Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)

Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)Quản lý công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (Luận văn thạc sĩ)

PHẠM VĂN NGŨ

QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIAO THỦY, TỈNH NAM ĐỊNH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Bùi Thị Thu Hương

HÀ NỘI - 2015

Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:

- Trung tâm Sau đại học - Bồi dưỡng NG&CBQLGD - Học viện Quản

lý giáo dục, các thầy cô đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

- TS Bùi Thị Thu Hương – Giảng viên Học viện QLGD, người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu

và làm luận văn

- Lãnh đạo Huyện uỷ, UBND huyện, Phòng GD&ĐT Giao Thủy, các Hiệu trưởng, lãnh đạo các xã thị trấn, Hội CMHS và các trường Tiểu học trên địa bàn huyện đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc cung cấp số liệu và tư vấn khoa học trong suốt quá trình nghiên cứu

- Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới các học viên lớp Cao học QLGD K10, những người thân đã luôn bên tôi và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và làm luận văn này

Hà Nội, ngày 10 tháng 10 năm 2015

Tác giả

Phạm Văn Ngũ

BCĐ Ban chỉ đạo

CNH – HĐH Công nghiệp hoá – Hiện đại hoá

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 5

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

6 Phạm vi nghiên cứu 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

NỘI DUNG 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 6

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Những khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục 9

1.2.2 Trường tiểu học và trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 14

1.3 Vị trí, nhiệm vụ của trường Tiểu học 14

1.3.1 Vị trí của trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân: 14

1.3.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường Tiểu học 15

1.3.3 Mục tiêu của trường Tiểu học: 16

1.4 Các tiêu chuẩn của trường Tiểu học chuẩn quốc gia 16

1.4.1 Tiêu chuẩn trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 17

1.4.2 Tiêu chuẩn trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2: 21

1.5 Các nội dung quản lý xây dựng trường Tiểu học chuẩn quốc gia 24

1.5.1 Lập kế hoạch xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 24

1.5.2 Chỉ đạo và tổ chức thực hiện việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 26

1.5.3 Kiểm tra và đánh giá việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 30

1.6 Những yếu tố tác động đến xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia 31

Tiểu kết chương 1 34

THEO CÁC TIÊU CHUẨN QUỐC GIA 36

2.1 Khái quát đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Giao Thủy 36

2.1.1 Đặc điểm kinh tế xã hội 36

2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục huyện Giao Thủy 38

2.1.3 Quá trình xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy và những kết quả đạt được 42

2.2 Thực trạng các trường tiểu học ở huyện Giao Thủy theo 5 tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia 45

2.2.1 Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý 45

2.2.2 Tiêu chuẩn 2: Đội ngũ giáo viên 50

2.2.3 Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất - thiết bị trường học 57

2.2.4 Tiêu chuẩn 4: Thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục 63

2.2.5 Tiêu chuẩn 5: Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục 67

2.2.6 Đánh giá thực trạng việc xây dựng trường Tiểu học theo 5 tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia 69

2.3 Thực trạng quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy 70

2.3.1 Về công tác lập kế hoạch 70

2.3.2 Về công tác tổ chức thực hiện 71

2.3.3 Về công tác chỉ đạo 72

2.3.4 Về công tác kiểm tra, đánh giá 74

Tiểu kết chương 2 75

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIAO THỦY, TỈNH NAM ĐỊNH 76

3.1 Phương hướng chung và nguyên tắc lựa chọn biện pháp 76

3.1.1 Phương hướng chung 76

3.1.2 Nguyên tắc lựa chọn các biện pháp 76

3.2 Các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 77

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền, ban ngành đoàn thể về xây dựng các trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia 77

3.2.3 Biện pháp 3: Xây dựng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu của

trường tiểu học chuẩn quốc gia 92

3.2.4 Biện pháp 4: Đẩy mạnh xã hội hoá giáo dục trong việc xây dựng cơ sở vật chất theo tiêu chuẩn quốc gia 98

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 105

3.4 Tổ chức thực hiện các biện pháp 106

3.5 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 107

3.5.1 Mục đích khảo nghiệm 107

3.5.2 Nội dung khảo nghiệm 107

3.5.3 Kết qủa khảo nghiệm 108

3.6 Phạm vi và một số kết quả bước đầu thử nghiệm áp dụng các biện pháp : 109 Tiểu kết chương 3 111

K T LUẬN VÀ KHUY N NGHỊ 112

1 Kết luận 112

2 Khuyến nghị 113

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 117 PHỤ LỤC

Bảng 2.1 : Qui mô trường lớp, học sinh t năm học 2010 – 2011 đến nay 38

Bảng 2.2 : Tổng hợp tình hình cơ sở vật chất 40

Bảng 2.3 : Tổng hợp tình hình đội ngũ toàn ngành 41

Bảng 2.4 : Tổng hợp tình hình CBQL các trường tiểu học ở huyện Giao Thủy 45

Bảng 2.5 : Tổng hợp cơ cấu độ tuổi và thâm niên quản lý 47

Bảng 2.6 : Xây dựng kế hoạch phát triển và tổ chức thực hiện 49

Bảng 2.7: Tổng hợp kết quả các trường theo tiêu chuẩn 1 50

Bảng 2.8: Tình hình chung về đội ngũ giáo viên 50

Bảng 2.9: Tổng hợp tỉ lệ bố trí giáo viên/lớp theo tiêu chuẩn qui định 51

Bảng 2.10: Tổng hợp về trình độ của giáo viên 52

Bảng 2.11: Số trường có giáo viên đạt trình độ dạy giỏi các cấp 53

Bảng 2.12: Thống kê CBGV tham gia chương trình ĐT, BD trên chuẩn 55

Bảng 2.13: Tổng hợp chung về kết quả thực hiện tiêu chuẩn 2 56

Bảng 2.14: Tổng hợp số lượng phòng học và các phòng chức năng 57

Bảng 2.15: Tổng hợp kết quả khảo sát về khuôn viên, sân chơi, bãi tập… 58

Bảng 2.16: Tổng hợp tình hình phương tiện, thiết bị giáo dục so với chuẩn 60

Bảng 2.17: Tổng hợp các điều kiện vệ sinh 61

Bảng 2.18: Tổng hợp chung về tiêu chuẩn 3 62

Bảng 2.19: Thực hiện chủ trương xã hội hoá giáo dục 63

Bảng 2.20: Tổng hợp kết quả các trường theo tiêu chuẩn 4 66

Bảng 2.21: Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 5 67

Bảng 2.22: Tổng hợp kết quả thực hiện 5 tiêu chuẩn 69

Bảng 3.1: Kết quả thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 108

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Cơ sở lí luận

Tại điều 35, Chương III, Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt

Nam năm 1992, sửa đổi bổ sung năm 2001 đã khẳng định: “Phát triển giáo

dục là quốc sách hàng đầu Nhà nước và xã hội phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Mục tiêu của giáo dục là hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân; đào tạo những người lao động có nghề, năng động và sáng tạo, có niềm

tự hào dân tộc, có đạo đức, có ý chí vươn lên góp phần làm cho dân giàu nước mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" và

Nghị quyết TW2 (khóa VIII) đã đề ra những biện pháp chủ yếu để phát triển

giáo dục và đào tạo: “Ban hành chuẩn quốc gia về trường học”, “Bảo đảm diện tích đất đai và sân chơi, bãi tập cho các trường theo đúng quy định của nhà nước”[6]…đó là ý tưởng của Đảng về nhà trường thế hệ mới Tư tưởng

đó tiếp tục được khẳng định trong báo cáo chính trị Đại hội IX của Đảng

Cộng sản Việt Nam: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp CNH-HĐH, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”[10] Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI tiếp tục khẳng định

"Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới

cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt”, “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam"[12] Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã định hướng: "Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược"[40]

Như vậy, xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia là quá trình xuất phát t vấn đề thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa và xã hội hóa giáo dục mà Đảng đã đề ra Sau hơn 25 năm t ngày đổi mới đất nước, sự nghiệp giáo dục

và đào tạo của nước nhà đã có những bước phát triển vượt bậc, đạt nhiều thành tựu to lớn, đã góp phần quan trọng nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực

và bồi dưỡng nhân tài, phục vụ đắc lực cho công cuộc xây dựng, bảo vệ và đổi mới đất nước Trong xu thế phát triển chung của các nước trong khu vực

và thế giới, giáo dục và đào tạo nước ta đã t ng bước đổi mới, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức để không ng ng phát triển, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao và nhu cầu học tập của nhân dân

