sự kết hợp giữa kiến thức, tình cảm, niềm tin và biểu lộ ở thói

quen và hành vi lối sống của con người trong mọi mối quan hệ xã hội chính là thước đo, là hiệu quả của hoạt động giáo dục

Vậy ba nhiệm vụ đó là: Củng cố tăng cường nhận thức, bồi dưỡng hệ thống thái độ, hình thành hệ thống kĩ năng, hành vi có mối quan hệ hữu cơ, gắn kết, bổ sung lẫn nhau và làm tiền đề cho nhau

HĐGDNGLL là sự tiếp nối các hoạt động dạy - học, là con đường gắn liền với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động

của học sinh

1.3.2 Vị trí, vai trò, chức năng của hiệu trưởng trường tiểu học

Theo Luật giáo dục ban hành năm 2005 ở điều 54 mục 1 quy định

“Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận”

Có thể nói, nhà trường thực hiện được mục tiêu nhiệm vụ của mình hay không một phần quyết định là tùy thuộc vào những phẩm chất và năng lực của người hiệu trưởng Vai trò tổ chức, quản lý của hiệu trưởng có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với mọi hoạt động của nhà trường Ngày nay, đổi mới phương pháp quản lý và dân chủ hóa trong nhà trường nhằm phát huy cao độ tính tích cực của đội ngũ giáo viên thì vai trò của người hiệu trưởng càng nhìn rõ hơn bao giờ hết

Một nhà trường vững chắc và phát triển thì người hiệu trưởng phải hiểu

rõ mục tiêu giáo dục, am hiểu sâu sắc nội dung giáo dục, nắm chắc các phương pháp, nguyên tắc giáo dục Người hiệu trưởng có chức năng tổ chức mọi hoạt động giáo dục trong nhà trường, làm cho các chủ trương, đường lối, nội dung, phương pháp giáo dục được thực hiện một cách có hiệu quả Do vậy, năng lực tổ chức thực tiễn của người hiệu trưởng quyết định hiệu quả của quản lý giáo dục Trong công tác tổ chức thực tiễn, người hiệu trưởng phải có tri thức cần thiết về khoa học tổ chức, đặc biệt phải biết quản lý con người Vì

vậy, lao động quản lý của hiệu trưởng vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật

1.3.3 Đặc điểm học sinh tiểu học

Học sinh tiểu học có độ tuổi từ 6 đến 12 tuổi, lứa tuổi này có những biến đổi cực kì quan trọng trong hoạt động và trong đời sống của trẻ

Tính hiện thực là đặc điểm tiêu biểu đối với sự tưởng tượng của HSTH Sự tưởng tượng của trẻ em ở lứa tuổi này thể hiện ở chỗ mang nhiều yếu tố nhớ lại đơn giản và mang tính chất bắt chước Các nội dung giáo dục qua HĐGDNGLL phải gắn bó chặt chẽ với cuộc sống hàng ngày của HS Bởi những gì các em quan sát trực tiếp trong nhà trường sẽ là những nội dung thực tiễn nhất và nhà trường là một xã hội thu nhỏ của các em HĐGDNGLL sẽ có tác dụng giáo dục tốt cho trẻ khi lấy chất liệu từ cuộc sống thực của các em

1.4 Cơ sở pháp lý của quản lý HĐGDNGLL trong trường tiểu học

- Mục tiêu của giáo dục phổ thông (Điều 27 luật giáo dục sửa đổi năm

2005) là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm

mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tính cách và tách nhiệm công dân, chuẩn bị cho HS tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, than gia xây dựng và bảo vệ

tổ quốc

- Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn về lâu dài đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ

và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học THCS

- Điều 26, Điều lệ trường tiểu học quy định:

+ Hoạt động giáo dục bao gồm: Hoạt động trên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm rèn luyện đạo đức, phát triển năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, giúp đỡ HS yếu kém phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi HS tiểu học

+ Hoạt động giáo dục trên lớp, được tiến hành thông qua việc dạy học các môn học bắt buộc và tự chọn

+ HĐGDNGLL bao gồm hoạt động ngoại khóa, hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hóa, hoạt động bảo vệ môi trường, lao động công ích và các hoạt động xã hội khác

1.5 Nội dung quản lý HĐGDNGLL của nhà trường tiểu học

1.5.1 Hoạt động nhận diện các giá trị văn hóa tổ chức trong mục tiêu của HĐGDNGLL ở cấp Tiểu học

- Lập kế hoạch

+ Xây dựng kế hoạch nhận diện các giá trị văn hóa tổ chức trong mục

tiêu HĐGDNGLL theo các tiêu chí: Sứ mệnh; Tầm nhìn; Quy trình làm việc;

Chương trình hoạt động; Hình thức tổ chức HĐGDNGLL

+ Dự kiến các nguồn lực như: con người, CSVC, tài chính, thời gian + Dự kiến phương thức tiến hành nhận diện văn hóa tổ chức trong mục tiêu HĐGDNGLL

+ Phân công CBQL chịu trách nhiệm chỉ đạo

+ Phân công nhóm phụ trách việc giám sát nhận diện các giá trị văn hóa trong mục tiêu HĐGDNGLL

+ Xác định vai trò của lãnh đạo trong việc nhận diện giá trị văn hóa khi xây dựng mục tiêu HĐGDNGLL

+ Lãnh đạo phải thực hiện vai trò là người quản lý chung

- Kiểm tra, đánh giá

+ Thường xuyên kiểm tra đánh giá hiệu quả của các bộ phận tham gia nhận diện giá trị văn hóa tổ chức trong mục tiêu HĐGDNGLL