Tuy nhiên, so với yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực phục vụ công cuộc đổi mới đất nước so với mong muốn của nhân dân, giáo dục và đào tạo vẫn còn nhiều bất cập, yếu kém, nhất là về chất lượng giáo dục và đào tạo, quản lý giáo dục, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, về chương trình, nội dung, phương pháp và về tài chính, cơ sở vật chất…Đảng ta chỉ rõ một trong các

nguyên nhân của những yếu kém, bất cập là: “Chậm đề ra các định hướng chiến lược và chính sách vĩ mô đúng đắn để xử lý mối tương quan giữa quy mô, chất lượng và hiệu quả” Vì vậy, việc ban hành Quy chế công nhận trường Tiểu học

đạt chuẩn Quốc gia và nghiên cứu các giải pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia là một vấn đề quan trọng để khắc phục những tồn tại nói trên Đồng thời, Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 đã đề ra hệ thống

các giải pháp phát triển giáo dục, một trong những giải pháp đó là : “Tiếp tục hoàn chỉnh hệ thống giáo dục quốc dân và phát triển mạng lưới trường lớp,

cơ sở giáo dục” Giải pháp này khẳng định: “Phát triển mạng lưới giáo dục phổ thông rộng khắp trên toàn quốc Xây dựng trên mỗi đĩa bàn xã, phường ít nhất một trường Tiểu học và một trường THCS đạt chuẩn Quốc gia”[39] Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 lại tiếp tục chỉ đạo “Phát triển giáo dục phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước,

nâng cao vai trò các tổ chức, đoàn thể chính trị, kinh tế, xã hội trong phát triển giáo dục Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển”[40], với mục tiêu

“Đến năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập”[40]

Như vậy, nghiên cứu các biện pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là sự hiện thực hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo Góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

1.2 Cơ sở thực tiễn

Giao Thủy là một huyện đồng bằng ven biển, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn Do vậy, các điều kiện đảm bảo phát triển giáo dục còn nhiều hạn chế Song những năm gần đây, được sự quan tâm của chính quyền các cấp cùng sự nỗ lực của toàn ngành, sự nghiệp giáo dục và đào tạo đã có nhiều chuyển biến Đến năm 2005 có 28/ 28 trường tiểu học đạt tỷ lệ 100 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 giai đoạn 1996 – 2000 (theo QĐ số 1366/GD-ĐT ngày 26/4/1996 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) Sau khi Bộ GD&ĐT ban hành QĐ số 32/2005/QĐ-BGD&ĐT ngày 26/10/2005 về quy định trường chuẩn quốc gia thay thế QĐ số 1366, ngành đã tổ chức kiểm tra đánh giá lại các trường theo các tiêu chí mới Tại thời điểm điều tra, toàn huyện có 28/28 trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1, 5/22 trường Mầm non , 8/22 trường THCS đạt chuẩn Quốc gia Tuy vậy, để tiếp tục xây dựng các trường Tiểu học đạt Chuẩn Quốc gia mức độ 1, mức độ 2 là cả một

quá trình, đòi hỏi phải chỉ đạo - thực hiện thường xuyên, liên tục ngay cả đối

với các trường đã đạt chuẩn Vì: “Trường Tiểu học phải có những tiêu chuẩn cần thiết để đảm bảo chất lượng, hiệu quả giáo dục theo yêu cầu của từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nhằm đưa giáo dục Việt Nam hội nhập các nước trong khu vực và trên thế giới” (Điều I- Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 1996-2000) và “Mức

độ 1 quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

để đảm bảo tổ chức các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện Mức độ

2 quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia để đảm bảo tổ chức các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện mức độ cao hơn, tạo tiền đề nhằm tiếp cận với trình độ phát triển của trường tiểu học ở các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới” (Điều II-Quy chế công nhận

trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1, mức độ 2 theo Quyết định số 32/2005/QĐ-BGD&ĐT) Hơn nữa trong việc chỉ đạo xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia ở Giao Thủy thời gian qua còn chưa đáp ứng toàn diện các yêu cầu đặt ra, hầu hết các trường đã đạt chuẩn mới chỉ ở mức độ tiệm cận Cần có nhiều giải pháp để v a xây dựng, v a củng cố vững chắc các

chuẩn Vì lẽ đó, tôi chọn đề tài “Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt

chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Giao Thủy

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Các trường tiểu học ở huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định

- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Giao Thủy

4 Giả thuyết khoa học

Có thể nâng cao hiệu quả xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia trên địa bàn huyện Giao Thủy nếu đề xuất được các biện pháp khoa học và hợp lý dựa trên những tiêu chuẩn của trường Tiểu học chuẩn Quốc gia và điều kiện thực tế của địa phương

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

5.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng các trường Tiểu học ở huyện Giao Thủy theo các tiêu chuẩn Quốc gia

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng các trường Tiểu học ở huyện Giao Thủy đạt chuẩn Quốc gia

6 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu các biện pháp quản lý xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia theo “Quy chế công nhận trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia” ban hành theo Quyết định số 32/2005/QĐ-BGD&ĐT ngày 24 tháng 10 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trong phạm vi các nguồn lực của ngành và của địa phương

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

- Phương pháp phỏng vấn sâu

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, hệ thống các văn kiện của Đảng và Nhà nước, các bài giảng về lý luận quản lý, các văn bản của Bộ GD&ĐT và các vấn đề khác

có liên quan

7.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê toán học

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ XÂY DỰNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Chất lượng giáo dục là vấn đề được quan tâm hàng đầu của nhiều nước trên thế giới và Việt Nam Cải cách giáo dục và quản lý giáo dục thường có khuynh hướng chuẩn hóa hoặc dựa vào chuẩn Vấn đề cải cách giáo dục không phải bây giờ mới được đặt ra Trong lịch sử có nhiều nhân sĩ đã t ng đưa ra những cuộc cải cách giáo dục, trong đó phải kể đến Nguyễn Trường

Tộ Ông đã có những bản điều trần gửi lên triều đình yêu cầu cải cách giáo dục, coi đó là điều kiện cần thiết để đưa đất nước khỏi nạn ngoại xâm Đến đầu thế kỷ XX, một phong trào cải cách giáo dục rầm rộ khắp cả nước do các chí sĩ duy tân tiến hành mà đỉnh cao là Đông Kinh nghĩa thục Có thể nói đó

là một cuộc cải cách tận gốc về giáo dục t mục đích, chương trình giảng dạy, tài liệu giảng dạy và đội ngũ giáo viên Tuy nhiên thực dân Pháp đã sớm thấy nguy cơ phát triển của Đông Kinh nghĩa thục và những mầm mống cách mạng của nó nên đã thẳng tay đàn áp Trường học bị đóng cửa, những người sáng lập hầu hết bị đầy ra Côn Đảo

T sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban

hành sắc lệnh 146/SL ngày 10/8/1946, trong đó chỉ rõ : “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” và xác định các nguyên tắc cơ bản của nền giáo dục nước ta

là “Đại chúng hóa, dân tộc hóa, khoa học hóa và tôn chỉ phụng sự lý tưởng quốc gia và dân chủ”[30] Vì vậy, ngay t khi mới dành độc lập, Đảng và

Nhà nước ta đã bắt tay ngay vào cải tạo và xây dựng nền giáo dục quốc dân Tháng 9/1946, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Chỉ thị về nhiệm vụ công

tác giáo dục ở miền núi đã chỉ rõ : “Thầy tìm trò, trường gần dân, quy mô

nhỏ, nhà nước và nhân dân cùng phối hợp quyết tâm mở rộng cánh cửa của nhà trường XHCN cho các dân tộc”[30]

Tháng 7 năm 1950, Hội đồng Chính phủ thông qua đề án cải cách giáo

dục lần thứ nhất, trong đó nêu rõ “Tính chất của nền giáo dục mới của ta là một nền giáo dục của dân, do dân và vì dân, được xây dựng trên nguyên tắc khoa học và đại chúng”[30]

Tháng 1/1979, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TW về cải

cách giáo dục và xác định phương châm : “Phối hợp những cố gắng đầu tư của nhà nước với sự đóng góp của nhân dân, của các ngành, các cơ sở sản xuất và sức lao động của thầy trò trong việc xây dựng trường sở, phòng thí nghiệm, xưởng trường, vườn trường”[30]

Nghị quyết Hội nghị lần 2 Ban chấp hành TW khoá VIII đã khẳng định :

“Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân Mọi người đi học, học thường xuyên, học suốt đời Phê phán thói lười học Mọi người chăm lo giáo dục”[6]

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã chỉ rõ : “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”[10]

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định : “GD&ĐT cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đồng thời chỉ rõ : “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, nội dung, phương pháp dạy và học; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”[11]

Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng đã xác định phương hướng phát triển Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn 2011-2015 là :

“Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại

hóa, xã hội hóa; đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học; đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản

lý giáo dục, đào tạo” đồng thời chỉ rõ: “Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội; xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời”[12]

Hệ thống quan điểm của Đảng và các chính sách của Nhà nước ta về thực hiện “Chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa” thực chất là khẳng định tư tưởng chiến lược của Đảng trong quá trình phát triển giáo dục nhằm chấn hưng nền giáo dục Việt Nam

Những năm gần đây, việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

đã được tiến hành và đã đạt được những kết quả khả quan Có rất nhiều nghiên cứu về giáo dục, tuy nhiên nghiên cứu về vấn đề xây dựng trường chuẩn Quốc gia là đề tài còn chưa được quan tâm nhiều

Có thể kể đến một số công trình như :

- “ Một số giải pháp xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001- 2010 của một số tỉnh và thành phố miền Bắc”, Đề tài khoa học cấp Bộ, chủ nhiệm đề tài TS Hà Thế Truyền, năm 2004

- “Thực trạng và những giải pháp xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia ở Tây Ninh”, luận án Tiến sĩ của tác giả Nguyễn Ngọc Dũng

- “Những biện pháp cơ bản xây dựng đội ngũ giáo viên trường chuẩn Quốc gia THPT Xuân Đỉnh-Hà Nội”, luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Viết Cẩn, năm 2004

- “Biện pháp quản lý việc xây dựng trường chuẩn Quốc gia của Hiệu trưởng trường THPT tỉnh Tuyên Quang”, luận văn Thạc sĩ của tác giả Đoàn Văn Ninh, năm 2006

- “Các biện pháp chỉ đạo của Trưởng phòng giáo dục đối với công tác xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh trong giai đoạn hiện nay”, luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thành Nguyện, năm 2006

- “Một số biện pháp chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên”, luận văn Thạc sĩ của tác giả Vũ Thế Duy, năm 2008

Ngoài ra còn một số công trình đăng rải rác trên các báo, tạp chí như :

- Xây dựng trường THCS đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 2001-2010 của tác giả Hà Thế Truyền trên Tạp chí Giáo dục

- Chuẩn Quốc gia về giáo dục phổ thông - thách thức lớn trong chương trình dạy học, đăng trên Thế giới ngày nay của tác giả Hồ Viết Lương

- Trường Tiểu học chuẩn Quốc gia - Một khái niệm mới trong giáo dục của tác giả Trịnh Quốc Thái đăng trên Tạp chí Giáo dục

Các công trình nghiên cứu đều tập trung vào một số nội dung xây dựng trường chuẩn Quốc gia có ý nghĩa lý luận và thực tiễn với đặc thù t ng địa phương

1.2 Những khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục

Khi nghiên cứu về khoa học quản lý C Mác đã khẳng định: "Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện chức năng chúng phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó"[14]

Như vậy, đã xuất hiện một dạng lao động mang tính đặc thù là tổ chức, điều khiển các hoạt động của con người theo những yêu cầu nhất định được gọi là hoạt động quản lý T đó có thể hiểu lao động xã hội và quản lý không tách rời nhau, quản lý là hoạt động điều khiển chung Xã hội phát triển qua các phương thức sản xuất, thì trình độ tổ chức, điều hành tất yếu cũng được nâng lên, phát triển theo với những đòi hỏi ngày càng cao hơn Khi lao động xã hội đạt đến một trình độ và quy mô phát triển nhất định thì sự phân công lao động tất yếu dẫn đến việc tách quản lý thành một dạng lao động đặc biệt, sẽ hình thành bộ phận lao động trực tiếp và là bộ phận chuyên hoạt động quản lý, tạo thành các mối quan hệ trong quản lý Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, quản lý đã trở thành một khoa học và ngày càng phát triển toàn diện

Khái niệm quản lý đã được nhiều tác giả đề cập với những cách tiếp cận khác nhau:

- Quản lý là vận dụng khai thác các nguồn lực, kể cả nguồn nhân lực,

để đạt đến những kết quả kỳ vọng[44]

- Quản lý là sự tác động của con người (cơ quan quản lý) đối với con người và tập thể nhằm làm cho hệ thống quản lý hoạt động bình thường có hiệu lực, giải quyết được các nhiệm vụ đề ra, tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhiệm vụ nhất định[45]

- Quản lý là sự tác động, chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn hành vi, quá trình xã hội để chúng phát triển hợp quy luật, đạt được mục đích đã đề ra và đúng ý chí của người quản lý[13]

- Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đã định[31]

Sau khi xem xét, phân tích các khái niệm Quản lý trên cơ sở phương pháp tiếp cận hệ thống, có thể sử dụng khái niệm Quản lý dưới đây trong hoạt động quản lý giáo dục:

"Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đã định"

* Các chức năng của quản lý:

Quản lý có 4 chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra.[41]

- Lập kế hoạch:

Kế hoạch là văn bản, trong đó xác định những mục tiêu và những quy định, thể thức để đạt được những mục tiêu đó Có thể hiểu lập kế hoạch là một quá trình thiết lập các mục tiêu, hệ thống các hoạt động và các điều kiện đảm bảo thực hiện được các mục tiêu đó

Nói cách khác, kế hoạch là bản hướng dẫn, theo đó một hệ thống cơ quan (đơn vị) tiến hành các hoạt động có liên quan chặt chẽ tới các mục tiêu, các quy định và các quá trình Đồng thời, trên cơ sở đó giám sát và đánh giá việc thực hiện các mục tiêu và có thể điều chỉnh các hoạt động nếu không thỏa mãn những tiến bộ đạt được

- Tổ chức:

Tổ chức là quá trình sắp xếp và phân bổ công việc, quyền hành và các nguồn lực cho các thành viên của tổ chức một cách có hiệu quả Ứng với những mục tiêu khác nhau, người quản lý cần lựa chọn cấu trúc tổ chức cho phù hợp với những mục tiêu và nguồn lực hiện có Quá trình đó còn gọi là thiết kế tổ chức

- Chỉ đạo:

Chỉ đạo là điều hành, điều khiển tác động và giúp đỡ những cán bộ dưới quyền thực hiện những nhiệm vụ được phân công Hoạt động chỉ đạo làm việc với con người

Chỉ đạo là phương thức hoạt động của chủ thể quản lý nhằm điều hành

tổ chức nhân lực đã có của tổ chức, vận hành theo đúng kế hoạch để thực hiện mục tiêu quản lý Chỉ đạo chính là "nhìn cho rõ những việc phải làm" Lãnh đạo là một quá trình, một nghệ thuật tác động vào con người sao cho người được quản lý không những chỉ tuân thủ các mệnh lệnh mà còn tự nguyện và hăng hái làm việc để đạt các mục tiêu của tổ chức Điều quan trọng của lãnh đạo là làm sao tạo ra động cơ thúc đẩy con người hoạt động theo mục tiêu của

tổ chức

- Kiểm tra:

Người quản lý phải kiểm tra các hoạt động của đơn vị và thực hiện mục tiêu đề ra Có ba yếu tố cơ bản trong công tác kiểm tra:

+ Xây dựng chuẩn thực hiện

+ Đánh giá việc thực hiện trên cơ sở so sánh với chuẩn

+ Nếu có sự chênh lệch thì điều chỉnh lại hoạt động, trong điều kiện cần thiết có thể điều chỉnh mục tiêu

Như vậy, đối với mỗi hoạt động quản lý có thể chia ra ba nội dung lớn: lập kế hoạch; tổ chức và lãnh đạo việc thực hiện kế hoạch; kiểm tra đánh giá các hoạt động và việc thực hiện các mục tiêu đã đề ra Trong những điều kiện cần thiết có thể điều chỉnh kế hoạch, mục tiêu, hoặc các hoạt động cụ thể; hoặc đồng thời có thể điều chỉnh cả hai hoặc ba nhân tố cho phù hợp Mỗi nội dung quản lý, tùy tầm quan trọng và cấu trúc của hệ thống quản lý được chia

ra ba cấp độ khác nhau: cấp quản lý chiến lược (quản lý cấp cao, cấp nhà

nước, quản lý ở tầm vĩ mô), cấp quản lý chiến thuật (quản lý bậc trung) và cấp quản lý tác nghiệp

b Quản lý giáo dục:

Khoa học quản lý giáo dục đã hình thành và phát triển khá sớm, trở thành yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Về mặt lịch

sử, khoa học quản lý giáo dục ra đời sau khoa học quản lý kinh tế, vì vậy nó

sử dụng được những thành tựu tiến bộ của khoa học quản lý Trên thế giới tồn tại hai xu hướng phát triển về khoa học quản lý giáo dục Xu hướng thứ nhất là thực hiện quá trình quản lý giáo dục trên cơ sở của quản lý kinh tế, coi quản lý

cơ sở giáo dục như một loại "xí nghiệp đặc biệt" Xu hướng thứ hai, quá trình quản lý giáo dục bắt nguồn t lý luận quản lý xã hội Xã hội chia thành ba lĩnh vực: chính trị - xã hội", "văn hóa - tư tưởng", và "kinh tế" Quản lý xã hội là quản lý ba lĩnh vực đó và như vậy quản lý giáo dục nằm trong lĩnh vực quản lý văn hóa - tư tưởng