+ Thiết lập các chuẩn đánh giá mục tiêu HĐGDNGLL có giá trị văn hóa tổ chức nhà trường

+ Theo dõi ý thức của các thành viên quan tâm đến các giá trị văn hóa

tổ chức trong mục tiêu HĐGDNGLL như thế nào

Tóm lại, nhận diện các giá trị văn hóa tổ chức trong mục tiêu HĐGDNGLL là chức năng định hình ý thức tổ chức, chuẩn mực, các triết lý Các giá trị văn hóa tổ chức được hình thành trong HĐGDNGLL thành ý thức tự giác, tự nguyện, tự tin của các thành viên khi tham gia HĐGDNGLL

1.5.2 Xây dựng chương trình HĐGDNGLL theo các chủ điểm từ tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức

+ Lấy ý kiến chuyên gia nói về những giá trị cốt lõi của nhà trường trong nội dung HĐGDNGLL

- Chỉ đạo, giám sát

+ BGH (đứng đầu là hiệu trưởng) chỉ đạo, giám sát các hoạt động phát triển các mẫu hành vi văn hóa nhà trường ở từng nội dung HĐGDNGLL

- Kiểm tra, đánh giá

+ Việc đánh giá nội dung theo từng chủ điểm Tổ chức cần tạo điều kiện cho các thành viên tham gia nói lên nhận xét, đánh giá của mình về các giá trị văn hóa có trong chương trình HĐNGLL

+ BGH đánh giá thi đua, khen thưởng kịp thời

+ Kiểm tra những nội dung đưa ra thực hiện được hay chưa

1.5.3 Tạo dựng các giá trị văn hóa nhà trường trong hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Các giá trị văn hóa tổ chức sẽ được thể hiện rõ nhất trong hình thức tổ chức hoạt động GDNGLL Những nội dung được tiếp cận theo các giá trị văn hóa tổ chức nhà trường sẽ được cụ thể và tập trung vào những nội dung theo chủ điểm đã xây dựng vì vậy cần:

- Lập kế hoạch

+ Để tạo dựng các giá trị văn hóa trong hình thức tổ chức

+ Liệt kê các hình thức bắt buộc phải tổ chức trong năm học

+ Tham khảo, hỏi ý kiến các chuyên gia về việc lựa chọn thêm một số hình thức tổ chức gắn với văn hóa tổ chức nhà trường hiện có

+ Dự kiến nguồn lực: con người, CSVC, tài chính, thời điểm để thực hiện các hình thức tổ chức HĐGNGLL có tạo dựng các giá trị văn hóa nhà trường

+ Dự kiến phương pháp tiến hành để nâng cao hiệu quả tạo dựng VHTC cho các thành viên trong nhà trường như: CB, GV, NV, HS

- Tổ chức

+ Phân công các thành viên trong nhà trường cùng tham gia thực hiện

để phát huy sức mạnh tập thể và lôi cuốn mọi người cùng giữ gìn và phát triển

những giá trị văn hóa được hình thành qua nhiều thế hệ trong nhà trường qua hình thức tổ chức HĐGDNGLL

+ Mỗi giá trị văn hóa cần giao cụ thể cho từng thành phần phụ trách sao cho phù hợp

+ Phân bổ nguồn lực tài chính, CSVC, thời gian thật hợp lý

- Chỉ đạo, giám sát

+ Ban phụ trách chịu trách nhiệm chính việc giám sát các hình thức tổ chức HĐGDNGLL thực hiện có tạo dựng văn hóa tổ chức không, hiệu quả ra sao và có rút kinh nghiệm sau mỗi hình thức tổ chức

- Kiểm tra, đánh giá

+ Kiểm tra đánh giá có tính nghiêm túc, phù hợp và có ý nghĩa với mọi thành viên đối với các giá trị văn hóa tổ chức đã được tạo dựng trong hình thức HĐGDNGLL

+ Xây dựng các chuẩn đánh giá về mức độ thực hiện các mục tiêu đạt được khi tạo dựng các giá trị văn hóa tổ chức trong hình thức tổ chức HĐGDNGLL

+ Theo dõi ý thức tham gia các HĐGDNGLL và hiệu quả đem lại trong việc tạo dựng VHTC của các thành viên trong nhà trường

+ Tìm hiểu nguyên nhân những mặt được và chưa được sau mỗi lần tổ chức HĐGDNGLL có tạo dựng VHTC

+ Kịp thời khen thưởng những thành viên tích cực và nhắc nhở những thành viên chưa hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

1.5.4 Phát triển năng lực tương tác giữa giáo viên, học sinh và cộng đồng trong hoạt động GDNGLL hướng tới tiếp cận các giá trị văn hóa tổ chức

- Lập kế hoạch

+ Phát triển các nguồn lực của giáo viên và học sinh theo tiếp cận VHTC thông qua HĐGDNGLL

+ Xây dựng chuẩn VHTC trong từng hoạt động tương tác giữa giáo viên và học sinh

+ Phân bổ nguồn lực tài chính, CSVC, thời gian thật hợp lý

+ Xây dựng kế hoạch về con người: phân công các phòng ban phụ trách

và tìm kiếm các nguồn lực

- Tổ chức

+ Giáo viên thông qua thiết kế bài giảng để xây dựng văn hóa tổ chức + Tổ chức thực hiện trên cơ sở bài thiết kế theo hướng phát triển VHTC trong HĐGDNGLL

+ Tổ chức HĐGDNGLL hướng tới hình thành năng lực tìm hiểu văn hóa truyền thống nhà trường, giá trị cốt lõi trong VHTC

- Kiểm tra, đánh giá

+ Kiểm tra thường xuyên quá trình thực hiện bài giảng thiết kế trên cơ