Quản lý giáo dục theo nghĩa rộng là quản lý mọi hoạt động giáo dục trong xã hội Quá trình đó bao gồm các hoạt động có tính giáo dục của bộ máy Nhà nước, của các tổ chức xã hội, của hệ thống giáo dục quốc dân, của gia đình[33]

Quản lý giáo dục theo nghĩa h p bao gồm: "quản lý hệ thống giáo dục"

là quản lý các hoạt động giáo dục đào tạo diễn ra trong các đơn vị hành chính (xã, huyện, tỉnh, quốc gia) và "quản lý nhà trường" là những tác động có mục đích, có hệ thống, có khoa học, có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý là quá trình dạy - học và giáo dục diễn ra ở các cơ sở giáo dục [33]

Quy luật của tiến bộ xã hội là thế hệ sau phải lĩnh hội cả những kinh nghiệm xã hội của thế hệ đi trước đã tích lũy và truyền lại, đồng thời phải làm phong phú thêm những kinh nghiệm đó Thực hiện quy luật này là chức năng của giáo dục nói chung và quản lý giáo dục nói riêng Quản lý giáo dục có hai

chức năng: ổn định duy trì quá trình đào tạo đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế

xã hội và đổi mới, phát triển quá trình đào tạo đón đầu tiến bộ khoa học kỹ thuật Như vậy, quản lý giáo dục là hoạt động điều hành của các nhà trường

để giáo dục, v a là sức mạnh, v a là mục tiêu của nền kinh tế Với các chức năng trên quản lý giáo dục có vị trí cao nhất trong việc tạo điều kiện xã hội hóa cá nhân, hình thành và phát triển nhân cách, nhằm giúp con người đảm nhận và gánh vác được những yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội

1.2.2 Trường tiểu học và trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

- Trường tiểu học là cơ sở giáo dục của bậc tiểu học, có tư cách pháp

nhân và có con dấu riêng Trường tiểu học đảm nhận học sinh t lớp 1 đến lớp

5, cho trẻ em t 6 đến 14 tuổi, nhằm hình thành cho các em những cơ sở ban

đầu cho sự phát triển và hoàn thiện nhân cách sau này (Điều lệ Trường Tiểu học, ban hành kèm theo Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)

- Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là trường tiểu học đạt các tiêu

chuẩn theo quy định của Bộ Giáo dục & Đào tạo Các tiêu chuẩn của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là những quy định bắt buộc và có giá trị như nhau

để kiểm tra, xét duyệt và công nhận Tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là căn cứ để chính quyền địa phương các cấp xây dựng kế hoạch đầu

tư cho giáo dục tiểu học (Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, ban hành kèm theo Quyết định số 32/2005/QĐ-BGD&ĐT ngày 24/10/2005 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)

1.3 Vị trí, nhiệm vụ của trường Tiểu học

1.3.1 Vị trí của trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân:

Điều lệ trường Tiểu học khẳng định : “Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng”, “Trường Tiểu học là cơ sở giáo dục của bậc Tiểu

học, bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân”[1] Đặt cơ sở ban đầu

cho việc hình thành, phát triển toàn diện nhân cách con người, đặt nền tảng vững chắc cho giáo dục phổ thông và toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân Bậc tiểu học được ví như phần nền móng của tòa nhà cao tầng của giáo dục phổ thông và toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân Nền móng có vững thì tòa nhà mới chắc Đảng và Nhà nước ta đã quyết định đẩy mạnh

công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước : "Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố của phát triển nhanh và bền vững" (Đảng

Cộng sản Việt Nam 1997, Văn kiện hội nghị lần thứ 2 BCHTW khóa VIII - NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội)

Giáo dục tiểu học cũng như sự nghiệp giáo dục và đào tạo được chỉ đạo bởi các quan điểm "Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu Giáo dục và đào tạo gắn với nhu cầu của sự nghiệp phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước về dân trí, nhân lực và nhân tài, gắn với hai nhiệm vụ chiến lược

là : xây dựng và bảo vệ tổ quốc theo định hướng xã hội chủ nghĩa”

1.3.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường Tiểu học

Tại điều 3, Điều lệ trường Tiểu học đã quy định nhiệm vụ và quyền hạn

của trường Tiểu học là : “Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học

do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lí các hoạt động giáo dục của các cơ

sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường

được phân công phụ trách Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục Quản lí cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh Quản lí, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị

và tài chính theo quy định của pháp luật Phối hợp với gia đình, các tổ chức

và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục Tổ chức cho cán

bộ quản lí, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật”[1]

1.3.3 Mục tiêu của trường Tiểu học:

Chiến lược phát triển giáo dục Tiểu học 2011-2020 đã xác định mục tiêu

giáo dục Tiểu học nhằm : “Chất lượng giáo dục toàn diện được nâng cao, đặc biệt chất lượng giáo dục văn hóa, đạo đức, kỹ năng sống, pháp luật, ngoại ngữ, tin học Đến năm 2020, tỷ lệ đi học đúng độ tuổi ở tiểu học là 99%, có 70% trẻ em khuyết tật được đi học”[40] Hình thành cho học sinh những cơ sở

ban đầu để phát triển đúng đắn và lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các

kỹ năng cơ bản để học tiếp Trung học sơ sở hoặc đi vào cuộc sống lao động Học xong Tiểu học học sinh phải đạt được các yêu cầu sau: Có lòng nhân ái, mang bản sắc con người Việt Nam: yêu quê hương, đất nước, hòa bình và công bằng, bác ái, kính trên, nhường dưới, đoàn kết và sẵn sàng hợp tác với mọi người; có ý thức về bổn phận của mình đối với người thân, đối với bạn

bè, đối với cộng đồng và môi trường sống; tôn trọng và thực hiện đúng pháp luật và các quy định ở nhà trường, khu dân cư, nơi cộng đồng; sống hồn nhiên, mạnh dạn, tự tin, trung thực

1.4 Các tiêu chuẩn của trường Tiểu học chuẩn quốc gia

Ngày 28/12/2012 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số: 59/2012/QĐ-BGD&ĐT (thay cho Quyết định số: 32/2005/BGD&ĐT ngày

24/10/2005) về việc ban hành Quy định tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia gồm 4 chương và 28 điều

Trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia được chia làm hai mức độ Mức độ

1 quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia để đảm bảo các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện Mức độ 2 quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia để đảm bảo các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện ở mức độ cao hơn, tạo tiền đề nhằm tiếp cận với trình độ phát triển của trường tiểu học ở các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới

1.4.1 Tiêu chuẩn trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1

+ Chuẩn về tổ chức và quản lý: trong công tác quản lý, nhà trường xây dựng kế hoạch năm học, học kỳ; có biện pháp tổ chức thực hiện kế hoạch đúng tiến độ Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn, nghiệp vụ quản lý công tác của giáo viên, nhân viên và công tác hành chính theo quy định trong Điều lệ trường tiểu học và pháp lệnh cán bộ, công chức Quản lý và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất để phục vụ cho hoạt động dạy học và các hoạt động giáo dục khác Lưu trữ đầy đủ và khoa học các loại hồ

sơ, sổ sách phục vụ cho công tác quản lý của nhà trường Thực hiện công tác quản lý tài chính đúng quy định Không có giáo viên, cán bộ, nhân viên nào bị

kỷ luật t mức cảnh cáo trở lên

Hiệu trưởng phải là người có trình độ đào tạo t cao đảng sư phạm trở lên, có ít nhất 5 năm dạy học, đã được tập huấn về chính trị, nghiệp vụ quản

lý trường học, có phẩm chất đạo đức tốt, có lập trường, tư tưởng vững vàng;

có năng lực chuyên môn, có năng lực quản lý trường học, có sức khỏe; thực hiện tốt các nhiệm vụ của Hiệu trưởng trường tiểu học

Phó Hiệu trưởng phải là người có trình độ đào tạo t cao đẳng sư phạm trở lên Có ít nhất 3 năm dạy học; đã được tập huấn về chính trị, nghiệp vụ

quản lý trường học, có phẩm chất đạo đức tốt; có lập trường, tư tưởng vững vàng, có năng lực chuyên môn, có năng lực quản lý trường học, có sức khỏe, thực hiện tốt các nhiệm vụ của Phó Hiệu trưởng trường tiểu học

Các tổ chức đoàn thể và hội đồng trong nhà trường được tổ chức và hoạt động có hiệu quả, thực hiện tốt quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường Nhà trường thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng có liên quan đến giáo dục tiểu học, chấp hành sự quản lý hành chính của chính quyền địa phương Đồng thời, chủ động tham mưu cho cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương về kế hoạch và các biện pháp cụ thể lãnh đạo hoạt động của nhà trường theo những mục tiêu và kế hoạch giáo dục tiểu học Nhà trường chấp hành sự chỉ đạo trực tiếp về chuyên môn, nghiệp vụ của phòng Giáo dục, báo cáo kịp thời tình hình giáo dục tiểu học ở địa phương cho phòng Giáo dục + Chuẩn về giáo viên: đảm bảo đủ số lượng và loại hình giáo viên theo quy định hiện hành, đảm bảo dạy đủ các môn học bắt buộc ở tiểu học, có

100 số giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào tạo, trong đó có ít nhất 40 số giáo viên đạt trên chuẩn về trình độ đào tạo; giáo viên thể dục, âm nhạc, mĩ thuật, ngoại ngữ và tin học chưa qua đào tạo sư phạm tiểu học phải qua tập huấn và được cấp chứng chỉ sư phạm tiểu học Tất cả giáo viên có phẩm chất, đạo đức tốt, có trách nhiệm với học sinh; có ít nhất 20 số giáo viên đạt danh hiệu dạy giỏi cấp huyện trở lên, ít nhất 50 số giáo viên đạt danh hiệu dạy giỏi cấp trường; Không có giáo viên yếu kém về chuyên môn, nghiệp vụ Các

tổ chuyên môn tổ chức hoạt động theo quy định Nhà trường tổ chức định kỳ các hoạt động: trao đổi chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề, tham gia học tập kinh nghiệm ở các trường bạn và có báo cáo đánh giá cụ thể đối với mỗi hoạt động này Có quy hoạch xây dựng đội ngũ, có kế hoạch bồi dưỡng để tất cả giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo, thực hiện nghiêm túc chương trình bồi dưỡng thường xuyên và bồi dưỡng trong hè theo sự chỉ đạo

của Bộ T ng giáo viên có kế hoạch và thực hiện tự bồi dưỡng nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ

+ Chuẩn về cơ sở vật chất - trang thiết bị trường học:

Diện tích khuôn viên nhà trường đảm bảo theo quy định về vệ sinh trường học của Bộ Y tế ban hành theo Quyết định số: 1221/QĐ-BYT ngày 18/4/2000 của Bộ trưởng Bộ Y tế: không dưới 6m2/1 học sinh đối với vùng thành phố, thị xã; không dưới 10m2/1 học sinh đối với các vùng còn lại Riêng đối với những trường ở thành phố, thị xã và thị trấn đã được xây dựng t năm

1997 trở về trước, do điều kiện khó khăn đặc thù, có thể vận dụng để tính diện tích khuôn viên nhà trường là diện tích mặt bằng sử dụng và đảm bảo theo quy định nói trên; phải có nhà tập đa năng đảm bảo yêu cầu cho học sinh luyện tập thường xuyên và có hiệu quả, phải tổ chức ít nhất 1 buổi/ tháng cho học sinh học tập thực tế ở ngoài lớp học

Diện tích sân chơi, sân tập thể dục thể thao được bố trí xây dựng theo quy định Sân trường có trồng cây bóng mát và có thảm cỏ Trường có tối đa không quá 30 lớp, mỗi lớp có tối đa không quá 35 học sinh, có đủ phòng học cho mỗi lớp Diện tích phòng học bình quân không dưới 1m2/1 học sinh Có thư viện đạt chuẩn theo quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông ban hành kèm theo Quyết định số: 01/2003/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/01/2003 và Quyết định số: 01/2004/QĐ-BGD&ĐT ngày 29/01/2004 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Có đầy đủ các phòng chức năng: phòng Hiệu trưởng, phòng Phó Hiệu trưởng, phòng giáo viên, phòng hoạt động Đội, phòng Giáo dục nghệ thuật, phòng Y tế học đường, phòng thiết bị giáo dục, phòng thường trực Trong phòng học có đủ bàn ghế cho giáo viên và học sinh; có trang bị hệ thống quạt, bàn ghế, bục giảng, hệ thống chiếu sáng, trang trí phòng học đúng quy cách Được trang bị đầy đủ thiết bị giáo dục theo danh mục tối thiểu do

Bộ quy định Đảm bảo các yêu cầu xanh, sạch, đ p, yên tĩnh, thoáng mát,

thuận tiện cho học sinh đi học Đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh: trường có nguồn nước sạch, có khu vệ sinh riêng cho cán bộ giáo viên và học sinh, riêng cho nam và nữ, có khu để xe, có hệ thống cống rãnh thoát nước, có tường hoặc hàng rào cây xanh bao quanh trường, không có hàng quán, nhà ở trong khu vực trường, môi trường xung quanh khu vực trường sạch đ p

+ Chuẩn thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục: nhà trường phối hợp với cộng đồng tổ chức Đại hội giáo dục cấp cơ sở theo định kỳ với nội dung thiết thực Nhà trường đóng vai trò nòng cốt trong Hội đồng giáo dục cấp cơ sở, chủ động đề xuất những biện pháp cụ thể nhằm thực hiện chủ trương và kế hoạch do Đại hội giáo dục đề ra Ban đại diện cha m học sinh hoạt động đều,

có hiệu quả trong việc kết hợp với nhà trường để giáo dục học sinh

Có hoạt động tuyên truyền dưới nhiều hình thức để tăng thêm sự hiểu biết trong cộng đồng về mục tiêu giáo dục tiểu học, về nội dung, phương pháp và cách đánh giá học sinh tiểu học, tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia thực hiện mục tiêu và kế hoạch giáo dục tiểu học Nhà trường phối hợp với các bậc cha m theo cơ chế phân công - hợp tác, cùng gia đình giáo dục con em và tạo điều kiện cho con em học tập, đảm bảo mối liên hệ thường xuyên giữa nhà trường, giáo viên và gia đình; tổ chức các hoạt động giáo dục cụ thể như: giáo dục đạo đức, lối sống, pháp luật, văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao Huy động được sự đóng góp về công sức và tiền của của các tổ chức, cá nhân và gia đình để xây dựng cơ sở vật chất; tăng thêm phương tiện, thiết bị dạy và học; khen thưởng giáo viên dạy giỏi, học sinh học giỏi và hỗ trợ học sinh nghèo + Chuẩn hoạt động và chất lượng giáo dục: dạy đủ các môn học, dạy đúng chương trình, kế hoạch theo quy định; có ít nhất 50 tổng số học sinh học 2 buổi/ngày Có kế hoạch hàng năm để tăng số lượng học sinh học 2 buổi/ngày;

tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh; thực hiện có hiệu quả công tác bồi dưỡng Có biện pháp thực hiện đổi mới phương pháp dạy

học theo chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền; sử dụng thường xuyên có hiệu quả các phòng chức năng, thư viện, các thiết bị dạy học; thực hiện nghiêm túc việc đánh giá sắp xếp học sinh theo quy định Tham gia thực hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục tiểu học - xóa mù chữ ở địa phương; có kế hoạch phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi; không để xảy ra hiện tượng tái

mù chữ Tổ chức tốt "Ngày toàn dân đưa trẻ đến trường", huy động được ít nhất 100 số trẻ em trong độ tuổi đi học, duy trì sĩ số, tỉ lệ học sinh bỏ học dưới 1 Tỉ lệ học sinh lên lớp, hoàn thành chương trình tiểu học đạt ít nhất

95 Tỉ lệ học sinh được nhận xét thực hiện đầy đủ bốn nhiệm vụ của học sinh tiểu học (hoặc được xếp loại hạnh kiểm tốt và khá) đạt ít nhất 95 , tỉ lệ học sinh đạt danh hiệu Học sinh giỏi đạt ít nhất 10 , Học sinh tiến tiến đạt ít nhất

40 Tỉ lệ học sinh xếp loại học lực môn loại yếu (đối với những môn đánh giá bằng điểm số) và loại chưa hoàn thành (đối với những môn đánh giá bằng nhận xét) không quá 5 Hiệu quả đào tạo (tỉ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học sau năm năm học) đạt ít nhất 95%

1.4.2 Tiêu chuẩn trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2:

Ngoài quy định của các chuẩn ở tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 thì tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ

2 đã điều chỉnh và bổ sung tiêu chí sau:

+ Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý

Nhà trường có kế hoạch hoạt động chuyên môn chi tiết cho t ng năm học, học kỳ, tháng, tuần Thực hiện công bằng, dân chủ, công khai trong quá trình quản lý Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý nhà trường Thực hiện công tác quản lý một cách sáng tạo, phát huy được khả năng của giáo viên, nhân viên trong việc xây dựng và phát triển nhà trường Tổ chức cho đội ngũ giáo viên được học tập bồi dưỡng để nâng cao nhận thức, nghiệp vụ chuyên môn ít nhất 50 tiết/năm

học Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng có trình độ đào tạo t Đại học sư phạm tiểu học trở lên và được tập huấn nâng cao về chính trị, nghiệp vụ quản lý trường học

+ Tiêu chuẩn 2: Đội ngũ giáo viên

Có 100% giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào tạo, trong đó ít nhất 70 giáo viên đạt trình độ trên chuẩn; có giáo viên chuyên môn dạy thể dục, âm nhạc, mĩ thuật, ngoại ngữ và tin học; có giáo viên tổng phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh chuyên trách Giáo viên có sáng tạo, sử dụng linh hoạt nhiều phương pháp trong dạy học và giáo dục học sinh Mỗi giáo viên có ít nhất 1 báo cáo cải tiến đổi mới phương pháp giảng dạy trong một năm học Giáo viên có kế hoạch dạy riêng cho học sinh giỏi, học sinh yếu của lớp Có ít nhất 30 số giáo viên đạt danh hiệu dạy giỏi cấp huyện trở lên, giáo viên có sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Giáo viên hết lòng thương yêu học sinh và tận tụy với nghề, tham gia đầy đủ các hoạt động chuyên môn, chuyên đề và hoạt động xã hội do nhà trường tổ chức hoặc phối hợp tổ chức, phải có kế hoạch phấn đấu sau khi được đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn

+ Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất - thiết bị trường học

Bàn học sinh là loại bàn có 2 chỗ ngồi, mỗi chỗ ngồi rộng không dưới 0.5m Ghế học sinh phải rời với bàn và có thành tựa Kích thước của bàn và ghế phải tương ứng với nhau đồng thời phải phù hợp với tầm vóc của học sinh Các kích thước bàn ghế học sinh đảm bảo những quy định về vệ sinh trường học của Bộ Y tế được ban hành theo Quyết định số: 1221/2000/QĐ- BYT ngày 18/4/2000 của Bộ Y tế Kích thước, màu sắc, cách treo bảng học đảm bảo theo những quy định về vệ sinh trường học của Bộ Y tế Bảng học là loại bảng chống lóa Có các phòng riêng biệt để dạy các môn âm nhạc, mỹ thuật và tin học Các phòng chức năng và thư viện phải có nhật ký hoạt động hàng ngày

Có phòng để dạy riêng cho học sinh có khó khăn đặc biệt Phòng học có trang

bị tủ đựng hồ sơ, đồ dùng dạy học cho giáo viên và học sinh Nhà trường có trang bị một số loại máy văn phòng hiện đại (như máy tính, máy photocopy )

để phục vụ cho công tác giảng dạy Đồ dùng và thiết bị dạy học phải được tăng cường bổ sung hàng năm và có hiệu quả sử dụng cao Nhà trường có phòng lưu trữ hồ sơ, tài liệu chung

+ Tiêu chuẩn 4: Thực hiện công tác xã hội giáo dục

Công khai các nguồn thu của nhà trường Có sổ theo dõi và ký biên bản hàng năm giữa nhà trường và UBND xã (Phường) về tỉ lệ huy động học sinh

đi học đầu năm học (đặc biệt đối với trẻ khuyết tật)

+Tiêu chuẩn 5: Hoạt động giáo dục và chất lượng giáo dục

Có kế hoạch giáo dục cụ thể để bồi dưỡng học sinh có năng khiếu và nâng cao trình độ cho học sinh kém và có kế hoạch giáo dục hòa nhập (nếu có học sinh khuyết tật trên địa bàn) Có ít nhất 50 tổng số học sinh học 2 buổi/ngày Có kế hoạch hàng năm để thực hiện mục tiêu tổ chức học 2 buổi/ngày cho hầu hết học sinh Dành thời gian cho học sinh được học tập và thực hiện các hoạt động ngoại khóa ở ngoài trời Có chủ đề giáo dục mỗi năm học phù hợp với đặc điểm riêng của nhà trường Xã (Phường, thị trấn) nơi trường đóng đó được công nhận đạt chuẩn Quốc gia về phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi Có kế hoạch và biện pháp cụ thể để huy động hết trẻ trong

độ tuổi tới trường và hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nhằm duy trì sĩ số, giảm tỉ lệ học sinh lưu ban Tỉ lệ học sinh lên lớp, hoàn thành chương trình tiểu học đạt trên 98 Tỉ lệ học sinh được nhận xét thực hiện đầy đủ 4 nhiệm vụ của học sinh tiểu học (hoặc được xếp loại hạnh kiểm tốt và khá tốt) đạt ít nhất 99 Tỉ lệ học sinh đạt danh hiệu học sinh giỏi đạt ít nhất

25 Học sinh tiên tiến đạt ít nhất 40 Tỉ lệ học sinh xếp loại học lực môn loại yếu (đối với những môn đánh giá bằng điểm số) và loại chưa hoàn thành

(đối với những môn đánh giá bằng nhận xét) không quá 1 Hiệu quả đào tạo đạt 95 Lưu trữ các đề bài kiểm tra trong 2 năm học gần nhất, lưu trữ đầy đủ các bài kiểm tra học kỳ của học sinh Đối với học sinh khuyết tật cần lưu trữ đầy đủ các bài kiểm tra thường xuyên Học sinh để sách giáo khoa tại lớp, chỉ mang về nhà các bài tập theo yêu cầu của giáo viên đối với t ng đối tượng học sinh cụ thể Không có tình trạng bắt buộc học sinh khoanh tay lên bàn nghe giáo viên giảng bài, không có tình trạng giáo viên làm tổn thương học sinh trước lớp, không có hiện tượng giáo viên nhận xét khuyết điểm của học sinh trước phụ huynh học sinh Khảo sát chất lượng học sinh đầu năm học theo sự chỉ đạo của Bộ Kết quả khảo sát chất lượng học sinh của nhà trường phù hợp với kết quả kiểm tra của đoàn kiểm tra

1.5 Các nội dung quản lý xây dựng trường Tiểu học chuẩn quốc gia

1.5.1 Lập kế hoạch xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Xây dựng trường chuẩn quốc gia là yêu cầu cấp thiết mà bậc tiểu học và các bậc học khác phải phấn đấu đạt đến Vấn đề đặt ra phải lập kế hoạch việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia theo t ng mốc thời gian cụ thể Qua khảo sát mức chất lượng tối thiểu xác định những trường có điều kiện đưa vào quy hoạch xây dựng đạt chuẩn Trường nào chưa đảm bảo mức chất lượng tối thiểu và chưa đảm bảo ở điểm nào Phòng giáo dục chỉ đạo các trường phấn đấu cho đạt Dần dần tiến tới đạt mức chất lượng tối thiểu và tiến tới xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia Phòng Giáo dục & Đào tạo đã thành lập Ban chỉ đạo là chủ thể của hoạt động quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia do đồng chí Trưởng phòng làm Trưởng ban, các đồng chí Phó trưởng phòng là phó ban và các đồng chí chuyên viên là thành viên của ban chỉ đạo Ban chỉ đạo đã xây dựng kế hoạch chỉ đạo và tiến hành rà soát toàn bộ các nhà trường theo 5 tiêu chuẩn quy định Hàng năm đề ra mục tiêu phấn đấu xây dựng bao nhiêu trường sẽ đạt chuẩn quốc gia và đưa các biện pháp quản

lý nhằm phát huy điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh tại các nhà trường đã đạt chuẩn quốc gia

Chiến lược phát triển giáo dục của Chính phủ là căn cứ pháp lý điều hành chung về sự phát triển của Việt Nam đã quy định cụ thể các chỉ tiêu cơ bản, mức phấn đấu cần đạt ở các ngành học, bậc học, trong đó đã yêu cầu rõ ràng về chỉ tiêu xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở các địa phương theo các giai đoạn khác nhau Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Trung ương về tầm quan trọng trong ưu tiên đầu tư cho giáo dục, nổi lên vấn đề đầu

tư xây dựng trường chuẩn quốc gia ở bậc tiểu học, bậc học nền tảng Huyện

ủy, y ban nhân dân huyện đã triển khai đến cấp ủy, y ban nhân dân các xã, thị trấn, các đoàn thể xã hội, cha m học sinh và đã có quyết tâm tổ chức thực hiện bằng một kế hoạch cụ thể

Phòng giáo dục tổ chức quán triệt chủ trương xây dựng trường chuẩn quốc gia t trong nội bộ lãnh đạo, cán bộ Phòng Giáo dục, làm cho đội ngũ thống nhất về quan điểm chỉ đạo, t đạt mức chất lượng tối thiểu tiến tới xây dựng các trường tiểu học trên địa bàn huyện đạt chuẩn quốc gia là mục tiêu phấn đấu của ngành Bởi vì chỉ có xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mới đáp ứng được sự phát triển đồng bộ của bậc học Trước hết xây dựng những trường có điều kiện, rút kinh nghiệm tiến tới thực hiện trên tất cả các trường Việc xây dựng trường chuẩn quốc gia phải được Hiệu trưởng, giáo viên các trường quan tâm thì mới đạt kết quả, bởi vì họ là những người quản

lý, thực hiện các kế hoạch trực tiếp ở các nhà trường Do đó sau khi tham mưu cho Huyện ủy, y ban nhân dân huyện, Phòng Giáo dục & Đào tạo phổ biến chủ trương đối với cán bộ phòng về xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia Phòng Giáo dục & Đào tạo đã phổ biến cho Hiệu trưởng tất cả trường tiểu học và yêu cầu các Hiệu trưởng phổ biến tới giáo viên, cán bộ, công nhân viên trường để mọi người biết và tùy theo chức năng nhiệm vụ có

ý thức, có kế hoạch góp phần xây dựng đơn vị đạt chuẩn

Công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia đã được sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp và toàn diện của các cấp ủy Đảng, chính quyền t tỉnh, huyện, đến các địa phương Phòng Giáo dục & Đào tạo, các trường làm tốt công tác tham mưu, xây dựng được kế hoạch theo lộ trình t ng giai đoạn phù hợp với điều kiện thực tế của t ng địa phương, t ng trường

1.5.2 Chỉ đạo và tổ chức thực hiện việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Để tổ chức triển khai thực hiện yêu cầu xây dựng, phát triển trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia phải xây dựng cơ cấu bộ máy tổ chức trong đơn vị; xây dựng các cơ chế vận hành bộ máy; thực hiện tốt công tác nhân sự; tổ chức công việc khoa học, t trình tự công việc tới việc thực hiện công việc của các

bộ phận sao cho đạt năng suất cao, đồng thời bảo vệ sức khỏe, tạo ra niềm vui, cảm giác hạnh phúc và sự hứng thú của cán bộ giáo viên Tổ chức thực hiện xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia gồm tổ chức quán triệt chủ trương; tổ chức quy hoạch; tổ chức triển khai, xây dựng phát triển mở rộng số lượng và nâng chất lượng giáo dục trong nhà trường

Tổ chức học tập quán triệt sâu rộng đến t ng cán bộ, giáo viên, cha m học sinh về tác dụng thiết thực của việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn Đối với nhà trường phải xem đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng được đưa vào nhiệm vụ kế hoạch năm học, có đề ra chỉ tiêu biện pháp cụ thể để

t ng bước phấn đấu đạt các tiêu chuẩn của quy chế, tích cực tham mưu với các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương về t ng tiêu chuẩn Tổ chức khảo sát, các đơn vị trường tự đánh giá t ng tiêu chuẩn, đăng ký mức phấn đấu và thời gian đạt Căn cứ vào bảng đăng ký, Phòng Giáo dục tăng cường đầu tư, giúp đỡ để các trường hoàn thiện

Để việc theo dõi chỉ đạo được chặt chẽ, hàng năm yêu cầu Hiệu trưởng lập "bảng tự kiểm tra, đánh giá và đăng ký xây dựng trường tiểu học đạt

chuẩn quốc gia" gửi về Phòng Giáo dục, Trưởng phòng giáo dục nhận xét về nội dung tự đánh giá, thời gian đăng ký đạt, giao chỉ tiêu về các nội dung, tổng hợp và lên kế hoạch chỉ đạo

Phòng Giáo dục tích cực tham mưu với cấp ủy, chính quyền và vận động các lực lượng xã hội quan tâm đầu tư thích đáng cho giáo dục, đặc biệt là về mặt bằng khuôn viên trường học Hàng năm dành một khoản kinh phí cần thiết đầu tư tập trung cho một số trường, đề xuất với y ban nhân dân huyện

và phòng Tài chính điều tiết kinh phí "tăng cường cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy học tập…" cho các trường đăng ký đạt tiêu chuẩn trong năm học

- Đối với tiêu chuẩn Tổ chức và quản lý

Các trường biên chế lớp học đủ số lượng học sinh theo quy định; phát huy vai trò của tổ, nhóm chuyên môn; có kế hoạch nâng chuẩn cho cán bộ, giáo viên, nhân viên đảm bảo quy định của trường chuẩn; cần tham mưu với

cơ quan chức năng để có đủ số người đảm nhận các nhiệm vụ của tổ văn phòng được quy định trong điều lệ nhà trường Lập đầy đủ và sắp xếp các loại

hồ sơ sổ sách nhà trường theo quy định; phát huy vai trò của các tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường Xây dựng các Chi bộ Đảng độc lập

- Tiêu chuẩn cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên

+ Tập trung quán triệt, nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên về xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, làm cho toàn đội ngũ thấy được mục đích, yêu cầu, ý nghĩa, tầm quan trọng và quy định của trường chuẩn để tích cực trau dồi, rèn luyện về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn

+ Phòng Giáo dục và Đào tạo có kế hoạch bồi dưỡng cho cán bộ quản lý đạt chuẩn theo điều lệ nhà trường Có kế hoạch nâng chuẩn và trên chuẩn cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, chú ý đến phẩm chất và năng lực chuyên môn của đội ngũ

+ Nhà trường đầu tư cho việc xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi, lao động tiên tiến, chiến sĩ thi đua cấp cơ sở hằng năm đúng theo chuẩn quy định; thực hiện tốt quy chế dân chủ

- Tiêu chuẩn chất lượng giáo dục

+ Nhà trường cần làm tốt công tác tuyển sinh, duy trì sĩ số và nâng cao chất lượng giáo dục để đạt được các tỷ lệ học sinh giỏi, học sinh khá theo quy định Dạy học đảm bảo chuẩn kiến thức - kĩ năng, hạn chế đến mức thấp nhất học sinh lưu ban, học sinh yếu kém về hạnh kiểm, học tập, học sinh bỏ học giữa ch ng

+ Thực hiện tốt các hoạt động giáo dục, nhất là hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ Thực hiện tốt công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, phổ cập giáo dục THCS, tiến tới phổ cập giáo dục THCS đúng độ tuổi

+ Tích cực đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

- Tiêu chuẩn cơ sở vật chất - thiết bị trường học

+ T ng đơn vị, địa phương phải có quy hoạch tổng thể, xây dựng kế hoạch cụ thể để xây dựng nhà trường đạt được các tiêu chuẩn như: khuôn viên trường, khu phòng học, khu thực hành bộ môn, khu phục vụ học tập, khu hành chính quản trị, khu sân chơi, bãi tập, khu để xe, khu vệ sinh; môi trường xanh, sạch, đ p Nhà trường cần tham mưu cho các cấp có thẩm quyền giao

đủ diện tích đất cho nhà trường theo quy định

+ Nhà trường tính tổng mức kinh phí tối thiểu cần phải đầu tư xây dựng trường chuẩn t nguồn vốn ngân sách nhà nước và tích cực cùng địa phương vận động sự đóng góp, ủng hộ của các lực lượng xã hội Các địa phương tổ

chức hội nghị chuyên đề về công tác xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia, tích cực huy động và phân bổ các nguồn lực để đáp ứng yêu cầu theo lộ trình + Phòng Giáo dục và Đào tạo, tổ công tác khảo sát xây dựng đề án trường chuẩn quốc gia theo t ng giai đoạn, thường xuyên theo dõi, đôn đốc các địa phương, các trường học hoàn thiện các tiêu chuẩn, đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị dạy học

+ Uỷ ban nhân dân huyện có kế hoạch cân đối ngân sách, phân bổ vốn các hạng mục công trình huyện đầu tư xây dựng Tập trung đầu tư xây dựng cơ sở vật chất có trọng điểm, trong đó đặc biệt chú ý đối với các trường cận chuẩn

- Tiêu chuẩn xã hội hóa giáo dục

+ Nhà trường tham mưu tổ chức Đại hội giáo dục cấp cơ sở theo định kỳ, phát huy vai trò của hội đồng giáo dục xã trong việc thực hiện kế hoạch giáo dục tại địa phương Tham mưu cho cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương

về công tác giáo dục Có nhiều hình thức huy động các lực lượng xã hội tham gia vào việc xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Đảm bảo mối quan hệ chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, xã hội để thực hiện tốt việc giáo dục

+ Tuyên truyền dưới nhiều hình thức để tăng thêm hiểu biết trong cộng đồng về ý nghĩa, tầm quan trọng của trường học đạt chuẩn quốc gia Kết hợp với Ban đại diện cha m học sinh huy động hợp lý, có hiệu quả sự tham gia của gia đình học sinh, cộng đồng vào các hoạt động giáo dục, tăng cường cơ

sở vật chất, thiết bị và điều kiện nâng cao hiệu quả giáo dục của nhà trường + Chủ động tranh thủ tìm nguồn tài trợ của các tổ chức trong và ngoài nước, các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm để tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học

+ T ng trường phải tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương tự kiểm tra, đánh giá theo các tiêu chuẩn được nêu trong quy chế Trong t ng tiêu chuẩn, cần rà soát, đánh giá những tiêu chí nào đã đạt, tiêu chí nào chưa đạt Tìm nguyên nhân và đề ra giải pháp khắc phục, thực hiện

1.5.3 Kiểm tra và đánh giá việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

a Các bước tiến hành :

- Nhà trường và Hội đồng Giáo dục xã, thị trấn tiến hành kiểm tra, đánh giá theo các tiêu chuẩn của mức độ 1 hoặc mức độ 2 được quy định tại Chương II của Quy chế Xét thấy trường đã đạt chuẩn, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã làm văn bản đề nghị Uỷ ban nhân dân huyện tổ chức thẩm định kết quả kiểm tra, đánh giá

- Đoàn kiểm tra cấp huyện (gồm đại diện các cơ quan chức năng có liên quan do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện chỉ định) tiến hành thẩm định kết quả kiểm tra, đánh giá của cấp xã, báo cáo kết quả thẩm định cho Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện Xét thấy trường đã đạt chuẩn, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện làm văn bản đề nghị Uỷ ban nhân dân tỉnh tổ chức thẩm định kết quả kiểm tra, đánh giá

- Đoàn kiểm tra cấp tỉnh (gồm đại diện các cơ quan chức năng có liên quan do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh chỉ định) tiến hành thẩm định kết quả kiểm tra, đánh giá của cấp xã và cấp huyện, báo cáo kết quả thẩm định cho Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Xét thấy trường đã đạt chuẩn ở mức độ nào, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh ra quyết định công nhận và cấp Bằng công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở mức độ đó

b Nội dung kiểm tra, đánh giá :

- Nghe báo cáo chung của trường theo các tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 hoặc mức độ 2

- Kiểm tra theo các tiêu chuẩn thông qua các công việc:

+ Kiểm tra các hồ sơ, sổ sách: sổ đăng bộ, sổ phổ cập giáo dục tiểu học,

sổ theo dõi đánh giá xếp loại học sinh, học bạ, sổ liên lạc giữa gia đình và nhà trường, danh sách học sinh hoàn thành chương trình tiểu học, kế hoạch năm học của Hiệu trưởng, kế hoạch giảng dạy của giáo viên, sổ tài sản nhà trường và các văn bản, sổ sách khác có liên quan đến các nội dung tiêu chuẩn mà đoàn kiểm tra yêu cầu xem

+ Kiểm tra cơ sở vật chất, thiết bị, thư viện của nhà trường

+ Thu thập ý kiến của các cá nhân và tổ chức trong và ngoài trường về nhà trường, hoạt động của nhà trường và những vấn đề khác có liên quan, nếu thấy cần thiết

+ Dự giờ, khảo sát chất lượng giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh

+ Có biên bản đối chiếu khảo sát chất lượng học sinh bằng hình thức trắc nghiệm của nhà trường với kết quả khảo sát kiểm tra của đoàn kiểm tra

- Lập biên bản kiểm tra, đánh giá nhà trường về t ng tiêu chuẩn và kết luận tổng hợp các tiêu chuẩn

1.6 Những yếu tố tác động đến xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia

Thực tế hiện nay, việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia đang gặp nhiều vấn đề khó khăn, nhất là tình hình cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn Bên cạnh đó, việc duy trì củng cố các trường đạt chuẩn đang gặp rất nhiều khó khăn và có khả năng không đạt chuẩn khi tái công nhận (sau 5 năm) bởi nhiều lý do Hơn thế nữa, việc xây dựng trường đạt chuẩn trong giai đoạn mới (theo quy định mới) có những tiêu chuẩn mà ngành Giáo dục cần sự nỗ lực rất lớn mới có thể đạt được Có một số yếu tố sau tác động, chi phối việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia:

* Các yếu tố về quản lý, chỉ đạo :

Quản lý giáo dục nói chung và quản lý trường tiểu học nói riêng ở các thời kỳ lịch sử khác nhau trong lịch sử phát triển giáo dục đều dựa vào các phương pháp khoa học Một trong những phương pháp đó là thực nghiệm và đúc kết kinh nghiệm để phát triển đại trà Nhận thức trong lãnh đạo cơ sở về phát triển giáo dục phổ thông, khả năng lãnh đạo quản lý của cán bộ các cấp, năng lực quản lý của Hiệu trưởng, trình độ chuyên môn của giáo viên, sự quan tâm của cha m học sinh, chất lượng học của học sinh, trang thiết bị đồ dùng dạy học, các điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ công tác giảng dạy và học tập… Do vậy nhiều chủ trương, đường lối, công tác phát triển mang tầm

vĩ mô của ngành đều yêu cầu mỗi địa phương phải tiến hành xây dựng điển hình, trong công tác xây dựng trường tiểu học cũng vậy

Các yếu tố về kinh tế – xã hội :

Điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước nói chung và của địa phương nói riêng càng phát triển thì điều kiện để đầu tư cho giáo dục càng tốt, được đầu

tư nhiều hơn Nhờ vậy giáo dục có thêm điều kiện để nâng cao chất lượng,

mở rộng quy mô, xu thế phát triển tốt Nhưng mặt khác, khi kinh tế xã hội càng phát triển thì nhu cầu học tập của xã hội, đặc biệt là của thế hệ trẻ ngày càng tăng, xã hội đòi hỏi giáo dục phải nâng cao chất lượng để đáp ứng nhu cầu phát triển; khi giáo dục đã càng phát triển về quy mô cũng như nâng cao chất lượng, hiệu quả của sản phẩm giáo dục thì cũng chính là thực hiện được mục tiêu xã hội đặt ra với giáo dục trong thực tế của giai đoạn hiện nay là

“Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài” Ngược lại, nền kinh tế địa phương yếu kém, người dân không có công ăn việc làm, điều kiện kinh tế gia đình eo h p sẽ dẫn đến tình trạng người dân ít quan tâm, chăm lo

và đầu tư cho công tác giáo dục nói chung với việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là không thể thực hiện được Mối quan hệ giữa giáo dục

và kinh tế – xã hội là mối quan hệ biện chứng có tác động lẫn nhau Như vậy

giáo dục phải được phát triển với một tầm cao mới, các nhà trường cần phải đạt chuẩn quốc gia để tiến đến đạt chuẩn khu vực và chuẩn quốc tế trong quá trình hội nhập

Các yếu tố về văn hoá – xã hội :

Các yếu tố về văn hoá – xã hội chi phối đáng kể trong quá trình xây dựng nhà trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Để đạt chuẩn thì nhà trường phải đạt danh hiệu nhà trường văn hoá, nhà giáo mẫu mực

Trình độ dân trí, truyền thống văn hoá địa phương cũng có những ảnh hưởng nhất định đến việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Nếu dân trí cao, người dân có truyền thống hiếu học, hăng say lao động, cần cù sáng tạo, gia đình học sinh quan tâm đến việc học tập của con em mình thì công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia sẽ gặp nhiều thuận lợi Nếu dân trí thấp, gia đình học sinh và học sinh chưa ý thức được vai trò của giáo dục thì việc xây dựng trường chuẩn gặp rất nhiều khó khăn, và có thể nói là không thể đạt được

Các yếu tố về giáo dục :

Trong tổ chức quá trình giáo dục, môi trường và các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng dạy học đóng vai trò quan trọng để thực hiện giáo dục đạt hiệu quả cao nhất Các yếu tố này một mặt được nhà nước đầu tư, một mặt được xã hội quan tâm đầu tư để tạo điều kiện tốt nhất cho hoạt động giáo dục trong nhà trường Trong mỗi giai đoạn lịch sử phát triển giáo dục, các điều kiện và phương tiện giáo dục trước đó tiếp tục được kế th a chọn lọc đồng thời bổ sung các điều kiện và phượng tiện hiện đại nhất để trở thành điều kiện, phương tiện giáo dục đương thời nước ta, trường tiểu học trong thời kỳ công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước phát triển thành trường tiểu học mới với các điều kiện được kế th a nhà trường phổ thông cấp 1 trước đây

và được qui định thêm các điều kiện cụ thể cần phải có, khi một nhà trường hội tụ đủ các điều kiện và phượng tiện giáo dục đó thì nó được gọi là trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia